སྟག་རིག་གྲོང་རི་དགོན་གྱི་ལབ་ཙེ་ཁག་ངོ་སྤྲོད་མདོར་བསྡུས།

(དུས་དེབ་འདིའི་འདོན་ཐེངས་གསུམ་པ་དང་ཐེངས་འདིའི་མདུན་རྒྱབ་ཤོག་ནང་མར་བཀོད་ཟིན་པ་དག་འདིར་བསྐྱར་ཟློས་བྱས་མེད)

     གཅིག  སེ་བོའི་ལབ་ཙེ།

    ལབ་ཙེ་འདི་ད་ལྟའི་དམེ་ཀྱྰ་སྡེ་བའི་ཤར་ལྷོའི་མཚམས་ན་ཨ་མྱེས་སེ་བོར་འབོད་པའི་རི་རྒྱུད་ཆེན་པོ་ཞིག་འགྱིང་ངེར་ཡོད་པ་དེའི་སྟེང་ན་ཡོད་པས་སེ་བོའི་ལབ་ཙེ་དང་། ཐིས་བ་དགོན་པའི་དཔར་མཁར་ལབ་ཙེ་ཡིན་པས་ན་ཐིས་བ་ཚང་གི་ལབ་ཙེ་ཡང་ཟེར། རི་འདིའི་གནས་བདག་ལ་ཨ་མྱེས་སེ་བོན་ཞེས་བྱ་ཞིང་དཔལ་ཁ་ཡང་དེར་གཏོར་ཡོད་ཟེར། རི་དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་གཉན་ཞིང་བཙན་པོར་ཡོད་པས་ཉེ་འཁོར་གྱི་ཁ་ན། སེ་བོ་གདོང་ཟླ་གཉན་པོ། ཆར་སྤྲིན་སྨུག་གིས་འཛིན་དུས། ཆར་བ་འབབ་པའི་རྟགས་ཡིན་ཞེས་གཉན་པོར་གསོལ་ཅིང་ནམ་ཟླའི་ཐང་འཁྲིགས་རི་དེར་བལྟས་ནས་བརྟག་པའི་སྲོལ་ད་བར་དུ་ཡོད་དོ།། ལབ་ཙེ་འདི་ཐིས་པ་སྐུ་ཕྲེང་བཞི་བ་རྗེ་བཙུན་བློ་བཟང་བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཚན་མཆོག་ཉིད་ཀྱིས་སྟོད་དབུས་གཙང་གི་དགོན་སྡེ་ཕལ་ཆེར་ཞབས་ ཐང་གིས་བསྐྱོད་དེ་གནས་མཇལ་བྱས་ཚར་ཏེ་རིམ་གྱིས་དཔལ་འཁོར་ལོ་སྡོམ་པ་བདེ་མཆོག་གི་ཕོ་བྲང་ཙ་རིར་གནས་སྐོར་ལ་ཕེབས་ལ། དེར་སེ་བོན་ཞེས་བྱ་བའི་བོད་གྱི་གཞི་བདག་རྒད་པོ་གཡག་བཞོན་ཕྱག་ཏུ་མདུང་ཐོགས་པ་ཞིག་ཡོད་པ་གར་ཕེབས་ཕྱི་བཞིན་འབྲངས་ཏེ་ཆོ་ འཕྲུལ་དུ་མ་བསྟན་པ་ན། དམ་པ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་གྱིས་མི་ཐུབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཆོ་ག་བཙན་པོ་ལུས་ལ་བསྒོས་ཤིང་བཀའ་བརྗིད་བཙན་པོའི་ཉག་ཕྲན་ གཡོ་བ་མེད་པར་ལྷ་གཉན་མཐུ་བོ་ཆེ་དེའི་སྙིང་ལ་རབ་ཏུ་བསྣུན་པས།  དེ་མ་ཐག་དེ་དཔའ་ཞུམ། ཡིད་དམད། བྱིན་པ་འདར་འདར་གྱིས་འཛིན་མ་བྲང་གིས་དུ་མར་བརྡུངས་ཏེ་ཅི་གསུང་བཀའ་བཞིན་བསྒྲུབ་པའི་གཡར་དམ་ཕུལ། ཕྱིས་སྐུ་རྗེས་སུ་ཁྲིད་དེ་གཅན་ཚའི་ཐང་ན་དམ་པ་ཁོང་ལ་བཞུགས་སྒར་ཞིག་ཡོད་པའི་རྒྱབ་རིར་གཙོ་ཆེར་དམིགས་ནས་གཅན་ཚའི་ཐང་སྨད་ཞོལ་གྱི་ད་ལྟའི་སེ་བོའི་སྒང་དུ་གྲགས་པ་དེར་དཔལ་མཁར་དང་ལབ་ཙེ་བརྩིགས་ནས་གནས་དེར་བསྟིམས་ཤིང་དཀར་ཕྱོགས་སྐྱོང་བའི་གཞི་བདག་ཏུ་བཀོད་པར་བཤད། ད་ལྟ་དམེ་ཀྱྰ་སྡེ་བའི་གྲོང་འདབས་སུ་ཡོད་པའི་མདོ་སྨད་མཆོད་རྟེན་དྲེལ་བཞོན་མར་གྲགས་པའི་ཤར་ཕྱོགས་རྒྱ་ལམ་གྱི་འགྲམ་ན་གཡག་རྒོད་ཅིག་གི་སུག་རྗེས་ངོ་མཚར་བ་ཞིག་རྡོ་ཕ་བོང་ཆུང་ཆུང་ཞིག་གི་སྟེང་བཞག་ཡོད་པར་ལམ་འགྲོ་བ་མང་བོས་རྡོ་དཀར་སོགས་སྤུངས་ནས་མཆོད་བཀུར་བྱེད་བཞིན་པ་དེ་ནི་ཨ་མྱེས་སེ་བོན་གཡག་ལ་བཅིབས་ཏེ་སྟོང་གསུམ་ཡིད་ཀྱིས་སྐོར་སྐབས་གནས་དེར་བཞག་པའི་གཡས་རྗེས་ཡིན་ཟེར་ཞིང་། ད་ལྟ་སེ་བོའི་གཡག་རྗེས་སུ་ཀུན་ལ་གྲགས་གདའ་འོ།། གཞན་ཡང་ལྷ་གཉན་ཨ་མྱེས་སེ་བོན་གྱི་ཆོ་འཕྲུལ་མཛད་པ་དམངས་ཁྲོད་ན་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པར་འབྱུང་ཡང་ཡིག་ཚོགས་ལ་འཇིགས་ཏེ་འདིར་རེ་རེ་བཞིན་མ་བྲིས་སོ།། དུས་ཕྱིས་ཐིས་བ་བཀྲ་ཤིས་ཆོས་རྫོང་དགོན་དུ་གྲྭ་བ་རྒན་པ་ཞིག་གིས་དུས་རྒྱུན་སེ་བོའི་མཆོད་བསྟོད་ཆག་མེད་དུ་འདོན་པའི་སྲོལ་ཡང་བྱུང་ཡོད་ལ། ལོ་ལྟར་ཆུ་སྟོད་ཟླ་བའི་ཉ་ལ་ཐིས་པ་སྒར་བས་གཙོས་པའི་རོང་འབྲོག་བར་གསུམ་ན་སྡོད་པའི་ཐིས་བ་ཚོ་བ་རྣམས་ཀྱིས་རྟ་དྲེལ་ལ་ཁལ་བཀལ་ ནས་རི་དེར་སོང་སྟེ་ལབ་ཙེ་བསྟོད་པའི་སྲོལ་བཙུགས་པས་རི་བོའི་མིང་ལ་སེ་བོན་ཐོགས་པ། ད་ལྟ་ཟུར་ཆགས་ནས་ཨ་མྱེས་སེ་བོར་འབོད་པར་བྱེད་དོ།།

     གཉིས། ས་སྔོན་ལབ་ཙེ།

     ལབ་ཙེ་འདི་རྙེ་དགོན་པའི་དཔལ་མཁར་ལབ་ཙེ་ཡིན་པས་རྙེ་ཚང་གི་ལབ་ཙེ་དང་། ས་སྔོན་ཉག་གའི་ཁར་ཡོད་ཕྱིར་ས་སྔོན་ལབ་ཀྱང་ཟེར། དེའི་བསྟེན་པ་གཞི་བདག་གང་ཡིན་པའི་གནས་ཚུལ་མི་གསལ།

      གསུམ། གསེར་ཁུའི་ལབ་ཙེ།

     ལབ་ཙེ་འདི་ཀ་ཙེ་ཐང་རྔ་ཡི་གསེར་ཁུའི་གདོང་ཟུར་དུ་ཡོད་པས་ས་མིང་ལབ་ཙེར་ཐོགས་ཏེ་གསེར་ཁུའི་ལབ་ཙེ་དང་། དུས་རྒྱུན་དུ་སྟག་རིག་ཐ་མགོ་མས་བསྟོད་པས་ཐ་མགོ་མའི་ལབ་ཙེ་ཡང་ཟེར་ལ། སྡེ་བིའ་ལབ་ཙེའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས། ལོ་རེའི་ཟླ་༥པའི་ཚེས་༡༧ལ་བསྟོད་པ་དང་དཔལ་ཁ་བྲག་དཀར་ལ་གཏད་ཡོད་ཟེར།

     བཞི། སྟག་རིག་ལབ་ཙེ།

     ལབ་ཙེ་འདི་སྟག་རིག་བཤོར་གཙང་ཚོ་བ་གཉིས་ཀྱི་དཔལ་མཁར་ལབ་ཙེ་ཡིན་ཞིང་། དཔལ་ཁ་བྲག་དཀར་ལ་གཏད་ཡོད་ལ། དེར་རྩེ་འཛིན་གཅིག་པུ་མ་གཏོགས་མེད།

     སྟག་རིག་ཚོ་བ་ནི་སྡེ་འདིའི་ས་འཛིན་གྱི་ཐོག་མ་ཡིན་པས། ལབ་ཙེ་འདི་ཡང་དེར་ཡོད་དཔལ་མཁར་རྣམས་ཀྱི་ཐོག་མ་དང་། རྒྱབ་རིའི་རྩེ་ན་བརྩིགས་ཡོད་ཕྱིར་སྟག་རིག་སྡེ་བའི་ལབ་ཙེའི་གོང་ན་མཐོན་པོར་ཡོད། སྡེ་བ་ཡོངས་ཀྱིས་རྒྱབ་རིའི་ལབ་ཙེ་བསྟོད་ཉིན་དེར་སྟག་རིག་ཚོ་བ་དང་གཤོར་གཙང་ཚོ་བས་ཐོག་མར་ལབ་ཙེ་འདི་བསྟོད་དགོས་ཤིང་། དེ་ནས་སྡེ་བའི་གྲས་སུ་ཞུགས་ཏེ་རྒྱབ་རིའི་ལབ་ཙེ་བསྟད་ནས་ཨ་མྱོས་བསྟན་སྐྱོང་མཆོད་པར་བྱེད།

    ལྔ། གཟིག་ཆེན་ལབ་ཙེ།

    ལབ་ཙེ་འདི་སྤྱིར་གཅན་ཚ་ཁག་གསུམ་དུ་འབོད་པའི་སའི་ཆ། རི་མཐོན་པོ་གཟིག་ཅན་སྒང་ན་ཡོད་ཕྱིར་གཟིག་ཆེན་ལབ་ཙེ་དང་། སྟག་རིག་ནག་གཙང་ཚོ་བ་དང་རོང་གི་ལོ་བ་སྨེ་རུའི་ནག་གཙང་ཚོ་བ་དག་གིས་ཉིན་མ་གཅིག་ལ་དུས་མཉམ་དུ་བསྟོད་པས། ནག་གཙང་ལབ་ཙེ་ཡང་ཟེར། འདི་སྟག་རིག་ནག་གཙང་གི་དཔལ་མཁར་ལབ་ཙེ་ཡིན་པ་དང་། མཆོད་བྱའི་གཞི་བདག་ཨ་མྱེས་གཟིག་ཆེན་ཡིན་ནོ།།

      དྲུག   དཀར་འཇམ་ལབ་ཙེ།

      ལབ་ཙེ་འདི་སྟག་རིག་གྲྭ་ཚ་ཚོ་བའི་དཔལ་མཁར་ལབ་ཙེ་ཡིན་ཞིང་། དཀར་འཇམ་དུ་འབོད་པའི་རིའི་རྩེ་རུ་ཡོད་པས་དཀར་འཇམ་ལབ་ཙེའམ་ཡང་ན་གྲྭ་ཚ་ཚང་གི་ལབ་ཙེའང་ཟེར། དེ་ལའང་རྩེ་འཛིན་གྱི་ལབ་ཙེ་གཅིག་པུ་མ་གཏོགས་མེད་ཅིང་། དཔའ་ཁ་བྲག་དཀར་ལ་གཏད་ཡོད།སྔར་སྲོལ་ལྟར་ན། ལབ་ཙེ་སྡེ་བའི་ནང་དུ་མི་རྒྱག་པའི་ཆེད་ལབ་ཙེ་འདིའི་བང་རིམ་མང་ཆེ་བ་ས་འོག་ཏུ་བརྩིགས་ཏེ་ས་སྟེང་ལ་འབུད་དུ་བཅུག་མེད་པར་བཤད། ལོ་རེའི་ཧོར་ཟླ་༥པའི་ཚེས་༡༣ལ་དཀར་དམར་གཉིས་ཀས་བསྟོད་པ་དང་། དཀར་བསྟོད་ལ་བསང་དང་ལྗོན་ཤིང་གིས་བསྟོད་པར་བྱེད་ལ། དམར་བསྟོད་ལ་ར་རོག་རོག་ཅིག་གི་སྙིང་ཁྲག་གསུར་ལ་ཕུལ་བའི་དཔེ་ཡོད། ཉིན་དེར་སྟག་རིག་གི་ཚོ་བ་གཞན་དག་གིས་དཀར་འཇམ་གསེར་གཞུང་ལུང་བར་ས་ཚ་དཔར་ནས་འབུམ་གཏེར་འབུལ་བ་དང་དེ་འབུམ་མཁན་གྱི་མི་རྣམས་ཀྱང་ལབ་ཙེ་བསྟོད་པ་ལ་ཞུགས་སྲོལ་ཡོད་པའི་དཔེ་ད་རུང་ཡང་ཉམས་མེད་དོ།།

    བདུན། ཤ་རྒྱ་ཚང་གི་ལབ་ཙེ།

     ལབ་ཙེ་འདི་སྟག་རིག་ཤ་རྒྱ་ཚོ་བའི་དཔལ་མཁར་ལབ་ཙེ་ཡིན་ལ། དེར་ཡང་རྩེ་འཛིན་གཅིག་པུ་ལས་མེད། རྨོག་ཐོ་ཐོ་རིའི་སྒང་ན་ཡོད་པས་རྨོག་རིའི་ལབ་ཙེ་ཡང་ཟེར། དཔལ་ཁ་བྲག་དཀར་ལ་གཏད་ཡོད་པ་དང་། ལོ་རེའི་ཟླ་༥པའི་ཚེས་༡༥ལ་ཤ་རྒྱ་ཚོ་བ་དང་སྤྱི་ཚང་ཚོ་བ་གཉིས་ཀྱིས་བསྟོད་པར་བྱེད། གཞི་བདག་ཨ་མྱེས་རྨོག་རུ་ཡིན་ལ། མཚན་ཧྲིལ་བོར་རྨོག་རི་ཐོགས་རྒོད་འབར་བ་ཞེས་འབོད་དོ།།

    བརྒྱད།  རྩི་ཏོའི་ལབ་ཙེ།

    ལབ་ཙེ་འདི་མདའ་སྒྲོ་ཞེས་འབོད་པའི་སའི་མདོ་ཡི་གཞུང་ལམ་ཁ་དག་དག་ན་ཡོད་པ་དང་། དུས་རྒྱུན་ལུག་རྩི་ཚོས་བསྟོད་པར་བྱེད་ལ། ཧོར་ཟླ་༥པའི་ཚེས་༡༣ཉིན་སྟག་རིག་གིས་དཀར་འཇམ་ལབ་ཙེ་བསྟོད་པ་དང་གསེར་གཞུང་འབུམ་གཏེར་ཕུལ་ཏེ་ཕྱིར་ལོག་སྐབས་ཚང་མས་ ལམ་ཁ་ནས་རྩི་ཏོག་འབལ་བ་དང་། རྩི་ཏོ་རྐང་ཐུར་བཅུ་གསུམ་རེ་ལྷན་དུ་བསྡམས་ཏེ་ལབ་ཙེ་དེ་ཉིད་བསྟོད་པར་བྱེད་པས་ན་རྩི་ཏོའི་ལབ་ཙེ་ཟེར་རོ།། སྔོན་གསན་འདིར་ཕ་བོང་སྟག་གཡག་ཏུ་འབོད་པ། ཤིན་ཏུ་ངོ་མཚར་བ་ཞིག་རྟེན་འབྲེལ་རང་འགྲིག་ཏུ་ཡོད་པ་སྟག་རིག་བླ་མས་སྟག་ཁེར་ཉལ་གྱིས་ལུང་གསུམ་(འདིའི་ལུང་བ་གསུམ་ཞེས་པ་ནི་སེར་སྟོད་ལུང་བ་དང་རྒྱལ་རོང་ལུང་བ། རེ་ལུང་བཅས་སོ།།)མདོ་ཆོད་པའི་གནས་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་མཐོང་སྟེ་ས་དེར་ལབ་ཙེ་བརྩིགས་པར་བཤད་ལ། ཉེ་སར་ནགས་ཚལ་མེད་སྟབས་ཁོར་ཡུག་གི་བབས་ལྟར་ལར་ནས་ད་ལྟའི་བར་རྩི་ཏོ་ཏག་ཏག་གིས་བསྟོད་པའི་སྲོལ་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ།།

ལབ་ཙེ་འདི་སྡེ་བ་སྤྱི་གཞུང་གིས་བསྟོད་པར་བྱེད་པས་ན་སྡེ་བའི་ལབ་ཙེའི་གྲས་སུ་འཇོག་གོ།

   དགུ། བྱིས་པ་ཚོའི་ལབ་ཙེ།

   ལབ་ཙེ་འདི་གླ་མཐའ་ཆེ་ཆུང་གཉིས་ཀྱི་བར་ན་སྒང་རིལ་ཨ་ན་མ་ན་གཉིས་ཡོད་པའི་གཡས་ཕྱོགས་ཀྱི་སྟེང་ན་ཡོད་པ་དང་། གཡོན་པ་དེར་ལུག་རྫི་འདུག་སའི་སྒང་ཟེར་ཞིང་། ངག་རྒྱུན་ལ། གླ་མཐའ་གནས་བདག་བུད་མེད་ཅིག་ཡིན་པ་དང་ལུག་རྫི་གཉིད་རྐྱལ་རྣམས་ལ་དེས་རྟག་ཏུ་རྨི་ལམ་དཀྲུགས་པ་དང་། གཉིད་གོང་ནས་མནོན་ཅིང་སད་དུ་མི་འཇུག་པ་སོགས་ཀྱི་ཆོ་འཕྲུལ་སྣ་ཚོགས་བསྟན་པས་དེ་བཟློག་ཐབས་སུ་དམིགས་ཏེ་ཟོག་རྫི་བྱིས་པ་ཚོས་ ལབ་ཙེ་དེ་ཉིད་བརྩིགས་པ་དང་མིང་ཡང་དེ་ལྟར་བཏགས་པར་བཤད། འདི་ལ་བཤད་ཚུལ་གཞན་ཞིག་ཡོད་པ་ནི།བུ་ཕྲུག་མི་སྐྱེ་བ་རྣམས་ཀྱིས་བསྟད་ན་བུ་ཕྲུག་སྐྱེས་པ་དང་། བུ་ཕྲུག་ལ་ན་སྡུག་འདྲ་བྱུང་བས་བསྟད་ན་ནད་ལས་ཐར་བར་བྱེད་པ་དང་བུ་སྲི་ཡོད་པས་བསྟད་ཚེ་སྲི་གནོན་གྱི་ཕན་ཐོགས་པས་ན་བྱིས་པ་ཚོའི་ ལབ་ཙེ་ཞེས་བཏགས་སོ་ཡང་ཟེར་རོ།། གཞན་ཡང་སྡེ་བ་ཐ་མགོ་མའི་ཀླད་ཀྱི་དེའུ་འབུར་ཞིག་གི་སྟེང་ནའང་བྱིས་པ་ཚོའི་ལབ་ཙེ་ཟེར་བ་ཞིག་ཡོད་པ་ཐ་མགོ་མས་བསྟོད་པར་བྱེད་ཅིང་། སྔ་མ་དེ་སྡེ་བ་ཐང་མཐའ་མས་བསྟོད་པའི་སྲོལ་ཆགས་ཡོད་ལ། གང་ལྟར་དེ་དག་སྤྱི་གཞུང་ནས་བསྟོད་པས་ན་སྡེ་བའི་ལབ་ཙེའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་སོ།།

   བཅུ། སྟག་གཟེར་ལབ་ཙེ།

   ལབ་ཙེ་འདི་སྟག་གཟར་ཁ་དང་ཀ་ཙེ་ཐང་གཉིས་འདྲེས་མཚམས་ཀྱི་ཐོད་དེར་ཡོད་པ་དང་དཔལ་ཁ་བྲག་དཀར་ལ་གཏད་ཡོད། དང་པོ་ནས་ལུག་རྫི་ཚོས་ཟླ་༧པའི་ཚེས་༥ལ་བསྟོད་པ་ཡིན་པས་ལུག་རྫི་ཚོའི་ལབ་ཙེ་ཡང་ཟེར་ཞིང་། དམར་བསྟོད་སྐབས་སྡེ་བ་སྤྱི་ནས་བསྟོད་པར་བྱེད་ལ། སྡེ་འདིར་མི་གཞི་ཆེ་འབྲིང་ཆུང་གསུམ་ཡོད་པའི་ཆེ་བ་དེས་ལོ་རེར་ར་ཞིག་སྐྱེ་ལྷའི་ལབ་ཙེ་སྟེ་རྒྱབ་རིའི་ལབ་ཙེ་ཁར་ཁྲིད་དགོས་ཤིང་། འབྲིང་བས་རགས་རྒྱག་སའི་སྒར་ལ་ར་ཞིག་སྟེར་བ། ཆུང་བས་སྟག་གཟིག་ལབ་ཙེའི་ཁར་ར་ཞིག་ཁྲིད་ཡོང་བར་བྱ་དགོས་ཕྱིར། འདི་ཡང་སྡེ་བའི་ལབ་ཙེའི་གྲས་སུ་འཇོག་ཅིང་། དེར་ཡང་རྩེ་འཛིན་གྱི་ལབ་ཙེ་གཅིག་པུ་མ་གཏོགས་མེད་དོ།། གཞན་ཡང་བཀྲ་ཤིས་ཐང་ན་སྟག་རིག་ལ་ཨེ་འགྲུབ་ལབ་ཙེ་ཟེར་བ་ཞིག་ཀྱང་ཡོད་མོད། རེ་ཞིག་འདི་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་བགྱིས་སོ།།

pilgrimage sites History Offerings to the Mountain God Triga

Contents

About

Collection Modern Writing from Qinghai Province
Visibility Public - accessible to all site users (default)
Author Tamdrin Gyel and Trashi Tsering
Year published 2018
Subjects
Places
Rights All copyrights held by the original author(s). Published by the University of Virginia Tibetan and Himalayan Library
Creative Commons Licence