Skip to main content Skip to search
ཁམས་ཕྱོགས་དཀར་མཛེས་ཁུལ་དགོན། དེབ་དང་པོ།
ཁམས་ཕྱོགས་དཀར་མཛེས་ཁུལ་གྱི་དགོན་སྡེ་སོ་སོའི་ལོ་རྒྱུས་གསལ་བར་བཤད་པ་ནང་བསྟན་གསལ་བའི་མེ་ལོང་། 
ནང་བསྟན་གསལ་བའི་མེ་ལོང་། དེབ་དང་པོ།
ཚེ་རིང་ཐར། གདུགས་དཀར་ཚེ་རིང་། བློ་གྲོས་དང་། འཇིགས་མེད་བསམ་གྲུབ་ཀྱིས་བརྩམས།
འཇིགས་མེད་བསམ་གྲུབ་ཀྱིས་རྩོམ་སྒྲིག་བྱས།
THL ID: T5742, oclc: 48810539
Original Print Publisher:ཀྲུང་གོའི་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་།
Digital Reprint Publisher:Tibetan & Himalayan Library
Copyright © 2011 by ཚེ་རིང་ཐར།, གདུགས་དཀར་ཚེ་རིང་།, བློ་གྲོས།, and འཇིགས་མེད་བསམ་གྲུབ།
Reproduced with permission from the authors
under the THL Digital Text License.
ཀླད།
དེབ་དང་པོ།

ཀྲུང་གོའི་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་ཞིབ་འཇུག་ལྟེ་གནས་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་ལོ་རྒྱུས་ཞིབ་འཇུག་སོའོ་དང་།

ཀྲུང་གོ་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་མཐོ་རིམ་སློབ་གླིང་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ཞིབ་འཇུག་ཁང་།

ཟི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་དཀར་མཛེས་ཁུལ་ཆོས་ལུགས་ཅུད།

དཀར་མཛེས་ཁུལ་ཡིག་བསྒྱུར་ཅུད་བཅས་ལས་ཁུངས་བཞི་ནས་བརྩམས་སྒྲིག་བྱས།

(ནང་ཁུལ་ཡིག་ཆ་ཡིན་པས། ཉར་ཚགས་བྱེད་རྒྱུར་ཡིད་གཟབ་བྱེད་དགོས།)

1995ལོའི་ཟླ་10ཚེས་25ལ།

ཐོག་མའི་སྙན་སྒྲོན།

[page i] དེ་ཡང་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ནི་ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་ཀྱི་རིག་གནས་བང་མཛོད་ཆེན་པོའི་ནང་གི་དགེ་ཚན་ཁྱད་དུ་འཕགས་པའི་རིག་གནས་ཤིག་ཡིན་པར་མ་ཟད། འཛམ་གླིང་རིག་གནས་ཀྱི་བང་མཛོད་ཆེན་པོའི་ཁྲོད་དུའང་ཆེས་སྔོན་ཐོན་གྱི་མ་ལག་ཆ་ཚང་བའི་རིག་གནས་ཤིག་ཡིན། བོད་དུ་ནང་བསྟན་ཆོས་ལུགས་དར་བ་ནས་བཟུང་བོད་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་རིག་གནས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཕལ་ཆེར་བ་ཆོས་ལུགས་དང་དགོན་པ་ཁག་གི་ལོ་རྒྱུས་དང་འབྲལ་བ་ངེས་ཅན་ཞིག་ཆགས་ཡོད་པར་བརྟེན། ང་ཚོའི་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་དང་། ལོ་རྒྱུས། ཆབ་སྲིད། ཆོས་ལུགས་བཅས་བོད་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་དངོས་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་ཚེ། ངེས་པར་དུ་བོད་ཁམས་ཡོངས་ཀྱི་དགོན་པ་སོ་སོའི་ལོ་རྒྱུས་ཤེས་དགོས་པ་དང་། བོད་ཀྱི་དགོན་པ་ནི་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་དང་རིག་དངོས་ཀྱི་གནས་ཡུལ་ལྟེ་གནས་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་པར་མ་ཟད། བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་སྟེང་ཆོས་སྲིད་བཟུང་འབྲེལ་གྱི་ལམ་ལུགས་ཆགས་པ་ནས་བཟུང་བོད་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་འཕེལ་རྒྱལ་སོགས་ལའང་ཤུགས་རྐྱེན་ཟབ་མོ་ཞིག་ཡོད་པ་ཡིན།

དེར་བརྟེན་བོད་ཀྱི་དགོན་སྡེ་ཕལ་མོ་ཆེ་ཞིག་གི་ལོ་རྒྱུས་ནི་ཡིག་ཐོག་ཏུ་ཆ་ཚང་ཙམ་རེ་བཀོད་ཡོད་པ་དང་། འགའ་ཞིག་གི་ལོ་རྒྱུས་ནི་ཤོག་དྲེལ་ཙམ་མམ་ཡང་ན་མི་རབས་ནས་མི་རབས་བར་རྒན་པོ་དག་གི་ངག་རྒྱུན་ཙམ་ལ་བརྟེན་པ་ལས་ཡེ་གེར་བཀོད་ཡོད་པ་ནི་མི་སྣང་། བར་སྐབས་སུ་དུས་ཀྱི་འཕོ་འགྱུར་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཟང་ཟིང་གི་རྒྱུ་རྐྱེན་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་དབང་གིས་དགོན་པའི་ལོ་རྒྱུས་དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ་ཕལ་ཆེར་འཐོར་བརླག་དང་། ངག་རྒྱུན་ཤེས་པའི་རྒན་རབས་རྣམས་ཀྱང་ཕལ་ཆེ་བ་དུས་ལས་འདས་ཟིན་པར་བརྟེན། དགོན་པ་ཁག་གི་ལོ་རྒྱུས་གནས་ཚུལ་ཕལ་ཆེར་མི་མངོན་པའི་དབྱིངས་སུ་ཐིམ་ལ་ཉེ་བའི་སྐབས་འདིར། ཀྲུང་གོའི་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་ཞིབ་འཇུག་ལྟེ་གནས་གྱི་སྤྱི་ཁྱབ་ལས་འཛིན་གཞོན་པ་བློ་བཟང་ལགས་ནས་བོད་ཀྱི་གྲུབ་མཐའ་རིས་མེད་ཀྱི་དགོན་སྡེ་སོ་སོའི་ལོ་རྒྱུས་ཕྱོགས་སྒྲིག་བྱ་རྒྱུར་དངོས་སུ་ཁྲིད་གནང་བར་མ་ཟད། ད་དུང་ཉིད་ཀྱི་འཆར་གཞི་ནན་ཏན་བཟོས་ཏེ་སྤྱི་ལོ་1994ལོ་ནས་བྱ་ལས་འདི་སྒྲུབ་པའི་ལས་འགོ་བརྩམས་པ། དེ་ནས་ཀྲུང་གོའི་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་ཞིབ་འཇུག་ལྟེ་གནས་དང་། ཀྲུང་གོ་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་མཐོ་རིམ་སློབ་གླིང་། དཀར་མཛེས་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་ཆོས་དོན་ཁང་། དཀར་མཛེས་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་རྩོམ་སྒྱུར་ཁང་། བཅས་ལས་ཁུངས་བཞི་མཉམ་འབྲེལ་བྱས་ཏེ། དཀར་མཛེས་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་དུ་ཡོད་པའི་བོད་ཀྱི་གྲུབ་མཐའ་སོ་སོའི་དགོན་པའི་ལོ་རྒྱུས་དང་དཔལ་འབྱོར་ཡོང་ཁུང་སོགས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ངོ་མ་རྣམས་སྒྲོ་སྐུར་དང་བྲལ་བའི་སྒོ་ནས་ཁ་གསལ་དོན་འདུས་པ་ཞིག་བྲིས་[page ii] ཡོད་པ་འདིས། བོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་ཉམས་པ་རྣམས་སླར་གསོ་དང་མ་ཉམས་པ་གོང་འཕེལ་གཏོང་བ། བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་ཞིབ་འཇུག་གནང་མཁན་རྣམས་ལ་དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ་མཁོ་འདོན་དང་། རྒྱ་ཆེ་བའི་ཆོས་དད་མང་ཚོགས་རྣམས་ཀྱི་རེ་འདོད་ཀྱང་སྐོང་ཐུབ་པ་བཅས་ཀྱི་དགེ་མཚན་མང་དུ་ཐོན་ཡོད།

ལོ་རྒྱུས་འབྲི་སྟངས་ཀྱི་ཐད་ནས་ཡིག་ཚོགས་བསྐྱུང་བའི་ཕྱིར་མཆོད་བརྗོད་ཀྱི་རྒྱས་སྤྲོས་མང་པོའི་ཚོགས་བཅད་དང་། སྣོད་བཅུད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ཆགས་ཚུལ། སྟོན་པའི་ཆོས་འཁོར་བསྐོར་ཚུལ། ས་དཔྱད་དང་གནས་བཤད་སོགས་དོར་ཡོད་པར་མ་ཟད། ད་དུང་རང་རང་གང་ལ་དད་མོས་བྱེད་པའི་བླ་མ་དེ་ལ་སྙན་ངག་གི་ལམ་ནས་རབ་བཏགས་སོགས་ཀྱི་བསྟོད་པ་སྣ་ཚོགས་དང་། བླ་མ་དེས་གྲུབ་རྟགས་སྣ་ཚོགས་བསྟན་ཚུལ་དང་ལྷ་འདྲེ་བཏུལ་ཚུལ་སོགས་འཇིག་རྟེན་ཆོས་ཉིད་ལས་བརྒལ་བའི་ལྷ་སྒྲུང་གི་གཏམ་རྒྱུད་ལྟ་བུའི་བཤད་ཚུལ་རྣམས་དང་། དགོན་པའི་ལོ་རྒྱུས་དངོས་བརྗོད་པ་ལ་དགོས་པ་ཆེར་མེད་པའི་ཚིག་ཉོག་མང་པོའི་ལོ་འདབ་རྣམས། འདིར་དཔེ་སྒྲིག་གི་སྐབས་སུ་འདོར་ཐུབ་བྱས་ཏེ། སྐབས་དོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་སྙིང་པོ་རྣམས་ཁ་གསལ་ཞིང་གོ་བདེ་བར་བསྒྲིགས་ཡོད་པ་ཡིན།

འོན་ཀྱང་ཐེངས་འདིའི་ལོ་རྒྱུས་འབྲི་མཁན་གྱི་རྩོམ་པ་པོ་སོ་སོའི་ཤེས་ཡོན་ཀྱི་ཆུ་ཚད་ལ་གནམ་ས་ལྟ་བུའི་ཁྱད་པར་ཆེན་པོ་འདུག་པས། ལོ་རྒྱུས་འབྲི་སྐབས་ལ་ལས་དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆའམ་ཆོས་འབྱུང་ལོ་རྒྱུས་སོགས་ཀྱི་དགོངས་དོན་ཇི་བཞིན་མ་ལོན་པའམ། ཡང་ན་དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ་ཚད་ལྡན་མེད་པར་རང་བཟོས་ལོག་བཤད་སྣ་ཚོགས་དང་། ཚིག་སྦྱོར་དང་ཡིག་ནོར་སོགས་ཀྱི་ཐད་ལ་ནོར་འཁྲུལ་མི་ཉུང་བ་ཞིག་མཆིས་པས། དེ་རེ་རེ་ནས་ཞུ་དག་ཞིབ་མོ་ཞིག་བྱ་ཐབས་བྲལ་བས། རྗེས་ནས་གཟུར་གནས་བློ་ལྡན་རྣམས་ཀྱིས་དག་བཅོས་ལེགས་པོ་ཞིག་གནང་བར་དགོངས་འཇགས་ཞུ།

ཞེས་རྩོམ་སྒྲིག་པ་འཇིགས་མེད་བསམ་གྲུབ་ཀྱིས།

༡༩༩༥ལོའི་ཟླ༡༡ཚེས་༡ལ།

ཟུར་ཞུ།

[page iii] ཐེངས་འདིར་དཀར་མཛེས་རྫོང་གི་དགོན་སྡེ་སོ་སོའི་ལོ་རྒྱུས་བྲི་བར་ཀྲུང་གོའི་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་ཞིབ་འཇུག་ལྟེ་གནས་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་ལོ་རྒྱུས་ཞིབ་འཇུག་སོ་ཡི་བློ་མཐུན་ཚེ་རིང་མཐར་དང་གདུགས་དཀར་ཚེ་རིང་། བློ་གྲོས། འཇིགས་མེད་བསམ་གྲུབ་བཅས་ཀྱིས་སྤྱི་ལོ་1994ལོའི་ཟླ་དྲུག་པ་ནས་བཅུ་པའི་བར་དཀར་མཛེས་རྫོང་གི་དགོན་སྡེ་སོ་སོའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ་འཚོལ་བསྡུ་དང་། དགོན་སྡེ་སོ་སོར་དངོས་སུ་ཕྱིན་ཏེ་གནས་ཚུལ་ངོ་མ་བཅར་འདྲི་གནང་སྐབས་དཀར་མཛེས་རྫོང་གི་རིམ་པ་སོ་སོའི་འགོ་ཁྲིད་བློ་མཐུན་རྣམས་དང་། ལྷག་པར་དུ་རྫོང་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་གི་འགོ་ཁྲིད་(ཞན་ཀྲང་གཞོན་པ་)རྒྱལ་བསྟན་བློ་ཟང་བྱམས་པ་མཆོག་དང་། རྫོང་ཆོས་ལུགས་ཅུད་ཀྱི་(ཅུད་ཀྲང་གཞོན་པ)ཚེ་དབང་དངོས་གྲུབ་རྣམ་གཉིས་ཀྱིས་ང་ཚོ་དགོན་པ་སོ་སོར་འགྲོ་སྐབས་རླངས་འཁོར་བཀོད་སྒྲིག་དང་། དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ་མཁོ་འདོན་སོགས་ཐེངས་འདིའི་བྱ་ལས་ཐད་མགོ་ནས་མཇུག་བར་རྒྱབ་སྐྱོར་བླ་ན་མེད་པ་ཞིག་གནང་བ་ལ་ང་ཚོས་སྙིང་ཐག་པ་ནས་བཀའ་དྲིན་ཆེ་ཞུ་བ་ཡིན། ཞེས་ཀྲུང་གོའི་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་ཞིབ་འཇུག་ལྟེ་གནས་ཀྱི་ཚན་ཞིབ་རྣམ་གྲངས་འདིའི་ཞིབ་འཇུག་ཚན་ཆུང་ནས།

དཀར་ཆག
[page i] ཁམས་ཕྱོགས་དཀར་མཛེས་རྫོང་གི་དགོན་སྡེ་སོ་སོའི་ལོ་རྒྱུས་གསལ་བར་བཤད་པ་ཐུབ་བསྟན་གསལ་བའི་མེ་ལོང་ཞེས་བྱ་བ།

དཀར་མཛེས་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས།དགེ་ལུགས།འཇིགས་མེད་བསམ་གྲུབ།………(3

བེ་རི་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས།དགེ་ལུགས།བློ་གྲོས།………………(20

བྲག་ལྕོག་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས།དགེ་ལུགས།ཚེ་རིང་ཐར།………………(36

དར་རྒྱས་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས།དགེ་ལུགས།གདུགས་དཀར་ཚེ་རིང་།………(40

སྟོང་འཁོར་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས།དགེ་ལུགས།བློ་གྲོས།…………………(51

བསམ་གྲུབ་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས།དགེ་ལུགས།གདུགས་དཀར་ཚེ་རིང་།………(65

ཡར་སྟེང་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས།དགེ་ལུགས།ཚེ་རིང་ཐར།………………(66

ཉི་ཐང་བཀྲ་ཤིས་དར་རྒྱས་གླིང་གི་ལོ་རྒྱུས།དགེ་ལུགས།འཇིགས་མེད་བསམ་གྲུབ།…(69

རྩིས་ཚང་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས།དགེ་ལུགས།འཇིགས་མེད་བསམ་གྲུབ།………(74

ཉིན་མོ་ཨ་ནེ་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས།དགེ་ལུགས།གདུགས་དཀར་ཚེ་རིང་།………(78

ཧ་དྷཻ་དགེ་ཚུལ་དགོན།དགེ་ལུགས།ཚེ་རིང་ཐར།………………(81

རྒན་མ་བྲག་ཡུལ་ཆོས་སྒར་གྱི་ལོ་རྒྱུས།དགེ་ལུགས།ཚེ་རིང་ཐར།………………(82

ལུ་གུ་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས།དགེ་ལུགས།ཚེ་རིང་ཐར།………………(84

ཉ་རྒྱས་ཇོ་མོ་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས།དགེ་ལུགས།ཚེ་རིང་ཐར།………………(86

ལམ་བྲག་རི་ཁྲོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས།དགེ་ལུགས།འཇིགས་མེད་བསམ་གྲུབ།………(87

ནག་ཚང་རི་ཁྲོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས།དགེ་ལུགས།འཇིགས་མེད་བསམ་གྲུབ།………(90

སྟོང་འཁོར་གནས་ནང་ཇོ་མོ་དགོན།དགེ་ལུགས།འཇིགས་མེད་བསམ་གྲུབ།………(101

དགའ་ལྡན་ཇོ་མོ་དགོན།དགེ་ལུགས།བློ་གྲོས།…………………(102

བྲག་དཀར་ཇོ་མོ་དགོན།དགེ་ལུགས།བློ་གྲོས།…………………(104

འབྲས་ཚལ་བདེ་ཆེན་གླིང་གི་ལོ་རྒྱུས།ཪྙིང་མ།གདུགས་དཀར་ཚེ་རིང་།………(114

[page ii] འབྲུ་ཤུག་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས།ཪྙིང་མ།གདུགས་དཀར་ཚེ་རིང་།………(115

འབྲས་ཚལ་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས།ཪྙིང་མ།གདུགས་དཀར་ཚེ་རིང་།…………(117

འབུམ་ཐང་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས།ཪྙིང་མ།གདུགས་དཀར་ཚེ་རིང་།…………(119

གྲ་ལག་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས།ཪྙིང་མ།ཚེ་རིང་ཐར།…………………(122

གླིང་མདའ་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས།ཪྙིང་མ།ཚེ་རིང་ཐར།…………………(131

འབོལ་ཆེན་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས།ཪྙིང་མ།ཚེ་རིང་ཐར།…………………(132

གུར་ལུང་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས།ཪྙིང་མ།འཇིགས་མེད་བསམ་གྲུབ།…………(135

གཞི་ཆེན་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས།ཪྙིང་མ།འཇིགས་མེད་བསམ་གྲུབ།…………(141

ཨ་བསེ་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས།ཪྙིང་མ།བློ་གྲོས།……………………(143

གཡར་དགོན་པའི་ལོ་རྒྱུས།ཪྙིང་མ།བློ་གྲོས།……………………(149

སྡེ་མགོན་ཁང་གི་ལོ་རྒྱུས།ས་སྐྱ།འཇིགས་མེད་བསམ་གྲུབ།…………(153

གདོང་ཐོག་དགོན་གི་ལོ་རྒྱུས།ས་སྐྱ།འཇིགས་མེད་བསམ་གྲུབ།…………(163

ཉ་བྲག་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས།ས་སྐྱ།འཇིགས་མེད་བསམ་གྲུབ།…………(168

ཏྲེ་ཀ་བྲག་ཇོ་ཁང་གི་ལོ་རྒྱུས།ས་སྐྱ།འཇིགས་མེད་བསམ་གྲུབ།…………(172

གླང་སྣ་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས།ས་སྐྱ།ཚེ་རིང་ཐར།…………………(173

ཁ་ནོན་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས།ས་སྐྱ།བློ་གྲོས།……………………(177

ཕུར་མགོ་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས།ས་སྐྱ།གདུགས་དཀར་ཚེ་རིང་།…………(181

པཎ་རྒན་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས།བཀའ་བརྒྱུད།བསོད་རྒྱ་དང་བློ་གྲོས།…………(182

དགོན་གསར་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས།བཀའ་བརྒྱུད།འཇིགས་མེད་བསམ་གྲུབ།………(191

མཁར་མགོ་ཇོ་མོ་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས།བཀའ་བརྒྱུད།འཇིགས་མེད་བསམ་གྲུབ།………(193

རིག་གྲྭ་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས།བཀའ་བརྒྱུད།ཚེ་རིང་ཐར།………………(194

ཁང་དམར་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས།བཀའ་བརྒྱུད།གདུགས་དཀར་ཚེ་རིང་།………(198

བོན་པོ་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས།བོན་པོ།བློ་གྲོས།…………………(206

ཁམས་ཕྱོགས་ཉག་རོང་རྫོང་གི་དགོན་སྡེ་སོ་སོའི་ལོ་རྒྱུས་གསལ་བར་བཤད་པ་ཐུབ་བསྟན་གསལ་བའི་མེ་ལོང་ཞེས་བྱ་བ།

བྱམས་འབྱོར་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས།ཪྙིང་མ།…………………………(211

འབྱུང་ཁུངས་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས།ཪྙིང་མ།…………………………(229

[page iii] གྲུ་རེང་ན་བ་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས།ཪྙིང་མ།…………………………(238

ཡང་དབེན་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས།ཪྙིང་མ།…………………………(239

ཀུ་ལུང་འབྲོག་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས།ཪྙིང་མ།…………………………(242

ཀུ་ལུང་རོང་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས།ཪྙིང་མ།…………………………(243

གསང་བདག་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས།ཪྙིང་མ།…………………………(245

དཔལ་རི་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས།ཪྙིང་མ།…………………………(247

རྩྭ་རྭ་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས།ཪྙིང་མ།…………………………(251

ཞི་བ་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས།ཪྙིང་མ།…………………………(252

བདེ་ཆེན་ཇོ་མོ་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས།ཪྙིང་མ།…………………………(260

ཇ་བཟི་ཇོ་མོ་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས།ཪྙིང་མ།…………………………(261

ཨ་བསེ་ཀླུ་རབ་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས།ཪྙིང་མ།…………………………(263

ཨ་དཀར་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས།ཪྙིང་མ།…………………………(267

གུ་རུ་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས།ཪྙིང་མ།…………………………(271

ས་སྟོད་ཞི་བ་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས།ཪྙིང་མ།…………………………(275

གཟུར་ལྷ་འབུམ་གྱི་ལོ་རྒྱུས།ཪྙིང་མ།…………………………(277

འབྲོག་ཁང་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས།ཪྙིང་མ།…………………………(281

ནོར་ཁོག་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས།ཪྙིང་མ།…………………………(283

ཉཱ་རྩེ་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས།ཪྙིང་མ།…………………………(268

རག་ཤུལ་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས།ཪྙིང་མ།……………………(289

རྨེ་བ་གསེར་གཞོང་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས།ཪྙིང་མ།……………………(293

ར་ལུ་སྨོན་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས།ཪྙིང་མ།……………………(295

གོ་འབྱམས་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས།ཪྙིང་མ།…………………………(299

ལྕགས་མདུད་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས།ཪྙིང་མ།…………………………(302

ཇ་བཟི་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས།ཪྙིང་མ།…………………………(309

གླག་བྲག་དགོན་པའི་ལོ་རྒྱུས།ཪྙིང་མ།…………………………(311

ཉག་ཊཱཀྐི་དྲུག་བསྟོད་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས།ཪྙིང་མ།…………………………(314

སྒྲེ་བོ་རྔ་སྒང་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས།ཪྙིང་མ།……………………(322

[page iv] བསྐལ་བཟང་ཆོས་གླིང་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས།ཪྙིང་མ།…………………………(324

བསམ་གཏན་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས།ཪྙིང་མ།…………………………(332

གེ་རོང་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས།ཪྙིང་མ།…………………………(336

ཨོ་རྒྱན་ཕུན་ཚོགས་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས།ཪྙིང་མ།…………………………(338

རབ་རྒྱས་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས།ཪྙིང་མ།…………………………(342

མཚོ་ཕུ་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས།ཪྙིང་མ།…………………………(346

འོད་ཕུང་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས།ཪྙིང་མ།…………………………(347

ཏིལ་དཀར་རི་ཁྲོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས།ཪྙིང་མ།…………………………(351

ཆོས་ཁྲི་སྒར་གྱི་ལོ་རྒྱུས།ཪྙིང་མ།…………………………(353

སྒང་ལེབ་ཆོས་ཁྲི་སྒར་གྱི་ལོ་རྒྱུས།ཪྙིང་མ།…………………………(355

དུང་ཁྲིའི་སྟོང་ཆོས་གྲྭའི་ལོ་རྒྱུས།ཪྙིང་མ།…………………………(356

སྟོང་ར་རི་ཁྲོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས།ཪྙིང་མ།…………………………(359

ཕྱ་ཡུལ་བསྙེན་གནས་ལྷ་ཁང་གི་ལོ་རྒྱུས།ཪྙིང་མ།…………………………(360

རྭ་ལོ་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས།ས་སྐྱ།…………………………(361

དབང་བཞི་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས།ས་སྐྱ།…………………………(362

ཨེ་ཝྃ་བཀྲིས་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས།ས་སྐྱ།…………………………(363

གཞིས་ཀ་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས།ས་སྐྱ།…………………………(366

རྒྱ་ཤོད་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས།ས་སྐྱ།…………………………(368

དགོན་སར་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས།ས་སྐྱ།…………………………(369

ཤར་རི་ཁྲོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་མདོར་བསྡུས།ས་སྐྱ།…………………………(372

འབའ་ཤོད་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས།ས་སྐྱ།…………………………(373

བྱང་དགེ་རྣམ་རྒྱལ་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས།ས་སྐྱ།…………………………(375

མཚོ་ཁ་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས།བཀའ་བརྒྱུད།………………………(377

སྦྲེ་བོ་བྲག་འགོ་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས།བཀའ་བརྒྱུད།………………………(381

ཀླུ་འབུམ་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས།བོན་པོ།…………………………(382

དབྲ་ཁྱུང་སྒྲུབ་སྡེ་གླིང་གི་ལོ་རྒྱུས།བོན་པོ།…………………………(385

དཔལ་ཁྱུང་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས།བོན་པོ།………………………(388

[page v] ལ་ཁ་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས།བོན་པོ།…………………………(391

མི་ནུབ་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས།བོན་པོ།…………………………(393

བྲག་དབེན་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས།བོན་པོ།…………………………(395

གོང་རྒྱལ་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས།བོན་པོ།…………………………(396

རྒྱལ་ཞིང་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས།བོན་པོ།…………………………(398

ཡེ་ཤེས་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས།བོན་པོ།…………………………(400

ཁམས་ཕྱོགས་སྡེ་དགེ་རྫོང་གི་དགོན་སྡེ་སོ་སོའི་ལོ་རྒྱུས་གསལ་བར་བཤད་པ་ཐུབ་བསྟན་གསལ་བའི་མེ་ལོང་ཞེས་བྱ་བ།

སྡེ་དགེ་པར་ཁང་གི་ལོ་རྒྱུས།ས་སྐྱ།………………………(405

དགོན་ཆེན་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས།ས་སྐྱ།………………………(420

མཎཌལ་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས།ས་སྐྱ།………………………(445

མཁར་མདོ་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས།ས་སྐྱ།………………………(449

ལྕགས་ར་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས།ས་སྐྱ།………………………(451

དྲྭ་མ་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས།ས་སྐྱ།………………………(454

དབོན་སྟོན་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས།ས་སྐྱ།………………………(455

སྒ་ལེན་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས།ས་སྐྱ།………………………(456

ཡེ་ན་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས།ས་སྐྱ།………………………(458

བཟང་ཟླ་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས།ས་སྐྱ།………………………(460

འབར་ཆུང་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས།ས་སྐྱ།………………………(461

འགུ་ཟི་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས།ས་སྐྱ།………………………(464

འཁོར་མདོ་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས།ས་སྐྱ།………………………(464

དཔེ་ཝར་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས།ས་སྐྱ།………………………(466

ས་སྐྱ་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས།ས་སྐྱ།………………………(471

རྫོང་གསར་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས།ས་སྐྱ།………………………(472

ལྷ་ས་སྟེང་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས།ས་སྐྱ།………………………(484

མགོན་གཟིགས་རབ་བརྟན་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས།ས་སྐྱ།………………………(485

ལྷ་རྒྱལ་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས།ས་སྐྱ།………………………(486

[page vi] རྗོགས་ཆེན་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས།ཪྙིང་མ།………………………(487

བརྩེ་ཆེན་ཆོས་གླིང་གི་ལོ་རྒྱུས།ཪྙིང་མ།………………………(512

རྫ་ལེགས་རྒན་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས།ཪྙིང་མ།………………………(512

རྡོ་བྲག་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས།ཪྙིང་མ།………………………(517

ཨེ་ཝྃ་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས།ཪྙིང་མ།………………………(519

རྫསཀ་ཐོག་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས།ཪྙིང་མ།………………………(521

རྩ་ཤུལ་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས།ཪྙིང་མ།………………………(526

ར་སྐོར་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས།ཪྙིང་མ།………………………(526

རྫོང་མགོ་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས།ཪྙིང་མ།………………………(530

ཟེ་ཆེན་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས།ཪྙིང་མ།………………………(535

གཡག་ཟེ་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས།ཪྙིང་མ།………………………(543

རྒྱལ་རོང་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས།ཪྙིང་མ།………………………(545

ལྷ་འབྲང་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས།ཪྙིང་མ།………………………(548

གེ་སར་ལྷ་ཁང་གི་ལོ་རྒྱུས།title> ཪྙིང་མ།………………………(550

ཇ་ཆུ་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས།བཀའ་ཪྙིང་འདྲེས་མ། ………………(552

དཔལ་སྤུངས་ཆོས་འཁོར་གླིང་གི་ལོ་རྒྱུས།བཀའ་བརྒྱུད།…………………(555

བསྟན་འཕེལ་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས།བཀའ་བརྒྱུད།…………………(590

རྫ་རི་མགུལ་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས།བཀའ་བརྒྱུད།…………………(594

པད་སྙིང་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས།བཀའ་བརྒྱུད།…………………(597

རྟགས་འཕེལ་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས།བཀའ་བརྒྱུད།…………………(603

འབྲུག་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས།བཀའ་བརྒྱུད།…………………(604

ཚར་ཚར་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས།བཀའ་བརྒྱུད།…………………(605

དཔལ་འབྱོར་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས།བཀའ་བརྒྱུད།…………………(610

ཆུ་ངོགས་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས།བཀའ་བརྒྱུད།…………………(613

ཁྲོ་ཚང་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས།བོན་པོ།……………………(616

རྫ་སྟེང་ཆེན་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས།བོན་པོ།……………………(620

འཕེན་ཞོལ་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས།བོན་པོ།……………………(627

[page vii] རབ་རྒྱལ་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས།བོན་པོ།……………………(629

རྫ་སྨོན་རྒྱལ་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས།བོན་པོ།……………………(631

རི་སྤུན་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས།བོན་པོ།……………………(631

རྫ་འབུམ་སྨད་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས།བོན་པོ།……………………(633

ཐར་བདེ་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས།བོན་པོ།……………………(634

ཟེར་འཕྲོ་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས།བོན་པོ།……………………(636

ཉ་འགེ་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས།དགེ་ལུགས།……………………(639

དུད་གསར་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས།དགེ་ལུགས།……………………(640

ཨོ་གུར་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས།དགེ་ལུགས།……………………(641

རྫ་སྤང་ཐང་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས།དགེ་ལུགས།……………………(642

དགོན་གསར་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས།དགེ་ལུགས།……………………(643

བོད་བརྒྱུད་གྲུབ་མཐའ་སོ་སོར་མཆོད་པ་བརྗོད་པ།

[page 1] སྣང་སྟོང་ཟུང་འཇུག་དབུ་མའི་ལམ་བཟང་དང་། །

གཉུག་རླུང་ལྷ་སྐུར་ཤར་བའི་སྒྱུ་ལུས་ལ། །

ལེགས་བཤད་ཉི་མའི་རྩེ་དགའ་འབུམ་སྤྲོ་བའི། །

བྱེད་པོ་བློ་བཟང་གྲགས་པས་དགེ་ལེགས་སྩོལ། །

མཚན་ལྡན་བླ་མ་གཙུག་གི་ནོར་བུར་བསྟེན། །

ཤིན་ཏུ་བྱ་དཀའི་སྤྱོད་པ་ཉམས་བཞེས་པས། །

ཚེ་གཅིག་ཉིད་ལ་ཟུང་འཇུག་སར་གཤེགས་པའི། །

མར་མི་དྭགས་སོགས་དད་པའི་ཞིང་དུ་བརྗིད། །

རྒྱལ་ཀུན་མཁྱེན་བརྩེ་ནུས་པའི་སྒྱུ་འཕྲུལ་གར། །

པད་མ་ལས་གྲོལ་རྡོ་རྗེའི་སྐུ་བཪྙེས་དཔལ། །

སྣང་སྲིད་དབང་བསྒྱུར་གངས་ཅན་བསྟན་འགྲོའི་མགོན། །

རྫོགས་ཆེན་བསྟན་པའི་སློབ་དཔོན་ཕྱག་གི་ཡུལ། །

མཐའ་ཡས་འགྲོ་ལ་ཕན་བདེ་འབྱུང་བའི་གནས། །

སྤྲུལ་པའི་གཏེར་སྟོན་སོ་ཟུར་གནུབས་གསུམ་སོགས། །

མཚོ་སྐྱེས་རྒྱལ་བའི་རང་སྲོལ་སྐྱོང་མཛད་པའི། །

གྲུབ་པའི་དབང་ཕྱུག་རྣམས་ལ་གུས་པས་མཆོད། །

མདོ་རྒྱུད་དགོངས་ཟབ་ལམ་འབྲས་ཤིང་རྟའི་སྲོལ། །

བཤད་སྒྲུབ་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བས་གངས་ཅན་འདིར། །

སྤེལ་མཁས་ས་སྐྱ་གོང་མ་རྣམ་ལྔ་སོགས། །

ཆོས་དང་སྲིད་ཀྱིས་དྲེགས་ལྡན་རྣམས་ལ་བསྔགས། །

མདོ་རྒྱུད་གཞན་དང་བཤད་སྲོལ་མི་འདྲ་བའི། །

[page 2] དཔལ་ལྡན་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་ལེགས་བཤད་ཀྱིས། །

མཁས་རྣམས་ཀུན་དགར་བགྱིད་པའི་རོལ་རྩེད་མཁན། །

ཇོ་མོ་ནང་བའི་གྲུབ་མཆོག་རྣམས་ལ་བསྔགས། །

གྲུ་འཛིན་མེ་ཏོག་བཞད་པས་ཁ་བའི་རིར། །

རྨོངས་པའི་མུན་པ་ཐིབས་པའི་དུས་ཀྱི་ཚེ། །

ཐེག་པ་རིམ་པ་དགུ་ཡི་ཤེས་རིག་སོགས། །

སྟོན་མཛད་གཤེན་རབས་ལུགས་འདི་ཤིས་འགྱུར་ཅིག །།

ཞེས་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་གྲུབ་མཐའ་སོ་སོར་མཆོད་པ་བརྗོད་པ་སྔོན་དུ་བཏང་ནས། འདིར་ཁམས་ཕྱོགས་དཀར་མཛེས་ཁུལ་གྱི་དགོན་སྡེ་སོ་སོའི་ལོ་རྒྱུས་རིམ་པར་འགོད་པ་ལ།

[page 3]
དང་པོ། དགོན་པའི་སྔོན་བྱུང་གི་ལོ་རྒྱུས་སྐོར།

དེ་ཡང་དཀར་མཛེས་དགོན་པའམ་རྒྱས་མིང་ལ་ཆོས་སྡེ་ཆེན་པོ་དཀར་མཛེས་བཀྲ་ཤིས་བཤད་སྒྲུབ་ནོར་བུ་གླིང་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ད་ལྟ་སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་དཀར་མཛེས་ཁུལ་དཀར་མཛེས་རྫོང་སྲིད་གཞུང་གི་གོང་དུ་ཆགས་ཡོད། སའི་ཆགས་རིམ་རྒྱ་མཚོ་ངོས་ལས་མཐོ་ཚད་སྨི་སུམ་སྟོང་བཞི་བརྒྱ(3400)ཡོད་པ་དང་། ཁུལ་སྲིད་གཞུང་གི་གནས་ཡུལ་དར་མདོ་ལས་རྒྱང་ཐག་སྤྱི་ལེ་སུམ་བརྒྱ་གྱ་ལྔ(385)ཡོད།

དགོན་པ་འདི་ནི་བོད་རབ་བྱུང་བཅུ་གཅིག་པའི་ཆུ་ཕོ་སྟག་སྤྱི་ལོ་1662ལོར་ཧོར་ཆོས་རྗེ་ངག་དབང་ཕུན་ཚོགས་ཀྱིས་ཕྱག་བཏབ་གནང་བའི་གྲུབ་མཐའ་དགེ་ལུགས་པའི་དགོན་པ་ཞིག་ཡིན། དཀར་མཛེས་དགོན་ཞེས་པའི་མཚན་ཐོགས་དོན་ནི། ཧོར་ཆོས་རྗེ་ངག་དབང་ཕུན་ཚོགས་ཀྱིས་དགེ་ལུགས་པའི་དགོན་སྡེ་བཅུ་གསུམ་བཞེངས་སྐབས། བཀྲ་ཤིས་ཚེས་བཟང་ཞིག་སྐར་འཛིན་དུ་འདམས་ནས་རྨང་གཞི་འདིང་བའི་མཛད་སྒོ་སྤེལ་རྗེས་དགོན་པ་ཪྙིང་བ་བཤིག་སྟེ་དགོན་པ་གསར་བ་བཞེངས་པར། དགོན་པ་འདི་ཨང་དང་པོར་བཏབ་པས་སྐར་འཛིན་དགོན་ཞེས་མཚན་བཏགས། བཤད་སྲོལ་གཞན་ཞིག་ལ། ཁོང་གིས་རྡོ་དཀར་པོ་མང་པོ་ཡོད་པའི་སར་དགོན་པ་འདི་བཏབ་པས་དཀར་མཛེས་ཞེས་མིང་ཆགས་ཟེར། དཀར་མཛེས་ནི་ཡུལ་གྱི་ལྟེ་བ་ཡིན་པས་བྱེ་བྲག་གི་མིང་སྤྱི་ལ་ཐོགས་ནས་དེང་སང་ས་ཁུལ་ཡོངས་ལ་སྐར་འཛིན་ཡང་ཟེར། ཕྱིས་དཀར་མཛེས་ཞེས་འབོད་པ་ནི་འདོད་རྒྱལ་གྱི་ཐ་སྙད་གསར་དུ་བཏགས་པར་སྣང་། ཏྲེ་ཧོར་དང་། ཏྲེ་བོ། ཀྲེ་བོ་ཞེས་པ་རྣམས་ནི་ས་ཁུལ་སྤྱིའི་མིང་ཡིན་ནོ། འདི་ཡང་ཏྲེ་ཤོད་ཡིན་པས་ཏྲེ་དང་། ཧོར་གྱི་སྲས་རྒྱུད་སྡེ་དཔོན་རིམ་པས་སྐྱོང་བས་ཧོར་ཏེ། ཏྲེ་ཧོར་ཞེས་པའོ།

གཉིས་པ། ཆོས་རྗེ་ངག་དབང་ཕུན་ཚོགས་ཀྱི་གདུང་རྒྱུད་དང་ཁོང་གི་ལོ་རྒྱུས་མདོར་བསྡུས།

ཡོན་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་གོང་མ་སེ་ཆེན་ཧུ་པེ་ལིས་འགྲོ་མགོན་འཕགས་པ་མཆོད་གནས་སུ་གདན་དྲངས་པར། བར་སྐབས་ཤིག་བླ་མ་འཕགས་པས་སྔོན་ས་པཎ་གྱིས་གདན་དྲངས་པའི་ནང་བསྟན་བྱིན་ཅན་[page 4] རྣམས་སེ་ཆེན་ལས་ཕྱིར་བསླངས་ནས་སྒ་ཨ་གཉན་དམ་པ་དང་སེ་ཆེན་གྱི་སྲས་ཝང་གཉིས་ལ་གནང་སྟེ་ཁམས་ཕྱོགས་སུ་མགོན་ཁང་ཞིག་བཞེངས་པར་བཀས་མངགས། དེ་ནས་ཁོང་གཉིས་རིམ་གྱིས་མདོ་སྨད་དཀར་མཛེས་ཏྲེ་ཤོད་མནྡལ་མཐིལ་དུ་ཕེབས་ཏེ་རྟེན་ཪྙིང་བྱིན་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ནང་བཞུགས་བྱས་པའི་སྡེ་གྲོང་པའི་ནང་དུ་མགོན་ཁང་ཞིག་བཞེངས། (སྡེ་མགོན་ཁང་གི་ལོ་རྒྱུས་རྒྱས་པར་བདག་གི་གཞན་དུ་བྲིས་ཡོད་པས་དེར་གཟིགས་པར་ཞུ)དེ་ནས་སྲས་ཝང་ས་འདིར་ཡུན་རིང་བཞུགས་ནས་སྒོམ་ཚན་གྲོང་དུ་(དེང་སང་སྒང་ལ་སྟེང་ཞེས་པ་འདི་ཡིན) བུད་མེད་ཞིག་ཆུང་མར་བླངས། སྐབས་དེར་ཡུལ་འདིའི་དཔོན་པོ་དཔྲ་བའི་བླ་མ(འདི་ནི་བོན་པོ་ཞིག་ཡིན)བྱ་བ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ལ་ཧོར་སྲས་ཝང་ཆེན་ནས་གདན་ཁ་གང་མ་ཞིག་དང་ལྷམ་ཆ་བཅིག་བཅས་ཕུལ་ནས། བདག་གི་གདུང་རྒྱུད་འདི་ལ་བུ་མོ་ཞིག་བྱུང་ན་བདག་པོ་གང་ཡང་བྱེད་མི་དགོས། གལ་ཏེ་བུ་ཞིག་བྱུང་ན་ཁྱེད་ཀྱི་བདག་རྐྱེན་ལེགས་པོ་གནང་དགོས་ཞེས་གསུངས་པར། དབྲ་བའི་བླ་མས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་ཁས་བླངས། དེ་ནས་མི་རིང་བར་བུད་མེད་དེ་ལ་སྲས་ཞིག་འཁྲུངས་བར་ཧོར་སྲས་ཝང་ཆེན་ཐུགས་རབ་ཏུ་དགྱེས་ཏེ་ཁོང་གིས་བདག་ལ་མ་བསམ་བཞིན་དུ་བུ་ཞིག་བྱུང་ཞེས་བུའི་མཚན་ལ་མ་བསམ་བུ་ཞེས་གསོལ། (འདི་ལ་ཆུང་མ་གསུམ་བླང་བའི་བུ་དྲུག་བྱུང་དེ་མ་གསུམ་བུ་དྲུག་ཅེས་བཤད་སྲོལ་ཡང་ཡོད་)དེ་ནས་དབྲལ་བའི་བླ་མའི་སྔར་གྱི་ཁས་བླངས་ལྟར་མ་བསམ་བུ་ལ་སྒམ་ཚན་གྲོང་། ཀ་རྩི་འགོ། ཆའུ་རྡོ་བཅས་གྲོང་སྡེ་གསུམ་ཕུལ་བ་ཡིན། ཧོར་སྲས་ཝང་ཆེན་གྱིས་རང་གི་སྲས་མ་བསམ་བུ་ལ་ཕོ་བྲང་ཞིག་གསར་བསྐྲུན་མཛད། དེང་སང་ཧོར་ཁང་ནང་ཧོར་ཀླུ་འབུམ་ཕོ་བྲང་ངམ་ཀླུ་འབུམ་ཁང་རིང་ཟེར་བ་འདི་ཡིན། དེའི་སྐབས་དབྲལ་བའི་བླ་མས་རང་གི་ནང་མི་རྣམས་ལ་བཤད་པར། སྔོན་ཧོར་སྲས་ཝང་ཆེན་གྱིས་ཕུལ་བའི་ལྷམ་འདི་ལ་དཔྱད་ན་ཁོང་གིས་རང་ཚང་དབང་དུ་བསྡུས་པའི་སྟེན་འབྲེལ་དུ་འདུག་ཟེར་ཡང་དེ་ཡུལ་གཞན་དུ་བཙན་བྱོལ་ལ་འགྲོ་དགོས་པ་བྱུང་། (རྫ་གཏེར་ཆེན་དགོན་དུ་བྱོན)དེ་ནས་རིམ་གྱིས་ཧོར་སྲས་མ་བསམ་བུ་ཡུལ་འདིའི་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ཀྱི་བདག་པོར་གྱུར་ཏོ། །

མ་བསམ་བུའི་སྲས་ནག་འཇའ། དེའི་སྲས་ཨ་རྒྱས། དེའི་སྲས་འབུམ་དགེ་རྒྱས། དེའི་སྲས་བླ་མ་སྐྱབས། དེའི་སྲས་ནམ་མཁའ་བློ་བཟང་། དེའི་སྲས་མ་ཟུར་ནམ་མཁའ་རྒྱལ་མཚན་ཏེ་ཁོང་གིས་ཡུལ་འདིའི་སྟོད་སྨད་བར་གསུམ་ཐམས་ཅད་དང་རྫ་ག་ཡུ་གོང་མན་ཆད་དབང་དུ་བསྡུས། དེའི་རྗེས་རྫ་བ་དང་ཏྲེ་ཤོད་ཉིན་སྲིབ་ཀྱི་དམག་རྣམས་བསྡུས་ནས་ཤིང་ཁོག་དང་བྲག་འགོ་ཡན་ཆད་དབང་དུ་བསྡུས། དེའི་རྗེས་རྫ་ཁོག་མན་ཆད་དང་བྲག་འགོ་ཡན་ཆད་ཀྱི་དམག་རྣམས་བསྡུས་ཏེ་རྟེའུ་ནང་ཕྱིན་ནས་ཚ་ཕུ་སྟག་གཡག་ཟེར་བའི་གཙོ་བྱས་ཏེ་ཡུ་ལོང་རྒྱ་སྒོ་མན་ཆད་དབང་དུ་བསྡུས། དེ་ནས་མཁར་ལོ་ཆོས་ཆེན་ཚང་གི་གཙོ་བྱས་ལུང་ཕུ་ཤོག་པ་དང་ལ་བ་ཤོག་པ་གཉིས། རྫི་ནུབ་ཕལ་བོ་ཚང་གི་གཙོ་བྱས་རྒྱ་སྲས་ལ་[page 5] ཐོག་མན་ཆད་དང་། གེ་རི་ཨ་ཏིས་ཚང་གི་གཙོ་བྱས་རེ་རི་གྲོང་བ་རྣམས་དང་། ཡུ་ལ་ཨ་བརྟན་ཚང་གི་གཙོ་བྱས་ཆོ་ལོ་སྣ་ཡན་ཆད་ཀྱི་ཧོར་ལ་མགོ་བཏགས། དེ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ནས་དམག་བསྡུས་ཏེ་དྲངས་པས་ཁྲོད་སྲང་ཐོག་ཡན་ཆད་ཧོར་གྱིས་དབང་དུ་བསྡུས། དེའི་རྗེས་རྟེའུ་ཝ་ཞབས་ཤོག་གཉིས་དང་། ལྕགས་ཀང་ཤོག་གཉིས་བཅས་བཞི་པོ་དེ་རྒྱ་གཟི་སེང་གེའི་མངའ་འོག་ཡིན་པས་དེ་ལ་དམག་དྲངས་ཏེ་གཡུལ་འཁྲུགས་བྱས་པས་ས་བཙན་པ་སོགས་ཀྱི་དབང་གིས་རེ་ཞིག་མ་ཐུབ་སྟེ། ཧོར་ཕྱོགས་ཀྱི་མི་བསད་པ་རྣམས་ཀྱི་རོ་སྤུངས་པ་དེའུ་ཙམ་བྱུང་བས་ཕྱིས་སུ་ས་ཆ་དེ་ལ་བོད་དེའུ་ལི་ཟེར། དེ་ནས་ཧོར་དམག་གིས་རིམ་གྱིས་བློ་ཐབས་སྤྱད་དེ་ཚོང་བ་མང་པོ་བཏང་ནས་མི་རྣམས་ལ་མགོ་སྐོར་བཏང་། ཧོར་དམག་རྣམས་ཉག་རོང་ནས་སོང་སྟེ་ཝ་ཞབས་ཀྱི་བརྩིབས་བསྐོར་ནས་ཚུར་འོངས་ཏེ་གློ་བུར་དུ་དམག་རྒྱབ་ནས་རྒྱ་གཟི་སེང་གེ་བསད་དེ་ཤོག་པ་བཞི་པོ་ཡོར་གྱི་མངའ་འོག་ཏུ་བསྡུས། དེ་ནས་མགོ་ལོག་ལྕགས་མོ་ཚང་གིས་བླ་མགོན་ཚང་བཅོམ་ནས་དབང་དུ་བསྡུས་ཡོད་པ་ལ། ལྕགས་མོ་ཚང་ལ་དམག་དྲངས་ཏེ་བཅོམ་ནས་ཧོར་གྱི་དབང་དུ་བསྡུས། མདོར་ན་རྫ་ག་ཡི་གོང་མན་ཆད་དང་། ན་ཁྲད་སྲང་ཐོག་ཡན་ཆད། རྟེའུ་ཆོ་ལོ་སྣ་ཟེར་བ་ཡན་ཆད། མགོ་ལོག་ལྕགས་མོ་ཚང་ཚུན་ཆད་ཧོར་གྱི་མངའ་འབངས་སུ་བསྡུས་ཏེ་མ་ཟུར་ཧོར་དཔོན་ནམ་མཁའ་རྒྱལ་མཚན་ནི་དེ་དག་གི་འགོ་དཔོན་ཡིན་ནོ། །

དེ་ལྟར་ཧོར་ཆོས་རྗེ་ངག་དབང་ཕུན་ཚོགས་ནི་ཡབ་མ་ཟུར་དཔོན་ནམ་མཁའ་རྒྱལ་མཚན་དང་། དེ་ལ་བཙུན་མོ་གསུམ་ཡོད་པའི་ཆེ་བ་ཡུམ་འཇམ་དབྱངས་དཔལ་མོ་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་བོད་རབ་བྱུང་བཅུ་གཅིག་པའི་ཤིང་སྤྲེལ་སྤྱི་ལོ་1644ལ་འཁྲུངས། དགུང་ལོ་བདུན་ལ་སོན་སྐབས་དབུས་གཙང་དུ་ཕེབས་ནས་གདན་ས་ཆེན་པོ་དཔལ་ལྡན་འབྲས་སྤུངས་བློ་གླིང་གྲྭ་ཚང་དུ་ཞུགས་ཏེ་ཏྲེ་ཧོར་ཁམས་ཚན་དུ་བཞུགས། ལོ་དེར་རྒྱལ་དབང་ལྔ་པ་ཆེན་པོའི་མདུན་ནས་རབ་བྱུང་དགེ་ཚུལ་གྱི་སྡོམ་པ་བཞེས་ཏེ་མཚན་ལ་ངག་དབང་ཕུན་ཚོགས་ཞེས་གསོལ། ཧོར་གྱི་སྐུ་ངོ་སོང་བའི་རྒྱལ་དབང་མཆོག་ནས་བདག་རྐྱེན་དང་གཟིགས་སྐྱོང་ཚད་མེད་གནང་སྟེ་རྗེས་སུ་བཟུང་། དེ་ནས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཆེན་པོ་མཁན་སྟོན་དཔལ་འབྱོར་ལྷུན་གྲུབ། འཇམ་དབྱངས་དཀོན་མཆོག་ཡར་འཕེལ། གནས་བརྟན་འཇམ་དབྱངས་གྲགས་པ། མཁན་ཆེན་ཞ་ལུ་བ་སོགས་བསྟེན་ཏེ་བསྡུས་གྲྭ་ནས་བཟུང་གཞུང་བཀའ་པོད་ལྔ་དང་རིག་པའི་གནས་མཐའ་དག་ལ་སྦྱངས་པ་མཐར་ཕྱིན་པར་མཛད། པཎ་ཆེན་བློ་བཟང་ཡེ་ཤེས་ལས་བསྙེན་པར་རྫོགས་ཏེ་འདུལ་བའི་བཅས་མཚམས་ཕྲ་རགས་མཐའ་དག་ལས་ནམ་ཡང་མི་འདའ་བར་སྲུངས། གཞན་ཡང་གོང་གི་བཤེས་གཉེན་དེ་དག་དང་། ཀུན་གཟིགས་ལྔ་པ་ཆེན་པོ། པཎ་ཆེན་བློ་བཟང་ཡེ་ཤེས། རིག་འཛིན་པད་མ་འཕྲིན་ལས། གཏེར་སྟོན་གཏེར་བདག་གླིང་པ་སོགས་གསར་ཪྙིང་གི་བླ་མ་དུ་མའི་ཞལ་སྔ་ནས་མདོ་བསྔགས་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་ཆོས་བཀའ་མཐའ་ཡས་པ་གསན། དེ་དུས་རི་བོ་དགེ་ལྡན་པའི་སྦྱིན་བདག་[page 6] ཆེན་པོ་གོ་ཤྲཱི་བསྟན་འཛིན་ཆོས་རྒྱལ་སྐུ་གཤེགས་པར་དེའི་དགོངས་རྫོགས་སུ་འཇམ་མགོན་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཙོང་ཁ་བ་ཆེན་པོའི་མདོ་བསྔགས་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་བསྟན་པ་གསེར་སྦྱངས་བཙོ་མ་ལྟ་བུ་འདི་ཉིད་དར་ཞིང་རྒྱས་ལ་ཡུན་རིང་གནས་པའི་ཆེད། ཧོར་ཁོག་ཀུན་ཏུ་དགོན་སྡེ་བཅུ་གསུམ་འདེབས་པར་རྒྱལ་དབང་ལྔ་པ་ཆེན་པོའི་མདུན་དུ་དམ་བཅའ་བརྟན་པོ་ཕུལ་ཏེ་རང་ཡུལ་མདོ་སྨད་ཕྱོགས་སུ་ཕེབས་སོ།།

གསུམ་པ། ཧོར་དགོན་སྡེ་བཅུ་གསུམ་གྱི་ཐོག་མ་དཀར་དགོན་བཏབ་ཚུལ།

དེ་ནས་ཧོར་ཆོས་རྗེ་ངག་དབང་ཕུན་ཚོགས་ཀྱིས་རྒྱལ་དབང་ལྔ་པའི་མདུན་དུ་ཧོར་ཕྱོགས་སུ་དགོན་སྡེ་བཅུ་གསུམ་འདེབས་པར་དམ་བཅའ་ཕུལ་ཏེ་ཕྱིར་ཡུལ་དུ་ཕེབས། དེ་ཡང་སྔོན་བླ་མ་དགེ་ལེགས་བློ་བཟང་ཕུན་ཚོགས་བྱ་བ་ཞིག་གིས་ཤུག་རི་བྲག་ཕུག་གི་སར་དགོན་པ་ཞིག་བཏབ་ནས་མཚན་ལ་བྲག་ངོ་དགོན་ཟེར་བ་ཞིག་ཡོད་པ་དེར་ཆོས་རྗེ་ངག་དབང་ཕུན་ཚོགས་ཉིད་ཀྱི་ཁུ་བོ་བཀའ་བཅུ་ནམ་མཁའ་འོད་ཟེར་བྱ་བ་སྔོན་འབྲས་སྤུངས་སུ་སློབ་གཉེར་མཐར་ཕྱིན་ཏེ་ཕྱིར་རང་ཡུལ་དུ་ཕེབས་ནས་དགོན་པ་དེར་བདག་གཉེར་བྱས་ཏེ་བཞུགས་པའི་སྐབས་ཤིག་བླ་མ་བྱ་བྲལ་བ་ཞིག་བྱོན་ནས་བཀའ་བཅུ་ནམ་མཁའ་འོད་ཟེར་ལ། ཁྱོད་ཀྱི་དགོན་འདི་ཡ་གི་རྡོ་དཀར་སྤུངས་པའི་ས་ཕྱོགས་སུ་སྤོར་ན་མཐའ་རུ་དགོན་པ་རྒྱས་པར་འོང་ཞེས་ལུང་བསྟན། དེ་ནས་བཀའ་བཅུ་བས་བླ་མའི་བཀའ་བཞིན་བྲག་ངོ་དགོན་དེ་རྡོ་དཀར་ཡོད་པའི་ཕྱོགས་སུ་སྤོར་ཏེ་འདུ་ཁང་གི་ཤུལ་དེར་དུར་ཁྲོད་ཞིག་ཡོད་པ་རིའི་སྟེང་ཕྱོགས་སུ་སྤོར།(འོད་ཟེར་དུར་ཁྲོད་ཞེས་འབོད)དེའི་ཤུལ་དུ་འདུ་ཁང་གསར་བཞེངས་བྱས་ཏེ་དཀར་མཛེས་དགོན་པ་ཆགས་སོ།

དེ་དུས་ཆོས་རྗེ་ངག་དབང་ཕུན་ཚོགས་ཉིད་ཕུ་བོ་ནམ་མཁའ་འོད་ཟེར་གྱི་དྲུང་དུ་ཕེབས་ནས་ཁོང་གིས་རྒྱལ་དབང་ལྔ་པའི་མདུན་དུ་དགོན་སྡེ་བཅུ་གསུམ་འདེབས་པའི་དམ་བཅའ་ཕུལ་ཚུལ་རྣམས་ཞིབ་ཏུ་ཁུ་བོ་ལ་གསོལ་བར། ཁུ་བོས་ཀྱང་བླ་མ་བྱ་བྲལ་བའི་ལུང་བསྟན་ཚུལ་སྐོར་བསྙད་དེ་མཐར་ཁུ་དཔོན་རྣམ་གཉིས་ནས་བཀའ་བགྲོས་ལེགས་པར་མཛད་དེ། ཆོས་རྗེ་ངག་དབང་ཕུན་ཚོགས་ཀྱིས་ཧོར་དགོན་སྡེ་བཅུ་གསུམ་གྱི་ཐོག་མ་དཀར་མཛེས་དགོན་འདེབས་པའི་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་དབུ་བཙུགས་ཏེ། བོད་རབ་བྱུང་བཅུ་གཅིག་པའི་ཆུ་ཕོ་སྟག་སྤྱི་ལོ་1622ལ་སྔར་ཡོད་དཀར་མཛེས་དགོན་པ་རྒྱ་བསྐྱེད་བྱས་ཏེ་གཙུག་ལག་ཁང་ཆེན་པོ་འདི་ཉིད་ཀྱི་རྟེན་དང་བརྟེན་པར་བཅས་པ་ལེགས་པར་བཞེངས་ཏེ་མཚན་ལ་དཀར་མཛེས་བཀྲ་ཤིས་བཤད་སྒྲུབ་ནོར་བུ་གླིང་ཞེས་གསོལ། (ཀུན་གཟིགས་པཎ་ཆེན་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་པ་ཆོས་ཀྱི་[page 7] རྒྱལ་མཚན་དཔལ་བཟང་པོ་ནས་“བཤད་སྒྲུབ་”ཞེས་གསར་སྣོན་ཕྱག་བྲིས་ཕྱག་ཐམ་བཅས་1985ལོར་གནང་བ་ད་ལྟ་དཀར་དགོན་དུ་བཞུགས)ཕྱིས་སུ་གཙུག་ལག་ཁང་འདི་མདོ་བསྔགས་རིག་གནས་ཀུན་ལ་སྦྱངས་པའི་མཚན་ཉིད་གྲྭ་ཚང་དུ་བྱས། དེ་ནས་རིམ་གྱིས་རྫ་དགོན་གསར་བཀྲ་ཤིས་དགའ་ལྡན་གླིང་། ལྕོག་རི་དགོན། རྩིས་ཚང་དགོན་སོགས་དགོན་སྡེ་བཅུ་གསུམ་ལེགས་པར་བཏབ་སྟེ། དགོན་སྡེ་སོ་སོར་འདུལ་བའི་བཅོས་ཁྲིམས་དང་གཞི་གསུམ་གྱི་ཕྱག་ལེན། བཅའ་ཡིག་ཆེན་མོ་སོགས་འཇོག་པར་མཛད། ལྷག་པར་དུ་དཀར་མཛེས་དགོན་པ་འདི་ལ་གོས་ཆེན་སེར་པོའི་བཅའ་ཡིག་ཞེས་པ་དེང་སང་གི་བར་དུ་ཡོད་དོ།

དེ་ནས་ཆོས་རྗེ་རང་གིས་དམ་བཅས་པའི་དགོན་སྡེ་བཅུ་གསུམ་བཏབ་ཟིན་པའི་འཕྲིན་ཡིག་རྒྱལ་དབང་ལྔ་པའི་ཕྱག་ཏུ་ཕུལ་བར། རྒྱལ་དབང་ཉིད་ཐུགས་རབ་ཏུ་དགྱེས་ཏེ་ཆོས་རྗེ་ཉིད་མདོ་སྨད་བསྟན་སྲིད་གཉིས་ལ་དབང་བསྒྱུར་ཆོག་པའི་བཀའ་རྟགས་བསྒྲགས་པ་དང་། ད་དུང་རྩེ་རྣམ་རྒྱལ་གྲྭ་ཚང་ལྟ་བུའི་རྣམ་རྒྱལ་གྲྭ་ཚང་ཞིག་དང་། དཔལ་ལྡན་སྨད་རྒྱུད་ལྟ་བུའི་སྔགས་པ་གྲྭ་ཚང་། སེ་འབྲས་དགེ་གསུམ་གང་རུང་ལྟ་བུའི་མཚན་ཉིད་གྲྭ་ཚང་བཅས་དགོས་ལུགས་ཀྱི་ཆབ་ཤོག་སྩལ་བའོ།།

བཞི་པ། རྣམ་རྒྱལ་གྲྭ་ཚང་བཏབ་ཚུལ་ནི།

དེ་ནས་ཆོས་རྗེ་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱལ་བའི་ཐུགས་དགོངས་ལྟར་མཁར་དཀར་པོ་ཐུགས་བརྩེགས་དགུ་ཡོད་པ་ཞིག་གསར་བསྐྲུན་མཛད་དེ་རྣམ་རྒྱལ་གྲྭ་ཚང་ཞེས་མཚན་གསོལ། རྣམ་རྒྱལ་གྲྭ་ཚང་འདི་ནི་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ་ཞབས་གྲྭ་ཚང་དང་འདྲ་བ་བྱས་ནས་དགོན་པ་གཞུང་ནས་འདོན་བཟང་སྐད་བཟང་མང་ཙམ་ཞིག་ཟུར་གྱི་སྐུ་རིམ་ཞབས་བརྟན་སོགས་སྒྲུབ་མིའི་ཞབས་ཕྱི་ལ་བཞག་པ་ཡིན། བསྐང་གསོལ་དང་ལྷ་མོའི་མདོས་ཆེན། འཆམ། གནམ་ལོ་གསར་པའི་ཚེས་གཅིག་ཉིན་དམག་ཟོར་མ་ལ་ཚེས་གཏོར་འབུལ་རྒྱུའི་སྐོར་དང་། ཟླ་རེར་ཡར་ངོ་མར་ངོའི་ཚེས་བཅུའི་སྐོར་སོགས་དུས་མཆོད་བརྒྱད་རེ་སྟེ་ཆོ་ག་ཕལ་ཆེ་བ་ཀུན་གཟིགས་ལྔ་བའི་སྐབས་ཀྱི་རྣམ་རྒྱལ་གྲྭ་ཚང་གི་ཕྱག་ལེན་ལྟར་བཙུགས། ཕྱིས་སུ་ཚེས་གཏོར་སྐོར་ནི་པཎ་ཆེན་བློ་བཟང་ཆོས་རྒྱན་གྱི་ཕྱག་ལེན་ལྟར་བཙུགས་པའོ། །ལོ་རེ་བཞིན་ལྷ་མོའི་མདོས་ཆེན་བཙུགས་ཏེ་ཆོས་རྗེ་རང་ཉིད་ཚོགས་དབུར་མཛད་ནས་འཆམ་དང་གཏོར་རྒྱག་སོགས་གནང་བ་དང་། དེའི་ཕྱག་སྲོལ་ད་ལྟའི་བར་མ་ཉམས་པར་གནས་ཡོད།[page 8]

ལྔ་པ། སྔགས་པ་གྲྭ་ཚང་བཏབ་ཚུལ།

སྔགས་པ་གྲྭ་ཚང་ནི་ཧོར་ཆོས་རྗེ་ཉིད་ཀྱིས་དཔལ་ལྡན་སྨད་རྒྱུད་གྲྭ་ཚང་གི་ཕྱག་ལེན་བཞིན་དུ་སྔགས་ཕྱོགས་ཀྱི་བདེ་གསང་འཇིགས་གསུམ་སོགས་ཀྱི་སྒྲུབ་མཆོད་དང་བདག་འཇུག་ཆོས་སྐྱོང་སོ་སོའི་བསྐང་གསོ་གཏོང་བར་གྲྭ་བ་ཁ་ཤས་ཟུར་དུ་འཐེན་ཏེ་ཡོད་པ་ལ། ཕྱིས་སུ་ཇེ་རྒྱས་སུ་སོང་སྟེ་སྔགས་པ་གྲྭ་ཚང་འདི་བྱུང་བ་ཡིན། ཧོར་ཆོས་རྗེ་ཉིད་ཀྱིས་དཀར་དགོན་དུ་གྲྭ་ཚང་གསུམ་བཏབ་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཕྱིས་སུ་དགོན་པ་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་ཏེ། བཅིངས་འགྲོལ་སྔན་གྲྭ་ས་ཧ་ཅང་དར་བའི་དུས་སུ་གྲྭ་བ་སུམ་སྟོང་བདུན་བརྒྱ་ལྷག་བྱོན་མྱོང་།

དེ་ལྟར་ཧོར་ཆོས་རྗེ་ཉིད་ནས་སྔོན་གྱི་ཐུགས་བསྐྱེད་དང་སྨོན་ལམ་གྱི་དབང་གིས་ཧོར་ཁོག་དུ་དགོན་སྡེ་མང་དུ་བཏབ་སྟེ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་སོགས་ཀྱི་རྟེན་བཞེངས་མང་དུ་གནང་བ་དང་། མདོ་སྨད་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀུན་ཏུ་ཕེབས་ཏེ་མདོ་སྔགས་ཀྱི་ཆོས་རྒྱུན་ཕྱོགས་མཐར་སྤེལ་ཏེ་མཛད་རྗེས་བླ་ན་མེད་པ་གནང་། ཁོང་གི་སྐུ་ཚེ་སྔོན་མར་རྭ་ལོ་ཙཱའི་སྐུ་སྐྱེ་ཡིན་ཚུལ་ཞལ་གྱིས་བཞེས་ཏེ། སྐུ་ཚེ་འདི་ཉིད་ལའང་དཔལ་རྡོ་རྗེ་འཇིགས་བྱེད་ཀྱི་རིམ་གཉིས་ལ་ནུས་པ་ཐོན་ཏེ་མཆོག་ཐུན་གྱི་དངོས་གྲུབ་རྣམས་ཐོབ་པ་དང་། བསྟན་སྲུང་དམ་ཅན་རྣམས་བྲན་བཞིན་དུ་འཁོར། ལྷག་པར་དུ་དཔལ་མགོན་ཞལ་བཞི་བ། འདོད་ཁམས་དབང་ཕྱུག་དཔལ་ལྡན་ལྷ་མོ་གཉིས་ལུས་དང་གྲིབ་མ་བཞིན་དུ་འགྲོགས་ཏེ་གནས་སྐབས་ཀྱི་བྱ་བ་ཕྲ་མོ་ཙམ་གྱི་བླང་དོར་ལའང་མི་དང་མི་ལ་ལབ་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡོད། ར་ཧུ་ལ་བྲན་བཞིན་དུ་འབྲལ་མེད་སྐུ་དྲུང་དུ་བཞུགས་ནས་འཕྲིན་ལས་ཚུལ་བཞིན་སྒྲུབ་ཤིང་རྒྱུན་དུ་གཟིམས་ཁང་ཕྱི་ནང་ཀུན་ཏུ་མེའི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་འབར་བ་ཀུན་གྱི་མཐོང་སྣང་དུ་གྲུབ་པ་ཞིག་ཡོད་དོ། ཁོང་སྐུ་ཚེ་རིང་བོ་མ་བཞུགས་ཀྱང་བསྟན་པ་ལ་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེན་མཛད་དེ་བཀའ་བདྲིན་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་ཡིན།

འོན་ཀྱང་ཆོས་རྗེ་ངག་དབང་ཕུན་ཚོགས་ཀྱི་ཡབ་ཧོར་ནམ་མཁའ་རྒྱལ་མཚན་སྙན་གྲགས་ཆེ་བ་དང་ཆོས་རྗེ་ཉིད་སྐུ་ན་གཞོན་སྟབས། དགོན་སྡེ་བཅུ་གསུམ་འདེབས་པའི་སྐབས་སུ་ཪྙིང་མ་དང་བཀའ་བརྒྱུད། བོན་པོ་སོགས་ཀྱི་དགོས་གནས་མང་པོ་གཏོར་ཏེ་གྲུབ་མཐའ་དགེ་ལུགས་པར་བསྒྱུར་ནས་བཙན་དྲག་མང་དུ་མཛད་པའི་སྟབས་ཀྱིས་དགོན་གནས་དེ་དག་གི་ཆོས་སྐྱོང་གི་གནོད་པ་ཡིན་ནམ། ཧོར་གྱི་དགོན་ཁག་འདི་རྣམས་སུ་སྐྱིད་སྡུག་གང་གི་ཐད་ལའང་ནང་མི་མཐུན་པ་དང་། ལྷག་པར་དུ་དཀར་མཛེས་དགོན་འདིའི་དང་དུ་བཀྲ་མི་ཤིས་པ་ཤིན་ཏུ་མང་ཞིང་དབང་ཤེད་ཆེ་བ་དག་གིས་འཐབ་རྩོད་དཀྲུགས་ཤིང་བྱེད་པ་ཤིན་ཏུ་མང་བ་སོགས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཡི་གེ་རྣམས་སུ་གསལ་བ་ཇི་བཞིན་[page 9] བྲིས་པ་ཡིན། དེ་ལྟར་ཧོར་ཡུལ་ཕྱོགས་ཀྱི་བསྟན་པ་སྤྱི་དང་ལྷག་པར་དུ་དགེ་ལྡན་བསྟན་པའི་རྩ་བ་ནི་ཧོར་ཆོས་རྗེ་ངག་དབང་ཕུན་ཚོགས་དང་ཁོང་གི་ཁུ་བོ་བཀའ་བཅུ་ནམ་མཁའ་འོད་ཟེར་གཉིས་ཡིན་པ་དང་། བསྟན་པའི་སྦྱིན་བདག་གི་རྩ་བ་ཡང་ཧོར་རིགས་དཔོན་པོ་སྤྱི་དང་ལྷག་པར་དུ་ཆོས་རྗེ་ངག་དབང་ཕུན་ཚོགས་ཀྱི་ཡབ་ནམ་མཁའ་རྒྱལ་མཚན་ཡིན་པས་བཀའ་དྲིན་ལྷག་པར་ཆེ་བ་ཡིན།

དྲུག་པ། དགོན་པའི་གདན་རབས་དང་བཅའ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྐོར།

དེ་ལྟར་ཆོས་རྗེ་ངག་དབང་ཕུན་ཚོགས་ཀྱིས་དཀར་མཛེས་དགོན་འདི་བཏབ་ནས་བཤད་སྒྲུབ་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ལེགས་པར་བསྐྱངས་ཏེ་ཉིད་ཀྱི་གདན་རབས་དང་པོ་མཛད། ཁོང་གི་རྒྱ་ཚབ་ཏུ་ཧོར་ཀུན་འདུལ་ལ་སོགས་པ་མང་དུ་ཕེབས། དཀར་མཛེས་དགོན་འདི་ལ་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་དགུ་ཡོད། ལམ་བྲག་གཟིགས་རྒྱབ། འཁྲུངས་གསར། རབ་ཚལ། ནག་ཚང་། བྲག་དཀར། ཁང་གསར་སྐྱབས་མགོན། འབྲུག་ལངས། བུ་རམ་སྣ་བཅས་ཡིན། ཕྱིས་སུ་ལམ་བྲག་དང་། གཟིགས་རྒྱབ། འཁྲུངས་གསར་བཅས་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་བྱོན་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ཀའི་ཐད་ལ་རེས་མོས་ཀྱིས་བསྟན་པའི་བདག་པོ་མཛད་(འདི་གསུམ་ལ་གདན་ས་གསུམ་ཞེས་གྲགས་)པའོ།

བདུན་པ། གྲྭ་ཚང་སོ་སོའི་ལས་སྣེ་དང་གདན་རབས་སྐོར།

དང་པོ་མཚན་ཉིད་གྲྭ་ཚང་འདི་ལ་ལས་སྣེ་མཁན་པོ་གཅིག དབུ་མཛད་གཅིག དགེ་བསྐོས་གཅིག སྐུ་ཚབ་གཉིས། རྒན་པ་བཞི། མཆོད་དཔོན་གཅིག འཆམ་དཔོན་གཅིག་བཅས་ཡོད། མཁན་པོ་ལ་ཚང་དགོས་པའི་ཆ་རྐྱེན་ནི། དང་པོ་དབུས་གཙང་དུ་ཕེབས་ནས་སེ་འབྲས་དགེ་གསུམ་གང་རུང་གི་གྲྭ་སར་ཞུགས་ནས་ལོ་ངོ་བཅུ་ཕྲག་འགར་ཐོས་བསམ་མཛད་དེ། མཐར་ལྷ་ལྡན་སྨོན་ལམ་ཆེན་མོའི་སྐབས་སུ་འཕགས་ཚོགས་དགེ་འདུན་འདུས་པ་རྒྱ་མཚོའི་དབུས་སུ་མདོ་སྔགས་ཀྱི་གཞུང་ལུགས་མཐའ་དག་ལ་གྲྭ་སྐོར་མཛད་དེ་དགེ་བཤེས་ལྷ་རམས་པའི་མཚན་རྟགས་བཞེས་ཏེ་ཕྱིར་རང་དགོན་དུ་ཕེབས། དེ་ནས་དཀར་དགོན་མཚན་ཉིད་གྲྭ་ཚང་གི་འཛིན་གྲྭ་རྒན་རིམ་ནས་མཁན་པོར་མངའ་གསོལ། ཚོགས་ཆེན་དུ་གསོ་སྦྱོང་གི་མདོ་འཆད་པ་དང་། ཆོས་ཐོག་སྐབས་སུ་བརྩི་བཞག་གནང་བ། སྒྲུབ་མཆོད་སྐབས་སུ་རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་བྱེད་པ། སྨོན་ལམ་སྐབས་སུ་གསུང་ཆོས་གནང་བ་སོགས་བྱེད། དབུ་མཛད་ཀྱི་ཆ་རྐྱེན་ནི། ཆོས་སྤྱོད་རབ་གསལ་སོགས་དགེ་འདུན་མང་པོའི་ཚོགས་སུ་ཐུགས་ཐོག་ནས་རྒྱུགས་འབུལ་བ་དང་། འདོད་རྟ་དབྱངས། ཆོ་ག་ཕྱག་ལེན་འབུད་རྡུང་དཀྲོལ་སོགས་ལ་བྱང་ཆ་ཡོད་[page 10] ཚེ་བྱིངས་འདྲེན་དུ་བསྐོ་བ་ཡིན། དགེ་བསྐོས་གྱིས་བླ་སྤྲུལ་ཁག་དང་གྲྭ་རྒན་གཞོན་བར་གསུམ་མཐའ་དག་གིས་ཆོས་འདུལ་བའི་བཅས་ཁྲིམས་དང་དགེ་འདུན་གྱི་ནང་ཁྲིམས། ཕྱི་ནང་གི་ཀུན་སྤྱོད་སོགས་སྒྲིག་ལམ་སྐོར་ལ་ལྟ་རྟོག་བྱེད་པ་ཡིན། སྐུ་ཚབ་གཉིས་ནས་ཧོར་ཆོས་རྗེས་ཡོང་སྒོ་དང་འགྲོ་སོང་ཕྱོགས་ལ་བལྟ་རྟོག་བྱེད་པ་ཡིན། མཆོད་དཔོན་གྱིས་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཐིག་ཚད་དང་མཆོད་གཏེར་གྱི་བཟོ་རྩལ་སོགས་ལ་མཁས་པར་བྱེད་པའོ། མཆོད་དཔོན་གྱི་རྩ་ཐིག་གར་སྟབས་སོགས་ལ་མཁས་པར་བྱེད།

རབ་བྱུང་བཅོ་ལྔ་ནས་བཅུ་དྲུག་བར་བྱོན་པའི་མཚན་ཉིད་གྲྭ་ཚང་གི་གདན་རབས་ཤེས་གསལ་མཚན་ཐོ་ནི། རབ་འབྱམས་པ་ཏྲེ་ཧོར་ཚང་། སངས་རྒྱས་ཐུབ་དབང་། ཡ་མ་ཐར་ལམ། སངས་རྒྱས་ཕུན་ཚོགས། དཀོན་མཆོག་དངོས་གྲུབ། དགེ་སྐྱོར་དཔོན། ཚེ་རིང་བསམ་གཏན། སྟོབས་ལྡན། རྡོ་རྗེ་གནས་སྐྱབས། བསྟན་པ། ཆོས་གྲགས། དགེ་ཡོན་ཏན། ཀླུ་ཕྱུག བདེ་ལེགས་ཉི་མ། མཐུ་སྟོབས། བློ་དགའ་རྣམས་དགེ་བཤེས་ཤ་སྟག་ཡིན་ཞིང་འདུག་ཡུན་ལོ་ངོ་གསུམ་རེ་ཡིན། མཁན་རབས་ཚང་མ་མཚན་ཐོ་མེད་པས་འགོད་མ་ནུས།

གཉིས་པ་རྣམ་རྒྱལ་གྲྭ་ཚང་གི་བླ་རབས་ནི། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བློ་བཟང་ཤེས་རབ། སྟོབས་སྡན། བློ་བཟང་བསམ་གཏན། བློ་བཟང་དབང་ཕྱུག བློ་བཟང་ཆོས་འཕེལ། བསོད་ནམས་ཆོས་རྒྱལ་རྣམས་སོ། རྣམ་རྒྱལ་གྲྭ་ཚང་གི་བླ་མ་མཚན་ཉིད་གྲྭ་ཚང་ནས་འགྲོ་དགོས། ལས་སྣེ་དགེ་བཤེས་ངེས་པར་ཡིན་མི་དགོས། ཡོན་ཏན་ངེས་ཅན་ཡོད་པའི་རྒན་ཞིག་གིས་བླ་མའི་འགན་ཁུར་ཆོག དབུ་མཛད་གཅིག རྒན་པ་གཉིས། མཆོད་གཡོག་གཅིག་བཅས་ཡོད།

གསུམ་པ་སྔགས་པ་གྲྭ་ཚང་གི་བླ་རབས་ནི། མཁས་ཤིང་གྲུབ་པའི་དབང་ཕྱུག་ཨརྒ། པད་མ་ཚེ་རིང་། རྡོ་རྗེ་ཚེ་བརྟན། བློ་བཟང་དོན་གྲུབ། ཕུན་ཚོགས་དོན་གྲུབ། ཕུན་ཚོགས་དར་རྒྱས། བློ་བཟང་དབང་ཕྱུག ཡ་མ་བདེ་ལོགས། སྐལ་བཟང་སྟོབས་ལྡན་རྣམས་སོ། མཁན་པོ་འདི་དག་དགེ་བཤེས་ཤ་སྟག་ཡིན། མཚན་ཉིད་གྲྭ་ཚང་ནས་ཡོང་དགོས།

བརྒྱད་པ། དགོན་པའི་བཅའ་ཁྲིམས་སྐོར།

དགོན་པའི་གྲྭ་པ་རྒན་གཞོན་སུ་ཡིན་ཡང་ཆོས་འདུལ་བའི་གཞུང་ནས་བཤད་པའི་འདུལ་ཁྲིམས་ཇི་བཞིན་ཉམས་སུ་ལེན་དགོས་པར་མ་ཟད། ད་དུང་དགོན་པའི་དམིགས་གསལ་གྱི་ནང་ཁྲིམས་འགའ་གཏན་འབེབས་བྱས་ཡོད་པ་བཅའ་ཡིག་སེར་པོ་ནང་འཁོད་པ་རྣམས་ཀྱང་སྲུང་དགོས་ཏེ། གལ་སྲིད་སྡོམ་པ་དང་འགལ་ན་དགོན་པའི་བཅའ་ཁྲིམས་ལྟར་རྒྱུ་ཐོག་དང་ལུས་ཐོག་གཉིས་ནས་ཆད་པ་གཅོད་པ་ཡིན།[page 11] གཞན་ཡང་དགོན་འདི་དང་ཡུལ་ཁམས་འདི་ལ་བཀའ་དྲིན་ལྷག་པར་ཆེ་བའི་བླ་མ་བྲག་སྐལ་བཟང་རྣམ་རྒྱལ་འཁྲུངས་ཡུལ་གཙང་རོང་ཆེན་ནས་ཡིན། ཁོང་གིས་དབུས་གཙང་དུ་སློབ་གཉེར་རྫོགས་རྗེས་རྒྱལ་དབང་སྐལ་བཟང་རྒྱ་མཚོའི་བཀའ་བཞིན་དཀར་མཛེས་ལ་ཕེབས་ནས་ལམ་བྲག་རི་ཁྲོད་དུ་བཞུགས་ཏེ། རི་ཁྲོད་པ་རྣམས་ལ་དང་པོ་སྒྲུང་སྙན་པོ་གསུངས་ཏེ་སློབ་མ་མང་དུ་འདུས་པར། རིམ་གྱིས་ཆོས་བཤད་དབང་བསྐུར་གནང་སྟེ་དགོན་པའི་སྒྲིག་ལམ་ཡང་ཇེ་དམ་དུ་བཏང་། ཧོར་ཆུ་ཉིན་སྲིབ་ཀུན་ལ་སྨྱུང་གནས་བཙུགས་ཏེ་འགྲོ་དོན་ཆེན་པོ་བྱུང་། དེའི་སྐབས་དཀར་མཛེས་དགོན་པའི་གྲྭ་པ་རྣམས་བཅའ་ཁྲིམས་སོགས་ལ་བརྩི་འཇོག་ཆེར་མེད་པར། དཔེར་ན་དགོན་ནང་དུ་ཁྱིམ་གཞི་ཆགས་པ་སོགས་རང་མོས་ཀྱི་རྣམ་པ་མང་པོ་ཡོད་སྟབས། ལམ་བྲག་སྐལ་བཟང་རྣམ་རྒྱལ་ནས་དགོན་པའི་བཅའ་ཡིག་དང་སྒྲིག་སྲོལ་ལམ་ལུགས་རྣམས་དག་བཅོས་དང་གྲྭ་ཚང་དུ་གདུགས་དཀར་བཟློག་ཆེན་སོགས་བཙུགས་པ་དང་། སློབ་གཉེར་བ་རྣམས་ཆོས་རར་ཚོགས་ལང་དམ་བཅའ་སོགས་ལ་བསྐུལ་བ་ནན་ཏན་མཛད། རྣམ་རྒྱལ་གྲྭ་ཚང་དུ་ཕེབས་ནས་དགེ་འདུན་པ་དང་མཉམ་དུ་གཞི་གསུམ་གྱི་ཕྱག་ལེན་གནང་སྟེ་མདོ་མྱང་འདས་ལས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བདུད་ཀྱི་སྲོག་སྙིང་ཕུལ་བའི་སྔགས་དང་། ཡངས་པའི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་འཇུག་པའི་གཟུངས་གཉིས་ལ་འདོད་གསོལ་གསར་དུ་བརྩམས་ཏེ། གང་སེར་མ་བཅས་ཀུན་གྱི་མཐོང་ཡུལ་སྒོ་འགྲམ་དུ་སྦྱར་ཏེ་སྤྱི་སྒེར་སོ་སོའི་སྲུང་དགོས་པའི་བཀའ་གནང་།

དགུ་པ། དགོན་པའི་བཤད་སྒྲུབ་སློབ་གཉེར་གྱི་སྐོར།

དཀར་མཛེས་དགོན་པའི་གདན་ས་སོ་སོའི་གྲྭ་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྤྱིར་མདོ་སྔགས་རིག་གནས་ཀྱི་གཞུང་མཐའ་དག་ལ་སློབ་གཉེར་བྱེད་པ་ཡིན་མོད། དེང་སྐབས་མདོ་སྔགས་ཟུང་འབྲེལ་དེ་ཅུང་དཀོན། སྔགས་ལ་མོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་མདོ་ཁྱད་གསོད། མདོ་ལ་མོས་ཁུལ་ཀྱིས་སྔགས་ཁྱད་གསོད་བྱེད་པའི་རྐྱེན་གྱིས། ས་གནས་དཔོན་གྱིས་སྔགས་པ་གྲྭ་ཚང་གི་ཆོ་ག་མཚན་ཉིད་གྲྭ་ཚང་གིས་འདོན་མི་ཆོག་པ་དང་། དེ་བཞིན་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞུང་སྔགས་པ་གྲྭ་ཚང་གིས་སྦྱང་མི་ཆོག་པ་སོགས་གཏན་འབེབས་ཧ་ཅང་མང་ངོ་། སྔགས་པ་གྲྭ་ཚང་ལ་དགེ་བཤེས་ཧ་ཅང་དཀོན་པ་དང་། མཚན་ཉིད་གྲྭ་ཚང་ལ་སྔགས་རམས་པ་ཧ་ཅང་ཉུང་བས་ཀྱང་རྟོགས་ཐུབ།

མཚན་ཉིད་གྲྭ་ཚང་གི་མདོ་སྔགས་གཞུང་ལ་སློབ་གཉེར་བྱེད་པའི་ཡིག་ཆ་ནི། སེ་ར་རྗེ་བཙུན་པའི་ཡིག་ཆའི་སྟེང་ནས་སྦྱོང་བ་ཡིན། དེ་ཡང་གྲྭ་པ་མང་ཤོས་ཀྱིས་བསྡུས་གྲྭ་རིགས་ལམ་ཆུ་བ་དང་། རིགས་ལམ་འབྲིང་བ་གཉིས་ལ་སྦྱངས་པ་རྫོགས་རྗེས་དབུས་ཀྱི་གདན་ས་སེ་འབྲས་དགའ་གསུམ་གང་[page 12] རུང་ལ་ཕེབས་ཏེ་ལོ་ངོ་གསུམ་བཞི་ཙམ་ལ་དེ་གར་གཞུང་ལ་སྦྱངས་པ་བྱས་ཏེ་ཕྱིར་རང་དགོན་དུ་ཕེབས་ཏེ་བཞུགས་པ་ཡིན། གྲྭ་པ་ཉུང་ཤས་ཤིག་གིས་དབུས་གཙང་དུ་ལོ་ངོ་དུ་མའི་རིང་ལ་གཞུང་བཀའ་པོད་ལྔ་ལ་ཞིབ་ཏུ་སྦྱངས་ནས་དགེ་བཤེས་སོགས་ཀྱི་མཚན་རྟགས་ལེན་པའང་ཡོད། སྔགས་པ་གྲྭ་ཚང་གིས་དཔལ་ལྡན་རྒྱུད་སྨད་གྲྭ་ཚང་གི་ཕྱག་ལེན་ལྟར་རྒྱུད་སྡེ་སོ་སོའི་རྩ་བཤད་ཀྱི་སྒོ་ནས་འཆད་ཉན་དང་། ཁྱད་པར་དུ་གར་ཐིག་དབྱངས་གསུམ་སོགས་ལ་སྦྱངས་ཏེ་ལམ་རིམ་གཉིས་ལ་ཉམས་ལེན་བྱེད་པ་ཡིན། རྣམ་རྒྱལ་གྲྭ་ཚང་གིས་གཙོ་བོ་སྐུ་རིམ་ཞབས་བརྟན་དང་། བསྐང་གསོ། ལྷ་མོའི་མདོས་ཆེན་སོགས་འདོན་ཆོས་སྐོར་ལ་རྦུངས་བརྩོན་བྱེད། བཤད་སྲོལ་ལ་མདོ་སྔགས་གྲྭ་ཚང་གསུམ་འབྲེལ་བར་བཤད་ཀྱང་སྔགས་པ་གྲྭ་ཚང་གི་གྲྭ་མང་གིས་གྲྭ་ཇ་སོགས་སྔགས་པ་གྲྭ་ཚང་དུ་ཕེབས་ཀྱི་ཡོད།

བཅུ་པ། དགོན་པའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་གྱི་སྐོར།

དང་པོ་ཚོགས་ཆེན་འདུ་ཁང་(འདུ་ཁང་སྤྱི་པའང་ཟེར་)གི་ནང་རྟེན་སྐོར་ལ། སྔོན་གཙུག་ལག་ཁང་འདི་ཉིད་བཞེངས་པ་ནས་རིམ་གྱིས་ནང་རྟེན་གྱི་སྐོར་མཐའ་ཡས་པ་ཞིག་བཞེངས་ཚུལ་ནི། ཐོག་མར་སའི་རྒྱ་ཁྱོན་གཞི་འདོམ་གྲུ་བཞི་མ་བརྒྱད་བརྒྱ་ལྷག་ཙམ་གྱི་སྟེང་དུ་གཙུག་ལག་ཁང་བཞེངས་ཡོད། དེའི་སྟེང་དུ་རྒྱུ་གསེར་ཟངས་ལས་གྲུབ་པའི་རྒྱ་ཕིབས་དང་། གཉྫི་ར། ཆོས་འཁོར། གདུགས་རྒྱལ་མཚན་སོགས་ཀྱིས་བརྒྱན་ཡོད། ནང་རྟེན་གྱི་སྐོར་ལ། རྒྱ་ཕིབས་འོག་ལྷ་ཁང་དུ་འཇམ་དབྱངས་ཆོས་འཁོར་མ་རྒྱལ་བ་སྐུ་ཕྲེང་ཞིག་གིས་རྟེན་སྐལ་དུ་གནང་བ་དེ་བཞུགས། གཟིགས་རྒྱབ་བཀའ་ཆེན་གྱིས་བཞེངས་པའི་སྨན་སྐུ་ཐུབ་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་མ་སྐུ་ཚད་ཁང་བརྩེགས་གཅིག་ཙམ་ཡོད་པ། བྱམས་པ། རྗེ་རིན་པོ་ཆེ། འཁྲུངས་གསར་བློ་བཟང་ཕུན་ཚོགས་བཅས་ཀྱི་སྨན་སྐུ་བརྩེགས་གསུམ་ཙམ་ཡོད་པ། ཚེ་ལྷ་རྣམ་གསུམ། སེང་གདོང་མ། སྤྱན་རས་གཟིགས་ཕྱག་སྟོང་སྤྱན་སྟོང་བཅས་སྐུ་ཚད་བརྩེགས་གཉིས་ཙམ་ཡོད་པ། འཇམ་དབྱངས་དང་ཕྱག་རྡོར། སྨན་བླ་བདེ་བཤེགས་བརྒྱད་བཅས་མདའ་ཚད་མ། ཚོགས་གྲལ་མགོར། རྒྱལ་དབང་བཅུ་གསུམ་པ་དང་པཎ་ཆེན་ཆོས་ཀྱི་ཉི་མའི་སྐུ་འདྲ། རྒྱུ་གསེར་ཟངས་ལས་གྲུབ་པའི་རྗེ་ཚེ་འཛིན་མའི་སྐུ་ཁང་བརྩེགས་གཉིས་ཡོད་པ། འདུ་ཁང་སྒོའི་སྟེང་དུ་ལམ་བྲག འཁྲུངས་གསར། གཟིགས་རྒྱབ་བཅས་ཀྱི་སྐུ་མདའ་ཚད་མ། སྟོན་པའི་འཁྲུངས་རབས། རྒྱན་དྲུག་མཆོག་གཉིས་ཀྱི་གྱན་ཐང་། སྲུང་མ་ཁང་དགོན་པ་སྤྱིའི་སྲུང་མ། བཀའ་སྲུང་ཡོན་ཏན་རྒྱལ་པོ། རྟ་མགྲིན་གསང་སྒྲུབ། ལྷ་མོའི་སྐུ་བཅས་མདའ་ཚད་མ། བླ་མ་གསུམ་གྱི་གཟིམས་ཆུང་ནང་རྒྱལ་དབང་བཅུ་གསུམ་པའི་ན་བཟའ་ཆ་ཚང་། རྒྱུ་གསེར་ཟངས་ལས་གྲུབ་པའི་རྣམ་རྒྱལ་མཆོད་རྟེན། རྗེ་ཡབ་[page 13] སྲས་གསུམ། གནས་བརྟན་བཅུ་དྲུག རྒྱལ་ཆེན་སྡེ་བཞི། ཚེ་དཔག་མེད། རྣམ་རྒྱལ་མ་བཅས་ཀྱི་སྐུ་འདྲ། ཡང་རྗེ་ཡབ་སྲས་གསུམ་དང་རྣམ་སྲས་སོགས་ཀྱི་སྐུ་ཐང་བཅོ་ལྔ། རྒྱུ་གསེར་ཟངས་ལས་གྲུབ་པའི་གཟིགས་རྒྱབ་སྔགས་འཆང་གི་གདུང་རྟེན་ཁང་བརྩེགས་གཅིག་ཡོད་པ། བྱམས་པ་ཆོས་འཁོར་མ། རྗེ་ཡབ་སྲས་གསུམ་བཅས་ཀྱི་ལི་སྐུ་ནང་གཟུངས་ལ་རྒྱལ་དབང་བཅུ་གསུམ་པའི་ན་བཟའ་ཆ་ཚང་། གཞན་ཡང་ལི་སྐུ་ཆེ་ཆུང་སུམ་ཅུ་ལྷག ཀུན་རིག་དཀྱིལ་འཁོར། རྗེ་ཙོང་ཁ་བའི་རྣམ་ཐར་རྒྱས་པ། སྟོན་པའི་འཁྲུངས་རབས་དཔག་བསམ་འཁྲི་ཤིང་། འཁྲུངས་གསར་འཁྲུངས་རབས་སོགས་ཞལ་ཐང་སུམ་ཅུ་ལྷག ཤར་ལི་ནུབ་ལིའི་སྐུ་བཪྙན་ཆིག་སྟོང་ལྔ་བརྒྱ་ལྷག རྒྱུ་གསེར་ཟངས་ལས་གྲུབ་པའི་གསེར་སྡོང་ཁང་བརྩེགས་གཉིས་ཡོད་པའི་ནང་གཟུངས་རྒྱལ་བ་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་བྱོན་གྱི་ན་བཟའ། སྐུ་གསེར་ཟངས་སྒྲོལ་མ་ཉེར་གཅིག་ཉེ་སྲས་བརྒྱད་ཁང་བརྩེགས་ཕྱེད་ཙམ་ཡོད་པ། ཙོང་ཁ་བརྒྱད་ཅུའི་སྨན་སྐུ། སྒོ་ཕྱི་ནང་རྒྱལ་ཆེན་བཞིའི་སྨན་སྐུ་སོགས་ཡོད།

གསུང་གི་སྐོར་ལ། བཀའ་འགྱུར་དངུལ་བྲིས་ཆ་ཚང་གཅིག ཚལ་པར་སྣག་པར་ཚར་དགུ རྗེ་ཡབ་སྲས་གསུང་འབུམ་ཆ་ཚང་བཞི་སོགས་ཡོད། མདོན་ཁང་ནང་དུ་ཆོས་རྒྱལ་ནང་སྒྲུབ། ལྕམ་སྲིང་གཙོ་འཁོར་བཅས་མི་ཚད་མ། ཐང་སྟོང་པའི་སྐུ་བཪྙན། འཇིགས་བྱེད། གསང་འདུས། ཀུན་རིག རྒྱན་དྲུག་མཆོག་གཉིས་བཅས་ཀྱི་གྱན་ཐང་སོགས་བཞུགས།

གཉིས་པ་སྔགས་པ་གྲྭ་ཚང་གི་ནང་རྟེན་དུ་རྗེ་ཙོང་ཁ་པ། བདེ་གསང་འཇིགས་གསུམ། ཚེ་ལྷ་རྣམ་གསུམ། སྒྲོལ་མ། བྱམས་པ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ། འཁྲུངས་གསར་བློ་བཟང་ཕུན་ཚོགས། སྟོན་པ་བཅས་སྐུ་ཚད་ཁང་བརྩེགས་གཅིག་ལྷག་ཡོད་པ། ཤུཊ་སྡན་རིགས་ལྔ། དམག་ཟོར་མ། དམ་ཅན། ནོར་བདག་བཀའ་རྒྱ་མ། རྣམ་སྲས། མགོན་དཀར། རྒྱལ་བ་སེང་གེ་ང་རོ། དུས་གསུམ་སངས་རྒྱས། གནས་བརྟན་བཅུ་དྲུག རྗེ་ཡབ་སྲས་གསུམ། སྲུང་མ་ཁང་དུ་ནག་ཚང་བསྟན་པ་དར་རྒྱས་ཕྱག་བཟོ། མགོན་པོ། ལྕམ་སྲིང་། སྨན་སྐུ་ཆེ་ཆུང་སྣ་ཚོགས། རྒྱུ་གསེར་ཟངས་ལས་གྲུབ་པའི་རྗེ་ཤེས་རབ་སེང་གེ་སྐུ་འབུམ། བདེ་གསང་འཇིགས་གསུམ་གྱི་བློས་བསླང་། ལྷ་མོའི་སྐུ། འཇིགས་བྱེད། རྟ་མགྲིན། ཆོས་རྒྱལ། ནུབ་ལིའི་སྐུ་སྣ་ཚོགས་ཆིག་སྟོང་ལྷག་བཞུགས།

རྒྱུ་ཤིང་ལས་གྲུབ་པའི་དབྱེན་འདུམ་མཆོད་རྟེན་ཁང་བརྩེགས་གཅིག་ཅན་དང་། གཟིགས་རྒྱབ་གཤིམས་ཁང་དུ་རྗེ་ཡབ་སྲས་སྐུ། གྲུབ་ཐོབ་བརྒྱད་ཅུའི་སྨན་སྐུ། རོང་ཚའི་གཟིམས་ཆུང་ནང་བྱམས་པ། རིགས་གསུམ་མགོན་པོ། གཞན་ཡང་གསེར་ཟངས་ལི་སྐུ་སྣ་ཚོགས་ལྔ་བརྒྱ་ལྷག ཞལ་ཐང་སྐོར་ལ་གསང་བདེ་འཇིགས་གསུམ། ཙོང་ཁ་བརྒྱད་ཅུ། ལྷ་མོ། རྟ་མགྲིན། དུས་གསུམ་སངས་རྒྱས། དཔག་བསམ་ཁྲི་ཤིང་། རྒྱན་དྲུག་མཆོག་གཉིས། གྲུབ་ཐོབ་བརྒྱད་ཅུ། གནས་བརྟན་བཅུ་དྲུག་རྒྱལ་དབང་[page 14] དང་པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་བྱོན་སོགས་ཀྱི་གྱན་ཐང་། གསུང་རྟེན་སྐོར་ལ་སྡེ་དགེ་པར་མའི་བཀའ་འགྱུར་དང་བསྟན་འགྱུར། རྗེ་ཡབ་སྲས་བཀའ་འབུམ། ལམ་བྲག་གསུང་འབུམ། པཎ་ཆེན་ཆོས་རྒྱན་བཀའ་འབུམ། བཀའ་ཆེན་ཡེ་ཤེས་རྒྱལ་མཚན་གྱི་བཀའ་འབུམ། རྒྱལ་བ་བསྐལ་བཟང་རྒྱ་མཚོའི་བཀའ་འབུམ། གུང་ཐང་། ཁྲི་ཆེན་ངག་དབང་ཆོས་ལྡན། ཐུབ་བསྟན་ཆོས་ཀྱི་ཉི་མ། ལྕང་སྐྱ་རོལ་པའི་རྡོ་རྗེ་སོགས་ཀྱི་བཀའ་འབུམ། དམིགས་བརྩེ་མའི་བེའུ་བུམ་པོད་གསུམ། རྡོ་དྲིལ་ཆ་ཚང་བརྒྱ་དང་ལྔ་བཅུ་བཅས་མཐའ་ཡས་པ་བཞུགས།

གསུམ་པ་མཚན་ཉིད་གྲྭ་ཚང་གི་རྟེན་གཙོ་རྗེ་རིན་པོ་ཆེ་སྨན་སྐུ་ཁང་བརྩེགས་གཅིག་ཙམ་ཡོད་པ། རྒྱུ་གསེར་ཟངས་ལས་གྲུབ་པའི་གདུགས་དཀར། རྒྱལ་བ་ཐུབ་བལྟན་རྒྱ་མཚོ། སྒྲོལ་མ་བཅས་སྐུ་ཚད་བརྩེགས་གཅིག་ཅན། རྒྱུ་གསེར་ཟངས་པཎ་ཆེན་ཆོས་ཀྱི་ཉི་མ། གནས་བརྟན་བཅུ་དྲུག ལོ་གྱོན་མ། སྒྲོལ་མ་ཉེར་གཅིག་བཅས་མདའ་ཚད་པ། རྗེ་སྐུ་ཁང་དུ་རྒྱུ་གསེར་ཟངས་རྗེ་ཡབ་སྲས་གསུམ་དང་རྗེ་ཚེ་འཛིན་མ་བཅས་སྐུ་བརྙན་ཐོག་ཚད་གསུམ་ཅན། རྒྱུ་གསེར་ཟངས་ཇོ་བོའི་སྐུ་ཐོག་ཚད་མ། སྨན་སྐུ་སྒྲོལ་མ་གསུང་འབྱོན་མ། མགོན་པོ། ཚེ་ལྷ་རྣམ་གསུམ་བཅས་ཐོག་ཚད་མ། ཤུགས་ལྡན་རྟེན་འདུས། བྱམས་ཁང་ནང་དུ་སྨན་འདམ་ལས་གྲུབ་པའི་དུས་གསུམ་སངས་རྒྱས་ཁང་བརྩེགས་གསུམ་ཅན། སྨན་བླའི་ཁང་དུ་སྨན་འདམ་ལས་གྲུབ་པའི་སྨད་བླའི་སྐུ་དང་། རྒྱལ་པོ་སྐུ་ལྔ་དང་། སྨན་བླའི་བློས་བླང་། སྐུ་ལྔའི་རྟེན་འདུས་དང་སྲུང་མ་རྡོ་རྗེ་ཤུགས་ལྡན་སོགས་དང་། གཞན་ཡང་སྒྲོལ་མའི་སྐུ་མདའ་ཚད་མ་ཤར་ལི་ནུབ་ལི་སྣ་ཚོགས་ཆིག་སྟོང་ལྷག

ཞལ་ཐང་སྐོར་ལ། དཔག་བསམ་འཁྲི་ཤིང་། ཙོང་ཁ་བརྒྱད་ཅུ། རྒྱལ་དབང་པཎ་ཆེན་འཁྲུངས་རབས། ལམ་བྲག གཟིགས་རྒྱབ། འཁྲུངས་གསར། གནས་བཅུ་སྒྲོལ་མ་ཉེར་གཅིག་སོགས་ཞལ་ཐང་ཉིས་སྟོང་ལྷག་ཡོད། གསུང་རབ་ཀྱི་སྐོར་ལ། བཀའ་འགྱུར་དང་བསྟན་འགྱུར་སྣར་ཐང་པར་ཚར་གསུམ། རྗེ་ཡབ་སྲས། གཟིགས་རྒྱབ་སོགས་ཀྱི་བཀའ་འབུམ། དམིགས་བརྩེ་མའི་ལས་ཚོགས། ཡིག་ཆ་སྣ་ཚོགས་སྐོར་པོད་སུམ་བརྒྱ་ལྷག དགོན་པ་སྤྱིའི་རྟེན་གྱི་གཙོ་བོ་ནི་སྨན་འདམ་ལས་གྲུབ་པའི་བྱམས་པ་མགོན་པོ་ཁང་བརྩེགས་གཉིས་ཡོད་པ་བཅས་སོ། འདི་ནི་མཁའ་ནང་བྱམས་ཁང་ཆེན་མོ་ཞེས་གྲགས། གཙུག་ཏོར་གདུགས་དཀར་ཚེམ་དྲུབ་མ་ཐོག་བརྩེགས་བཞི་ཅན་གྱི་གོས་སྐུ།

བཞི་པ་རྣམ་རྒྱལ་གྲྭ་ཚང་གི་རྟེན་གཙོ་སྨན་སྐུ་ཐུབ་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་མ་བྱིན་ཅན། དུས་གསུམ་སངས་རྒྱས། རྗེ་ཡབ་སྲས། འཇིགས་བྱེད་སོགས་ཡི་དམ་སྐོར་དང་། མགོན་ཆོས་རྒྱལ་རྟ་མགྲིན་སོགས་སྲུང་མའི་སྐོར། ལྷ་མོའི་སྐུ་ཐོག་བརྩེགས་གཉིས་ཅན། ཙོང་ཁ་བརྒྱད་ཅུ། དཔག་བསམ་འཁྲི་ཤིང་། གསེར་བྲིས་སངས་རྒྱས་སྟོང་སྐུ་སོགས་ཞལ་ཐང་བརྒྱ་དང་ལྔ་བཅུ་ལྷག གཞན་ཡང་རྣམ་རྒྱལ་མཆོད་[page 15] རྟེན། མ་ཎི་དུང་འཁོར། གདུགས་དཀར་དུར་འཁོར། བླ་མ་བཤེས་གཉེན་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་གདུང་མཆོད་རྟེན་བཅུ་གཅིག་ལྷག གསུང་རབ་སྐོར་ལ། བཀའ་འགྱུར་གཅིག རྗེ་ཡབ་སྲས་གསུང་འབུམ། ཧོར་ཆོས་རྗེའི་གསུང་འབུམ། བརྒྱད་སྟོང་གསེར་བྲིས་སོགས་ཞིབ་ཏུ་བྲི་བར་མི་ནུས་སོ།།

བཅུ་གཅིག་པ། དམངས་གཙོའི་བཅོས་བསྒྱུར་ཞུགས་ཀྱི་དགོན་པའི་གནས་ཚུལ།

དེ་ཡང་ཧོར་ཆོས་རྗེ་ངག་དབང་ཕུན་ཚོགས་ཀྱིས་སྤྱི་ལོ་1662ལོར་དཀར་མཛེས་དགོན་འདི་བཏབ་པ་ནས་སྤྱི་ལོ་1959ལོར་དམངས་གཙོའི་བཅོས་བསྒྱུར་འགོ་ཚུགས་རེག་པར་སྟེ་མི་ལོ་ཉིས་བརྒྱ་གོ་བཞི་བར་ལ་ཧ་ཅང་དར་རྒྱས་ཆེན་པོ་བྱུང་། 1958ལོའི་ཟླ་11པའི་ནང་དགོན་པའི་བླ་མ་དང་ལས་སྣེ་རྣམས་རྫོང་དུ་བསྡུས་ནས་སྤྱི་ཚོགས་ཐོན་སྐྱེད་ནང་ཞུགས་དགོན་པའི་སློབ་གསོ་སྒྲུབ། དེ་ནས་གྲྭ་པ་རྣམས་རང་རང་སོ་སོའི་ཁྱིམ་དུ་ཕྱིན་ནས་སྤྱི་ཚོགས་ཐོན་སྐྱེད་དུ་ཞུགས། འཁྲུངས་གསར་གཟིགས་རྒྱབ་ལམ་བྲག་རིན་པོ་ཆེ་1956ལོ་རྒྱ་གར་དུ་ཕེབས། ནག་ཚང་སྤྲུལ་སྐུ་དང་ཁང་གསར་སྐྱབས་མགོན། རབ་ཚལ། བུ་རམ། འབྲུག་ལངས་རིན་པོ་ཆེ་རྣམས་ལོ་མང་རབ་ཞིག་ལ་ཁུལ་ངལ་རྩོལ་བསྒྱུར་བཀོད་ནང་ཞུགས།

1966ལོར་རྒྱལ་ཡོངས་སུ་རིག་གནས་གསར་བརྗེ་ཆེན་པོ་ཞེས་ཟང་ཟིང་གི་གནམ་ས་གཡོ་བའི་སྐབས། དགོན་པའི་ལྷ་ཁང་སོ་སོ་དང་གྲྭ་ཤག སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་སོགས་ཐམས་ཅད་མེ་ལ་བསྲེགས་པ་དང་ས་ལ་བརྡེབས་པ་སོགས་བྱས་ཏེ་དགོན་པ་ཡོངས་རྫོགས་ཤུལ་མེད་དུ་རྨང་ནས་འཇིག་ཟིན།

བཅུ་གཉིས་པ། དགོན་པ་ཡང་བསྐྱར་བཞེངས་པའི་སྐོར།

ཏང་གི་སྐབས་བཅུ་གཅིག་པའི་ཀྲུང་ཨུ་ཚང་འཛོམས་གྲོས་ཚོགས་ཐེངས་གསུམ་པའི་རྗེས། རང་རྒྱལ་གྱི་ཆོས་ལུགས་གནད་དོན་སྐོར་གྱི་རྩ་བའི་བལྟ་ཚུལ་དང་རྩ་བའི་སྲིད་ཇུས་གཏན་འབེབས་བྱས་ཏེ། ཏང་གི་ཆོས་དད་རང་མོས་ཀྱི་སྲིད་ཇུས་དངོས་འབབ་བྱས་པར། སྤྱི་ལོ་1981ལོའི་ཟླ་བ་བརྒྱད་པའི་ཚེས་ཉེར་བཞི་ཉིན་ཞིང་ཆེན་མི་རིགས་དོན་བྱེད་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གིས་དཀར་མཛེས་དགོན་པ་ཆོས་སྒོ་ཕྱེ་ཆོག་པའི་ཆོག་མཆན་གནང་། ལྷག་པར་དུ་རིག་གནས་གསར་བརྗེ་ཆེན་པོའི་ནང་དགོན་པའི་ལྷ་ཁང་རྣམས་དང་གྲྭ་ཤག་སོ་སོ། ནང་རྟེན་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་སོགས་རྩ་གཏོར་ཐེབས་པ་ལ། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་སྔ་རྗེས་སུ་དཔལ་འབྱོར་སྟེང་བསྡོམས་སྒོར་ཁྲི་བཞི་བཅུ་ཞེ་གསུམ་དང་སྟོང་ཕྲག་བདུན་གནང་། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་རོགས་སྐྱོར་གནང་བའི་དངུལ་གྱི་རྨང་གཞིའི་སྟེང་དུ་དད་ལྡན་མང་ཚོགས་ཀྱིས་ཕུལ་བའི་ཞལ་འདེབས་[page 16] རྣམས་བསྡུས་ནས་ནག་ཚང་སྤྲུལ་སྐུ་བྱམས་པ་ངག་དབང་ནས་འགན་ཁུར། རབ་ཚལ་རིན་པོ་ཆེ་བློ་བཟང་ངག་དབང་ནས་འདུ་ཁང་སྟེང་ཤོད་ཀུན་ཇུས་བཀོད་ས་ཁྲ་བཟོ་རྒྱུ་དང་སྤུས་ཚད་ལྟ་ཞིབ་ཀྱི་འགན་ཁུར། འཛུགས་སྐྲུན་བདག་གཉེར་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་གཙོ་བོ་གསེར་ཆུ་ཞང་གི་སྔགས་རམ་པ་བློ་བཟང་ཆོས་རྒྱལ་དང་། རབ་ཚལ་སངས་རྒྱས་ཉི་མ། གྲོང་བྱང་ཟླ་བ་བཀྲ་ཤིས། སུམ་ངོ་གྲ་དགའ། ལྷོ་བ་ཚེ་དབང་ཕུན་ཚོགས། ཐིང་ཁ་བསྟན་འཛིན་ཉི་མ། ཀ་རབ་པད་མ་ཚེ་སྒྲུབ། ཁོ་རྩེ་རྡོ་རྗེ་ཚེ་རིང་། མདའ་མདོ་བུ་ཕྲུག་བཅས་མི་བཅུ་རྩ་འཛུགས་བྱས་ཏེ། ཉམས་གསོའི་འགན་ཁུར། མཁན་པོ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཆེན་པོ་གཡང་དཀར། ཚོགས་ཆེན་དབུ་མཛད་དགེ་པདྨ་ཚེ་དབང་། སྔགས་པའི་དབུ་མཛད་སྔགས་རམས་ཆོས་རྒྱལ་གྱིས་གཅིག་ལྕོགས་བྱས། དགེ་བསྐོས་དགེ་སློང་བློ་བཟང་འཇམ་དབྱངས་བཅས་རྩ་འཛུགས་བྱས། སྤྱི་ལི་1981ལོའི་ཟླ་བརྒྱད་པར་དཀར་དགོན་གསར་བཞེངས་ཀྱི་རྟེན་འབྲེལ་མཛད་སྒོ་བཙུགས་ཏེ་གཙུག་ལག་ཁང་བཞེངས་པའི་ས་ཕྱོགས་སུ་བཀྲ་ཤིས་གསོ་སྦྱོང་འཚོགས། འདུ་ཁང་གི་ཆ་ཚད་དང་འགྲོ་ལམ་སོགས་ཀྱི་ཐིག་བཏབ་པའོ། སྤྱི་ལོ་1983ལ་དགོན་པའི་གཙུག་ལག་ཁང་བརྩེགས་ལྔ་ཡོད་པ་གཉེར་ཁང་དང་ཇ་ཁང་བཅས་གསར་བཞེངས་གྲུབ།

དེ་ནས་རིམ་གྱིས་གྲྭ་ཚང་ཁག་དང་ལྷ་ཁང་སོ་སོ་ལེགས་པར་བཞེངས་ཏེ། ནང་རྟེན་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་རྟེན་བཞེངས་རྣམས་དང་། ལམ་བྲག་རྡོ་རྗེ་འཆང་བྱམས་པ་མཁས་གྲུབ། ཁང་རྡོ་རྗེ་འཆང་བློ་བཟང་ཐུབ་བསྟན། གཞན་དགེ་སྟག་རིན་པོ་ཆེ། རབ་ཚལ་རིན་པོ་ཆེ་སོགས་ཀྱི་དགོངས་པ་བཞིན། ཤང་བཅུ་ལ་ཁང་ཚན་བཅུ། བདག་གཉེར་གྲྭ་ས་བཞིན་བྱ་རྒྱུ་དང་། གྲྭ་ཤག་ཁང་མིག་དྲུག་ལས་ཆེ་མི་ཆོག་པ་བྱས། གྲྭ་པ་ཚོ་གྲངས་མང་བ་མི་གཙོ། གཙང་བ་གཙོ་བོ་བྱས། ཤམ་བཅུ་མི་དམངས་ཀྱི་རེ་འདུན་ཉན་ནས་མང་ཚོགས་ཀྱི་རེ་བ་བཞིན། གྲྭ་པ་དག་སེལ་བྱས་ཏེ་བསྟན་པའི་རྨང་བརྟན་པར་བྱས། སྔོན་གྱི་ལུགས་མདོ་སྔགས་ཕྱོགས་ཞེན་སོགས་མེད་པ་དང་། འཇམ་མགོན་བླ་མའི་མདོ་སྔགས་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་བསྟན་པ་འདི་ཉིད་གང་ཟག་གཅིག་གི་ཉམས་ལེན་བཞིན་གྲྭ་ཚང་གཅིག་ཏུ་བྱས་ཏེ། མདོ་སྔགས་གྲྭ་ཚང་སོ་སོར་མི་དགོས་པ་བྱས། སྤྲུལ་སྐུ་རྣམས་དགོན་པར་བཞུགས་དུས་ཚོགས་ཆོས་རར་ཕེབས་པ་ལས་གུ་ཡངས་སོགས་གཏན་ནས་མེད། དགོན་པའི་གྲྭ་ཚང་སོ་སོའི་བཤད་སྒྲུབ་སློབ་གཉེར་དང་། མཛད་སྒོ་དུས་ཆེན་སོགས་སྔོན་མ་ནང་བཞིན་ཕལ་ཆེར་ཉམས་གསོ་གྲུབ་པའོ། །ད་ལྟ་དབྱར་དགུན་སྟོན་དཔྱིད་ཀྱི་ཆོས་རྭ་ཟླ་རེ་རེ་ལ་ཡོད་པ་བྱས། གྲྭ་བ་ཚང་མའི་འདོན་ཆོག་ཚང་མ་ལོ་ལྔ་ལ་བློ་འཛིན་བྱས་ཏེ་རྒྱུགས་ཕུལ་རྗེས། ཚང་མའི་མཚན་ཉིད་ལ་སྦྱང་བརྩོན་བྱ་རྒྱུའི་སྒྲིག་ལམ་བཙུགས། གྲྭ་པ་རེ་རེའི་སྐྱབས་འགྲོའི་རྒྱུ་དང་། དགག་སྒྲུབ་ཀྱི་བསླབ་བྱ་དང་། དགེ་སློང་གི་ཕམ་ལྷག་བཅུ་བདུན། དགེ་ཚུལ་བླང་གི་འདས་སོ་དྲུག་གི་རྒྱུགས་འབུལ་བའི་སྲོལ་བཙུགས། དབྱར་གནས་སྐབས་སུ། ཡི་དམ་གྱི་[page 17] ལས་རུང་གི་བསྙེན་པ་བྱ་རྒྱུ་སོགས་ཉམས་ལེན་གཙ་བོར་བྱེད། དུས་འཁོར་སྒྲུབ་མཆོད་ཙམ་ལས་རྒྱུགས་སྤྲོད་སྒྲིག་ལམ་སོགས་ཚད་ལྡན་གྲྭ་བ་ལ་དགོན་པའི་དབང་ཡིག་སྤྲོད་པ་དང་། དེ་དག་ལ་ཟླ་རེར་ཕོག་སྤྲོད་པ་དང་། སྒྲིག་ལམ་དང་འགལ་བའི་རིགས་ལ་ཉེས་ཆད་གཅོད་པ་ཡིན། གྲྭ་ཤག་ཀྱང་བཞི་བརྒྱ་བརྒྱད་ཅུ་ལྷག་གྲུབ་ཟིན། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་ཐག་བཅད་པའི་སེར་མོ་བའི་གྲངས་ཀ་བརྒྱ་ཙམ་ཡིན་ནའང་། ད་ལྟ་དགོན་པར་དངོས་སུ་སེར་མོ་བ་དྲུག་བརྒྱ་ཞེ་བརྒྱད་(648)ལྷག་བཞུགས་ཡོད། རྒྱ་གར་དུ་ཕེབས་པ་བཞི་བརྒྱ་ལྷག་ཡོད། རྒྱ་གར་དུ་དེ་འདྲ་མང་པོ་ཕེབས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། སྔོན་མ་ལྟར་ན་གྲྭ་བ་རྣམས་དགོན་པ་འདིར་ཞུགས་ནས་འདོན་ཆོག་སོགས་བློ་འཛིན་རྫོགས་རྗེས། ཕལ་ཆེར་ལོ་ན་བཅུ་བདུན་དང་བཅོ་བརྒྱད་ཡས་མས་སུ་དབུས་གཙང་གི་གྲྭ་ས་སེ་འབྲས་དགེ་གསུམ་དང་རྒྱུད་སྟོད་སྨད་གང་རུང་ལ་ཕྱིན་ནས་ལོ་ངོ་གསུམ་བཞི་སོགས་ལ་དཔེ་ཆ་སྦྱངས་དགོས་པའི་ལུགས་སྲོལ་ཡོད་པར། ད་ལྟ་དབུས་གཙང་གི་གདན་ས་གསུམ་དང་རྒྱུད་སྟོད་སྨད་བཅས་ལ་འགྲོ་མི་ཆོག་པའི་རྐྱེན་གྱིས། རྒྱ་གར་གྱི་སེ་འབྲས་དགེ་གསུམ་དང་རྒྱུད་སྟོད་སྨད་བཅས་ལ་ཕྱིན་ནས་དཔེ་ཆ་སྦྱངས་པ་ཡིན་སྟབས། རྒྱ་གར་ལ་གྲྭ་པ་མང་པོ་ཕྱིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་དེ་འདྲ་རེད། ནག་ཚང་སྤྲུལ་སྐུ་1985ལོ་དར་མདོར་ལས་གནས་བསྒྱུར། ཁང་གསར་སྐྱབས་མགོན་ཐུབ་བསྟན་དགེ་ལེགས་མཆོག་ནས་དགོན་པའི་འགན་བཞེས།

སྤྱི་ལོ་1987ལོའི་ཟླ་དྲུག་པའི་ཚེས་གཅིག་ཉིན་དགོན་པ་འདིར་སློབ་གྲྭ་ཞིག་བཙུགས་ཡོད། དེ་ནི་ཁང་གསར་སྐྱབས་མགོན་ཐུབ་བསྟན་དགེ་ལེགས་ཀྱིས་འགོ་འདྲེན་བྱས་ཏེ་བཙུགས་པ་ཡིན། སློབ་གྲྭ་ཡོངས་ལ་སློབ་མ་བཞི་བརྒྱ་ཞེ་གཉིས་ཡོད། དེ་ཚང་མ་དགོན་པ་རང་གི་གྲྭ་པ་ཡིན། སློབ་མ་ཆེ་བ་ལོ་སོ་ལྔ་མན་ཆད་དང་ཆུང་བ་ལོ་བདུན་བརྒྱད་ཡན་ཆད་རྣམས་ཡིན། འཛིན་གྲྭ་གསུམ་ཡོད། འཛིན་གྲྭ་དང་པོའི་སློབ་དེབ་ནི་བྱིས་པ་དག་ཡིག་སོགས་ཡིན། འཛིན་གྲྭ་གཉིས་པའི་སློབ་དེབ་ནི་སུམ་ཅུ་པ་དང་། དབུ་ཅན་དབུ་མེད་ཀྱི་ཡིག་གཟུགས་སྦྱངས་པ་སོགས་ཡིན། འཛིན་གྲྭ་གསུམ་པའི་སློབ་དེབ་ནི་རྟགས་འཇུག་དང་ལོ་རྒྱུས་སྐོར་དང་། རྟོགས་བརྗོད་སྐོར་སོགས་ཡིན། སློབ་གྲྭའི་འཛིན་གྲྭ་གསུམ་ལ་དགེ་རྒན་གསུམ་ཡོད། དེ་གསུམ་གྱི་ཟླ་རེའི་ཟླ་ཕོགས་དགོན་པ་གཞུང་ནས་སྟེར་བ་ཡིན། སློབ་མ་རྣམས་ཀྱི་ཟླ་རེའི་བསླབ་འབྲས་སྐར་གྲངས་ལྟར་བྱ་དགའ་སྟེར་བ་སོགས་སློབ་གཉེར་ལ་བསྐུལ་བའི་བྱེད་ཐབས་མང་དུ་བཀོད་ཡོད།

བཅུ་གསུམ་པ། ད་ལྟའི་དགོན་པའི་བདག་གཉེར་གྱི་དོ་དམ།

དེང་སྐབས་གསར་དུ་བཙུགས་པའི་དགོན་པའི་བདག་གཉེར་དོ་དམ་ཚན་ཁག་ནི། དམངས་[page 18] གཙོའི་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་རྩ་འཛུགས་ཤིག་ཡིན། བདག་གཉེར་ཨུ་ཡོན་རྣམས་འདེམ་བསྐོ་བྱ་ཚུལ་ནི། དགོན་པའི་བདག་གཉེར་བ་དང་། ཁང་ཚན། དགེ་རྒན་རྣམས་འཚོགས་ནས་གཙོ་བོ་མི་ནུས་པ་ཅན་དང་གཞུང་དྲང་པོ་ཡིན་པ་རྣམས་འདམ། དེ་རྗེས་འདེམས་ཤོག་འཕེན་པ་དང་ལག་པ་ཡར་བཀྱགས་པའི་བྱེད་ཐབས་ལ་བརྟེན་ནས་མང་ཉུང་དང་བསྟུན་ཏེ་གཏན་ཕབ་བྱེད་པ་ཡིན། གྲྭ་པའི་སྒྲིག་ལམ་གྱི་སྐོར་ཚང་མ་ཆོས་འདུལ་བ་དང་དགོན་པའི་ནང་ཁྲིམས་ཇི་བཞིན་སྲུང་དགོས་པ་ཡིན། བླ་སྤྲུལ་སུ་ཡིན་ཡང་དམིགས་བསལ་གང་ཡང་མེད། དགོན་པའི་ཆོས་ཕྱོགས་དང་གཞན་པའི་བྱ་ལས་ཚང་མ་བདག་གཉེར་ཚན་ཁག་གི་མི་རྣམས་ཚོགས་ནས་ཐག་གཅོད་པ་ཡིན། དམིགས་བསལ་ཆབ་སྲིད་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་གནད་དོན་རྣམས་རྫོང་ནང་བསྟན་མཐུན་ཚོགས་དང་རྫོང་ཆོས་ལུགས་ལས་དོན་ལས་ཁུངས་དང་མཉམ་འབྲེལ་བྱས་ནས་ཐག་གཅོད་པ་ཡིན།

བཅུ་བཞི་པ། ད་ལྟའི་དགོན་པའི་དཔལ་འབྱོར་གྱི་ཡོངས་ཁུངས།

དགོན་པའི་དཔལ་འབྱོར་ཐད་མང་ཚོགས་ལ་ལག་མི་བརྐྱངས་བར་རང་ཁ་རང་གསོའི་ཆེད་1982ལོར་ལྕགས་པར་ཁང་ཞིག་བཙུགས་ཡོད་པ་དང་། རྫོང་ཐོག་ཏུ་མགྲོན་ཁང་ལྔ་ཙམ་ལས་ཡོད། ཚོང་ཁང་ཆེ་ཆུང་འགའ་དང་ལྷག་པར་དུ་ལྷ་སའི་བར་སྐོར་དུ་སྒོར་ཁྲི་སོ་བརྒྱད་སྤྲད་ནས་ཚོང་ཁང་ཞིག་ཉོས་ཡོད་པ་དང་། ད་དུང་རྫོང་ཐོག་ཏུ་བཟོ་ཁང་ཞིག་བཙུགས་ཏེ་སེར་སྐྱ་རྣམས་ཀྱི་གོས་ལྷམ་སོགས་བཟོ་བ་དང་། བྱིས་པ་སྐྱོང་བའི་བུ་བཅོག་ཁང་ཞིག་དང་གྲོང་པ་དང་སེར་མོ་བ་རྣམས་ཀྱི་གཟུགས་པོ་འཁྲུ་བའི་ཁྲུས་ཁང་། དགོན་པ་གཞུང་ལ་ཕྱུགས་ཟོག་འབྲི་ཉིས་བརྒྱ་ཡོད་པ་རྣམས་འབྲོག་པ་མང་ཚོགས་རྣམས་ལ་བཅོལ་ནས་ཁོ་ཚོའི་འབྲི་རེ་ནས་ལོ་རེ་ལ་མར་རྒྱ་མ་བཅུ་གཉིས་རེ་དགོན་པ་གཞུང་ལ་སྤྲོད་དགོས། བེའུ་རྣམས་འབྲོག་པ་རང་ལ་དབང་བ་དང་། མ་རྩ་ཡལ་མི་ཆོག་པ་ཡིན། དགོན་པ་གཞུང་ལ་རླངས་འཁོར་ཆེ་ཆུང་གསུམ་ཙམ་ཡོད་པ་དེ་དག་གི་ཡོང་སྒོ་དང་། དགོན་པའི་ཉེ་འདབས་སུ་ཆུ་མགོ་སྤང་སྟེང་དུ་ས་མུའུ་བཅུ་ལྷག་ལ་ཤིང་ཏོག་ར་བ་བསྐོར་ཏེ་ཤིང་འབྲས་ཅན་གྱི་སྡོང་པོ་སྟོང་ཕྲག་གསུམ་ལྷག་བཙུགས་ཡོད་པ་དང་། དགོན་པའི་གྲྭ་པ་རྣམས་གྲོང་ཁྱིམ་དུ་ཞབས་བརྟན་སོགས་ལ་ཕེབས་ཏེ་ཡོན་གང་བྱུང་དགོན་པ་གཞུང་ལ་འབུལ་དགོས་པ་དང་། ཡོན་བདག་དབུལ་ཕྱུག་གང་ཡིན་ཡང་གྲྭ་པ་སྒེར་ལ་ཟུར་དུ་འབུལ་བ་བྱེད་མི་དགོས་པ་སོགས་སྔར་མེད་པའི་སྲོལ་བཟང་ཞིག་བཙུགས་པ་དང་། ད་དུང་ས་ཞིང་མུའུ་བརྒྱ་ཕྲག་འགའ་ཡོད་པ་སོགས་གོང་གི་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཡོང་སྒོ་ཚང་མ་དགོན་པ་གཞུང་ལ་དབང་བས། མ་དངུལ་དེ་རྣམས་དགོན་པའི་འཛུགས་བསྐྲུན་དང་གྲྭ་པ་རྣམས་ཀྱི་འཚོ་བརྟེན་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་[page 19] དཀར་མཛེས་དགོན་པའི་ལོ་རྒྱུས་འདི་ནི་དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ་ཁུངས་ཐུབ་རྣམས་ཕན་ཚུན་བསྡུར་ཏེ་སྐྱེས་ཡུལ་རེབ་གོང་བ་འཇིགས་མེད་བསམ་གྲུབ་ཀྱིས་སྤྱི་ལོ་གོ་ལྔ་ལོའི་ཟླ་གཉིས་པའི་ཚེས་བརྒྱད་ལ་པེ་ཅིན་དུ་རྫོགས་པར་སྦྱར་བ་དགེའོ། །

དཀར་དགོན་ལོ་རྒྱུས་ཟུར་ལྟའི་དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆའི་སྐོར།

༡. 《ས་སྐྱའི་གདུང་རབས་ངོ་མཚར་བང་མཛོད》༡༩༨༦ལོར་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་བཏོན།

༢. ལམ་བྲག་སྐལ་བཟང་རྣམ་རྒྱལ་གྱིས་མཛད་པའི་《ཧོར་གྱི་དཔོན་པོའི་གདུང་བརྒྱུད་དང་དགོན་སྡེ་བཅུ་གསུམ་ཆགས་ཚུལ》ཞེས་པ་ལག་བྲིས་མ།

༣. སྐྱབས་རྗེ་ཚེ་བརྟན་ཞབས་དྲུང་རིན་པོ་ཆེས་མཛད་པའི་《བསྟན་རྩིས་ཀུན་ལས་བཏུས་པ》1982ལོར་མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་བཏོན།

༤. 《དཀར་མཛེས་དགོན་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཕྱོགས་བསྡུས》ཞེས་པའི་ལག་བྲིས་མ།

༥. ཁང་དམར་པས་བསྒྲིགས་པ་《ཧོར་གྱི་དགོན་སྡེ་བཅུ་གསུམ་གྱི་ལོ་རྒྱུས》ཞེས་པའི་ལག་བྲིས་མ།

༦. ༡༩༦༢ལོར་འཕགས་ཡུལ་ནས་བསྒྲིགས་པའི་《དཀར་མཛེས་དགོན་པའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་གྱི་ཐོ་བཀོད》བྱ་བའི་ལག་བྲིས་མ།

༧. འཕགས་ཡུལ་ནས་ཐོན་པའི་དཀར་མཛེས་དགོན་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཤོག་དྲིལ་མ།

༨. 《དཀར་མཛེས་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ། དཀར་མཛེས་རྫོང་གི་ས་ཆའི་མིང་བཏུས》ཞེས་པ། ༡༩༨༦ལོར་ཡ་ཨན་པར་འདེབས་བཟོ་གྲྭ་ནས་བཏོན།

༩. 《དཀར་མཛེས་རྫོང་གི་རིག་གནས་ལོ་རྒྱུས་དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་རིགས་འདེམས་སྒྲིག》བྱ་བ་༡༩༨༨ལོར་དཀར་མཛེས་ཚགས་པར་བཟོ་གྲྭ་ནས་བཏོན།

༡༠. ལམ་བྲག་སྐལ་བཟང་རྣམ་རྒྱལ་གྱི་རྣམ་ཐར་ལག་བྲིས་མ་པོབ་གཅིག

༡༡. དགའ་ལྡན་གསེར་ཁྲི་དགུ་བཅུ་པ་ཤཱཀྱའི་དགེ་སྦྱོང་བྱམས་པ་ཆོས་གྲགས་ཀྱིས་མཛད་པའི་《ཁང་གསར་སྐྱབས་མགོན་བློ་བཟང་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཚན་གྱི་རྣམ་ཐར་》ཤིང་པར་མ།

༡༢. དཀར་མཛེས་རྫོང་དང་ཁུལ། སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་གྱི་ཡིག་ཚགས་ཁང་བཅས་ནས་འབྲེལ་ཡོད་ཀྱི་ཡིག་ག་ཇི་སྙེད་དང་། དཀར་མཛེས་དགོན་པའི་བླ་རྒན་རྣམས་དང་ཁང་གསར་སྐྱབས་མགོན་དང་ནག་ཚང་སྤྲུག་སྐུ་བྱམས་པ་ངག་དབང་སོགས་ངག་ཐོག་ནས་རྩད་གཅོད་ཞིབ་དྲི་ཞུས་པ་རྣམས་སོ།།[page 20]

དཀར་མཛེས་དགོན་པའི་ལོ་རྒྱུས་སྐོར།
བེ་རི་དགོན་པའི་ལོ་རྒྱུས།

བེ་རི་དགོན་པའམ་བེ་རི་དཔལ་ལྡན་འགྲོ་ཕན་གླིང་ནི། དཀར་མཛེས་རྫོང་གི་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་སྤྱི་ལེ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ས་མཚམས་གསེར་མཁར་ཆུས་གསེར་མཁར་ཞང་གི་མངའ་འོག་ཏུ་ཆགས་ཡོད། བོད་ཀྱི་རབ་བྱུང་བཅུ་པའི་ས་བྱི་སྤྱི་ལོ་༡༦༤༨ལོར་སངས་རྒྱས་སྨན་བླའི་རྣམ་འཕྲུལ་ཨེམ་ཆི་ངག་དབང་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་བཏབ་པའི་གྲུབ་མཐའ་དགེ་ལུགས་པ་ཡིན།

དང་པོ། དགེ་རྟག་སྨྱུང་གནས་པས་ལྷ་ཁང་ཐོག་མར་བཏབ་ཚུལ་སྐོར།

དེ་ནས་སྔར་གྱི་དུས་ངེས་མེད་ཞིག་ལ་བླ་རྒན་ཞིག་གཙང་ཆུའི་སྲིབ་འགྲམ་ནས་བརྒྱུད་པའི་སྐབས་སུ། ཁོང་གིས་ཉིན་ངོས་ཀྱི་བྲག་རི་མཐོང་ཙ་ན། ཐུགས་སུ་གནས་འདི་ཡ་མཚན་ཆེན་པོ་འདུག རྒྱབ་རི་བྱ་ཁྱུང་ཆེན་གྱི་གཤོག་སྒྲོ་བརྐྱངས་འདྲའི་སྙིང་དབུས་སུ་ནོར་བུའི་ཐིག་ལེ་བཤམས་པ་ལྟ་བུ་ལ་དགོན་པ་ཞིག་བཏབ་ན་ཅི་མ་རུང་སྙམ་སྟེ། རི་བོ་དེའི་གཡོན་གྱི་གོང་རོལ་ན་དགེ་ལེགས་རྟག་བརྟན་ཟེར་བའི་རི་ཁྲོད་ཆུང་ངུ་ཞིག་ཡོད་པ་དེར་མཚམས་ལ་བཞུགས་པར་མ་ཟད། དེར་བཞུགས་སྨྱུང་གནས་པ་དེ་ལ་སྐུལ་སློང་གིས་རི་བོ་ཁྱུང་གི་གཙུག་ཏོར་ལ་ལབ་རྩེ་དང་ནོར་བུའི་ཐིག་ལེ་ལ་དགོན་པ་བཞེངས་སུ་བཅུག དེ་ནས་ད་བར་དུ་དགོན་པ་འདིར་ས་གཡོ་རྒྱུགས་ཐེངས་དུ་མའི་གཏོར་བཤིག་ཐེབས་པས་བཤད་སྲོལ་ལྟར་ན། དེ་ནི་དགེ་རྟག་སྨྱུང་གནས་པས་བླ་རྒན་གྱི་བཀའ་བཞིན་དགོན་པའི་ཆགས་གནས་ནོར་བུ་ཐིག་ལེའི་ཐོག་ཏུ་མ་འཁེལ་བར་ཁྱུང་ཆེན་གཤོག་སྒྲོ་གཡས་འདབ་ལ་བཏབ། གཤོག་སྒྲོ་ནི་རྟག་པར་གཡོ་བཞིན་ཡོད་པས་ས་གཡོ་མང་བ་ནི་དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་པར་སྐད། སྐབས་དེར་ཤིང་ཆ་སོགས་ཀྱི་སྦྱིན་བདག་ལ་ཡུལ་ལུང་ལྷ་རི་བྱ་རྒོད་ཚང་ཕེབས་ནས་ལྷ་ཁང་དཔེ་མི་སྲིད་པ་ཞིག་བཞེངས་ཐུབ་པ་བྱུང་བས་དེ་ནི་ད་ལྟའི་འདུ་ཁང་གི་གཞི་ཡིན།

གཉིས་པ། དེ་ནས་བེ་རི་དགོན་པ་བཏབ་ཚུལ་སྐོར།

བེ་རི་ཞེས་པ་ནི་སྔོན་ཆབ་མདོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཉེ་སྐོར་ཞིག་ན། མཐོ་བེ་རི་ཟེར་བའི་ས་ཆ་ན་བེ་རི་ཟེར་བའི་དཔོན་རྒྱུད་ཅུང་ཟད་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡོད། སྐབས་དེའི་དཔོན་པོ་ས་འགོ་དོན་གྲུབ་རྡོ་རྗེ་﹙ལ་ལས་བེ་རི་རྒྱལ་པོ་དོན་ཡོད་ཀྱང་ཟེར﹚ནི་བོན་པོ་ཁོ་ན་ལ་དགའ་ཞིང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་གནག་ཕྱིར། གོ་ཤཱི་བསྟན་འཛིན་ཆོས་རྒྱལ་གྱིས་ས་ཡོས་སྤྱི་ལོ་1639ལོའི་ཧོར་ཟླ་ལྔ་པའི་ནང་དུ། དཔུང་ཚོགས་[page 21] དང་བཅས་པ་བེ་རིའི་སྟེང་དུ་བྱོན་ནས་མངའ་འབངས་ཕལ་ཆེར་བླངས། བེ་རི་རྒྱལ་པོ་ཕྱོགས་གཞན་དུ་བྲོས། ལྕགས་འབྲུག་སྤྱི་ལོ་1640ལོའི་ཧོར་ཟླ་བཅུ་པའི་ཉེར་ལྔ་ལ་བཟུང་སྟེ་ཁྲི་མོན་དུ་བཅུག དཔོན་རྒྱུད་དེ་རུ་ས་མ་ཚུགས་པས་ཁྱིམ་མི་ཁ་ཤས་དང་གྲྭ་པ་ཁ་ཤས་ཐོར་ནས་འདིའི་ཕྱོགས་སུ་﹙དཀར་མཛེས་ལ་གོ་དགོས﹚དུམ་བུ་གཅིག་བྱུང་ཙ་ན། མཚོ་ཁའི་རྒྱལ་པོ་ལུང་གིས་བེ་རི་སྡེ་བ་ཆགས། དེ་དུས་བེ་རིའི་དཔོན་དོན་འགྲུབ་ནོར་བུ་ཟེར་བ་ཞིག་ཡོད་པས་དེའང་བོན་ཆོས་ལ་སེམས་པ་ཞིག་ཡིན་ཕྱིར། སྔར་དགེ་རྟག་སྨྱུང་གནས་པས་བཏབ་མཛད་པའི་ལྷ་ཁང་དེ་སྦྱིན་བདག་ཆེན་པོས་བདག་པོ་བྱས་ཏེ་བོན་ལུགས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་བཅོས། བེ་རི་ཞེས་དགོན་མིང་དེ་དུས་བྱུང་། དེའི་ཉེ་སྐོར་ན་ཀུན་འགྲོ་འཇའ་ཚོན་སྙིང་པོས་གདན་ས་སྤོས་ནས་བཏབ་མ་ཐག་ཡིན་པའི་གཡུང་དྲུང་གླིང་དུ་བོན་གྱི་རིང་ལུགས་ཁོ་ན་མཆོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གསན་ཏེ། འཇའ་ཚོན་སྙིང་པོས་ལྷ་མོའི་ཕུག་ནས་བླངས་པའི་རྩ་གསུམ་གཏེར་ཆོས་རྒྱལ་པོའི་ཆོས་སྐལ་ཡིན་ཟེར་ནས་ཕུལ། དེ་ནས་བཟུང་བེ་རི་ཚང་གིས་གཡུང་དྲུང་དགོན་དུ་ལོ་རེ་བཞིན་རྩ་གསུམ་གྱི་ཆོ་ག་དུས་མཆོད་ལྟར་ཉིན་བདུན་བར་ཚོགས་པ་མ་ཟད། རྒྱུན་དུ་སྒྲུབ་མཆོད་ཀྱང་བོན་ལུགས་ཤ་སྟག་ཡིན། དེའི་སྐབས་སུ་བེ་རི་རང་གི་གདུང་རྒྱུད། སངས་རྒྱས་སྨན་བླའི་རྣམ་སྤྲུལ། ཨེམ་ཆིའམ་ལྷ་རྗེ་ངག་དབང་ཡེ་ཤེས་ཟེར་བ་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལ་སྙིང་རུས་ཆེ་བ་ཞིག་ཕེབས་ནས་དཀར་མཛེས་དགོན་གྱི་གྲྭ་སར་ཞུགས། དེ་ནས་ཁོང་རྒྱ་རིགས་ས་ཁུལ་སོགས་སེར་པོའི་ལག་རྩལ་མཛད། གནམ་བསྐོས་གོང་མ་ཆེན་པོའི་གསེར་ཡིག་ཕྱག་ཏུ་ཕུལ་ནས་རྒྱལ་སྲིད་དང་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ཀྱི་བདག་པོ་བྱེད་ཆོག་པར་མཛད། སྔར་དགེ་རྟག་སྨྱུང་གནས་པས་བཏབ་པའི་ལྷ་ཁང་དེའི་འགྲམ་ན་གསེར་མཁར་གནམ་ར་ནང་ཟེར་བའི་དུད་ཚང་ཞིག་གི་གྲོ་ཞིང་ཡོད། ཁོང་གིས་དེ་ན་བྱམས་ཁང་ཞིག་བཞེངས་དགོས་དགོངས་ནས་ཞིང་བདག་ཚེ་རིང་མགོན་པོ་ལ་ཁྱོད་ཀྱི་ཞིང་ནང་དུ་ངས་བྱམས་ཁང་ཞིག་བཞེངས་དགོས་ཞེས་གྲོས་བསྡུར་བྱེད་སྐབས། ཁོ་ན་རེ། ཁྱེད་ཀྱིས་གསུངས་པ་དེ་ངའི་བློ་ལ་མི་བབ་པ་གང་ཡང་མེད་ཟེར་ནས་ས་ཞིང་ཁོང་ལ་ཕུལ་བར་མ་ཟད། སྦྱིན་བདག་ཀྱང་བྱེད་ཟེར་ནས་གསེར་གཞོང་པ་གང་ཕུལ། བས་དེ་ནས་ཏུ་བྱམས་ཁང་བཞེངས་པ་ད་ལྟའི་བྱམས་ཁང་འདི་ཡིན་ནོ། ཤིང་ཆ་ཚང་མ་ནི་གཙང་ཆུ་ཕར་རོལ་གྱི་ནགས་བརྒྱ་ཁུག་ནས་འདྲེན་པ་ཡིན་པས་ད་ལྟ་ནགས་མང་པོ་མེད། དེ་ནས་ཁོང་གིས་ཞྭ་སེར་བསྟན་པའི་ཆོས་སྡེ་བཙུགས་ནས་སྐྱོང་བ་ལ། དགོན་མིང་ནི་སྔར་བཞིན་རང་རུས་སྦྱར་ཏེ་འབོད། དེའི་དུས་ཚོད་ནི་ཁོང་གི་མཛད་སྤྱོད་སོགས་ལ་བརྟག་ན། ཕལ་ཆེར་སྤྱི་ལོ་1649ཙམ་ཡིན་པར་སྙམ་ཏེ། དཀར་མཛེས་རྫོང་གི་མངའ་འོག་ཏུ་ཡོད་པའི་ཞྭ་སེར་བསྟན་པའི་ཆོས་སྡེ་དག་ལས་སྟོང་འཁོར་དགོན་པའི་འཕྲོས་ཡིན་པར་འདོད། ཡིན་ནའང་བེ་རི་རྒྱལ་པོ་བཙན་ཤེད་ཆེ་བའི་དབང་གིས་ཁྱིམ་རྒྱུད་ནང་གི་བར་གྲུབ་མཐའ་ཕྱོགས་རིས་ཀྱི་རྩོད་གླེང་བྱུང་སྟབས་ཆོས་སྡེ་འདི་འཕེལ་རྒྱས་ཆེར་འགྲོ་མི་ཐུབ་པའི་སྐབས་[page 22] དེར། རི་བོ་དགེ་ལུགས་པའི་སྦྱིན་བདག་ཆེན་པོ་གོ་ཤྲཱི་བསྟན་འཛིན་ཆོསར་རྒྱལ་སྐུ་གཤེགས། ཁོང་གི་དགོངས་རྫོགས་སུ་ཀུན་མཁྱེན་ལྔ་པའི་དངོས་སློབ་ཧོར་ཆོས་རྗེ་ངག་དབང་ཕུན་ཚོགས་ཀྱིས་རྒྱལ་དབང་ལྔ་པའི་སྤྱན་སྔར་དམ་བཅའ་ཕུལ་ཏེ། བོད་རབ་བྱུང་བཅུ་གཅིག་པའི་ཆུ་སྟག་སྤྱི་ལོ་1662ལོར་ཧོར་དགོན་སྡེ་བཅུ་གསུམ་བཏབ་པའི་གྲལ་དུ་བེ་རི་དགོན་པ་སླར་ཡང་ཉམས་གསོ་མཛད་དེ་བཅའ་ཁྲིམས་གཏན་ལ་ཕབ་པ་དང་ཁོང་གིས་བདག་པོ་བྱས་ཏེ། མཚན་ལའང་བེ་རི་དཔལ་ལྡན་འགྲོ་ཕན་གླིང་ཞེས་བཏགས་པ་མ་ཟད། དགོན་པ་འདི་དགེ་ལུགས་པའི་དགོན་པའི་སྦྱིན་བདག་ཡིན་ཞེས་གསུངས་བ་ལ། ལ་ལས་སྦྱིན་བདག་དགོན་པ་ཞེས་ཀྱང་འབོད་སྲོལ་མཆིས་ཟེར། ལྷག་པར་དུ་བེ་རི་རྒྱལ་པོ་ནི་ཀུན་མཁྱེན་བླ་མའི་ཐུགས་རྗེ་ལས་ཆོས་ཀྱི་སྙིང་པོ་རྟོགས་པའི་ནང་བསྟན་གྱི་ཆོས་སྒོ་ལ་ཡང་དག་ཞུགས་པར་མ་ཟད། བེ་རི་དགོན་པའི་སྦྱིན་བདག་མཛད་དེ་ཀུན་གྱིས་བསྔགས་འོས་དང་བཀུར་འོས་ཀྱི་གནས་སུ་གྱུར། སྟོབས་འབྱོར་མངའ་ཐང་ཡང་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་སྟབས་མཚན་སྙན་རླུང་གིས་གཡོ་བ་ལྟར་ཕྱོགས་ཀུན་ཁྱབ་པར་གྱུར་ཏོ། དེ་ནས་བཟུང་བེ་རི་རྒྱལ་དགོན་པ་འདི་དགེ་རྟག་སྐུ་ཕྲེང་རྣམས་ཀྱིས་སྐྱོང་བ་ཡིན་ནོ།

དེའང་ལ་ལས་བེ་རི་དགོན་པ་ནི་ཧོར་ཆོས་རྗེ་ངག་དབང་ཕུན་ཚོགས་ཀྱིས་བཏབ་པ་ཡིན་ཟེར་བ་དེ་ཅུང་མི་འགྲིག་པར་སྙམ། ལམ་བྲག་སྐལ་བཟང་རྣམ་རྒྱལ་གྱིས་བེ་རུ་ལྷ་རྗེ་ཟེར་བ་དེ་ནི་དགོན་གནས་འདི་གའི་﹙དཀར་མཛེས་ལ་ཟེར།﹚ གྲྭ་རྒྱུན་ཡིན་འདུག བེ་རུ་དགོན་པ་དགེ་ལུགས་པའི་སྦྱིན་བདག་ཡིན་ཞིང་། ཧོར་ཆོས་རྗེ་ཉིད་ཀྱིས་ཞལ་གསོ་མཛད་པ་ཡིན་འདུག ཅེས་གསུངས་པ་འདི་ལས་གསལ་བས་ཧོར་དགོན་སྡེ་བཅུ་གསུམ་གྱི་ནང་ཚན་བཅུ་གཅིག་པ་བོན་རི་འགྲོ་ཕན་གླིང་ཟེར་བ་ནི་སྐབས་དེར་ཞལ་གསོའི་སླད་དུ་གྲངས་ཀ་ཙམ་བགྲང་བ་ཡིན་ཏེ། བཏབ་མཁན་དངོས་ནི་ཁོ་བོས་གོང་དུ་བཤད་པ་ལྟར་ལྷ་རྗེ་ངག་དབང་ཡེ་ཤེས་འདི་པ་ཡིན། ཁང་དམར་གྱིས་བེ་རི་ལྷ་རྗེ་བྱ་བ་བྱུང་། དེ་ཡང་དཀར་མཛེས་དགོན་གྱི་གྲྭ་རྒྱུན་ཡིན་པར་འདུག དེའི་བེ་རི་དགོན་པ་འགྲོ་ཕན་གླིང་འདི་བཏབ་སྟེ་དགེ་ལྡན་བསྟན་པའི་སྦྱིན་བདག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་ཞེས་བཤད་འདུག དེ་ལྟར་ན་བེ་རི་དགོན་པ་འདི་དགོན་སྡེ་བཅུ་གསུམ་གྱི་གྲལ་དུ་མ་བརྩིས་པ་འདྲ་ཞེས་གསུངས་པ་འདི་ལ་བདེན་ཚིག་ཅུང་འདུག་སྙམ། ལྷག་ཏུ་དེང་དགོན་པ་འདིས་ཉར་ཚགས་བྱས་ཡོད་པའི་གོས་ཆེན་དམར་ནོ་མཐའ་རྒྱན་གྱི་དར་གོས་ཆེན་སེར་པོ་གྲུ་བཞི་ཞིག་ལ་འདི་ལྟར་བཀོད་ཡོད་དེ། གནམ་བསྐོས་འཇམ་པའི་དབྱངས་གོང་མ་བདག་པོ་ཆེན་པོའི་ལུང་གི་མཁན་པོ་པཎྚི་ཏར་འབོད་པའི་ཡི་གེ་སྐྱེ་དགུ་སྤྱི་དང་། མདོ་ཁམས་སྨད་གི་﹙ཀྱི་﹚མཆོག་དམན་མཐའ་དག་གི་﹙གིས་﹚ངེས་དགོས། བེ་རི་དགོན་འདི་ཐོག་མར་བེ་རི་ཨེམ་ཆིའི་﹙ཆིས་﹚བཏབ་པ་ནས་བཟུང་། ད་ལྟ་མཁན་པོ་བླ་མ་དགེ་ཤེས་བཤེས་ཚོགས་སྤུན་འབྲེལ་གྱི་བར། ཐོག་མར་ནས་གོང་མ་ཆེན་པོའི་བཀའ་བསྩལ་དང་མཐུན་པའི་ཞྭ་སེར་གྱི་སྟོན་﹙བསྟན﹚པ་དྲི་མ་མེད་པའི་སྲོལ་བཟུང་ནས་[page 23] གོང་མ་ཆེན་པོའི་ཞབས་བརྟན་﹙རྟེན་﹚སྒྲུབ་མཁན་ཡིན་པར་བརྟེན། ཁོ་པ་སྤུན་ཚ་བོ་﹙བུ་﹚རྒྱུད་བཅས་ཀྱི་﹙ཀྱིས﹚འཛིན་ཅིང་བདག་པས་གཞི། ས་ཆ། མི་སེར། གྲྭ་རྒྱུན་ཡོང་འབབ་སོགས་ལ་སུའི་ཐད་ནས་གནོད་འཚེ་བྱེད་མི་ཆོག པའི་ཏ་﹙ཏཱ﹚ལའི་བླ་མ་གོང་མ་ཇི་མ་བཞིན་གྱི་བཀའ་གདམས་རིམ་པ་འདུག་པས་དེ་དོན་བཞིན། བེ་རི་དགོན་འདི་རང་གི་མངའ་འོག་གི་དཀོར་ས་གྲྭ་རྒྱུན་ཡོད་རིག་﹙རིགས﹚སོགས་སྔ་སོར་གྱི་སྲོལ་གང་ཡོད་ལ། སུས་ཀྱང་གནོད་འགལ་བྱེད་མི་ཉན་པས། དེ་དོན་ལ་འདི་ག་ནས་བཀའ་ཤོག་རྒྱབ་གནོན་སྟེར་བ་ཡིན། ཁྱེན་﹙ཆན﹚ལུང་ཁྲིར་བཞུགས་དགོངས་ལོ་ཞེ་གསུམ་པ་ས་ཁྱི་ཟླ་བ་བཞི་པའི་ཚེས་བཅུ་ལ་ཀྭང་ཧྭ་ནས་བྲིས། ཅེས་ཐམ་ཀ་ཆེན་པོ་དང་བཅས་པ་བཞུགས་ཡོད་པ་འདི་ལས་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཁུངས་མཚོན་ཐུབ་པར་གྱུར།

གསུམ་པ། དགོན་པའི་མཚན་གྱི་སྐོར།

དགོན་པ་འདི་ཉིད་དགོན་ཁག་གཞན་དང་མི་འདྲ་བ་མཚན་གྱི་ཐོག་ནས་འབོད་ཚུལ་དུ་མ་ལྡན་ཏེ། ལ་ལས་དགོན་པ་འདི་པད་མའི་འདམ་མ་རྒྱས་པ་ལྟ་བུའི་རི་བོའི་ཕང་པར་ཆགས་ཡོད་པས་པད་རི་དགོན་ཞེས་བརྗོད་པ་དང་། ལ་ལས་དགོན་པ་འདི་ཐོག་མར་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་རུ་ཞིག་ཡིན་ཕྱིར། བོན་རུ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ཟེར་སྐད། འབོད་ཚུལ་འདི་གཉིས་བརྗོད་བྱ་དོན་གྱི་སྒོ་ནས་བརྡ་དཀྲོལ་ཏེ་བརྗོད་པས། ལྷག་ཏུ་བོན་རུ་ཞེས་སྔར་དགོན་པ་འདིར་དངོས་བྱུང་ཚུལ་དུ་ཚུལ་དུ་ཧ་ཅང་འདྲ་ཆགས་པོའི་སྒོ་ནས་བཏགས་པ་འདི་ནི་འདྲ་བཟོས་ཙམ་ལས། མཚན་དངོས་ནི་ཐུན་མོང་དུ་འདོད་པའི་བེ་རི་ཞེས་པ་འདི་ཡིན། དེ་ནི་གོང་དུ་བཤད་པ་བཞིན་བར་ཁམས་སུ་ཡོད་པའི་དཔོན་རྒྱུད་ཅུང་ཆེ་བ་ཞིག་གི་རུས་མིང་ཡིན་ཏེ། ཕྱིས་སུ་ཕྱོགས་འདིར་འཁྱར་ནས་དཔོན་ཚང་དེ་དང་དེའི་གདུང་རྒྱུད་ཀྱིས་དགོན་པ་སྔ་ཕྱིར་བདག་ཅིང་བཏབ་པ་ཚང་མར་རང་རུས་སྦྱར་བས་དེ་སྐད་བྱུང་བ་ནི་མ་ནོར་ཚིག་གི་བདེན་དཔང་ཐུབ་བོ། གཞན་ཡང་པད་རུ་དང་བོན་རི། བེ་རུ་ཞེས་འབྲི་སྲོལ་མང་པོ་དེ་དག་ཀྱང་ནོར་བ་ཡིན། རྒྱ་ཡིག་ལ་སྒྲ་སྒྱུར་གྱིས་白利ཞེས་པ་དང་白日ཞེས་འབྲི་སྲོལ་གཉིས་ཡོད་ཀྱང་། མང་བས་白利ཞེས་འབྲི་བཞིན་ཡོད་པས་དེ་བཞིན་དུ་ཕྱིས་སུ་ཀུན་གྱིས་བོད་རྒྱ་ཡི་གེ་གཉིས་ཀར་འབྲི་སྲོལ་འདི་ལྟར་བྱ་དགོས་སོ།

བཞི་པ། དགོན་པ་ལས་སྣེ་བཞུགས་ཚུལ་སྐོར།

སྤྱིར་དགོན་པ་འདི་ལ་སྤྲུལ་སྐུ་གཅིག ཁྲི་པ། དགེ་བསྐོས། དབུ་མཛད། སྤྱི་པ། སྤྱི་སོ་སོགས་ཀྱི་ལས་སྣེ་ཡོད་དེ། [page 24] སྤྲུལ་སྐུ་ནི་དགོན་པའི་བསྟན་པའི་བདག་པོ་ཡིན། སྤྲུལ་མིང་ནི་རི་ཁྲོད་ཀྱི་མིང་ལས་བྱུང་སྟེ་ད་བར་དུ་སྐུ་ཕྲེང་དྲུག་ཙམ་བྱོན། སྐུ་ཕྲེང་དང་པོ་བློ་བཟང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། གཉིས་པ་ཀུན་དགའ་ཡེ་ཤེས། གསུམ་པ་རྗེ་བཙུན་ངག་དབང་བློ་བཟང་བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཚན། བཞི་པ་བློ་བཟང་དྲི་མེད་བསྟན་འཛིན། ལྔ་པ་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན་གྲགས་པ་མཐའ་ཡས། དྲུག་པ་བློ་བཟང་རྣམ་རྒྱལ་ཆོས་ཀྱི་ཉི་མ་﹙ད་ལྟ་བཞུགས་ཡོད﹚སོགས་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་བྱོན་གྱིས་གཙུག་ལག་ཁང་ཞིག་གསོ་དང་ནང་གི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་གསར་བཞེངས་རྒྱ་ཆེར་མཛད་ཅིང་། འདུལ་ཁྲིམས་དག་གཙང་བྱས་ཏེ་དགོན་པའི་བཅའ་ཡིག་དང་སྒྲིག་སྲོལ་ལམ་ལུགས་ཆ་ཚང་མཛད་ནས་མདོ་སྔགས་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་དགོན་པ་ཇེ་རྒྱས་སུ་བཏང་། དེ་ལས་ལྷག་ཏུ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ནི་དགེ་རྟག་སྐུ་ཕྲེང་ལྔ་པ་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན་གྲགས་པ་མཐའ་ཡས་ཀྱིས་ཐུགས་སྐྱོང་མཛད་འོག དགོན་པ་འདིས་དམར་དམག་རྒྱང་སྐྱོད་སྐབས་སུ་དམར་དམག་གི་དམག་ཕྱོགས་ཨང་གཉིས་པ་དང་ཨང་བཞི་པ་སྔོན་རྗེས་དཀར་མཛེས་ས་ཁུལ་ནས་བརྒྱུད་སྐབས་རྒྱབ་སྐྱོར་ཆེན་པོ་མཛད། ལྷག་པར་དུ་དགེ་རྟག་སྤྲུལ་སྐུ་ཁོང་ཀྲུའུ་ཏེ་ཙུང་སི་ལིང་དང་མཇལ་འཕྲད་གནང་ནས་གླེང་མོལ་རྒྱ་ཆེར་མཛད། བེ་རི་དགོན་དང་བླ་གྲྭ་སྦྱིན་བདག་ཕྱོགས་གསུམ་ཁོ་ནས་ཁྱོན་བསྡོམས་རྟ་དྲེལ་སུམ་ཅུ་ལྷག གཡག་ཉིས་བརྒྱ་ལྷག བོང་བུ་སུམ་ཅུ་ལྷག སྦྲ་གུར་སུམ་ཅུ་ལྷག མེ་ཆ་ལྔ་བཅུ་ལྷག སྒྲོ་བ་བཞི་བརྒྱ་ལྷག ཁོལ་མོ་ཆིག་བརྒྱ་ལྷག འབྲུ་རིགས་རྒྱ་མ་ཆིག་ཁྲི་ལྷག མར་རྒྱ་མ་ཆིག་སྟོང་ལྷག་བཅས་དངོས་ཐོ་བཀོད་དེ་དམར་དམག་གི་སི་ལིང་པུའུ་ལ་ཕུལ་བ་མ་ཟད། སྐབས་དེའི་རྨས་མ་ཚབས་ཆེན་རྣམས་དགོན་པ་ལ་ཉར་ནས་སྨན་བཅོས་མཛད་པ་དང་། ལ་ལ་དུད་ཚང་ཁག་ཏུ་སྦས་སྐུང་བྱས། མིང་ཡང་བོད་མིང་དུ་བསྒྱུར་ཏེ་གསོས་པས། དམར་དམག་རྒྱང་སྐྱོད་རི་འགོག་ཆེད་དུ་རྒྱལ་ཁའི་ངང་ལམ་དུ་ཆས་པར་རོགས་སྐྱོར་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང་དུས་དང་རྣམ་པ་ཀུན་ལ་ཕན་པའི་མཛད་པ་རླབས་ཆེན་བསྐྱངས་སོ། །

2 དེ་ནས་ཁྲི་པ་ཕེབས་ཚུལ་ལ་ཐོག་མར་ཕར་ཀ་དགེ་བཤེས། དངོས་གྲུབ། དགེ་བཤེས་ཆོས་དབང་། དགེ་བཤེས་རྣམ་རྒྱལ། དགེ་བཤེས་གཉེར་གཙང་། དགེ་བཤེས་རིན་ཆེན་ལྷུན་གྲུབ། དགེ་བཤེས་སྐལ་བཟང་དར་རྒྱས། དགེ་བཤེས་བློ་བཟང་ཡེ་ཤེས། ཁྲི་ཟུར་ཚེ་རིང་། ཁྲི་ཟུར་བློ་བཟང་རིན་ཆེན། སངས་རྒྱས་དོན་གྲུབ། ཕུན་ཚོགས་འཆི་མེད། དབང་ཕྱུག་ཕུན་ཚོགས། བློ་བཟང་ཐབས་མཁས་﹙ད་ལྟ་འདི་པ་ཡིན﹚སོགས་ཡིན།

3 དེ་ནས་བྱང་འདྲེན་ཕེབས་ཚུལ་ལ་ཐོག་མར་པད་མ་དོན་གྲུབ་དང་། དེ་ནས་ཚེ་རིང་། པད་མ་སངས་རྒྱས། བློ་བཟང་ཆོས་འཕེལ། ཡེ་ཤེས་ཚེ་རིང་། བློ་བཟང་རིན་ཆེན། ཚངས་དབྱངས་དོན་གྲུབ། [page 25] སངས་རྒྱས་དོན་གྲུབ། འགྱུར་མེད། ཚུལ་ལི། བློ་བཟང་ཆོས་དར། ཚེ་རིང་ཆོས་འཕེལ། ཐབས་མཁས། འཆི་མེད་རྡོ་རྗེ། བྱམས་པ་མཁས་གྲུབ། བློ་བཟང་ཚུལ་ཁྲིམས་སོགས་ལོ་རྒྱུས་བཤད་པ་པོ་རྣམས་ཀྱི་དྲན་ཚད་ཙམ་བཀོད་པ་ཡིན་ཏེ། ད་དུང་འབྲི་མ་ཐུབ་པ་མང་པོ་ལྷག་ཡོད། དེ་དག་ལས་བཀའ་དྲིན་ཡངས་ཤིང་མཚན་སྙན་གྱི་བ་དན་གཡོ་བ་ནི་ལྷ་རམས་པའི་དགེ་བཤེས་ཨང་དང་པོ་དངོས་གྲུབ་ཟེར་བ་དེ་ཉིད་ཡིན་ནོ། དེ་ཡང་གསལ་དགོས་པ་ནི་འདིའི་ཁྲི་པ་དང་མཁན་པོ་དོན་གཅིག་ཡིན། བྱིངས་འདྲེན་ནི་ང་ཚོས་རྟག་པར་ཟེར་བའི་དབུ་མཛད་ཡིན། གཞན་ཡང་དགེ་བསྐོས་དང་སྤྱི་པ། སྤྱི་སོ་སོགས་ཡོད་པ་དེ་དག་ནི་མཁས་བཙུན་བཟང་གསུམ་གྱི་ཡོན་ཏན་ལྡན་ཞིང་དགོན་པ་ལ་ཞབས་ཕྱི་སྒྲུབ་མཁན་ཤ་སྟག་ཡིན།

དེ་དག་གི་ཐོབ་ཐང་དང་འགན་བཞེས་ཚུལ་ནི། སྤྲུལ་སྐུ་ནི་དགོན་པའི་བསྟན་པའི་བདག་པོ་ཡིན་ཏེ་འདུ་ཁང་ནང་གི་བཞུགས་ཁྲི་མཐོ་ཤོས་ནི་ཁོང་གི་ཡིན། དེ་འོག་ཁྲི་པའི་བཞུགས་ཁྲི། དེ་ནས་བྱང་འདྲེན་གྱི་བཞུགས་ཁྲི། དེ་ནས་ཁྲི་ཟུར་གྱི་བཞུགས་ཁྲི། དེ་ནས་ཁྲི་པ་དགེ་བསྐོས་དབུ་མཛད་རྒན་པ་རྣམས་ཀྱི་བཞུགས་ཁྲི་སོགས་ཡོད། དེའང་ཁྲི་པ་ནི་ཅིས་ཀྱང་གྲྭ་ས་ནས་དགེ་བཤེས་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་བླངས་པ་ཞིག་ཡིན་དགོས་པར་མ་ཟད། དགོན་པ་འདི་ལས་མཁས་པའི་རྩེ་མོར་སོན་ཞིང་འདུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ལུགས་ལ་ཧ་ཅང་མཁས་པའི་ཚུལ་ལྡན་གྱི་གྲྭ་བཙུན་ཞིག་ཡིན་དགོས། ཁྲིར་འཁོད་རྗེས་དགོན་པའི་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཙོ་འགན་བཞེས་ནས་ཁྲི་ཐོག་ལོ་གསུམ་རེ་བཞུགས་དགོས། བྱང་འདྲེན་ནི་དེ་བཞིན་ཚུལ་དང་ལྡན་པའི་གྲྭ་བཙུན་ཞིག་ཡིན་དགོས་པ་མ་ཟད། གྲྭ་ས་ནས་ཚུར་ཕེབས་སྐབས། དགོས་པའི་ཆོས་ཐོག་ནས་རྒྱུགས་སྤྲོད་དགོས་ལ། ཕེབས་པའི་དུས་ཚོད་སྔ་གཞུག་ལྟར་འདེམས་བསྐོ་བྱ་དགོས། འདི་པའི་གཙོ་བོ་འདོན་ཆོག་བྱང་ཞིང་དབྱངས་རྟ་མཛེས་དགོས་པར་མ་ཟད། རྒྱུན་ཚོགས་དང་ལྷག་པར་དུ་དུས་མཆོད་ཀྱི་འདོན་ཆོག་སྐུལ་མཁན་ཡིན། མདོར་ན་ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་དཔོན་པོ་ཡིན། དགེ་བསྐོས་ནི་དགུང་ལོ་སོན་ཞིང་འདུལ་ཁྲིམས་ལ་མཁས་པའི་གྲྭ་བཙུན་དྲུག་ཙམ་གྱི་མིང་ཐོ་བཀོད་རྗེས། བེ་རི་ཚང་གིས་ཐག་གཅོད་དགོས། འདི་བ་ལས་འགན་ལྗིད་པས་དགོན་པའི་བཅའ་ཁྲིམས་མཐིལ་ཕྱིན་སྒོས་ཕྱག་ལེན་ལྷོད་མེད་མཛད་དེ་ལོ་གཅིག་ཙམ་བཞུགས་དགོས། ལོ་རེའི་དགའ་ལྡན་ལྔ་མཆོད་ཚེས་ཉི་ཤུ་ལྔ་ཉིན་དགེ་བསྐོས་གསར་པ་ལ་ལས་འགན་སྤྲད་ནས་དགོངས་ཞུ་ཐོབ། དེ་ནས་སྤྱི་པ་ཟེར་བ་ནི་དགོན་པ་ལ་སྤྱི་སེམས་ཆེ་བའི་གྲྭ་བཙུན་ཞིག་ཡིན་དགོས་པས་བདག་གཉེར་མཁན་ཡིན། ལོ་རེའི་དགའ་ལྡན་ལྔ་མཆོད་དང་དགུ་གཏོར། ལྕགས་མཁར། སྒོ་གཡེང་སོགས་ཀྱི་འགྲོ་སོང་གཏོང་དགོས། གྲྭ་པ་གཉིས་ཙམ་ཡོད་པས་ལོ་གཉིས་ལ་འགན་བཞེས་དགོས། དེ་ནས་སྤྱི་སོ་ནི་ཚན་ཁག་གཅིག་ཡིན་ཏེ། དགོན་པའི་དོན་ལ་རྒྱུད་དྲང་བ་དང་སྤྱི་ཚོགས་འགྲོ་ལུགས། ཚོང་གཉེར་གྱི་སྐབས་བབ་སོགས་ལ་མཁས་པའི་གྲྭ་པ་དྲུག་གམ་[page 26] བདུན་ཙམ་ཡོད་དགོས། གོང་གསལ་གྱི་དུས་ཆེན་བཞི་ཕར་ཕུད། གཞན་དུས་ཆེན་དང་དགོངས་རྫོགས་སོགས་དུས་མཆོད་ཀྱི་འགྲོ་སོང་ཚང་མ་གཏོང་དགོས། མི་རེ་ཕལ་ཆེར་ལོ་གསུམ་ཙམ་བཞུགས་དགོས། ཡང་ན་ལ་ལ་དགོན་པའི་དམིགས་བསལ་ཆེད་དུ་དེ་ལས་ལོ་མང་ཙམ་བཞུགས་མཁན་མང་པོ་ཡོད།

ལྔ་པ། སེར་མོ་བ་བཞུགས་ཚུལ་སྐོར།

དགོན་པ་འདི་སྤྱིར་བཏང་གྲྭ་པ་སུམ་བརྒྱ་ལྷག་བཞུགས། གྲྭ་ཚོགས་རྒྱས་པའི་སྐབས་ལྔ་བརྒྱ་ཙམ་བཞུགས་ཤིང་། ཡང་ན་འཐབ་འཁྲུག་དང་རང་བྱུང་གནོད་འཚེ་བྱུང་རྐྱེན་ཉིས་བརྒྱ་ཙམ་བཞུགས་པའང་ཡོད་སྲིད། གྲྭ་པ་དེ་དག་ཡོང་ཁུངས་ནི་དེང་གོང་ལུང་ཞང་གི་མང་བཟང་དང་སྨད་རི་མདའ། གསེར་མཁར་ཞང་གི་གསེར་མཁར་གྲོང་། གཙང་འགྲམ། བེ་རརི་སོགས་དང་། ཞི་སེར་ཞང་གི་ཞི་སེར་དང་། ཡབ་ར་ལུང་། དཀར་མདའ་སོགས་ཡོད་པ་མ་ཟད། ས་གནས་གཞན་གྱི་གྲྭ་རྒྱུན་ཡང་མང་ཙམ་བཞུགས།

དྲུག་པ། དགོན་པའི་སྒྲུབ་མཆོད་སྐོར།

དགོན་པ་འདིའི་འདོན་ཆ་འགྲོ་ལུགས་གཙོ་བོ་དགའ་ལྡན་བྱང་རྩེ་གྲྭ་ཚང་དང་རྒྱུད་སྨད་གྲྭ་ཚང་སོགས་ལ་ཁུངས་གཏུགས་པ་སྟེ། མདོར་ན་སྒྲུབ་པ་ཉམས་ལེན་ཚང་མ་དགའ་ལྡན་དགོན་པའི་ལུགས་ལྟར་ཡིན་ནོ། བོད་ཟླ་དང་པོའི་ཚེས་གསུམ་ནས་བཅུ་བདུན་བར་སྨོན་ལམ་ཆོ་འཕྲུལ་ཆེན་མོ་དང་། བོད་ཟླ་གསུམ་པའི་ཚེས་དགུ་ནས་བཅོ་ལྔའི་བར་གནས་བཅུ་དང་། བོད་ཟླ་བཞི་པའི་ཚེས་བརྒྱད་ནས་བཅོ་ལྔའི་བར་འཇིགས་བྱེད་ཀྱི་བདག་འཇུག་དང་། བོད་ཟླ་ལྔ་པའི་ཚེས་བརྒྱད་ནས་བཅོ་ལྔའི་བར་གསང་འདུས་བདག་འཇུག་དང་། བོད་ཟླ་དྲུག་པའི་ཚེས་བརྒྱད་ནས་བཅོ་ལྔའི་བར་བདེ་མཆོག་གི་བདག་འཇུག་དང་། བོད་ཟླ་བདུན་པའི་ཚེས་བརྒྱད་ནས་བཅོ་ལྔའི་བར་ཀུན་རིག་བདག་འཇུག བརྒྱད་པའི་ཚེས་བརྒྱད་ནས་བཅོ་ལྔའི་བར་རབ་གནས། དགུ་པའི་ཚེས་ཉེར་གཅིག་ནས་ཉེར་དགུའི་བར་ལྕགས་མཁར། བཅུ་པའི་ཚེས་ཉེར་བཞི་དང་ཉེར་ལྔ་གཉིས་ནི་དགའ་ལྡན་ལྔ་མཆོད། བཅུ་གཅིག་པའི་ཚེས་བཅུ་བདུན་ནས་བཅུ་དགུའི་བར་དུས་གཏོར། བཅུ་གཉིས་པའི་ཚེས་ཉེར་བདུན་ནས་ཉེར་དགུའི་བར་དགུ་གཏོར། གཞན་ཡང་དབྱར་ཟླ་བརྒྱད་པའི་ཚེས་གཅིག་ནས་བཞིའི་བར་སྒོ་གཡེང་། ད་དུང་ཟླ་དྲུག་པའི་ཚེས་བཅོ་ལྔ་ནས་བརྒྱད་པའི་སུམ་ཅུའི་བར་དབྱར་གནས་དང་། དགོངས་རྫོགས་ཀྱི་སྐོར་ལ་ཟླ་བ་བཞི་པའི་ཚེས་བཅོ་བརྒྱད་ལ་དགེ་རྟག་སྐུ་ཕྲེང་གསུམ་པ་རྗེ་བཙུན་ངག་དབང་བློ་བཟང་བསྟན་[page 27] པའི་རྒྱལ་མཚན་གྱི་དགོངས་རྫོགས་དང་། ཟླ་བ་དགུ་པའི་ཚེས་ཉེར་གཉིས་ཉིན་དགེ་རྟག་མཆོག་སྤྲུལ་བཞི་བ་བློ་བཟང་དྲི་མེད་བསྟན་འཛིན་གྱི་དགོངས་རྫོགས་དང་གཞན་རྒྱལ་པཎ་ཁག་གི་དགོངས་རྫོགས་ཁ་ཤས་ཡོད།

ཀེང་རུས་ཏེ་དུད་བདག་གཉིས་དང་། ལྷ་མོ་གཙོ་འཁོར་གསུམ། ཨ་ཙ་ར། མགོན་པོ་བྲམ་གཟིགས། མགོན་པོའི་འཁོར་ལ་ཞྭ་སེར་གཉིས། ཞྭ་ནག་གཉིས། སྒོ་མ་བཞི། བཙུན་མོ་གཉིས། ཤྭ་བ་གཅིག བྱ་གཅིག ཆོས་རྒྱལ་དཀར་དམར་སེར་ལྗང་ཐིང་ནག་སོགས་དང་འཇིགས་བྱེད། མགོན་པོ་ཕྱག་དྲུག མགོན་པོ་གུར། ལྷ་མོ། ཆུ་སྲིན། སེང་གེ ལྕམ་སྲིང་སོགས་ཡིན་ནོ། གཞན་ཡང་དགོན་པ་འདིར་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་འབའ་ར་ཟེར་བ་ཞིག་ཐོག་མར་འཁྲབ་སྲོལ་ཡོད། དེ་ལ་དཔོན་གཡོག་ཁྱོན་བཞི་ཡོད་དེ་ཆེ་བ་གཉིས་དང་ཆུང་བ་གཉིས་ཟེར། ནང་དོན་ནི་གཙོ་བོ་སྲིད་པ་ཆགས་ཚུལ་དང་བོད་གངས་ཅན་ལྗོངས་དང་རང་དགོན་གྱི་གནས་བཤད་ཡིན་པས་ཀུན་གྱིས་ཉན་སྤྲོ་བ་ཞིག་ཡིན་ནོ།

བཅའ་ཡིག་གི་སྐོར་ལ། དགོན་པ་འདིར་སྟག་ཕུ་པདྨ་བ་ཛྲ་དང་། དགེ་རྟག་ལྔ་བ་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན་གྲགས་པ་མཐའ་ཡས། ལམ་བྲག་སྐལ་བཟང་རྣམ་རྒྱལ། ཁང་དམར་བློ་བཟང་ཐུབ་བསྟན་དཔལ་ལྡན་རྒྱ་མཚོ་སོགས་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་བཅའ་ཁྲིམས་ད་བར་དུ་བཞུགས་ཡོད། དགོན་པས་དངོས་སུ་ཕྱག་ཏུ་བསྟར་བའི་བཅའ་ཡིག་ནི་གཙོ་བོ་གོང་གསལ་བཅའ་ཡིག་དེ་དག་ལ་བརྟེན་ནས་རང་དགོན་གྱི་སྤྲུལ་སྐུའམ་མཁན་པོ་དགེ་བསྐོས་གང་རུང་ཞིག་གིས་གཏན་ལ་ཕབ་པ་དེ་ཡིན། ལྷག་ཏུ་བེ་རི་ཆོས་མཛད་ཟེར་བ་པཎ་ཆེན་དྲུག་པའི་དུས་ཡིནདེས་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་བཅའ་ཡིག་དེ་དུས་ཡུན་རིང་ཙམ་ལ་ལག་ལེན་མཛད་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད། བཅའ་ཡིག་ནི་ལོ་རེའི་དགའ་ལྡན་ལྔ་མཆོད་དུས་དགེ་བསྐོས་གསར་རྙིང་བརྗེ་སྐབས་སུ་ཐེངས་རེ་ཀློག་དགོས་ཤིང་། དེ་དང་འགལ་མཁན་ཡོད་ན་ཁྲིམས་ཐག་ནན་གྱིས་བཅད་ཕྱིར། དགོན་པ་འདིའི་འདུལ་ཁྲིམས་གཙང་བ་པད་མའི་ཟླ་རུ་གྱུར་ཏོ།

བདུན་པ། སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་གྱི་སྐོར།

དགོན་པ་འདིའི་སྐུ་ཡི་གཙོ་རྟེན་ལ་ལྷ་རྗེ་ངག་དབང་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་བཞེངས་པའི་རྗེ་བཙུན་བྱམས་པའི་སྐུ། གཞན་ཡང་བེ་རིའི་ས་འདི་སངས་རྒྱས་སྨན་བླའི་དཀྱིལ་འཁོར་སྟེང་དུ་ཆགས་ཡོད་སྐད། དམ་རྫས་དང་བྱིན་རྟེན་ནི་སྨན་བླའི་རྫས་མཆོག་ཡིན་ཟེར་ནས་སངས་རྒྱས་སྨན་བླའི་སྐུའང་རྟེན་གཙོའི་ནང་[page 28] གི་གཙོ་བོ་ལ་བརྩི་བཞིན་ཡོད། གཞན་འོད་དཔག་མེད་དང་ཐུབ་པའི་སྐུ་མ་གཏོགས་ཚང་མ་བརླགས་ཟིན་ཀྱང་དེང་ཕལ་ཆེར་སྔར་ལྟར་གསར་དུ་བཞེངས་ཡོད། ལྷག་པར་དུ་དགོན་པ་འདིར་བསམ་འཕེལ་མཐོང་བ་དོན་ལྡན་ཟེར་བའི་གོས་སྐུ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་ངོ་མཚར་ཤིན་ཏུ་ཆེའོ། གོས་སྐུ་འདི་ལ་ནང་བཞུགས་ཡུངས་འབྲུ་ལྟ་བུའི་རིང་བསྲེལ་འཁྲུལ་མེད་རྡོག་གཅིག བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་འཕགས་ཀྱི་ཚེམས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྟག་ཏུ་ངུའི་ཐུགས། ཉན་ཐོས་ཆེན་པོ་ཤ་རིལ་བུའི་མཁར་བསིལ་གྱི་བར་ཤིང་། ཆོས་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་སྤྲུལ་པའི་སྟག་པགས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལྷ་བླ་མ་ཡེ་ཤེས་འོད་ཀྱི་སྐུ་ཤ། ཇོ་བོ་རྗེ་དཔལ་ལྡན་ཨ་ཏི་ཤ་ཡར་ལུང་ཐང་པོ་ཆེ་ནས་འབྲོམ་དང་ལྷན་དུ་གསང་སྟབས་སུ་བྱོན་སྐབས་དགེ་བཤེས་ཁུ་སྟོན་ནས་གདན་ཞུས་སྙེགས་པར་འོན་གྱི་གྲུབ་ཁ་ནས་ཁུ་སྟོན་ལ་རྟེན་སྐལ་དུ་གནང་བའི་དབུ་ཞྭ། བསྟན་པ་ཕྱི་དར་གྱི་དུས་སུ་རྒྱ་གར་ནས་བོད་དུ་བསྙེན་རྫོགས་ཀྱི་སྡོམ་རྒྱུན་གསར་དུ་སྤེལ་བའི་མེས་པོ་ཁ་ཆེན་པཎ་ཆེན་ཤཱཀྱ་ཤྲཱིའི་རིའི་སྣམ་སྦྱར། རྗེ་བཙུན་ས་སྐྱ་བ་ཆེན་པོ་གྲགས་པ་རྒྱལ་མཚན་གྱི་སྐུ་བེར། ས་སྐྱ་པཎྚིཏ་ཀུན་དགའ་རྒྱལ་མཚན་གྱི་སྒོམ་ཐག ས་སྐྱའི་འགྲོ་མགོན་ཆོས་རྒྱལ་འཕགས་པའི་དབུ་ཞྭ། རྒྱ་གར་གྲུབ་ཆེན་ཕ་དམ་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྒོམ་ཐག ལྷོ་བྲག་མར་པ་ལོ་ཙཱ་བ་ཆོས་ཀྱི་བློ་གྲོས་ཀྱི་དབུ་ཀླད། མར་པའི་སྲས་དར་མ་མདོ་སྡེ་རྟས་བརྟབས་ནས་འདས་སྐབས་ཀྱི་སྐུ་བེར་དབུ་ཀླད་འབྱར་བ། མཉམ་མེད་དྭགས་པོ་ལྷ་རྗེའམ་སྒམ་པོའམ་སྒམ་པོ་ཟླ་འོད་གཞོན་ནུའི་ཞབས་ཆགས། བླ་མ་ཞང་འགྲོ་མགོན་གཡུ་བྲག་པའི་ན་བཟའ། ཆོས་རྗེ་དོན་གྲུབ་རིན་ཆེན་གྱི་ཌ་མ་རའི་འཛར། ལྷོ་བྲག་གྲུབ་ཆེན་ནམ་མཁའ་རྒྱལ་མཚན་གྱི་རྔ་ལྤགས། རྗེ་བཙུན་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོའི་སྐུ་ལ་ཡུན་རིང་མནབས་པའི་སྣམ་སྦྱར། རྗེ་བླ་མའི་དབུ་ཞྭ་རྗེ་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱལ་ཚབ་ཆོས་རྗེར་གནང་། དེས་མཁས་གྲུབ་རྗེ་ལ་སྩལ་ཏེ་ཡབ་སྲས་གསུམ་ནས་རིམ་གྱིས་བཞེས་པའི་དབུ་ཞྭ། གྲུབ་ཐོབ་ཐང་སྟོང་རྒྱལ་པོ་སྐུ་དངོས་ཀྱིས་པད་མ་འོད་དུ་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོའི་སྤྱན་སྔར་ལན་གསུམ་བྱོན་སྟབས་སྐུ་ལ་མནབས་ཤིང་། རྗེ་གྲུབ་ཐོབ་ཉིད་ཀྱིས་སླེ་བེར་འདི་དང་མ་བྲལ་ན་རྣམ་འབྱོར་གྱི་བསམ་པ་འགྲུབ་པ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་པའི་ན་བཟའ་སླེ་བེར། ཡང་གྲུབ་ཐོབ་ཐང་སྟོང་རྒྱལ་པོའི་ཞབས་ཆགས། རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་དང་པོ་དགེ་འདུན་གྲུབ་ཀྱི་སྐུ་ཆོས། གཉིས་པ་དགེ་འདུན་རྒྱ་མཚོའི་དབུ་ཞྭ། གསུམ་པ་བསོད་ནམས་རྒྱ་མཚོའི་ན་བཟའ། བཞི་པ་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོའི་དབུ་སྐྲ། ལྔ་པ་ངག་དབང་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོའི་སྣམ་སྦྱར། དྲུག་པ་ཚངས་དབྱངས་རྒྱ་མཚོའི་དབུ་ལོ། བདུན་པ་སྐལ་བཟང་རྒྱ་མཚོའི་སྐུ་བེར། བརྒྱད་པ་འཇམ་དཔལ་རྒྱ་མཚོའི་དབུ་ལོ། བཅུ་གཅིག་པ་མཁས་གྲུབ་རྒྱ་མཚོའི་དབུ་ལོ། བཅུ་གཉིས་པ་འཕྲིན་ལས་རྒྱ་མཚོའི་དབུ་ལོ། བཅུ་གསུམ་པ་ཐུབ་བསྟན་རྒྱ་མཚོའི་དབུ་ལོ། ན་བཟའ། གསུང་ཚྭ། པཎ་ཆེན་བློ་བཟང་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་[page 29] མཚན་གྱི་སྣམ་སྦྱར། པཎ་ཆེན་བློ་བཟང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དབུ་ཞྭ། པཎ་ཆེན་དཔལ་ལྡན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་ཆོས། པཎ་ཆེན་བསྟན་པའི་ཉི་མའི་གདུང་ཚྭ། པཎ་ཆེན་བསྟན་པའི་དབང་ཕྱུག་གི་ན་བཟའ། པཎ་ཆེན་ཆོས་ཀྱི་ཉི་མའི་ན་བཟའ་བཅས་གཞུང་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་པའི་རྟེན་སྒམ་ཆེན་མོ་ནས་བྱུང་བ་སྲིད་ཞིའི་གསུང་བ་སེལ་བ་ས་གསུམ་སྙེད་དཀའ་བ་ཤ་སྟག་གི་ཆ་ཤས་རེ་དགའ་ལྡན་ཁྲི་ཆེན་བློ་བཟང་ཡེ་ཤེས་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོས་ཕུལ་བ་དང་། དགའ་ལྡན་ཁྲི་ཟུར་ཆེན་པོ་བྱམས་པ་ཆོས་གྲགས་དང་། ཕུར་ལྕོགས་བྱམས་མགོན་རིན་པོ་ཆེ་རྣམ་གཉིས་ནས་སྩལ་བའི་བྱིན་རྟེན་སྣེ་འཛོམས་རིལ་བུ་ཕྱག་པ་རེ་བཅས་རྫས་སྣ་བྱིན་རླབས་ཅན་དེ་དག་འཛོམས་པའི་གིས་སྐུ་ཆེན་མོ་འདི་གནམ་འོག་ལས་མཐོང་དཀའ་བ་དང་། གཞན་གོས་ཆེན་གྱི་རིགས་ནི་བཤད་མ་དགོས་པ་ཞིག་རེད། གོས་སྐུ་བཞེངས་སྐབས་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་གྱི་ལས་ཀའི་ཁུར་འཛིན་བྱེད་པོ་སྐུ་འབུམ་གླིང་ཆོས་མཛད་སྒྲོལ་མ་ཚེ་བརྟན་ཡིན་པས་བོད་ཀྱི་རབ་བྱུང་བཅུ་དྲུག་པའི་ཤིང་ཕག་སྤྱི་ལོ་1935ལོའི་ཧོར་ཟླ་བརྒྱད་པའི་ཚེས་བཅོ་བརྒྱད་ཉིན་ཡོངས་སུ་གྲུབ་ནས་སྟོན་མོ་རྒྱ་ཆེར་བཤམས། དེའང་ཁོང་གིས་གོས་སྐུ་ཆེན་པོ་བསམ་འཕེལ་མཐོང་བ་དོན་ལྡན་གསར་དུ་བཞེངས་པའི་དཀར་ཆག་འདི་འདྲ་ཞིག་བསྐུལ་བའི་ངོར། དགའ་ལྡན་ཁྲི་ཆེན་བྱང་ཆུབ་ཆོས་འཕེལ་གྱི་སྐྱེ་བར་སྒྲོ་བཏགས་པའི་འདུ་ཤེས་གསུམ་པ་བློ་བཟང་ཡེ་ཤེས་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོས་མཛད་པའི་དཀར་ཆག་དེ་ད་བར་དུ་བཞུགས་ཡོད། འདིའི་སྐོར་ཞིབ་པར་འདོད་ན་དེ་རུ་གཟིགས་ཆོག་གོས་སྐུ་ཆེན་མོ་འདི་ད་ལྟ་འཇིག་ཟིན་པས་ཤིན་ཏུ་ཕངས་ཆེའོ།

བརྒྱད་པ། དགོན་པའི་མངའ་ཁོངས་དང་དེའི་འབྱོར་པ།

སྔར་དགོན་པ་འདིར་སྤྲུལ་མིང་འཛིན་པ་གཅིག་ཏེ་དགེ་རྟག་སྤྲུལ་སྐུ་རིམ་བྱོན་དང་། མཁན་པོ་བླ་གྲྭ་ཕལ་ཆེར་སུམ་བརྒྱ་ལྷག་བཞུགས། དེའང་དགོན་པ་ཆགས་ཚུལ་ཐོག་ནས་བཤད་ན། ཕྱི་ལ་ཡོད་པའི་གནས་རི་སྟེ། དགེ་རྟག་གླིང་སྲས་མཆོག་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེ་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན་གྲགས་པ་མཐའ་ཡས་དཔལ་བཟང་པོ་མཆོག་ནས་བཏབ་པའི་གནས་རི་ཀུན་འདུས་པད་མ་ལྷ་རྩེ་ལ་ལས་ཟངས་མདོག་དཔལ་རི་ཕོ་བྲང་ཡང་ཟེར་བས་ཁོང་གིས་དེ་དང་ཁྱད་པར་མེད་ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དུའོ། རབ་བྱུང་བཅུ་དྲུག་པའི་ཤིང་ཕོ་སྤྲེལ་སྤྱི་ལོ་1944ལོའི་རྒྱལ་གྱི་ཟླ་བའི་ཚེས་བཅུ་གཉིས་ཉིན་ལ་བཏབ་པའི་རི་ཕུག་བྲག་རི་གཡུ་མཁར་དང་དེའི་ཕྱི་ལོ་ཤིང་བྱ་ཟླ་བཞི་ཚེས་བཅུའི་ཉིན་སྐུ་འབུམ་མཆོད་རྟེན་མཐོང་གྲོལ་ཆེན་མོ་སོགས་བཏབ་ནས་གནས་སྒོ་ཕྱེ་བ་མ་ཟད། གནས་ཡིག་སོགས་ད་ལྟ་བཞུགས་ཡོད། གཞན་ཡང་དགེ་རྟག་བསྙུང་གནས་བས་བཏབ་པའི་དགེ་ལེགས་རྟག་བརྟན་རི་ཁྲོད་སོགས་ཡོད། [page 30] དེའང་བྱམས་ཁང་གཙོས་པའི་ལྷ་ཁང་བརྩེགས་བཞི་ཅན་ཡིན་ཏེ། འོག་བརྩེགས་ལ་བྱམས་ཁང་དང་འདུ་ཁང་། དམ་ཅན་ཁང་སོགས་དང་། གཉིས་བརྩེགས་ལ་བཀའ་འགྱུར་ཁང་དང་མགོན་ཁང་། སྲུང་མ་ཁང་། དེའི་ལོགས་སུ་དགེ་རྟག་གཟིམ་ཆུང་། དེ་ནས་ལྕམ་སྲིང་ཁང་སོགས་ཡོད་པ་དང་། སུམ་བརྩེགས་ལ་རྒྱལ་བའི་གཟིམ་ཆུང་དང་པཎ་ཆེན་གཟིམ་ཆུང་། བཞི་བརྩེགས་ལ་ལྷ་ཁང་ཆུང་ཆུང་ཞིག་ཡོད་པས་ཁྱོན་ལྷ་ཁང་བཅུ་གཉིས་ཙམ་ཡོད།

དགུ་པ། དུས་རབས་གསར་བའི་བེ་རི་དགོན་པ།

དམངས་གཙོའི་བཅོས་བསྒྱུར་སྐབས་ཀྱི་བཞི་རྒོལ་ལས་འགུལ་ཁྲོད་དུ་བེ་རི་དགོན་པ་འདི་དགེ་རྟག་ལྔ་པའི་མཛད་འཕྲིན་ཐུགས་རྗེ་ལས་དཀར་མཛེས་རྫོང་གི་སྲུང་སྐྱོབ་དགོན་པ་ཁག་གསུམ་ལས་གཅིག་ཡིན་པར་མ་ཟད། ཞིང་ཆེན་གྱི་ཁོངས་གཏོགས་གནའ་རྫས་རིག་གནས་རྒྱུད་འཛིན་སྲུང་སྐྱོབ་སྡེ་ཚན་ཁག་ཀྱང་ཡིན། དེ་དུས་གྲྭ་པ་བཅུ་གཉིས་ཙམ་ལ་དགོན་པ་བདག་གཉེར་བྱེད་དུ་བཅུག་པས་དགོན་པར་གཏོར་བཤིག་གི་གནོད་འཚེ་ཆེར་མ་ཐེབས། གཞན་གྲྭ་པ་སུམ་བརྒྱ་ལྷག་ཙམ་ཡོད་པ་དེ་ཐོན་སྐྱེད་ངལ་རྩོལ་དུ་ཞུགས། རིག་གནས་གསར་བརྗེའི་སྐབས་སུ་གྲྭ་པ་ཁ་ཤས་དེའང་ཐོན་སྐྱེད་རུ་ཁག་ཏུ་བཏང་། བྱམས་ཁང་ནང་གི་བྱམས་སྐུ་དང་འོད་དཔག་མེད་ཀྱི་སྐུ། ཐུབ་སྐུ་གསུམ་དང་གྱང་རིས་གནས་བརྟན་བཅུ་དྲུག་མ་གཏོགས་གཞན་པའི་ལྷ་ཁང་གི་རྟེན་ཅིག་ཅར་བརླགས། གཙུག་ལག་ཁང་ནི་ཐུན་མོང་གི་བདག་གཉེར་ཁང་དུ་གྱུར། གྲྭ་ཤག་དང་ཆོས་ར། ཇ་ཁང་སོགས་རིམ་གྱིས་ཤུལ་མེད་དུ་འཇིག དེའང་ལྷ་ཁང་ཕལ་མོ་ཆེ་ད་བར་ལྷག་ཡོད་པ་འདི་བསོད་ནམས་ཀྱི་དབང་ཐང་ཆེ་བ་སྨོས་ཅི།

བོད་རབ་བྱུང་བཅུ་དྲུག་པའི་ས་ཁྱི་སྤྱི་ལོ་༡༩༨༢ལོའི་ཟླ་༡༡པའི་ཚེས་༢༧ཉིན་ཁུལ་ཨུ་ནས་ཆོས་སྒོ་ཕྱེ་ཆོག་པའི་ཆོག་མཆན་གནང་བར་བརྟེན་དགོན་པའི་འགོ་ཁྲིད་ཚན་ཆུང་མི་བདུན་བསྐོས་ཏེ་རྒན་བློ་བཟང་ཐབས་མཁས་ནས་གཙོ་འགན་བཞེས། དགོན་པ་འདི་ཉམས་གསོ་﹙གཙོ་བོ་ནང་རྟེན་ཡིན་﹚བྱེད་ཆེད་རྒྱལ་སྲིད་སྤྱི་ཁྱབ་ཁང་གིས་སྒོར་ཁྲི་བཅོ་ལྔ་དང་། ཞིང་ཆེན་རིག་གནས་གནའ་རྫས་སྲུང་སྐྱོབ་ཁང་གིས་སྒོར་ཁྲི་བཅུ། ཞིང་ཆེན་ཆོས་ལུགས་ཅུད་ཡིནས་སྒོར་ཁྲི་གཉིས་ཏེ་སྔོན་རྗེས་ཁྱོན་སྒོར་ཁྲི་ཉེར་བདུན་ཙམ་གནངས། དེ་ནས་དགེ་རྟག་མཆོག་སྤྲུལ་དྲུག་པ་བློ་བཟང་རྣམ་རྒྱལ་ཆོས་ཀྱི་ཉི་མའམ་བཀྲ་ཤིས་བཟང་པོ་མཆོག་ནས་དབུ་ཁྲིད་དང་འབད་འབུངས་ཆེར་བསྐྱེད་མཛད་མཐར་རིམ་གྱིས་དགོན་པའི་ཞིག་རལ་དང་ནང་རྟེན་རྣམས་ཕལ་ཆེར་སྔར་ལྟར་བཞེངས་ཐུབ་པ་བྱུང་།

བཅུ་པ། ད་བཞུགས་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་གྱི་སྐོར།

[page 31] ཐོག་མར་བྱམས་ཁང་དུ་སྔར་ལྷག་ཡོད་པའི་བྱམས་སྐུ་དང་འོད་དཔག་མེད། ཐུབ་སྐུ་བཅས་ལ་ཞལ་གསེར་དང་ཚོན་རྩི། དབང་པོ་ཡན་ལག་བཅས་གསར་གསོ་མཛད། གཙོ་སྐུའི་མཐོ་ཚད་ཁང་བརྩེགས་གཉིས་ཙམ་དང་། གཞན་ཡང་གསང་བདེ་འཇིགས་གསུམ་གྱི་སྐུ། དཔལ་ལྡན་ལྷ་མོ། མགོན་པོ་ཕྱག་དྲུག དམ་ཅན་ཆོས་རྒྱལ། རྣམ་ཐོས་སྲས། མགོན་པོ་གུར། མགོན་པོ་ཞལ་བཞི། ལྕམ་སྲིང་དང་བཅས་ཚང་མ་ཁང་བརྩེགས་རེ་དང་སྨན་འདམ་ལས་གྲུབ་པ་ཤ་སྟག་ཡིན། དེའང་གེ་སར་གྱི་སྐུ་གཅིག་མ་གཏོགས་ཚང་མ་སྔར་གྱི་ལུགས་བཞིན་ཡིན་ནོ། དེ་ནས་གཙུག་ལག་ཁང་དུ། གཙོ་བོའི་རྟེན་ལ་སྟོན་པའི་སྐུ། རྗེ་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་སྐུ། ཇོ་བོ་དཔལ་ལྡན་ཨ་ཏི་ཤའི་སྐུ། རྗེ་བཙུན་བྱམས་པ་མགོན་པོའི་སྐུ་བཅས་མཐོ་ཚད་ཁང་བརྩེགས་རེ་དང་འཇིམ་སྐུ་ཤ་སྟག་ཡིན། དཔལ་ལྡན་ལྷ་མོའི་སྐུ་གྲུ་གང་ཙམ་དང་། གནས་བརྟན་བཅུ་དྲུག་གི་སྐུ་ཚད་མི་ལུས་ཚད་ལྡན་ཙམ་བཅས་ཚང་མའམ་འཇིམ་སྐུ་ཡིན། འདི་གཞན་དང་མི་འདྲ་བ་ནི་དབུ་ཚང་མ་གཟན་གྱིས་གཏུམ་ཞིང་ཕྱག་མཉམ་བཞག་ལ་ནེ་ལེ་འཛིན་པ་བཅས་དགེ་རྟག་ལྔ་པས་བཞེངས། བླ་གྲྭ་རྣམས་ཀྱིས་དགོད་བྲོ་བའི་ཚུལ་དུ་ངེད་ཀྱི་གནས་བརྟན་རྣམས་ནས་བླ་གྲང་ནས་དབུ་གཏུམ་པར་མཛད་འདུག་ཅེས་གསུངས་པའི་ལན་དུ་སྤྲུལ་སྐུས་དེ་འདྲ་གཏན་ནས་མིན། དབུ་གཏུམ་པ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་མཉམ་པར་བཞུགས་པའི་ཚུལ་དང་། ཕྱག་ན་ནེ་ལེ་བཞུགས་པ་འདི་ནད་དང་མུག་གེ་སྐྱོབ་པའི་ཆེད་དུ་ཡིན། མདོར་ན་ཆོས་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་དང་རྒྱུའི་ལོངས་སྤྱོད་གཉིས་འཛོམས་ཀྱི་རྟེན་འབྲེལ་ཡིན་ཞེས་གསུངས། དེང་སང་དེ་ལུགས་བསྐྱར་བཞེངས་མཛད་ཡོད། དེ་ནས་དམ་ཅན་ཁང་ལ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཕྱག་སྟོང་སྤྱན་སྟོང་སྐུ་ཚད་ཁང་བརྩེགས་གཅིག་ཙམ་བཞུགས་པ་འདམ་སྐུ་ཡིན། གཞན་སྐུ་རྟེན་ཁ་ཤས། དེ་ནས་བཀའ་འགྱུར་ཁང་ལ་བཀའ་འགྱུར་ཚར་བཞི། བསྟན་འགྱུར་ཚར་གཅིག རྗེ་ཡབ་སྲས་གསུམ་གྱི་གསུང་འབུམ། ཕ་བོང་ཁའི་གསུང་འབུམ། གཞན་གསུང་འབུམ་མ་ཚང་བ་མང་པོ་བཞུགས། དེ་དག་ལ་བཞུགས་ཁྲི་དང་བཅས་པ་ཡོད་པས་མཐོ་ཚད་ཁང་བརྩེགས་གཉིས་ཙམ་ཡོད། གཞན་ཡང་རྗེ་སྐུ་སྟོང་གཅིག་བཞུགས་ཁྲི་དང་བཅས་པ་འཇིམ་སྐུ་ཡིན། མཐོ་ཚད་ལ་གྲུ་ཕྱེད་དོ། ད་དུང་འདམ་སྐུ་འདྲ་མིན་བརྒྱ་ལྷག་བཞུགས་ཡོད་པས་དེ་དག་མང་ཤོས་རྙིང་པ་ཡིན། ལ་ལ་ནི་གི་གུ་ཤ་ལས་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། དེ་ནས་མགོན་པོ་ཁང་དུ་མགོན་པོ་བྲམ་གཟིགས་གཙོས་པའི་འདམ་སྐུ་འགའ། དེའི་མཐོ་ཚད་གྲུ་གང་ཙམ། དེ་ནས་ཤར་ངོས་གཟིམ་ཆུང་ཁང་དུ་མཆོད་ཁྲི་དང་བཅས་པ་འདམ་སྐུ་ཆུང་ཆུང་འགའ། དེ་ནས་སྲུང་མ་ཁང་དུ་འཇིགས་[page 32] བྱེད་དཔལ་གཅིག མགོན་པོ་ཕྱག་དྲུག དམ་ཅན་ཆོས་རྒྱལ། དཔལ་ལྡན་ལྷ་མོ། རྣམ་སྲས་བཅས་ཚང་མའི་མཐོ་ཚད་ལ་མི་ལུས་ཚད་ལྡན་ཙམ་དང་འདམ་སྐུ་ཡིན། དེ་ནས་ལྕམ་སྲིང་ཁང་དུ་གཙོ་སྐུ་འདམ་ལས་གྲུབ་པའི་ལྕམ་སྲིང་གི་སྐུ་མི་ལུས་ཙམ། འདི་ནི་མགོན་པའི་གཙོ་རྟེན་གྱི་ལྷ་སྟེ་ཆོས་སྐྱོང་ཡིན། པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་བདུན་པ་བློ་བཟང་བསྟན་པའི་ཉི་མས་སེ་ར་ཏྲེ་བོ་ཁམས་ཚན་ནས་དགེ་བཤེས་སྐལ་བཟང་ཆོས་འཕེལ་གྱིས་མདོ་སྨད་བེ་རི་འགྲོ་ཕན་གླིང་སྨོན་པའི་ཚོགས་མངོན་དུ་བཙུགས་ཆོག་པའི་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་དགོས་ཞེས་བསྐུལ་བའི་ངོར། པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་བདུན་པ་བློ་བཟང་བསྟན་པའི་ཉི་མ་ཕྱོགས་ལས་རྣམ་རྒྱལ་གྱིས་སྐུ་དངོས་སུ་མདུན་གྱི་མཁའ་འགྲོ་མ་ཞེས་ཕྱག་བྲིས་མཛད་ནས་ཕུལ། དེ་ནས་བཟུང་གསོལ་ཁ་འདི་ཆད་མེད་ཆུ་རྒྱུན་ལྟ་བུར་མཛད་དོ། གཞན་ཡང་ལྷ་ཁང་འདེའི་ནང་དུ་ཐུབ་པའི་སྐུ་མཐོ་ཚད་ཁང་བརྩེགས་ཕྱེད་གཉིས་ཙམ་དང་། རྗེ་རིན་པོ་ཆེ་དང་ཀུན་རིག་གི་སྐུ་ཁང་བརྩེགས་རེ་དང་། ཉེ་བའི་སྲས་ཆེན་བརྒྱད་ཀྱི་སྐུ་དེ་ཙམ་དང་བཅས་པ་ཚང་མ་འདམ་སྐུ་ཡིན། གཞན་ཡང་ཇ་ཁང་དང་ཆོས་ར། གྲྭ་ཤག་བརྒྱ་ཡན་མན་བཅས་སྔར་ལས་མཛེས་པར་བཞེངས་ཡོད།

ད་ལྟ་སྤྲུལ་སྐུ་ཁོང་བཞུགས་པ་མ་ཟད། མཁན་པོ་དང་དགེ་འདུན་པ་དགུང་ལོ་བཅོ་བརྒྱད་ཡན་ཆད་བརྒྱ་དང་ཉེར་བཞི་ཙམ་ཡོད་བས་དགོན་ནང་རྒྱུན་དུ་བཞུགས་མཁན་བླ་གྲྭ་བཞི་བཅུ་ཞེ་དྲུག་ཡོད། དེ་ལས་དཔེ་ཆ་བ་ཉེར་དྲུག་ཙམ་ཡོད་པས་དེ་དག་འཛིན་གྲྭ་རིམ་པ་བཞིན་ཀ་འབྲུ་སུམ་ཅུ། ཞལ་འདོན་ཕྱོགས་བསྒྲིགས། སུམ་རྟགས་དག་གསུམ། སྙན་ངག་སོགས་ཆེད་གཉེར་ལས། གཞུང་བཀའ་པོད་སོགསལ་སྦྱང་བསམ་ཀྱང་། དགེ་རྒན་དང་ཡང་ན་གྲ་ས་མེད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་སྤྱིར་བཏང་དགེ་འདུན་པ་རྣམས་ཀྱི་རིག་གནས་ཀྱི་ཆུ་ཚད་ཧ་ཅང་དམའ། འཚོ་བའི་ཆ་རྐྱེན་ཡང་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། གཙོ་བོ་དགོན་པ་ཐུན་མོང་ལ་ཡོང་སྒོ་ཆེན་པོ་མེད་པས་དགེ་འདུན་པ་སོ་སོས་རང་ཉིད་ཀྱི་ཞིང་མུ་ཁ་ཤས་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་འཚོ་བ་རོལ་བཞིན་ཡོད། ལ་ལ་ལྷ་བཟོ་དང་ཚོན་བཟོ། ཤིང་བཟོ་སོགས་ཀྱི་ལག་རྩལ་སྦྱངས་ནས་ཞོར་ལས་སྒྲུབ་བཞིན་ཡོད་པ་དང་། ལ་ལ་འདོན་ཆོས་ལ་ཕེབས་ནས་འཚོ་བ་ཁ་གསབ་ཐུབ་པ་དང་། གཞན་ཡང་དགོན་པའི་དུས་ཆེན་སྐབས་སུ་དབང་ལུང་ཞུ་བ་དང་ཡང་ན་འཆམ་འཇལ་སོགས་ཀྱི་སྐབས་སུ། དད་ལྡན་ཕོ་མོ་རྣམས་ཀྱི་འབུལ་ཡོན་ཇ་དང་ནས། གཞན་རྒྱུ་རྫས་སོགས་སྒོར་མོ་ལ་ལོ་རེར་སྟོང་ཙམ་དང་སྐབས་འགར་ཤི་ཆོས་ལའང་ཡོང་སྒོ་ཅུང་ཙམ་ཡོད་པས། དགོན་པའི་སྒྲུབ་མཆོད་མི་ཉམས་པ་དང་སེར་མོ་བའི་འཚོ་བའང་སྤྱི་སྒེར་གཉིས་ཀྱིས་ཁག་ཐེག་ཐུབ་པར་བྱུང་། དེའང་དགོན་པའི་སྒྲུབ་མཆོད་ཀྱི་ལུགས་དང་འཆམ་སོགས་སྔར་ལྟར་ཉམས་གསོ་བྱས་ནས་ལག་ལེན་བསྟར་བཞིན་ཡོད་པ་མ་ཟད། དགོན་པའི་སྒྲིག་ཁྲིམས་ནི་འདུལ་བའི་ལུགས་དང་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཆོས་སྲིད་ཇུས་ཟུང་དུ་སྤྲེལ་ནས་འགོ་ཁྲིད་ཚན་ཆུང་གིས་དངོས་སུ་གཏན་ལ་ཕབ་པ་ནང་བཞིན་ལག་ལེན་གནང་[page 33] བཞིན་མཆིས། འགོ་ཁྲིད་ཚན་ཆུང་ནི་སྤྱི་ལོ་1982ལོར་ཆོས་སྒོ་ཕྱེ་པའི་སྐབས་སུ་འདེམས་བསྐོ་བྱས་པས་གོང་དུ་གསལ། དེ་ནས་གསེར་གདུང་ཕུན་ཚོགས་རབ་བརྟན་ཁང་ལ་དགེ་བསྙེན་འཇིམ་སྐུ་ཁྲི་ཕྱེད་ཙམ་བདེ་མཆོག་ལི་སྐུ་ཁྲི་གང་། གུ་རུའི་ལི་སྐུ། ཐུབ་པའི་གསེར་སྐུ་བསམ་འཕེལ་ནོར་རྗ་ཟེར་བ་རྟེན་འགངས་ཆེན་ཞིག་བཞུགས་ཡོད་དེ་ནི་སྔར་རྒྱལ་བ་ལུང་རྟོགས་རྒྱ་མཚོའི་གཟིམས་ཆུང་ནང་དུ་བཞུགས། སྐབས་དེར་དགེ་རྟག་སྐུ་ཕྲེང་དང་པོ་བློ་བཟང་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་གནང་ནས་དགོན་པར་གདན་དྲངས། ཕྱིས་སུ་དགེ་རྟག་ལྔ་པས་རྒྱལ་དབང་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོ་ལ་ཕུལ་བས་ཁོང་གིས་སྐུ་འདི་བླ་བྲང་ལ་བཞུགས་དགོས་པའི་ལས་སྐལ་ཡོད་གསུངས་ནས་སླར་ཡང་བླ་བྲང་དུ་བཞུགས་དགོས་པ་བྱུང་། ད་དུང་སྒྲོལ་མའི་གསེར་སྐུ་ཆེ་ཆུང་བཞི་བཅུ་ལྷག་དང་། ལྷག་པར་དུ་གཟི་དང་། བྱུ་རུ། སྤོས་ཤེལ། པད་མ་ར་ག མཆོང་། མ་ཧོ་སོགས་རིན་ཐང་སྒོར་མོ་ཁྲི་རྒྱ་ཙམ་གནས་པའི་དགེ་རྟག་སྐུ་ཕྲེང་ལྔ་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན་གྲགས་པ་མཐའ་ཡས་ཀྱི་སྐུ་གདུང་ཚད་དང་ལྡན་པ་བཞུགས། དེར་སྦྱིན་བདག་རྒྱལ་དཔོན་ཚང་དང་ཨ་རི་ཡར་ཁོ་ཚང་གཉིས་ནས་ཕུལ་བའི་སྤོས་ཤེལ་རྒྱ་མ་གང་རེ་ཙམ་ཡོད་པ་ཕྲ་ཚོམ་བཀོད་པས་ལྷག་ཏུ་ངོ་མཚར་ཆེ། གཞན་གསེར་སྐུ་མང་ཙམ་བཞུགས། ཞལ་ཐང་གི་སྐོར་ལ། སྐྱེས་རབ་སོ་བཞི་དང་སྟག་ཕུ་འཁྲུངས་རབས་གཙོས་པའི་ཐང་ག་ཆེ་ཆུང་བརྒྱ་ཕྲག་ཁྲག་ཤས་བཞུགས། གསུང་གི་རྟེན་ལ་བཀའ་འགྱུར་ཚར་གཅིག རྗེ་ཡབ་སྲས་གསུམ་གྱི་གསང་འབུམ་སོགས་པོ་ཏི་དུ་མ་བཞུགས། ཁང་བརྩེགས་ལྔ་བ་ལ། ཨོ་རྒྱན་གསང་མཛད་ལྷ་ཁང་དུ་ཐུབ་སྐུ་དང་རྗེ་སྐུ་གཙོས་པའི་གསེར་སྐུ་མང་ཙམ་བཞུགས་པ་མ་ཟད། ལྷ་ཁང་གི་ཕྱོགས་བཞིར་ཐང་གས་བསྐོར་ནས་ཡོད། དེ་ནས་པར་ཁང་དུ་ཐལ་ཆེར་བོད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་པར་ཤིང་མི་འཛོམས་པ་མེད་ཟེར་སྐད། དཔེ་ཆ་གསར་པ་ཐོན་ཚེ་དེ་འཕྲལ་པར་དུ་བརྐོ་བ་ཡིན། གཞན་ལྷ་རིས་འདྲ་མིན་དང་དར་ཅོག་གི་སྐོར། རླུང་རྟ་འཁོར་ལོ་དང་གཟུངས་གཞུག ཚ་ཚ། མ་དང་སྒྲོལ་མ་གཙོས་པའི་འདོན་ཆོས་ཀྱི་སྐོར་སོགས་ཀྱི་པར་ཤིང་དང་། ཁང་ཐོག་ལ་རྒྱ་ཕིབས་དང་། རི་དྭགསས་ཆོས་འཁོར་བཅས་ཡོད། ལོགས་སུ་ལྷ་ཁང་གཅིག་ཡོད་པ་མཐོ་ལ་ཁང་བརྩེགས་གཉིས་ཀྱི་ཚད་ཡོད། ལྷ་ཁང་གི་མིང་ལ་དགའ་ལྡན་གནས་མཆོག་ཞིང་བཀོད་ཟེར་ཏེ་ཐུན་མོང་གི་ལྷ་ཁང་སེར་པོ་ཟེར། ནང་གི་སྐུ་རྟེན་ལ། ཕྱག་ན་རྗེ། འཇམ་དབྱངས་ན་གཱ་རཱ་ཛ། དཀྱིལ་དུ་གཙོ་སྐུ་རྗེ་ཙོང་ཁ་བ། དེའི་གཡས་གཡོན་གཉིས་སུ་ཉེ་སྲས་ཞི་རེ། མདུན་གྱི་གཡས་གཡོན་ན་རྗེ་སེམས་དཔའ་དང་ཚེ་དཔག་མེད་བཅས་བཞུགས། དེ་དག་གི་གཙོ་སྐུ་ལ་སྐུ་ཚད་ཁང་བརྩེགས་ཕྱེད་གཉིས་ཙམ་དང་གཞན་ཚང་མ་ལ་ཁང་བརྩེགས་རེ་ཡོད་པས་འཇིམ་སྐུ་ཤ་སྟག་ཡིན། དེའང་བལ་བྲང་རྒྱུ་རྫས་ཀྱི་སྐོར་ལ། འབྲི་ཟོག་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་བཅུ་རེ་དྲུག་དང་། རྟ་དྲེལ་སུམ་ཅུ། བོང་བུ་བཅུ། ཞིང་མུ་གཅིག་བརྒྱ་ལྷག མ་དངུལ་ཆིག་ཁྲི་ཙམ་ཡོད།[page 34] དེ་ནས་བཞི་རྒོལ་དང་རིག་གསར་ལས་འགུལ་གཉིས་ཀྱིས་བླ་བྲང་ཁང་སྟོང་དུ་བཟོས་ནས་ཐུན་མོང་གི་ཚོགས་འདུ་ཁང་དུ་གྱུར། རིག་གནས་གསར་བརྗེའི་ལས་འགུལ་ཁྲོད་དུ་ཏང་གི་དོན་ཚན་ཉེར་གསུམ་སློབ་བཞིན་པའི་སྐབས་དེར། ཉིན་ཞིག་མི་རྣམས་ཚོགས་འདུར་མི་འཛོམས་པའི་གོང་དུ་བྱིས་པ་གཉིས་ཀྱིས་ལྷ་ཁང་ཞིག་གི་ནང་དུ་སྤོས་ཆག་མེ་ལ་བསྒྲོན་ནས་རྩེད་མོར་རོལ་བཞིན་པའི་སྐབས་དེར། ཚོགས་འདུ་ལ་ཡོང་བའི་མི་རྣམས་ཀྱི་ག་སྒྲ་ཐོས་ཙ་ན། དངངས་སྐྲག་སྐྱེས་ཏེ་སྤོས་མེ་དང་བཅས་པ་གཟུངས་གཞུག་ལས་བཏོན་པའི་ཤོག་ཉག་གི་གསེབ་ཏུ་སྦས་པས་མེ་བསྐྱེད་ནས་བླ་བྲང་མེ་ལ་ཤོར།

དེང་སང་དགེ་རྟག་དྲུག་པ་བློ་བཟང་རྣམ་རྒྱལ་ཆོས་ཀྱི་ཉི་མས་སྔར་བླ་བྲང་གི་ཤུལ་དུ་དགེ་རྟག་བཤམ་སྟོན་ཁང་ཞེས་སྤུས་ཀ་དང་མཛེས་བཀོད་སྔར་ལས་སྡུག་པའི་ཁང་བརྩེགས་གཉིས་ཅན་བཞེངས་དང་། བརྩེགས་དང་པོ་ལ་གཟིམ་ཆུང་། སྣེ་ལེན་ཁང་། མཛོད་སོགས་ཡོད། བརྩེཊ་གཉིས་པ་ལ།

༡·གསེར་སྐུ་ཁང་དུ་ཕྱག་སྟོང་སྤྱན་སྟོང་གི་སྐུ་ལི་མ་གྲུ་ཕྱེད་ཀ་ཙམ། རྗེ་སྐུ་ལི་མ་དང་། ཐུབ་པའི་གསེར་སྐུ་བཅས་ཁྱོན་གསེར་སྐུ་ཉི་ཤུ་ལྷག་བཞིགས། དེ་དག་ཚང་མ་སྔར་བླ་བྲང་གི་ཡིན་པས་མང་ཚོགས་ཀྱི་ལག་ནས་བླུས། ༢·སྲུང་མའི་ཁང་དུ་སྲུང་མ་དགེ་བསྙེན་གྱི་འདམ་སྐུ་མཐོ་གང་ཙམ། གཞན་ཡང་གསང་བདེ་འཇིགས་གསུམ། མཁར་སྤྱོད་མ། དཔལ་ལྡན་ལྷ་མོ། དགའ་ལྡན་ལྷ་བརྒྱ་མ། བླ་མཆོད་ཚོགས་ཞིང་བཅས་ཀྱི་ཞལ་ཐང་བཞུགས་པ་ཪྙིང་བ་ཤ་སྟག་ཡིན། ད་དུང་ལམ་རིམ་ཚོགས་ཞིང་རྒྱན་དྲུག་མཆོག་གཉིས་གཙོས་པའི་ཞལ་ཐང་འགའ་ཡོད་པ་གསར་བཞེངས་ཡིན། ༣·གསེར་གདུང་ཁང་དུ་དགེ་རྟག་སྐུ་ཕྲེང་ལྔ་པའི་སྐུ་གདུང་། ༤·བཤམས་སྟོན་ཁང་དུ་གཙོ་བོ་ཏེ་ཙུང་སི་ལིང་དང་དགེ་རྟག་ལྔ་བ་རྣམ་གཉིས་གླེང་མོལ་མཛད་བཞིན་པའི་འདམ་སྐུ་མི་ལུས་ཚད་ལྡན་དང་། དམར་དམག་དཀར་མཛེས་ནས་བརྒྱུད་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ལྡེབས་རིས་སོགས་ཡོད་པས་མདོན་ན་དམར་དམག་དྲན་རྟེན་ཁང་ཡིན།

གཞན་ཡང་རྫོང་སྲིད་གཞུང་གིས་དཀར་མཛེས་མཐིལ་ཤུག་རིང་གླིང་ལ་དགེ་རྟག་བཤམས་སྟོན་ཁང་ཆེན་པོ་སྤུས་དང་ལྡན་པ་ཞིག་བཞེངས་ཡོད། དེའི་རྒྱ་ཕིབས་ལ་གྱོ་མོ་སེར་པོ་བཀོད་ཡོད་པས་རྒྱང་ནས་བལྟས་ན་ལྷག་ཏུ་མཛེས་ཤིང་། ནང་དུ་གཙོ་བོ་ཏེ་ཙུང་སི་ལིང་དང་དགེ་རྟག་ལྔ་བ་རྣམ་གཉིས་གླེང་མོལ་མཛད་བཞིན་པའི་རག་སྐུ་བཞུགས་ཁྲི་དང་བཅས་པ་ཁང་བརྩེགས་ཕྱེད་གཉིས་ཙམ་དང་གྱང་ངོར་ཕྱོགས་བཞི་ལ་དམར་དམག་དཀར་མཛེས་བརྒྱུད་པའི་ལོ་རྒྱུས་ལྡེབས་རིས་ཡོད་པས་མཛེས་རྩལ་རབ་ཏུ་ལྡན།

མདོར་ན་བེ་རི་དགོན་པ་འདིས་རང་གི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ཀྱི་ཐད་ལ་བསུབ་མེད་ཀྱི་ཞབས་རྗེས་ཆེན་པོ་བཞག་ཡོད་པས་ཀློག་པ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཞིབ་མོར་འདོད་ན། དཀར་མཛེས་རིག་[page 35] གནས་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་རིགས་འདེམས་སྒྲིག་ཅེས་པའི་དེབ་གཉིས་པ་ལས་དགེ་རྟག་སྤྲུལ་སྐུ་ཕྲེང་ལྔ་བ་གྲགས་པ་མཐའ་ཡས་ཞེས་པར་གསལ་བས་དེར་གཟིགས་པར་འཚལ་ཞེས་ཡུས་ཧྲུ་སྒ་ཁོག་པ་ལབ་འཕན་འདུམ་བློ་བཟང་བློ་གྲོས་ནས་རབ་བྱུང་བཅུ་བདུན་པའི་ཤིང་ཕག་སྤྱི་ལོ་1995ལོའི་ཟླ་4བར་པེ་ཅིང་ནས་བྲིས་ས་དགེ་ལེགས་འཕེལ།།

མཆན་འགྲེལ།

(1)ཕུན་ཚོགས་ཚེ་རིང་ནས་གཙོ་སྒྲིག་རྗས་པའི་《བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དོན་ཆེན་རི་མིག》ཞེས་པའི་ཤོག་ལྷེ44ཐོག་ལ་གསལ། མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་པར་དུ་སྐྲུན།

(2)འཇིགས་མེད་རིག་པའི་རྗེས་མཛད་པའི་《ཧོར་ཆོས་འབྱུང་》ཞེས་པའི་ཤོག་ལྷེ197ཐོག་ལ་གསལ། མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་སྐྲུན།

(3)(4)ལམ་བྲག་སྐལ་བཟང་རྣམ་རྒྱལ་གྱིས་མཛད་པའི་《ཧོར་གྱི་དཔོན་པོའི་གདུང་རྒྱུད་དང་དགོན་སྡེ་བཅུ་གསུམ་ཆགས་ཚུལ་ཀུན་གསལ་མེ་ལོང》ཞེས་པར་གསལ། ཤིང་པར་ཡིན།

(5)ཁང་དམར་བློ་བཟང་ཐུབ་བསྟན་དཔལ་ལྡན་རྒྱ་མཚོས་མཛད་པའི་《ཧོར་དགོན་སྡེ་བཅུ་གསུམ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཀུན་གསལ་མེ་ལོང》ཞེས་པར་གསལ། ཤིང་དཔར་ཡིན།

(6)གུག་རྟགས་ནང་གི་ཡི་གེ་ནི་ཁོ་བོས་མ་བཅོས་གོང་གི་ཡི་གེ་ཡིན།

དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ།

1. 《དཀར་མཛེས་རྫོང་རིག་གནས་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་རིགས་འདེམས་སྒྲིག》དེབ་དང་པོ་དང་གཉིས་པ།

2. 《དཀར་མཛེས་རྫོང་གི་ས་ཆའི་མིང་བཏུས》

3. 《བེ་རི་དགོན་པའི་ཆེད་བསྒྲིགས》 བྲིས་མ་ཡིན།

4. གོང་གི་མཆན་འགྲེལ་དུ་གསལ་བའི་དཔེ་ཆ་དག་དང་ལོ་རྒྱུས་དྲི་བ་བྱེད་ས་སྔར་བེ་རི་དགོན་གྱི་གྲྭ་བ་ཀརྨ་རང་གྲུ་ཚུགས་ས་དང་ད་ལྟའི་མཁན་པོ་བློ་བཟང་ཐབས་མཁས། དགེ་རྟག་དྲུག་པ་གཙོས་པའི་འགོ་ཁྲིད་ཚན་ཆུང་སོགས་ཡིན།

བྲག་ལྕོགས་དགོན་པའི་ལོ་རྒྱུས།

[page 36] བྲག་ལྕོགས་དགོན་ནམ་དཀར་མཛེས་རྫ་ཁོག་ཏུ་ཆགས་ཡོད་པས་རྫ་བྲག་ལྕོགས་དགོན་ཡང་ཟེར་བ་དེའི་རྒྱས་མིང་ལ་བྲག་ལྕོགས་དགའ་ལྡན་བྱམས་པ་གླིང་ཟེར། བྲག་ལྕོགས་ནི་དགོན་པ་དེ་བྲག་སྣ་ཞིག་ཏུ་ཆགས་ཡོད་པ་ལ་བྲག་གིས་ལྕོགས་པའམ་ཐེག་པ་དང་། དགེ་ལྡན་ནི་རི་བོ་དགེ་ལྡན་པ་དང་། བྱམས་པ་ནི་དགོན་པ་དེ་ཕྱག་འདེབས་པ་པོ་རྗེ་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱིས་བང་མི་གཉིས་ཁོང་ཀྱི་གི་མ་སྟེ་རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་དང་པོ་རྗེ་དགེ་འདུན་གྲུབ་ཀྱི་མདུན་དུ་མངགས་ཏེ་བྲག་ལྕོགས་དགོན་གསར་དུ་བཏབ་པར་རྟེན་བྱིན་ཅན་ཞིག་ཞུས་པ་ལ་བྱམས་པའི་སྣང་བཪྙན་ལི་མ་བཞེངས་སྟབས་ཅན་ཞིག་གནང་པས་བྱམས་པའོ། ལམ་བྲག་སྐལ་བཟང་རྣམ་རྒྱལ་དང་ཁང་དམར་སྤྲུལ་སྐུ་གཉིས་ཀྱི་ཏྲེ་ཧོར་དགོན་སྡེ་བཅུ་གསུམ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་གཉིས་ལས་དགོན་པ་འདིའི་མིང་ལ་རྫ་བྲག་ལྕོགས་དགའ་ལྡན་འཕེལ་རྒྱས་གླིང་ཟེར། དགོན་པ་འདི་ཁམས་དཀར་མཛེས་ཀྱི་རྫ་ཁོག་དུ་རྫ་ཆུ་ཤར་དུ་འབབ་པའི་ཀྱོག་ཐིག་ཅིག་གི་ཕྱིའི་བྲག་སྣ་ཚོགས་ཞིག་ཏུ་ཆགས་ཡོད་ལ། དེའི་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་རྫ་ཆུའི་སྨད་རྒྱུད་དུ་རྫ་དགའ་ལྡན་བསམ་གྲུབ་གླིང་ཡོད། དགོན་པ་འདིའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཡིག་ཆ་ཪྙིང་བ་ན་མེད་མོད། ཕྱིས་སུ་བྲིས་པའི་ཤོག་དྲིལ་གཅིག་དང་ངག་རྒྱུན་ལྟར་ན། ཕྱག་འདེབས་མཁན་རྗེ་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ནི་སྤྱི་ལོ་1410ལོ་ཙམ་ལ་དབུས་གཙང་གི་ཡུལ་སྡེ་ཞིག་ཏུ་འཁྲུངས་ཤིང་ཕྱིས་སུ་རྒྱལ་བ་སྐུ་ཕྲེང་དང་པོ་དགེ་འདུན་གྲུབ་ཀྱི་དངོས་སློབ་སུ་གྱུར། རྗེ་དགེ་འདུན་གྲུབ་ཀྱིས་ཁོང་ལ་སོང་ནས་ཞྭ་སེར་གྱི་བསྟན་པ་སྤེལ་གང་ཐུབ་གྱིས་དང་ཞེས་གདམས་པ་ལྟར་ཁམས་སུ་ཞྭ་སེར་གྱི་བསྟན་པ་སྤེལ་བས་མཚན་ལ་སེར་རུང་བླ་མ་ཐོགས་ཤིང་ཁམས་ཕྱོགས་སུ་དགའ་ལྡན་ལྔ་མཆོད་ཐེངས་དང་པོར་འཛུགས་མཁན་ཡིན་པས་ལྔ་མཆོད་བླ་མ་ཡང་ཟེར། རྗེ་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ནས་ད་སྐབས་ཀྱི་སེར་རུང་སྐུ་ཆེན་བྱམས་པ་ཐུབ་བསྟན་བར་ལ་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་ཕྲག་གཅིག་ལྷག་བརྒལ་ཡོད་མོད་ཞིབ་ཆ་མི་གསལ། ངག་རྒྱུན་ལྟར་ན། རྗེ་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ནས་བཟུང་ཡང་སྲིད་བཙལ་ནས་རྒྱལ་དབང་ལྔ་བའི་བར་དུ་སླེབས་སྐད། རྒྱལ་དབང་ལྔ་བའི་དུས་ཀྱི་སེར་རུང་བླ་མ་འདས་ཤིང་དེའི་ཡང་སྲིད་ལ་རྗ་ཆུང་འགའི་ཚེམ་ཡིག་ལྔ་བ་ཆེན་པོར་ཕུལ་བ་ལ་ཡང་སྲིད་གཉིས་ཡོད་པར་ཐག་བཅད། དགོན་པ་འདི་འདྲ་ཆུང་ཆུང་ཞིག་གི་བླ་མ་གཅིག་ལ་ཡང་སྲིད་གཉིས་མི་དགོས་ཟེར་བ་ལ་ཧོར་ཆོས་རྗེ་ངག་དབང་ཕུན་ཚོགས་ཀྱིས་ཡང་སྲིད་གཉིས་ཡོད་ན་བསྟན་པ་ལ་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་ཡོད། ཁོང་གཉིས་གསེར་ཁྲིར་མངའ་གསོལ་གྱིས་གསུངས་པས་སེར་རུང་སྐུ་ཆེན་དང་སྐུ་ཆུང་བྱ་བའི་བླ་རབས་གཉིས་ཀྱི་རྒྱུན་བསྐྱངས། དེ་ནས་བཟུང་ཧོར་ཆོས་རྗེ་ངག་དབང་ཕུན་ཚོགས་ཀྱིས་[page 37] བྲག་ལྕོགས་དགོན་འདིའང་ཧོར་གྱི་དགོན་སྡེ་བཅུ་གསུམ་གྱི་གྲས་སུ་བརྩིས་ནས་གཟིགས་སྐྱོང་གནང་བར་བཤད་མོད། དགོན་པ་འདི་ཧོར་ཆོས་ལས་མི་རབས་འགས་སྔ་བ་གོང་སྨྲས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ལས་གསལ།

ལམ་བྲག་སྐལ་བཟང་རྣམ་རྒྱལ་གྱི་ཧོར་དགོན་སྡེ་བཅུ་གསུམ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ལས་བྲག་ལྕོགས་དགོན་འདི་ཧོར་ཆོས་རྗེས་བཏབ་པ་གཞི་བཞག་ཏུ་བྱས་པ་དང་། ཁང་དམར་སྤྲུལ་སྐུའི་ཧོར་དགོན་སྡེ་བཅུ་གསུམ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཀུན་གསལ་མེ་ལོང་ལས། རྫ་བྲག་ལྕོགས་དགོན་དགའ་ལྡན་འཕེལ་རྒྱས་གླིང་འདི་ཡང(ཧོར་ཆོས་རྗེས་བཏབ་པ་)ཡིན་མིན་གྱི་གླེང་མོ་འདུག་སྟེ་དགོན་པ་གསར་རྒྱབ་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་བཞག་དགོས་པ་འདྲ་འདུག་ཅེས་གསུངས་ནས་ཧོར་ཆོས་རྗེ་ངག་དབང་ཕུན་ཚོགས་ཀྱིས་བཏབ་པར་བཞེད་མོད་ཁོང་གིས་ཕྱག་བཏབ་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཚིག་གཅིག་ཀྱང་འབྲི་རྒྱུ་ཪྙེད་མེད། སེར་རུང་སྐུ་ཆེ་ཆུང་རིམ་བྱོན་ཚང་མའི་ལོ་རྒྱུས་མི་གསལ། སྐུ་ཕྲེང་རིམ་བྱོན་ལས་མཁས་ཆེ་ཤོས་འཇམ་དབྱངས་དབང་ཕྱུག་རབ་བརྟན་ཟེར་བ་འཁྲུངས་མྱོང་བ་སེ་ར་བྱེས་ཀྱི་དགེ་བཤེས་ཡིན། གསུམ་འབུམ་པོ་ཏི་གསུམ་བཞུགས་པ་དམངས་བཅོས་སྐབས་ཞང་ནང་དུ་ཁྱེར་ཏེ་མེར་བསྲེགས། དེའི་ཡང་སྲིད་བྱམས་པ་ཐུབ་བསྟན་རབ་རྒྱས་1937ལོར་འཁྲུངས། སེར་རུང་སྤྲུལ་སྐུ་རྒྱལ་དབང་གི་ཐུགས་ཐག་གཅོད་པའི་ཕྱག་སྲོལ་ཡོད་མོད་སྐབས་དེར་རྒྱལ་དབང་སྐུ་ན་ཆུང་བས་ཡོངས་འཛིན་ཕུར་ལྕོགས་བྱམས་པ་རིན་པོ་ཆེས་ཐུགས་ཐག་བཅད། མཚན་གྱི་བྱམས་པ་ཟེར་བ་དེ་ཡིན་ཟེར། དགུང་ལོ་ཉེར་ཤུའི་སྟེང་ལ་སེ་ར་བྱེས་སུ་བཞུགས། ལོགགཉིས་ཀྱི་རྗེས་1959བཙོན་དུ་བཅུག 1962ལོ་བཙོན་ནས་གྲོལ་ཏེ་ཁམས་བྲག་མགོ་དགོན་དུ་ལོ་བཞིར་བསྡད། 1966ལོའི་རིག་གནས་གསར་བརྗེ་སྐབས་སུ་སླར་ཡང་དགོན་པ་ནས་ཕྱིར་ཕུད་དེ་ཞིང་ལས་ཐོན་སྐྱེད་ལ་ཞུགས། 1985ལོ་ཕྱིར་བྲག་ལྕོགས་དགོན་པར་བཞུགས་ཆོག་པའི་ཆོག་མཆན་ཐོབ། 1990ལོ་དཀར་མཛེས་རྫོང་སྲིད་གྲོས་ཀྱི་རྒྱུན་ཨུ་དང་ནང་བསྟན་ཐུན་ཚོགས་ཀྱི་གཙོ་འཛིན་གཞོན་པ་བཅས་ལ་བསྐོས་ཏེ་གཙོ་བོ་རྫོང་ཐོག་གི་སྲིད་གྲོས་ནང་དུ་བཞུགས། ཁོང་བྲག་མགོ་དགོན་ན་བཞུགས་དུས་རིག་གནས་གསར་བརྗེ་ཡོང་རྒྱུ་དང་དེས་ཪྙིང་བ་ཐམས་ཅད་གཏོར་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཡིག་ཆ་ཞིག་མཐོང་བས་དེ་མ་ཐག་ཏུ་དཔལ་ལྡན་དངོས་གྲུབ་(ད་ལྟ་བྲག་མགོ་དགོན་གྱི་དབུ་མཛད་ཡིན་)ཟེར་བའི་བྲག་མགོ་དགོན་པའི་གྲྭ་བ་ཞིག་དང་མཉམ་དུ་དགོན་པའི་ཐང་ག་རྩ་ཆེན་དྲུག་བཅུ་ལྷག་དང་རྣམ་སྲས་ཀྱི་གསེར་སྐུ་ཆེན་པོ་གཅིག་སྦུབ་བདུན། སིལ་སྙན་གཅིག དུང་དཀར་གཉིས། མཆོད་ཕོར་བཅུ་དྲུག་བཅས་གསང་ཐབས་ཀྱི་ཕྱིར་ཁྱེར་ནས་མི་སེར་ཞིག་གི་ནང་དུ་བསྐུངས་ནས་ཕྱིས་སྲིད་ཇུས་ལྷོད་རྗེས་བྲག་མགོ་དགོན་པར་ཕུལ་བ་ད་རེག་བར་དུ་ལུས། དེས་རིག་གནས་དངོས་རྫས་སྲུང་སྐྱོབ་ལ་མཛད་རྗེས་བླ་ན་མེད་པ་བཞག སེར་རུང་སྐུ་ཆུང་རིམ་བྱོན་ལས་བྱམས་པ་རྣམ་གྲོལ་ཟེར་བ་རྒྱལ་དབང་བཅུ་གསུམ་པས་ཐུགས་ཐག་བཅད། ཁོང་གསེར་ཁྲིར་མངའ་གསོལ་ནས་ལོ་བཅོ་ལྔའི་བར་དུ་བྲག་ལྕོགས་དགོན་དུ་འདོན་ཆོས་རོལ་དབྱངས་དང་བཅས་པར་[page 38] སྦྱངས། དེ་ནས་ལྷ་ལྡན་དུ་ཕེབས་ནས་སེ་ར་བྱེས་སུ་ཞུགས། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དུ་མ་བསྟེན་ཞིང་མཐར་ལྷ་རམས་པའི་དམ་བཅའ་བཞག། དགུང་ལོ་45ལ་དཀར་མཛེས་སུ་སྐུ་གཤེགས། དེ་སྔོན་ཚོགས་ཆེན་འདུ་ཁང་ཀ་བ་སུམ་ཅུ་ཅན་ཞིག་དང་། སྐུ་གསུངས་ཐུགས་རྟེན་དང་ལྷག་པར་དུ་གསེར་སྐུ་མང་པོ་བསྟེན་ཡོད་པའི་གསེར་ཁང་ཟེར་བའི་ལྷ་ཁང་ཀ་བ་བཞི་ཅན་ཞིག་མགོན་ཁང་ཀ་བཞི་ཅན་ནང་དུ་སྲུང་མ་བེར་རྩེ་ལྕམ་སྲས་བསྟེན་ཡོད་པ། སྤྱི་ཁང་གཅིག་བླ་མ་གཉིས་ཀ་ལ་བླ་བྲང་གཅིག གྲྭ་བ་བཞི་རྒྱ་ལྷག་ཙམ། གྲྭ་ཤག་བཅུ་ལྷག་བཅས་ཡོད་པ་ཕྱིས་སུ་འཇིག། 1979ལོ་སླར་ཡང་ཆོས་སྒོ་ཕྱེ། 1986ལོར་འདུ་ཁང་ཆེ་མོ་བཞེངས་པ་ཕྱི་ལོ་ཆར་ཆུས་འཇིག། 1988ལོ་ཡང་བསྐྱར་བཞེངས་པ་ཕྱི་ལོ་ཡང་སྐྱར་ཆར་ཆུས་འཇིག། 1989ལོ་ཐེངས་གསུམ་པར་བཞེངས་འགོ་བརྩམས་པའི་ཚོགས་ཆེན་འདུ་ཁང་ཀ་བ་སོ་ལྔ་ཅན་དེ། 1994ཁོ་བོ་ཞིབ་དཔྱོད་དུ་ཕྱིན་དུས་ཁེར་ཐོག་གི་ཚོགས་ཆེན་འདུ་ཁང་རྟེན་བཞེངས་དང་བཅས་པ་གྲུབ་ཅིང་ཉིས་ཐོག་ཏུ་རྟེན་བཞེངས་པའི་སྒང་ཡིན། རྟེན་གལ་ཆེན་ནི་རྗེ་དགེ་འདུན་གྲུབ་ཀྱིས་གནང་པའི་བྱམས་སྐུ་ལི་མ་དེ་ཡིན། དེ་རིགས་གནས་གསར་བརྗེ་ལ་སོགས་པའི་དུས་འགྱུར་སྐབས་སུ་མི་སེར་གྱི་ལག་བརྒྱུད་ནས་བསྐུངས་ཏེ་མཐར་ཆོས་སྒོ་ཕྱེ་དུས་མི་སེར་ཚེ་དགའ་ཟེར་བས་དགོན་པར་ཕུལ། དེ་མ་གཏོགས་འཇིག་བྱེད་དང་དཔལ་ལྡན་ལྷ་མོ། སྲུང་མ་ལྕམ་སྲིང་དང་བཅས་པའི་ཐང་ག་ཪྙིང་བ་རྩ་ཆེན་གསུམ་ལུས་ཡོད་པ་དང་། བཀའ་ལྡན་སྡེ་དགེ་པར་མ་ཚར་གཅིག་དང་རྗེ་ཡབ་སྲས་གསུམ་གྱི་གསུང་འབུམ་སྐུ་འབུམ་པར་མ་ཚར་གཅིག་བཅས་སོ། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཐག་བཅད་པའི་གྲྭ་བའི་གྲངས་ཀ་ནི་ལྔ་བཅུ་དང་ཐོར་བཀོད་པ་དོན་ལྔ། རྒྱུན་སྡོད་སོ་གསུམ་མོ། གྲྭ་བའི་ཡོངས་ཁུངས་གཙོ་བོ་ནི་སྤྱི་ཚོགས་གསར་ཪྙིང་གཉིས་ཀ་ལ་སྔར་དགོན་པ་འདིའི་ལྷ་སྡེ་ཡིན་པའི་ཚོ་བ་བདུན་ཡོད་ཏེ། ཡར་པོ་དང་། ཆུ་གཉིས། སེར་མདའ། འོད་དྲོ། ཧེ་ན། ཤར་བ། རི་རིང་བཅས་སོ།

དགོན་པ་འདིར་སློབ་གཉེར་གྱི་འཛིན་གྲྭ་བཞི་ཡོད་དེ། དང་པོ་ལྷ་ལྡན་སྨོན་ལམ་ཆེན་མོར་ཐེངས་གསུམ་ཞུགས་པ་སྟེ་སེ་འབྲས་དགེ་གསུམ་གང་རུང་དུ་སློབ་གཉེར་ལོ་གསུམ་ཡན་ཆད་གནང་མྱོང་བའི་བཀའ་རམ་ཟེར་སྐོར་གཅིག་དང་། དགེ་སློང་བསྒྲུབས་རུང་གྲྭ་ས་གསུམ་ལ་ཞུགས་མྱོང་བའི་སྐོར་གཅིག་དང་། གྲྭ་ས་གསུམ་ལ་ཞུགས་མ་མྱོང་བའི་དགེ་ཚུལ་སྐོར་གཅིག་དང་། ད་རུང་རབ་བྱུང་བསྒྲུབས་མེད་པའི་སྐོར་གཅིག་དང་བཅས་བཞིའོ། དུས་ཆོད་རྣམས་དགེ་ལུགས་པ་ཀུན་དང་མཐུན། དཔལ་འབྱོར་གྱི་ཆ་རྐྱེན་ཞན་པས་དགོན་པ་ཆ་ཚང་སླར་གསོ་བྱེད་ཐུབ་མེད།

དགོན་པའི་ལས་སྣེ་ཕྱོགས་ལ་དགེ་བསྐོས་གཅིག་ལ་འགན་ཡུན་ལོ་གསུམ་དང་། ཁྲི་བ་གཅིག་ལ་འགན་ཡུན་ངེས་མེད། དབུ་མཛད་གཅིག་ལ་འགན་ཡུན་ལོ་ལྔ། གཉེར་བ་དང་མཆོད་གཡོག་མི་གཅིག་རེར་འགན་ཡུན་ལོ་གཅིག་རེ་བཅས་ཡིན་ལ། དེ་ལས་གཉེར་བ་ལ་དམངས་བཅོས་སྔོན་དུ་གཉེར་ཆེན་དང་གཉེར་ཆུང་[page 39] དང་སྤྱི་བ་(མཛོད་བདག་)གསུམ་ཡོད་པ་མ་གཏོགས་གཞན་པ་ཐམས་ཅད་སྤྱི་ཚོགས་གསར་ཪྙིང་ལ་ཁྱད་པར་མེད། དམངས་བཅོས་སྔོན་ལ་དགེ་བསྐོས་དང་ཁྲི་བ་དང་དབུ་མཛད་གསུམ་སེར་རུང་སྐུ་ཆེན་གྱིས་ཐག་གཅོད་དགོས་ཤིང་གཉེར་བ་གསུམ་དང་མཆོད་གཡོག་ནི་དགེ་བསྐོས་ཀྱི་ཐག་གཅོད་དགོས། ད་སྐབས་དེ་ཐམས་ཅད་དགོན་པའི་བདག་གཉེར་ཚན་ཆུང་གི་ཐག་གཅོད། བདག་གཉེར་ཚན་ཆུང་གི་གཙོ་འཛིན་དགེ་བཤེས་བློ་བཟང་ནོར་བུ་ནི་དགུང་ལོ་དོན་བདུན་དང་གཙོ་འཛིན་གཞོན་པ་ཡེ་ཤེས་ཚེ་རིང་ནི་སོ་གཅིག་ཡིན། བཅའ་ཡིག་ཪྙིང་བ་མིང་ལ་དགེ་བཅུའི་དཔལ་གྱིས་མཛེས་པ་རྫ་རྒྱུད་འཛིན་མའི་རྒྱན་གྱུར་ཆོས་སྡེ་བྲག་ལྕོགས་དགའ་ལྡན་བྱམས་པ་གླིང་གི་དགེ་འདུན་པ་རྣམས་ཀྱི་སྤངས་བླང་ཀུན་སྤྱོད་མཛད་རྒྱུའི་རིམ་པ་ཁྲིམས་སུ་བཅའ་བ་བེཌཱུ ་དཀར་པོའི་ཐེམ་སྐས་ཟེར་བ་བྱམས་པ་བཟང་བོས་བྲིས་པ་ཞིག་ཡོད།

དགོན་པའི་དཔལ་འབྱོར་ཕྱོགས་ནས། དམངས་བཅོས་སྔོན་ལ་དགོན་པ་ལ་ཞིང་ས་མུ་སུམ་བརྒྱ་ཙམ་ཡོད། ཐེབས་རྩའི་མ་དངུལ་ཡོད་མོད་ཅི་ཡོད་ཀྱང་ཇི་ལྟར་སྤེལ་གཉེར་བྱས་པ་མི་ཤེས། ཞིང་ས་དེ་དགོན་པས་འདེབས་མོད་ལས་ཀ་གྲྭ་པ་ཚོར་བགོས་པ་ན་རང་རང་གི་ཁྱིམ་གྱིས་རོགས་རམ་བྱས་ཏེ་འབྲུ་རིགས་བླངས་ནས་ཐམས་ཅད་དགོན་པ་གཞུང་ལ་སྤྲོད་དགོས། ལས་ཀའི་གླ་ཆ་ཅི་ཡང་མེད། ད་སྐབས་འབྲི་བཞི་བཅུ་དང་གཡག་ཉི་ཤུ་ཡོད། དེ་ཐམས་ཅད་འབྲོག་ཁྱིམ་དུ་བཅོལ་ཏེ་འབྲི་རེ་ལ་ལོ་རེར་མར་རྒྱ་མ་བཅུ་གཉིས་རེ་དགོན་པ་ལ་སྤྲོད་དགོས། འབྲི་དེ་རྣམས་ནམ་ཡང་འཆི་མེད་རྒས་མེད་དུ་བརྩི་དགོས་ཤིང་འཕེལ་ཏོག་ལྷག་མ་འབྲོག་ཁྱིམ་རང་ལ་དབང་། དགོན་པ་ལྟ་ཅི་རྫོང་ཐོག་ནས་ཞང་ནང་ལའང་གཞུང་ལམ་མི་ཐར་བས་གཡག་དེ་རྣམས་ཁལ་མ་བྱེད་དགོས། གྲྭ་བ་རྣམས་ཀྱི་འཚོ་བ་རང་རང་གི་ཁྱིམ་ལ་བརྟེན་དགོས། དགོན་པའི་ཡོང་སྒོ་ནི་1990ལོ་སྲིད་གཞུང་ནས་སྒོར་མོ་ཆིག་ཁྲི་ཉིས་སྟོང་གནང་པ་མ་གཏོགས་བླ་གྲྭ་རྣམས་དང་དད་ལྡན་གྱི་ཡོན་བདག་རྣམས་ཀྱི་འབུལ་བ་དང་མར་བཙོང་བའི་རིན་གྱིས་དགོན་པའི་གཙུག་ལག་ཁང་གི་འཛུགས་སྐྲུན་དང་རྟེན་བཞེངས་ལ་གྲོན་དགོས། གྲྭ་བ་རྣམས་ཀྱི་འཚོ་བ་རང་ཁྱིམ་ལ་བརྟེན་དགོས། ཞེས་མདོ་སྨད་ཁྲི་ཀའི་སྐྱེས་མིང་བ་ཚེ་ཐར་གྱིས་1995ལོའི་ཟླ་4ཚེས་3ལ་སྦྱར་རོ།།

དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ། ཁང་དམར་བློ་བཟང་ཐུབ་བསྟན་རིན་པོ་ཆེས་བརྩམས་པའི་ཧོར་གྱི་དགོན་སྡེ་བཅུ་གསུམ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཀུན་གསལ་མེ་ལོང་དང་། ལམ་བྲག་སྐལ་བཟང་རྣམ་རྒྱལ་གྱིས་བརྩམས་པའི་ཧོར་གྱི་དཔོན་པོའི་གདུང་བརྒྱུད་དང་དགོན་སྡེ་བཅུ་གསུམ་ཆཊ་ཚུལ་ཀུན་གསལ་མེ་ལོང་དང་། །སྤྱི་ལོ་གཅིག་དགུ་གོ་བཞི་ལོའི་ཟླ་བདུན་པའི་ཚེས་ཉེར་ལྔ་ལ་དགེ་བཤེས་བློ་བཟང་ནོར་བུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཚེ་རིང་དང་། ལོ་དེའི་ཟླ་བརྒྱད་པའི་ཚེས་ཉེར་གཅིག་ལ་དཀར་མཛེས་རྫོང་ནས་སེར་རུང་སྐུ་ཆེན་བྱམས་པ་[page 40] ཐུབ་བསྟན་རབ་རྒྱས་ལ་བཀའ་འདྲི་ཞུས་པའི་ཟིན་བྲིས་བཅས་སོ།།

དར་རྒྱས་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས།
དང་པོ། དགོན་པའི་ཆགས་ཡུལ་དང་བཏབ་པའི་ལོ་རྒྱུས།

དེ་ཡང་མདོ་ཁམས་སྨད་ཀྱི་ལྟེ་བ་ཏྲེ་ཤོད་དམ་ཏྲེ་བོ་ཧོར་དུ་གྲགས་པའི་སའི་ཆ་རུ་གཏོགས་པའི་མཁར་སྒང་རིན་ཆེན་ས་ལེ་སྦྲམ་གྱི་ནོར་བུའི་བུམ་བཟང་ཐོག་བརྗིད་ཀྱིས་ཆགས་པའི་མདོ་སྨད་བསྟན་པའི་མཛེས་རྒྱན་བཀྲ་ཤིས་དར་རྒྱས་དགོན་ནི་བོད་རབ་བྱུང་བཅུ་གཅིག་པ་ཆུ་སྟག་སྟེ་སྤྱི་ལོ་1662ལོའི་ཡས་མས་སུ་རྒྱལ་དབང་ལྔ་པ་ཆེན་པོའི་དངོས་སློབ་ཧོར་ཆོས་རྗེ་ངག་དབང་ཕུན་ཚོགས་ཀྱིས་ཕྱག་བཏབ་ཅིང་ད་ལྟ་སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་དཀར་མཛེས་རྫོང་རོང་པ་ཚའི་འདམ་མ་ཤང་དང་བྱེ་གསེར་ཤང་། མཁར་སྒང་ཤང་། རི་མགོ་ཤང་བཅས་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་གཏོགས། ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆ་དང་ཆོས་འབྱུང་ཁ་ཤས་སུ་བོད་རབ་བྱུང་དགུ་པའི་ས་སྤྲེལ་ཏེ་སྤྱི་ལོ་1548ལོར་རྗེ་དྲུང་ཤེས་རབ་དབང་པོས་ཁམས་དར་རྒྱས་དགོན་ཕྱག་འདེབས་མཛད་ཅེས་བཀོད་པ་དགོན་པ་འདིའི་བཏབ་ལོ་རུ་ངོས་འཛིན་པ་ནི་མ་དག་པ་སྟེ་རྗེ་དྲུང་ཞེས་པ་ནི་ཆབ་མདོ་དགོན་ཆེན་གྱི་མཁན་པོ་མཛད་མྱོང་བའི་ཤེས་རབ་དབང་པོའི་གོ་སའི་མིང་ལས་བྱུང་བ་དང་ཁོང་གིས་མཁན་པོའི་འགན་རྫོགས་རྗེས་ཡུལ་དེའི་ཁོང་གཏོགས་སུ་དར་རྒྱས་དགོན་བྱ་བ་ཞིག་བཏབ་ཀྱང་དགོན་དེའི་གཞི་རྒྱ་དང་གྲྭ་གྲངས་གང་གི་ཆ་ནས་བཀྲ་ཤིས་དར་རྒྱས་དགོན་ལས་ཞན་པ་ཡིག་ཆ་སྣ་ཚོགས་སུ་གསལ་ཞིང་། དེ་གཉིས་འཁྲུལ་རྐྱེན་ནི་བོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་དང་ད་ལྟའི་ས་རྒྱུས་རིག་པའི་ཁྲོད་ཡུལ་ཁམས་སྤྱིའི་དབྱེ་ཕྱོགས་སུ་མདོ་དབུས་ཁམས་གསུམ་དང་ལྷག་པར་དུ་མདོ་སྟོད་མདོ་སྨད། མདོ་ཁམས་སྟོད་སྨད། ཁམས་སྟོད་ཁམས་སྨད་སོགས་ལ་གཅིག་གྱུར་གྱི་འབྱེད་སྟངས་གསལ་ལ་ཞིབ་པ་ས་ཁྲའི་རི་མོ་དང་བཅས་པ་ཞིག་མ་མཆིས་པས་ལན་པར་འདོད། ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆ་ཁ་ཤས་ནང་དར་རྒྱས་དགོན་འདི་ཐོགས་མར་ཆགས་ས་ནི་རོང་པ་ཚའི་ཉེ་འདབས་ཀྱི་ས་གཞན་ཞིག་ཡིན་ཀྱང་ཧོར་ཆོས་རྗེ་ངག་དབང་ཕུན་ཚོགས་ཀྱིས་ས་དེའི་དཔྱད་མ་ལེགས་པ་མཐོང་ནས་སྤྱི་ལོ་1662ལོར་ད་ལྟའི་གནས་འདི་རུ་སྤོས་པར་བཞེད་ཀྱང་དགོན་པ་རང་སྟེང་ནས་འཆད་རྒྱུན་དེ་ཁས་མི་ལེན་པས་འདིར་ཁ་མཚོན་གཅོད་དཀའ་ཡང་དགོན་པ་འདི་ཧོར་ཆོས་རྗེ་ངག་དབང་ཕུན་ཚོགས་ཀྱིས་རང་གི་རྩ་བའི་བླ་མ་རྒྱལ་དབང་ལྔ་པ་ཆེན་པོ་ངག་དབང་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོས་དབུས་གཙང་གི་ས་ཆ་ཁག་ཏུ་དགེ་ལུགས་པའི་དགོན་སྡེ་བཅུ་གསུམ་གསར་དུ་ཕྱག་བཏབ་པར་བཏབ་གླིང་བཅུ་གསུམ་དུ་གྲགས་པའི་མཛད་རྗེས་རྣམ་པར་ཐར་བའི་རྗེས་འབྲངས་ཏེ་གོ་ཤྲཱི་ཁོང་དགོངས་པ་རྫོགས་པའི་དགེ་རྩ་དང་ཁམས་སུ་དགེ་ལུགས་པའི་གྲུབ་མཐའ་[page 41] སྤེལ་བར་ལྔ་བ་ཆེན་པོའི་ངག་བཀོད་ལྟར་ཧོར་དགོན་སྡེ་བཅུ་གསུམ་ཕྱག་བཏབ་པའི་གྲས་སུ་གཏོགས་པ་ཚང་མ་ཁ་མཐུན་ནོ།

གཉིས་པ། དགོན་པའི་སྒྲིག་གཞི།

དར་རྒྱས་དགོན་པར་སྔོན་ལ་མཁན་པོ་མེད་ཀྱང་རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པའི་དུས་སུ་མཁན་པོའི་རབས་བྱུང་སྟེ་དང་པོ་བརྩོན་འགྲུས། གཉིས་པ་དགེ་བྱམས་པ་མཁས་གྲུབ། གསུམ་པ་ཡ་མ་དར་རྒྱས། བཞི་པ་བློ་གཅེས། ལྔ་པ་ཨ་འཚོགས། དྲུག་པ་ཤེས་རབ། བདུན་པ་ཚངས་ལི། ད་ལྟའི་མཁན་པོ་བློ་བཟང་བསྟན་པ་བཅས་སོ། དར་རྒྱས་དགོན་པར་སྤྲུལ་སྐུ་བདུན་ཡོད་པ་ནི་ཧ་དྷི་བློ་བཟང་དཔལ་ལྡན། སྐུ་ཞབས་འཛིན་ནང་། ཉ་རྒྱས་སྐུ་ཆེན། ཉ་རྒྱས་སྐུ་ཆུང་། རྒྱལ་བསྟན་བློ་བཟང་བྱམས་པ། སྤྲུལ་སྐུ་རྡོ་འབུམ། སྐུ་ཞབས་ཁྲི་པ། དགོན་བདག་བྱམས་པ་མཁས་གྲུབ་བཅས་སོ།

དགོན་པ་ལ་ཚོགས་འདུ་རིམ་པ་གསུམ་ཡོད་དེ་མཐོ་བ་ནི་རྒན་པ་ལྷ་རིམ་གྱི་ཚོགས་འདུ། དེ་ལ་ཞུགས་མཁན་རྒན་པ་ལྷ་རིམ་གྱི་མི་སྣ་གསུམ་དང་ལས་སྣེ་བརྒྱད་པོ་ཡིན། འབྲིང་བ་ནི་ལས་སྣེ་བརྒྱད་འཛོམས་ཀྱི་ཚོགས་འདུ། དེ་ལ་ཞུགས་མཁན་ལས་སྣེ་བརྒྱད་དང་རྒན་པ་དྲུག་ཡིན། ལས་སྣེ་བརྒྱད་ཐོག་དགོན་པ་ཡོངས་ཀྱི་རྒན་པ་ཞུགས་པའི་ཚོགས་འདུ་ལ་རྒན་པའི་ཚོགས་ཆེན་ཟེར་ཞིང་རྒན་པ་བྱ་བ་ནི་ལོ་བགྲེས་པ་ཁོ་ནའི་མིང་ཐོགས་པ་མ་ཡིན་པར་མཁན་པོ་དང་དགེ་བསྐོས། དབུ་མཛད་སོགས་ཀྱི་འགན་ཁུར་མྱོང་ལ་བྱའོ། དེས་ན་ལས་གནས་རིགས་ཀྱི་བསྐོ་བཞག་བྱེད་སྟངས་ལ་གནས་བླ་མ་བྱ་བ་ནི་སྤྲུལ་སྐུ་མིན་པའི་དགེ་བཤེས་ཡོན་ཏན་ལེགས་པ་ཞིག་གིས་ཁུར་དགོས། སྔོན་ལ་དགེ་བཤེས་སུ་ཡིན་ཀྱང་གནས་བླ་མ་བྱེད་མ་ཐུབ་ན་མཁན་པོ་ཁུར་མི་ཆོག།

གནས་བླ་མ་གསོལ་གནས་དྲུག་དང་ཞལ་ངོ་གཉིས་ཏེ་ལས་སྣེ་བརྒྱད་འཛོམས་ཀྱིས་བསྐོ་བཞག་བྱེད་དགོས། ཞལ་ངོ་གཉིས་ནི་གསོལ་གནས་དྲུག་དང་ཞལ་ངོ་ཪྙིང་པ་གཉིས་པ་གཉིས་གྲོས་བྱས་ཏེ་འགན་འོས་ཀྱི་མི་གསུམ་གྱི་མིང་རྩམ་རིལ་ནང་བཅག་ནས་བུམ་པ་དཀྲིགས་ཏེ་སྔོན་ལ་ཐོན་པ་གཉིས་ཀྱི་མཚན་ལྟར་བསྐོ་བཞག་བྱེད། དབུ་མཛད་ནི་ལས་སྣེ་བརྒྱད་འཛོམས་ཀྱིས་བསྐོ་བཞག་བྱེད་དགོས། ཇ་མའང་གོང་དང་མཚུངས། གསོལ་གནས་དྲུག་པོ་གསོལ་གནས་ཪྙིང་པ་དྲུག་དང་ཞལ་ངོ་ཪྙིང་པ་དྲུག་གྲོས་བྱས་ཏེ་བསྐོ་བཞག་བྱེད་དགོས། གཉེར་པའི་རིགས་ཚང་མ་ལས་སྣེ་བརྒྱད་འཛོམས་གྲོས་ཚོགས་ཐོག་ཐག་གཅོད་དགོས། གོང་གི་དོན་འདི་རིགས་སྤྲུལ་སྐུ་ལ་ཞུ་མི་དགོས། རྒན་པ་ལྷ་རིམ་གྱི་གྲོས་ཚོགས་རྒྱས་པ་ནས་གཅོད་མ་ཐུབ་པའི་དོན་གལ་ཆེན་རིགས་བྱུང་ན་མཁན་པོ་བརྒྱུད་དེ་སྤྲུལ་སྐུ་[page 42] དགུང་ལོ་བགྲེས་པའམ་ཡོན་ཏན་ལེགས་ཤིང་མཚན་སྙན་གྲགས་ཆེ་བ་གང་ལ་ཞུས་ནས་མོ་བཏབ་སྟེ་ཐག་གཅོད། དེ་ལས་གཞན་སྤྲུལ་སྐུ་ལ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དབང་ཆ་མེད། སེར་འབྲས་སོགས་གྲྭ་ས་འགྲིམ་དུས་ད་གཟོད་དམིགས་བསལ་ཅན་གྱི་མཚན་སྙན་གོ་གནས་སྟེར་སྲོལ་ཡོད་པར་འཆད། དར་རྒྱས་དགོན་པའི་སྤྲུལ་སྐུར་འབྱོར་བ་ཆེན་པོ་མེད་ལ་གཙོ་བོ་རང་རང་གི་རི་ཁྲོད་དུ་བཞུགས་པས་ཁྱིམ་ཡོངས་སུ་དབུལ་པོ་ཡིན། ཁྲི་བ་དགོན་པ་རང་གི་གྲྭ་པ་ཡིན་དགོས་པའི་ངེས་པ་མེད། དཀར་མཛེས་སོགས་དགོན་པ་གཞན་གྱི་སྤྲུལ་སྐུ་ཡོན་ཏན་བཟང་ལ་མཚན་སྙན་གྲགས་མཐོ་བ་རྣམས་གདན་དྲངས་ཏེ་ཆོས་གསུང་མཁན་ལ་ཁྲི་པ་ཟེར་པ་ལས་རྒྱུན་སྡོད་དུ་མེད་ཀྱང་ད་ལྟ་དགོན་པ་གཞན་དང་འདྲ་བར་ཁྲི་པ་ཡོད་ཅིང་དེའི་མཚན་ལ་བློ་བཟང་ཐོགས་མེད་དམ་བུ་དགའ་ཟེར། དགོན་ཚབ་ཀྱི་འགན་གསོལ་གནས་གཅིག་གིས་ཁུར་དགོས། ཁོང་གིས་གཙོ་བོ་དགོན་པ་དང་ཕྱིའི་འབྲེལ་བའི་རིགས་ཐག་གཅོད་དགོས། གལ་སྲིད་ཕྱི་དང་གྱོད་དོན་ཆེན་འདྲ་བྱུང་ན་ལས་སྣེ་བརྒྱད་འཛོམས་དང་རྒན་ལྷ་རིམ་ནས་དགོན་སྤྱིའི་དབང་ཆ་ཡོད་པའི་དགོན་ཚབ་གཅིག་འདེམས་ཤིང་དེའི་མིང་ལ་དགོན་ཚབ་ཆེན་མོ་ཟེར། སྤྱི་སོ་ནི་རྒན་པ་ལྷ་རིམ་གྱིས་གྲྭ་ཚང་རེ་ནས་མི་གཉིས་འདེམས་ནས་མི་དྲུག་ཡོད་པའི་ཚོང་གཉེར་གྱི་ཆེས་མཐོའི་འགོ་ཁྲིད་ཡིན། དེ་ཚོ་ལོ་གསུམ་རེ་ནང་ཐེངས་གཅིག་བརྗེ་དགོས་ཤིང་སྤྱི་སོ་གཅིག་གིས་འགྲིམ་འགྲུལ་དང་འབྲེལ་གཏུགས་ཀྱི་བྱ་བའི་སྤྱི་འགན་འཁུར་བ་ལས་གཞན་པ་རིགས་ལྷ་ས་དང་ཆབ་མདོ། སྐྱེ་རྒུ་མདོ། དར་རྩེ་མདོ། ཁྲིན་ཏུའུ་སོགས་སུ་བཅའ་སྡོད་བྱ་དགོས།

དགོན་པའི་བཅའ་ཡིག་སྔ་རྗེས་སུ་བཞི་ཙམ་ཡོད་པར་འཆད་དེ། དང་པོ་ཧོར་ཆོས་རྗེ་ངག་དབང་ཕུན་ཚོགས་ཀྱིས་གཏན་ལ་ཕབ་པ་མེ་འཇིག་གིས་མེད་པར་བཏང་ཞིང་དེ་རྗེས་རྒྱལ་དབང་སྐལ་བཟང་རྒྱ་མཚོས་གཏན་ལ་ཕབ་པ་དར་བེ་དོན་རྐྱེན་ནང་དམག་འཇིག་གིས་མེད་པར་བྱས། ཕྱིས་སུ་དགོན་པའི་ལག་བསྟར་བྱ་བ་ནི་རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པས་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་བཅའ་ཡིག་དང་ཕུར་བུ་མཆོག་བྱམས་པ་རིན་པོ་ཆེ་ནས་གཏན་ཕབ་གནང་བའི་ཆོས་རའི་ཁྲིམས་གཉིས་ཡིན་ཀྱང་དེ་གཉིས་ཀའང་བཅིངས་འགྲོལ་རྗེས་སུ་མེད་པར་སོང་། དེ་ལྟ་ནའང་ནང་དོན་གཙོ་བོ་གཞི་གསུམ་གྱི་ཉམས་ལེན་དང་སྡོམ་གསུམ་གྱི་གཅོད་མཚམས་རྨང་གཞི་བྱས་ཐོག་དགོན་པའི་སྒྲུབ་མཆོད་ཀྱི་དུས་དང་ནང་དོན་གཏན་ལ་ཕབ་པ་དང་འདུལ་བའི་གཞུང་བཞིན་ཁྲིམས་གཙང་ཞིང་དག་དགོས་པ། གྲྭ་པས་གནང་ཞུ་མ་བྱས་པར་ཕྱི་ལ་འགྲོ་མི་ཆོག་པ། སེར་མོ་བས་སྐྱ་ལྭ་མནབས་མི་ཆོག་པ། དགོན་ནང་བུད་མེད་ཡོང་མི་ཆོག་པ་སོགས་དང་། ཁྲིམས་དེ་དག་ལ་འགལ་ན་ཕྱག་འཚལ་པ་དང་ལྕག་གཞུས་པ། ནོར་གྱིས་ཆད་པ་གཅོད་པ། དགོན་པ་ནས་ཕྱིར་ཕུད་པ་སོགས་གནད་དོན་གྱི་ལྕི་ཡང་ལྟར་གང་འབབ་ཀྱི་ཁྲིམས་ཡོད་དོ།

གསུམ་པ། དགོན་པའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན།

[page 43] དར་རྒྱས་དགོན་ལ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་བགྲང་གིས་མི་ལངས་པ་ཡོད་ནའང་ས་དང་མེ། དམག་སོགས་ཀྱི་འཇིགས་པ་ཐེངས་མང་བྱུང་ནས་མེད་པར་སོང་བས་ཐུགས་རྟེན་རིན་པོ་ཆེ་གང་མང་ཐོར་བརླག་དུ་སོང་སྟེ་གྲངས་འདྲེན་ཐབས་མེད་ཀྱང་འདིར་མདོ་ཙམ་བཀོད་ན། གསེར་ཟངས་ལས་གྲུབ་པའི་བྱམས་སྐུ་ཐོག་ཚད་གསུམ་ཅན་གཅིག། གསེར་ཟངས་ལས་གྲུབ་པའི་རྗེ་ཡབ་སྲས་གསུམ་གྱི་ཐོག་ཚད་གཉིས་ཅན་གསུམ། རྒྱུ་དེ་མཚུངས་ཀྱི་ཚེ་ལྷ་རྣམ་གསུམ་སྐུ་ཐོག་ཚད་གཉིས་ཅན་གསུམ། གསེར་ཟངས་ལས་གྲུབ་པའི་རྗེ་བཙུན་པ། པཎ་ཆེན་བསོད་གྲགས། ཕུར་ཅོག་སྐྱབས་དགོན་རིན་པོ་ཆེ། སྒྲོལ་དཀར། བྱམས་པའི་སྲས་གཉིས་སོགས་ཐོག་ཚད་གཅིག་ཅན་བདུན། གསེར་སྐུ་ལི་མ་ཇོ་བོ་མཐོང་བ་དོན་ལྡན་སོགས་མི་ཚད་མ་གཉིས། ལི་མ་མིན་པའི་གསེར་སྐུ་མི་ཚད་མ་བཅུ་གཉིས། གསེར་སྐུ་ལི་མ་མདའ་ཚད་མ་ང་དྲུག། གསེར་སྐུ་ལི་མ་མིན་པ་མདའ་ཚད་མ་བཞི་བཅུ་ཞེ་གསུམ། གསེར་སྐུ་མདའ་ཚད་གཅིག་དང་ཕྱེད་ཙམ་ཆིག་སྟོང་སུམ་བརྒྱ། གསེར་སྐུ་ལི་མ་མིན་པ་མདའ་ཚད་ཕྱེད་ཙམ་དྲུག་བརྒྱ། སྐུ་ཐང་སྤུས་ལེགས་མ་སུམ་བརྒྱ་བཅུ་བཞི། མཆོད་རྟེན་རྒྱུ་གསེར་ལས་གྲུབ་པ་རིན་པོ་ཆེའི་རྒྱན་ཆས་བརྒྱན་པ་ཐོག་ཚད་མ་གཉིས། གསེར་གྱི་མཆོད་རྟེན་མདའ་ཚད་མ་གཅིག བཀའ་གདམས་མཆོད་རྟེན་ཤིན་ཏུ་སྤུས་ལེགས་པ་དྲུག་རྒྱ་སོ་དྲུག འབག་སྐུ་ཐོག་ཚད་གཉིས་ཅན་དྲུག ཐོག་གཅིག་དང་ཕྱེད་ཙམ་བཅུ་གཅིག། འཇིམ་སྐུ་མི་ཚད་མ་བརྒྱ། གསུང་གི་ཕྱོགས་སུ་རྗེ་ཡབ་སྲས་གསུམ་གྱི་གསུང་འབུམ་ཆ་བཅོ་ལྔ། རྒྱལ་བ་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་བྱོན་དང་པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་བྱོན། བྱམས་མགོན། རྭ་སྒྲེང་། སྒྲུབ་ཁང་བ། ཆོས་བཟང་། རྟག་ཕུར། གླིང་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེ། གུང་ཐང་། འཇམ་དབྱངས་བཞད་པ། དངུལ་ཆུ་ཡབ་སྲས། ལྕང་སྐྱ་བཅས་ཀྱི་གསུང་འབུམ་ཆ་རེ་རེ། སེ་ར་རྗེ་བཙུན་དང་པཎ་ཆེན་བསོད་གྲགས་རྣམ་གཉིས་ཀྱི་ཡིག་ཆ་ཆ་ཚང་ལྔ་བཅུ་རེ། བཀའ་འགྱུར་ཆ་ཚང་བཅུ། བསྟན་འགྱུར་ཆ་ཚང་ལྔ། ཡུམ་རྒྱས་འབྲིང་བསྡུས་གསུམ་ཆ་བཅོ་ལྔ། བརྒྱད་སྟོང་པ་ཚར་ཉི་ཤུ་བཅས་སོ།།

མཆོད་ཆས་ལ་གསེར་ནག་གི་ཀོང་བུ་ཉིན་མཚན་གསུམ་རེ་ཐུབ་པ་གསུམ། ཉིན་མཚན་གཉིས་ཐུབ་པ་གསུམ། ཉིན་མཚན་གཅིག་ཐུབ་པ་གཉིས། གསེར་ཟངས་ལས་གྲུབ་པ་ཉིན་མཚན་གསུམ་ཐུབ་པ་བཞི། ཉིན་མཚན་གཉིས་ཐུབ་པ་ལྔ། ཉིན་མཚན་གཅིག་ཐུབ་པ་དྲུག། གསེར་ནག་གི་ཏིང་ཕོར་གཉིས། མར་ཁུ་ཐོམ་གང་ཤོང་བའི་དངུལ་ཀོང་དགུ། དངུལ་གྱི་ཀོང་བུ་ཉིན་མཚན་གསུམ་ཐུབ་པ་བཅོ་ལྔ། ཉིན་མཚན་གཉིས་ཐུབ་པ་བཅོ་བརྒྱད། དངུལ་གྱི་ཏིང་ཕོར་ཆུ་ཟོམ་གང་ཤོང་པ་སོ་ལྔ། ཆུ་ཟོའུ་གང་ཤོང་པ་བཞི་བརྒྱ་སོ་བཞི། རོལ་ཆས་ཕྱོགས་སུ་བཀའ་རྒྱ་སྒོ་ཕྱི་ལ་ཁྱེར་མི་ཆོག་པ་ཨང་དང་པོ་ཉེར་[page 44] ལྔ། ཨང་གཉིས་པ་སུམ་ཅུ། སིལ་སྙན་བཀའ་རྒྱ་མ་སྒོ་ཕྱི་ལ་ཁྱེར་མི་ཆོག་པ་ཨང་དང་པོ་དྲུག། ཨང་གཉིས་པ་ལྔ། རོལ་མོ་གཞན་དུ་ཁྱེར་ཆོག་པ་གྱ་དྲུག། སིལ་སྙན་བཅུ། དུང་དཀར་གཡས་འཁྱིལ་གསེར་ཤན་མ་ཕྲ་ཚོམ་དུ་མས་རྒྱན་པ་གཅིག། གཡོན་འཁྱིལ་ཆ་བཞི། དངུལ་གྱི་ར་གདུང་ཆ་དྲུག། རྒྱུ་གསེར་ལས་གྲུབ་པའི་རག་དུང་ཆ་གཅིག། ཚ་གསེར་ལས་གྲུབ་པ་ཆ་གཅིག། ཐང་དུང་ཆ་བཞི། ཟངས་དུང་ཆ་ལྔ། རག་དུང་ཆ་བཞི། ཁ་རྒྱ་ལ་འབྲུག་རིས་བྱུ་རུས་ཐང་ཤིང་གིས་རྒྱན་པའི་རག་དུང་གྲགས་ཅན་ཆ་གཅིག། གསེར་གྱི་རྒྱ་གླིང་རིན་པོ་ཆེ་ཕྲ་དུ་མས་བརྒྱན་པ་ཆ་གསུམ། ཚ་གསེར་ལས་གྲུབ་པའི་རྒྱ་གླིང་ཆ་གསུམ། དངུལ་གྱི་རྒྱ་གླིང་ཆ་ལྔ་བཅས་སོ། དེ་ལས་དགོན་པ་སྤྱི་ལ་ཚོགས་ཆེན་འདུ་ཁང་གཅིག། ཆོས་ར་གཅིག དགྲ་ལྷ་ཁང་གཅིག བཀའ་གདམས་ལྷ་ཁང་། རྒྱལ་བ་པཎ་ཆེན་གཉིས་ལ་གཟིམ་ཁང་རེ། གསེར་སྐུ་ལི་མ་ཁང་། བྱམས་ཁང་གཉིས། ཚེ་དཔག་མེད་ལྷ་ཁང་། ཤུགས་ལྡན་ལྷ་ཁང་། ནོར་སྲས་ལྷ་ཁང་། འབག་ཁང་། གསོལ་གནས་ཁང་། ཞལ་ངོ་རྒན་གཞོན་གྱི་ཁང་པ་གཉིས། གདན་ཁང་། དཀོན་གཉེར་ཁང་། ཇ་ཁང་། སྨོན་ལམ་བླ་མ་བཞུགས་ཁང་གཉིས། སྨོན་ལམ་བླ་མའི་ཕྱག་མཛོད་བཞུགས་ཁང་དང་ཇ་ཁང་། སྤྱི་སོ་གསར་ཪྙིང་ལ་ཁང་པ་གཉིས། འབྲུ་གཉེར་ཁང་། ཁང་གཉེར་ཁང་། མཁན་པོ་གཟིམ་ཤག་ཕྱི་ནང་གསུམ། འབྲུ་ཁང་གཅིག། དགོན་གཏོགས་སྡེ་བའི་འབྲུ་མཛོད་ཁང་བདུན། སྔགས་པ་གྲྭ་ཚང་གི་འདུ་ཁང་། མཚན་ཉིད་གྲྭ་ཚང་གི་འདུ་ཁང་། གྲྭ་ཤག་བདུན་བརྒྱ་བཅུ་གསུམ་བཅས་སུ་སེར་མོ་བ་སུམ་སྟོང་བདུན་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་ང་བརྒྱད་བཞུགས་སོ།།

བཞི་པ། དགོན་པའི་འཆད་ཉན་སྐོར།

དར་རྒྱས་དགོན་པའི་སྲོལ་རྒྱུན་ཐོག་གྲྭ་ས་འགྲིམ་ཡུལ་སེར་འབྲས་དགའ་གསུམ་ཡིན་ཡང་གཙོ་བོ་སེར་འབྲས་ཡིན་པ་ལས་དགའ་ལྡན་དང་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་དུ་གྲྭ་པ་ཉུང་ཤས་མེད། འབྲས་སྤུངས་སུ་ལོ་བཞི་དང་སེར་རར་ལོ་གསུམ། གྲྭ་པ་ཁ་ཤས་ཡུན་རིང་བཞུགས་ཏེ་དགེ་བཤེས་ཀྱི་གོ་གནས་བླངས་རྗེས་ཕྱིར་ཕེབས་པ་དང་མི་ཕེབས་པ་གང་མང་ཡོད། དགོན་པ་རང་ལ་སྔགས་པ་གྲ་ཚང་དང་མཚན་ཉིད་གྲྭ་ཚང་། མདོ་ཆོག་གྲྭ་ཚང་བཅས་གསུམ་ཡོད་པའི་ནང་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་དང་འཆད་རྩོད་རྩོམ་ལ་ཞུགས་པའི་གྲྭ་པ་བརྒྱད་བརྒྱ་བརྒྱད་ཅུ་ཙམ་ཡོད་ཅིང་མཚན་ཉིད་གྲྭ་ཚང་དུ་བསྡུས་གྲྭའི་འཛིན་གྲྭ་གསུམ། གཞུང་གསར་ཪྙིང་གཉིས། ཕར་ཕྱིན་འཛིན་གྲྭ་གཉིས། དབུ་མ་འཛིན་གྲྭ་གཅིག་བཅས་ཡོད་པར་བསྡུས་གྲྭ་ལ་ལོ་གཉིས་དང་ཕྱེད། གཞུང་གསར་ཪྙིང་གཉིས་ལ་ལོ་གཅིག་རེ། ཕར་ཕྱིན་ལ་ལོ་[page 45] ཕྱེད་གཉིས། དབུ་མ་ལོ་བཞི། འདུལ་བ་ལོ་བཞི། མཛོད་ལ་ལོ་བཞི་བཅས་གཏན་ལ་ཕབ་ཡོད་ཀྱང་། རྗེས་སུ་རྩོད་པ་དབུ་མའི་ཡན་དུ་འགྲོ་མ་ཐུབ་པར་འཆད། སྔགས་པ་གྲྭ་ཚང་དང་མདོ་ཆོག་གྲྭ་ཚང་ལ་མཚན་ཉིད་གྲྭ་ཚང་བཞིན་འཛིན་གྲྭ་གསལ་པོ་བྱེད་ལོང་མ་བྱུང་བར་གྲལ་གཅིག་ཏུ་གྲྭ་ཚང་ཞུགས་པའི་སྔ་གཞུག་དང་ཡོན་ཏན་བཟང་ངན་ལ་བལྟས་ནས་རིམ་པ་འགར་དགོས། གྲྭ་ཚང་གསུམ་དུ་སྡོད་པའི་ལོ་ཚད་ངེས་ཅན་མེད། སྔགས་པ་གྲྭ་ཚང་དུ་རང་ལོ་ལྔ་བཅུར་ཐོན་པ་བུད་ཆོག་པ་ཡིན། མདོ་ཆོག་པས་རྒྱུགས་འཕྲོད་མ་ཐུབ་པར་མཚན་ཉིད་དང་སྔགས་པ་གྲྭ་ཚང་གང་ཡང་སྒྲིག་གཉིས་འཛིན་བྱེད་མི་ཆོག་ལ་སྔགས་པ་གྲྭ་ཚང་ཡང་དེ་ནང་བཞིན་ཡིན། སྔོན་གྲྭ་ཚང་གསུམ་བཙུགས་མེད་པའི་དུས་སུ་དགོན་པ་སྤྱི་ལ་ཆོས་གྲྭ་གཉིས་ཡོད་པའི་ནང་གྲྭ་ཆུང་ཉིས་བརྒྱ་ལྷག་ཞུགས། འཛིན་གྲྭ་གཅིག་ལ་མི་བཅོ་ལྔ་ཙམ་དང་། དེ་ཚང་མ་ཆོས་ཐོག་སྐབས་སུ་ཡང་ཉིན་གུང་དཔེ་ཁྲིད་ལ་འགྲོ་དགོས། དང་པོར་རིག་གནས་རྨང་གཞི་འཇོག་པ་ལས་གཞན་གཙོ་བོ་ཆོས་སྤྱོད་རབ་གསལ། འཇམ་དཔལ་མཚན་བརྗོད། རྒྱན་འཇུག་གཉིས་དང་བཅས་པ་ཚགས་སུ་ཆུད་པར་བྱེད་དགོས། སྔགས་པ་གྲྭ་ཚང་གིས་བློར་འཛིན་བྱེད་པའི་ཆོ་ག་ཡང་བདེ་གསང་འཇིགས་གསུམ་སོགས་ཀྱི་བདག་མདུན་བུམ་གསུམ་གྱི་སྟེང་དུ་ཕྱག་དྲུག་པ། ཆོས་རྒྱལ་ཕྱི་ནང་གསུམ། དམག་ཟོར་མ། ཚེས་གཏོར་དང་བཅས་པ་གུར་མགོན་ཞལ་བཞི་པ། རྣམ་སྲས། ལྕམ་སྲིང་། ཤུགས་ལྡན། བསྐང་གསོ་རྒྱས་པ། བདེ་གསང་འཇིགས་གསུམ་གྱི་སྦྱིན་སྲེག་ཞི་རྒྱས་དབང་དྲག་བཞི་དང་། ལྕགས་མཁར་གཏོར་སྒྲུབ་ལ་སོགས་པ་བློ་ལ་ཆུད་པ་བྱས་ཐོག་སྒྲིག་གཉིས་འཛིན་གྲྭ་རྣམས་ལ་ཀུན་རིགས་བདག་མདུན་བུམ་གསུམ། ཆོས་སྤྱོད་རབ་གསལ་པོ་ཏི་སོགས་རྒྱུགས་སྤྲོད་པའི་འགན་འཁུར་འཕྲོས་པ་ཡིན། དེའི་ནང་ནས་རྡུལ་ཚོན་པ་གྲྭ་པ་བཅུ་དྲུག་ལ་བདེ་གསང་འཇིགས་གསུམ་ཀུན་རིགས་ལྕགས་མཁར་གྱི་ཐིག་ཞི་རྒྱས་དབང་དྲག་གི་ཟབ་ཐིག་རྡུལ་ཚོན་ས་ཆོ་ག་དང་བཅས་པ་ཐུགས་སུ་ཆུད་དགོས། མདོ་ཆོག་གྲྭ་ཚང་གི་རྒྱུགས་སྤྲོད་འགན་ལ་འཇམ་དཔལ་མཚན་བརྗོད་དང་རྒྱན་འཇུག་གཉིས་གཞི་བྱས་པའི་ཐོག་གང་འཚམས་ཀྱི་རྩོད་རྒྱུགས་བྱང་རྒྱུ་དེ་ཡིན། མཚན་ཉིད་གྲྭ་ཚང་གིས་འཇམ་དཔལ་མཚན་བརྗོད་དང་རྒྱན་འཇུག་གཉིས། ལམ་སྒྲོན་ལམ་གཙོ་གཉིས། སྒྲོལ་དཀར་སྟོད་པ་དང་གདུགས་ཤེར་སེང་གསུམ་པོ་ཏི་ལྔའི་སྨོན་ལམ། འཇམ་དབྱངས་བསྟོད་པ་གང་བློ་མ། རྒྱལ་བ་མ་ལུས། བསྟོད་འབུལ་ཆ་ཚང་། བསྟན་འབར་མ་སོགས་ཀྱི་ཐོག་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དཔེ་ཆ་ཤོག་གྲངས་བཅུ་ལས་མི་ཉུང་བ་རྒྱུགས་སྤྲོད་དགོས། དེ་ལས་ལྷག་ཤོག་གྲངས་བརྒྱ་ཚོ་ཁ་གྲངས་ལ་བྱ་དགའ་ཡོད་ཀྱང་དཔེ་ཆ་རྩོད་རྒྱུ་ནི་རྒྱུགས་གཙོ་བོ་ཡིན་པར་འཆད། མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡིག་ཆ་གཙོ་བོ་སེ་ར་རྗེ་བཙུན་དང་པཎ་ཆེན་བསོད་གྲགས་རྣམ་གཉིས་ཀྱི་ཡིན།

དགེ་བྱམས་པ་མཁས་གྲུབ་ཀྱི་སྐུ་དྲིན་གྱིས་དར་དགོན་དུ་འཆད་ཉན་གྱི་འཛིན་གྲྭ་བཙུགས་ཏེ་རང་[page 46] གིས་དགེ་བཤེས་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་སྤྲོད་ཆོག་པའི་ཆ་རྐྱེན་འཛོམས་པའི་སྐབས་སུ་དུས་འགྱུར་གྱི་དབང་གིས་བར་ཆད་བྱུང་མོད། ཡོན་ཏན་བཟང་བའི་གྲྭ་པ་ན་གཞོན་མང་པོ་གསོ་སྐྱོང་བྱས་པ་དང་གྲྭ་ས་འགྲིམ་པའི་སྲོལ་རྒྱུན་མ་བཏང་བས་དུས་རབས་ཐུང་ངུ་ཞིག་གི་ནང་དུ་མཁས་པ་སྐད་གྲགས་ཅན་མང་པོ་བྱུང་བ་སྟེ། དཔེར་ན། དགའ་ལྡན་ཁྲི་པ་དྲུག་ཅུ་རེ་བཞི་པ་ཁྲི་ཆེན་བློ་བཟང་བཀྲ་ཤིས་དང་དགའ་ལྡན་ཁྲི་པ་ལྕང་རྒྱལ་རིན་པོ་ཆེ་མདོ་སྔགས་གཉིས་ལ་མཁས་པའི་བྱམས་པ་མཁས་གྲུབ། དགེ་བཤེས་སྲིན་ཐར། དགེ་བཤེས་ཡ་མ་ཚེ་རིང་། ཡ་མ་དར་རྒྱས། བློ་སྐྱིད། ཚངས་བུ། འཕྲིན་ལས་དོན་འགྲུབ། རིན་ཆེན་དོན་འགྲུབ་སོགས་དགེ་བཤེས་གྲགས་ཅན་མང་པོ་བྱུང་བའི་གཟི་བརྗིད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད།

ལྔ་པ། དགོན་པའི་མཛད་སྒོའི་སྐོར།

དར་རྒྱས་དགོན་པའི་མཛད་སྒོའི་ནང་དོན་གཙོ་བོ་སྒྲུབ་མཆོད་དང་དུས་མཆོད་གཉིས་སུ་འདུས་ཤིང་སྒྲུབ་མཆོད་ལ་མདོ་ཆོག་གྲྭ་ཚང་གཙོ་བྱས་པའི་སྐོར་དང་སྔགས་པ་གྲྭ་ཚང་གཅོ་བྱས་པའི་སྐོར་གཉིས་དང་དུས་མཆོད་ནི་མཚན་ཉིད་གྲྭ་ཚང་གཙོ་བོའི་ཚུལ་དུ་ཞུགས་དགོས།

མདོ་ཆོག་གྲྭ་ཚང་གཙོ་བྱས་པའི་སྒྲུབ་མཆོད་སྐོར་ལ་བོད་ཟླ་དང་པོའི་ཚེས་ཉེར་གཉིས་ནས་བཟུང་ཀུན་རིགས་ཀྱི་སྒྲུབ་མཆོད་རས་བྲིས་ལ་རྟེན་པའི་ལོ་གཅིག་གི་རིང་ལ་ཚེ་འདས་མང་པོའི་བསྔོ་རྟེན་གྱི་ཆེད་དུ་ཁྲུས་ཀྱི་ཆོ་ག་ལ་བརྟེན་ནས་ཉིན་བཅུ་དྲུག་ལ་སྒྲུབ་དགོས། བོད་ཟླ་བདུན་པའི་ནང་རྡུལ་ཚོན་ལ་བརྟེན་པའི་ཀུན་རིགས་སྒྲུབ་མཆོད་ཉིན་བཅུ་གསུམ། བོད་ཟླ་བཅུ་པའི་ཚེས་སུམ་ཅུ་ནས་རྒྱལ་བ་ཐུབ་བསྟན་རྒྱ་མཚོའི་དགོངས་རྫོགས་རས་བྲིས་ལ་བརྟེན་ནས་ཀུན་རིགས་སྒྲུབ་མཆོད་ཉིན་གཉིས། བོད་ཟླ་བདུན་པའི་ནང་རྡུལ་ཚོན་ལ་བརྟེན་ནས་ཀུན་རིགས་སྒྲུབ་མཆོད་ཉིན་བཅུ་གསུམ་ལ་ཚོགས་དགོས། སྔགས་པ་གྲྭ་ཚང་གི་གཙོ་བོའི་སྐོར་ལ། བོད་ཟླ་བཅུ་གཅིག་པའི་ནང་རྡུལ་ཚོན་ལ་བརྟེན་ནས་གསང་འདས་སྒྲུབ་མཆོད་ཉིན་བཅོ་ལྔ། བོད་ཟླ་བཅུ་གཉིས་ནང་རྡུལ་ཚོན་ལ་བརྟེན་པའི་བདེ་མཆོག་སྒྲུབ་མཆོད་ཉིན་བཅོ་ལྔ། བོད་ཟླ་ལྔ་པའི་ནང་རྡུལ་ཚོན་ལ་བརྟེན་ནས་འཇིགས་བྱེད་བཅུ་གསུམ་གྱི་སྒྲུབ་མཆོད་ཉིན་བཅུ། རབ་གནས་དགེ་ལེགས་ཆར་འབེབས་ཁ་སྐོངས་སྦྱིན་བསྲེགས་དང་བཅས་ཉིན་གསུམ། བླ་མ་དགེ་བཤེས་སྐྱེ་བུ་དམ་པའི་དགོངས་རྫོགས་སུ་རས་བྲིས་ལ་བརྟེན་ནས་འཇིགས་བྱེད་བཅུ་གསུམ་གྱི་སྒྲུབ་མཆོད་ལོ་གཅིག་གི་རིང་ཉིན་བཅུ་གསུམ་ཡོད། འདི་ནི་སྔགས་པ་གྲྭ་ཚང་གིས་དཀྱིལ་འཁོར་བསྒྲུབ་བཞག་བྱེད་པའི་སྒྲུབ་མཆོད་ཀྱི་སྐོར་རོ། མཚན་ཉིད་གྲྭ་ཚང་གིས་གཙོ་བྱས་པའི་གྲྭ་ཚང་གསུམ་འདུས་ཀྱི་དུས་མཆོད་སྐོར་ལ། ལོ་གསར་ཚེས་གཅིག་ལ་དམག་ཟོར་མའི་སྒོ་ནས་ཚེ་གཏོར་ཕུལ་པ་དང་དགོང་[page 47] མོ་མཚན་ཚོགས་ཡོད། བོད་ཟླ་དང་པོའི་ཚེས་དགུ་ནས་ཉེར་དགུ་བར་སྨོན་ལམ་ཆེན་མོ་ཚོགས་ཤིང་འཇམ་མགོན་རྒྱལ་བ་གཉིས་པའི་གདུང་ཚབ་ཀྱིས་སྐྱེ་རབས་དང་འབྲེལ་བའི་གསུང་ཆོས་གནང་དགོས། དགོང་མོ་ཁྲི་པ་དབུ་བཞུགས་མཛད་དེ་སྨོན་ལམ་ཚོགས་ནས་ལེགས་བྲིས་མ། ཐེག་བྱ་མ། གསང་བའི་རྣམ་ཐར། བློ་བཟང་རྒྱལ་བ་མ། བྱམས་སྨོན། སྐབས་གསུམ་པ། སྤྱན་འདྲེན་ཁྲུས་གསོལ། ཐོས་པ་རྒྱ་མཚོ། བཀྲ་ཤིས་སྨོན་ལམ། ལྟུང་བཤགས། གཞི་བདག་གཏོར་མ། ཡོན་ཏན་གཞི་འགྱུར་མ་སོགས་གོ་རིམ་ལྟར་འདོན་དགོས་ལ་ཡོན་ཏན་གཞི་འགྱུར་མའི་མཇུག་ཏུ་ཁྲི་པ་ནས་བསྔོ་བའི་མཐུན་འགྱུར་དང་བསྟན་འབར་མ་གསུང་། དེ་ནས་ཚོགས་ཆེན་དབུ་མཛད་ཀྱིས་བདེ་སྨོན་དབུ་བཙུགས་ཏེ་ཚིག་བཅད་ཐོག་གཏམ་གསུང་ལ་ཁྲི་པས་ཀྱང་དེར་བསྟུན་ནས་ཚིག་ལྷུག་གི་གསུང་གཏམ་གནང་ཚར་རྗེས་ཚོགས་ཆེན་གྲྭ་མང་མཉམ་གྱིས་ཇི་སྲིད་ཐུབ་མཆོག་མ་དང་ཤིས་བརྗོད་སོགས་ལེགས་པར་གསུངས་ཤིང་མེ་ཏོག་གཏོར་ནས་སྨོན་ལམ་གྲོལ། སྨོན་ལམ་ཆེན་མོའི་སྐབས་སུ་ཆོས་གྲྭ་ཉིན་བཅོ་ལྔ་ཡོད། དེ་དུས་དཔེ་ཆ་པ་ཚང་མས་རྣམ་འགྲེལ་སོགས་རྩོད། བོད་ཟླ་གཉིས་པའི་ནང་ཟླ་ཆོས་གཅིག། བོད་ཟླ་གསུམ་པའི་ཚེས་ཉེར་བཞི་ནས་བཞི་པའི་ཚེས་གསུམ་བར་དབུས་ཀྱི་ཕྱག་སྲོལ་ལྟར་ཁྲི་པ་རིན་པོ་ཆེ་ནས་འཇམ་དཔལ་ཞལ་ལུང་གི་སྟེང་ནས་མྱོང་ཁྲིད་ཉིན་དགུ་ལ་གནང་། མཐར་སེམས་སྐྱེད་སོགས་ལེགས་པར་འགྲུབ་རྗེས་ཚོགས་མཆོད་ཀྱི་དབུ་ཚུགས་ཤིང་གསུང་ཆོས་གཙོ་བོ་བཀའ་གདམས་ཕ་ཆོས་བུ་ཆོས་སོགས་ཡིན། སྐབས་འདི་ནའང་ཆོས་གྲྭ་ཉིན་བཅོ་ལྔ་ཡོད། དེ་ནས་བོད་ཟླ་བཞི་པའི་ཚེས་བཅོ་ལྔ་ཉིན་རྒྱལ་བ་སྲས་བཅས་པ་གཉེས་པར་བྱེད་པའི་མཆོད་སྤྲིན་རྣམས་གུང་བསྒྲིགས་ཏེ་ཁྲི་པ་གདན་དྲངས་ནས་དགོན་པའི་སེར་མོ་ཡོངས་གླིང་བསྐོར་དུ་ཕེབས་དགོས། ལྷ་ལྡན་ནས་ཇོ་ཁང་བསྐོར་ཚར་རྗེས་རྩེ་པོ་ཏ་ལར་ཕྱག་འཚལ་ བའི་དཔེ་བཞིན། དགོན་པའི་མདུན་དུ་ཁྲི་པ་བཞུགས་ཤིང་དགེ་འདུན་པ་བཅུ་དྲུག་གིས་དབུས་ཕྱོགས་སུ་ཕྱག་འཚལ་དགོས།

དགོན་པ་འདིའི་སྤྱིའི་ཆོས་སྐྱོང་དཔལ་ལྡན་ལྷ་མོ་དང་མགོན་པོ་ཕྱག་དྲུག། གུར་མགོན། མགོན་པོ་ཞལ་བཞི་པ། ཇོ་སྲས། ཆོས་རྒྱལ། རྒྱལ་པོ་སྐུ་ལྔ། རྒྱལ་ཆེན་ཤུགས་ལྡན་སོགས་ཡིན་ལ་དགོན་པ་རང་གི་ཆོས་སྐྱོང་གཙོ་བོ་དགྲ་ལྷ་ཡིན་ཞིང་ཁོང་ནི་སྲིད་པ་ལྷ་དགུའི་ནང་གི་ཇོ་བོ་གཡུལ་རྒྱལ་ཆེན་མོ་ཡིན་པར་གསུངས། དེ་ལས་གཞན་འཇིམ་སྐུ་བཟོ་བའི་སྲོལ་རིང་ཞིང་ཐང་ག་འབྲི་བའི་ཐད་དཀྱིལ་འཁོར་བཞེངས་པ་ནི་དགོན་པ་འདིའི་ལྷ་བཟོའི་གཞན་ལས་འཕགས་པའི་ཁྱད་ཆོས་ཤིག་ཡིན།

དྲུག་པ། དགོན་པའི་དཔལ་འབྱོར།

[page 48] དར་རྒྱས་དགོན་པའི་དཔལ་འབྱོར་གྱི་སྟོབས་ཤུགས་ཆེ་བ་ནི་དགོན་པའི་མཚན་སྙན་གྲགས་བོད་ཡོངས་ལ་ཁྱབ་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་གཙོ་བོའི་གྲས་ཡིན་ལ་དགོན་སྡེ་གཞན་དང་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་ཆོས་གཙོ་བོ་ཡང་ཡིན། དེ་ལྟ་བུའི་སྟོབས་ཀྱི་འབྱོར་བ་ཆེན་པོ་དེའི་འབྱུང་ཁུངས་གཙོ་བོ་ཚོང་ལས་དང་ཞིང་ལས་འབུལ་བ་བཅས་གསུམ་ཡིན། སྤྱི་ཁག་ཞེས་དགོན་པ་ཡོངས་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་དོ་དམ་བྱེད་མཁན་ལས་ཁུངས་ཤིག་ཡོད་ཅིང་དེའི་གཏོགས་སུ་སྤྱི་སོ་ཁང་དང་ཆོས་ར་གཉེར་ཁང་། མགོན་གཉེར་ཁང་། འབྲུ་གཉེར་ཁང་། དཀོན་གཉེར་ཁང་བཅས་བྱེ་བྲག་གི་ལས་ཁུངས་བདུན་ཡོད་པས་དར་དགོན་གྱི་དཔལ་འབྱོར་སྒྲིག་གཞི་གསལ་པོར་རྟོགས་ནུས།

གཅིག། སྤྱི་སོ་ནི་དར་དགོན་གྱི་ཚོང་ལས་ཆེད་གཉེར་གྱི་ལས་ཁུངས་ཡིན་ཞིང་ཁོངས་མི་གཙོ་བོ་དྲུག་ཡོད་དེ། རྒན་པ་གཅིག་དགོན་ནང་དུ་བཞུགས་ཏེ་སྤྱིའི་བཀོད་འདོམས་བྱེད་ལས། གཅིག་ལྷ་ས་དང་གཅིག་ཆབ་མདོ། གཅིག་སྐྱེ་རྒུ་མདོ། གཅིག་དར་རྩེ་མདོ་བཞི་རུ་བཅའ་སྡོད་བྱས་ཤིང་། གཅིག་གིས་ཕན་ཚུན་བར་འབྲེལ་བ་དང་འགྲིམ་འགྲུལ་གྱི་འགན་འཁུར་ཡོད་ལ། དེ་ཚང་མ་རྒན་པ་ལྷ་རིམ་གྱིས་བསྐོ་བཞག་བྱེད་དགོས་ལ་ལོ་གསུམ་ནང་ཐེངས་གཅིག་བརྗེ་བའི་སྲོལ་ཡོད། སྤྱི་སོ་གསར་ཁུར་རེ་ལ་དགོན་པ་སྤྱི་ཁག་གིས་ཚོང་རྟེན་མ་རྩ་སྒོར་ཁྲི་བརྒྱ་སྤྲོད་ཅིང་ལོ་གསུམ་ལོངས་རྗེས་མ་དངུལ་དང་འཕར་དངུལ་མཉམ་དུ་སྤྱི་ཁག་ལ་སྤྲོད་དགོས། འཕར་དངུལ་མང་ན་རང་ལ་ཁ་ཤས་དབང་ཡང་ཕལ་ཆེ་བས་བདག་གིར་མ་འཛིན་པར་ཚོགས་འགྱེད་གཏོང་ཐེངས་གཅིག་ལ་གྲྭ་པ་རེར་དངུལ་སྒོར་བརྒྱ་ལྷག་ཙམ་སྟེར་བའམ་ཇ་སྒམ་རེ་སྟེར་བའང་ཡོད་ཟེར། ཚོང་རྒྱུགས་མ་བཟང་བར་མ་རྩ་བརླག་ན་རང་གིས་འཇལ་དགོས་ཀྱང་དོན་དེ་འདྲ་བྱུང་བ་ཧ་ཅང་ཉུང་ཙམ་རེད། བོད་སྡེ་པ་གཞུང་ལ་ཚོང་ཁྲལ་འཇལ་མི་དགོས་པ་མ་ཟད་ཚོང་དབུས་ཕྱོགས་སུ་འདྲེན་དུས་ལམ་བརྒྱུད་ཀྱི་ས་གནས་ནས་གཞུང་ལྟར་འུ་ལག་སྒྲུབ་དགོས་པས། དར་དགོན་སྤྱི་སོས་གཉེར་པ་ནི་ཚོང་ཆེན་གཙོ་བོ་ཡིན་ལ་འཕར་དངུལ་ཀྱང་བརྒྱ་ཆའི་བཅུ་ཕྲག་མ་ཡིན་པར་བརྒྱ་ཆའི་བརྒྱ་ཕྲག་དུ་མ་ཡིན་པ་དཔེར་ན་1952ལོར་དར་དགོན་གྱིས་དར་རྩེ་མདོ་ནས་ཇ་སྒམ་གཅིག་ལ་དངུལ་སྒོར་བཅུ་ཡི་གོང་གིས་སྒམ་ཁྲི་བཞི་ལྷ་སར་དྲངས་ཏེ་ཇ་སྒམ་རེ་ལ་དངུལ་སྒོར་བརྒྱ་བྱས་ནས་བཙོང་བས་ཚོང་ཐེངས་གཅིག་ལ་མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་བཞི་བརྒྱ་རུ་འཕར་བས་མཚོན་ཐུབ་བོ།

གཉིས། མགོན་གཉེར་ཁང་ལ་ཁོངས་མི་གཙོ་བོ་གསུམ་ཡོད་པ་དེ་སྣེ་བརྒྱད་འཛོམས་ཀྱིས་བསྐོ་[page 49] བཞག་བྱེད་དགོས་ཤིང་ཁུར་ཡུན་ལོ་གཅིག་ཡིན་ལ། འགན་འཁུར་གཙོ་བོ་མགོན་པའི་འབུལ་བར་དོ་དམ་དང་འབུལ་བའི་དངོས་པོ་བཙོང་པ་སོགས་ལས་སྤྱི་སོ་ལ་རམ་གདམས་ཀྱིས་ཚོང་ཆུང་བ་ཁ་ཤས་གཉེར་ཞིང་དངོས་པོ་གཙོ་བོ་མར་དང་སྣོད་ཅ་ལག་གི་རིགས་ཡིན། ཁོ་ཚོའི་ལག་ཏུ་མ་རྩའི་དངུལ་ཁྲི་ཉི་ཤུ་ལྷག་ཡོད་ཅིང་དེའི་འཕར་དངུལ་དང་དགོན་པའི་གཏན་འཇགས་ཀྱི་མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི་བརྒྱ་ཙམ་ཡོད་པ་སྤྱད་དེ་ཟླ་སྐྱེད་ལྔ་འཕར་གྱི་སྐྱེད་ལྕིའི་བུ་ལོན་བཏང་ནས་ལོ་གཅིག་རིང་གི་ཡོང་སྒོ་འཕར་དངུལ་སྤྱི་སོ་ལ་སྤྲད་དེ་དགོན་པའི་མཆོད་ཚོགས་ཀྱི་འགྲོ་དངུལ་བྱེད།

གསུམ། འབྲུ་གཉེར་ཁང་ལ་མཚོན་ན་འབྲུ་གཉེར་གཙོ་བོ་མི་གསུམ་ཡོད་ལ། དེའང་ལས་སྣེ་བརྒྱད་འཛོམས་ཀྱིས་བསྐོ་བཞག་བྱེད་དགོས་ཤིང་ལོ་ལྔའི་ནང་ཐེངས་གཅིག་བརྗེ་དགོས། འགན་འཁུར་གཙོ་བོ་ཞིང་ལས་དོ་དམ་གྱི་བྱ་བ་ཡིན། དར་རྒྱས་དགོན་པ་ལ་ཞིང་ས་མུའུ་སྟོང་གཅིག་དང་བརྒྱ་ལྷག་ཡོད་པ་དེ་མཐོ་རིམ་དབང་བསྒྱུར་སྲིད་གཞུང་གིས་སྤྲད་པ་དང་ཡུལ་དེའི་ས་འཛིན་སོགས་ཀྱིས་ཕུལ་བ། དགོན་གཏོགས་སྡེ་བ་ལས་ཁྱིམ་རྒྱུད་ཆད་པའི་ཞིང་ས་བཅས་ཀྱིས་གྲུབ་ཅིང་བདག་གཉེར་བྱེད་མཁན་ནི་དགོན་པའི་འཁོར་པ་ཁྱིམ་ཚང་སུམ་ཅུ་ལྷག་ཡོད་པ་དེ་ཡིན། འབྲུ་གཉེར་གྱིས་ཞིང་ལས་དོ་དམ་ལས་ཚོང་གི་ལས་ཀ་མི་བྱེད་ཀྱང་དགོན་པའི་རྒྱུན་མཁོའི་འབྲུ་རིགས་དང་སྔགས་པ་གྲྭ་ཚང་དང་མཚན་ཉིད་གྲྭ་ཚང་གི་གླ་ཕོགས་མང་ཤོས་འབྲུ་གཉེར་ནས་མཁོ་འདོན་བྱེད་དགོས། དེ་བས་དགོན་ནང་དུ་མདོ་ཆོག་གྲྭ་ཚང་གི་ཁ་ཕྱི་ལས་སྔགས་པ་དང་མཚན་ཉིད་གྲྭ་ཚང་གི་ཁ་ནང་ལ་བརྟེན་དགོས་ཞེས་བཤད་སྲོལ་ཡོད།

བཞི། ཆོས་ར་གཉེར་ཁང་གི་ཆོས་ར་གཉེར་མཁན་ཡང་ལས་སྣེ་བརྒྱད་འཛོམས་ཀྱིས་བསྐོ་བཞག་བྱེད་དགོས་ཤིང་མི་སྣ་གཙོ་བོ་ལྔ་ཡོད་ལ་ཁུར་ཐེངས་ལོ་གསུམ་ཡིན། ལས་འགན་གཙོ་བོ་ནི་དགོན་སྤྲད་མ་དངུལ་གཞི་བྱས་ཏེ་ཚོང་ལས་གཉེར་ནས་དགོན་པའི་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་འགྲོ་དངུལ་མཁོ་འདོན་བྱེད་དགོས།

ལྔ། ཁང་གཉེར་ནི་གཏན་འཇགས་ཀྱི་ལས་ཁུངས་ཤིག་མ་ཡིན་ལ། དགོན་པ་སྤྱིའི་ལྷ་ཁང་སོགས་བཞེངས་དུས་ད་གཟོད་རྩ་འཛུགས་ཀྱི་འགན་འཁུར་བ་ཡིན། གཙོ་བོ་མི་གསུམ་ཡོད་པའི་རྒན་པའི་འགན་སྤྱི་དང་གཞོན་པ་གཅིག་གིས་ཤིང་ཆ། གཅིག་གིས་བཟོ་པ་དང་ཁོ་ཚོའི་གླ་ཕོགས་སོགས་ཀྱི་འགན་འཁུར་དགོས། དགོན་པས་ཁང་པ་གསར་རྒྱག་གི་འཆར་གཞི་འགོད་དུས་ཁང་གཉེར་ལ་སྒོར་ཁྲི་ཉི་ཤུ་ཙམ་གྱི་མ་དངུལ་སྤྲོད་ཅིང་ཁོ་ཚོས་མ་དངུལ་སྟེང་ཚོང་བྱས་ཏེ་འཕར་དངུལ་འོས་འཚམས་ཤིག་ཆགས་རྗེས་དེ་ལ་རྟེན་ནས་ཁང་པ་བསྐྲུན་དགོས།

དྲུག། ཕྱོགས་གཉེར་ཁང་ནི་དར་རྒྱས་དགོན་པར་གཏོགས་པའི་ཉེ་འདབས་ཀྱི་སྡེ་བའི་ནང་གི་གྲྭ་ཚན་རང་གི་རྩ་འཛུགས་བྱས་པ་ཡིན་ལ། བསྡོམས་པས་ཕྱོགས་གཉེར་ཁང་བདུན་ཡོད་པར་འགོ་བ་མི་[page 50] བཅོ་ལྔ་ཙམ་ཡོད། ཁོ་ཚོས་རང་གི་གྲྭ་ཚན་དང་སྡེ་བས་ཕུལ་བའི་འབུལ་བར་དོ་དམ་བྱེད་པ་ལས་ཚོང་དང་སྐྱེད་བུན་བཏང་ནས་འཕར་དངུལ་ལོན་པ་རང་ཚན་གྱི་འགྲོ་སོང་ལ་གཏོང་བ་དང་ད་དུང་ལྷག་མ་ཡོད་ན་སྤྱི་སོ་ལ་སྤྲོད་མི་དགོས་པར་རང་ཚན་གྱི་མི་ལ་བགོས་ཆོག། འདི་ནི་དར་དགོན་གྱི་ཆོས་སྲིད་འདྲེས་མའི་ཕྱི་རིམ་གྱི་རྩ་འཛུགས་ཤིག་ཡིན།

བདུན། དཀོན་གཉེར་ལ་གཙོ་བོ་མི་དགུ་ཡོད་ཅིང་དེ་དག་རྒན་པ་ལྷ་རིམ་ནས་བསྐོ་བཞག་བྱེད་དགོས། འགན་འཁུར་ནི་དགོན་པའི་རྒྱུ་ནོར་དང་གཏན་འཇགས་མ་དངུལ་ལ་དོ་དམ་བྱེད་དགོས་པ་སྟེ། རྒན་པ་གཅིག་གིས་སྤྱིའི་བྱ་བར་འགན་འཁུར་བ་ལས་གཞོན་པ་ཚོས་དགོན་པའི་རྩིས་ཐོ། གསུང་རྟེན། ཐུགས་རྟེན། མཆོད་ཆས། འཆམ་ཆས། གསེར་དངུལ་ཡོ་ཆས་སོགས་སོ་སོར་འགན་འཁུར་དགོས། ལྷ་ཁང་སོགས་གཙང་སྦྲ་བྱེད་དུས་དཀོན་གཉེར་གསུམ་འདུས་ཡན་ཆད་ལས་མི་གཅིག་པུ་སོང་མི་ཆོག། དེ་ནི་རིན་ཆེན་གྱི་རྟེན་དང་མཆོད་ཆས་སོགས་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་པའི་ཐབས་ཤིག་ཡིན།

གོང་གསལ་གྱི་ལས་ཁུངས་བདུན་པོ་ནི་དར་རྒྱས་དགོན་པའི་དཔལ་འབྱོར་སྤྱིའི་སྒྲིག་གཞི་ཡིན་ཞིང་། དེ་ལས་གཞན་དར་རྒྱས་དགོན་པའི་དཔལ་འབྱོར་གྱི་ཚད་མཐོ་བ་དང་དགོན་སྡེ་གཞན་ལས་དམིགས་བསལ་གྱི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པ་མཚོན་བྱེད་ནི་རང་གིས་ཤོག་སྒོར་པར་ནས་འགྲེམ་སྤེལ་བྱས་པ་སྟེ། མདོ་སྨད་བསྟན་པའི་མཛེས་རྒྱན་བཀྲ་ཤིས་དར་རྒྱས་དགོན་གྱི་ཆོས་རའི་ཕོགས་དངུལ་བྱ་བར་སྒོར་གཅིག་དང་ཕྱེད་ཅན་སྣ་གཉིས་ཡོད་ཅིང་། དེ་ནི་དགོན་པ་སྤྱིའི་མ་དངུལ་གཅིག་བསྡུས་ཀྱིས་ཕྱི་ལ་ཚོང་བྱེད་པ་དང་ནང་མི་ལ་ཕོགས་དངུལ་སྟེར་བདེ་བའི་ཆེད་དུ་དགོན་ནང་ལས་ཕྱི་ལ་སྤྱད་མི་ཆོག་མོད། ཉེ་འཁོར་ས་ཆ་རུ་རང་བཞིན་གྱིས་ཁྱབ་ནས་སྤྱོད་རྒྱ་ཅུང་ཆེ་བར་བཤད། ཤོག་དངུལ་དེ་རིགས་ཆོས་རའི་གཉེར་པས་པར་འདེབས་དང་དོ་དམ་བྱེད་དགོས་ཤིང་དངུལ་ཐོག་ཏུ་ཆོས་རའི་གཉེར་པ་དང་དགོན་པའི་མཁན་པོ་གཉིས་ཀྱི་ཐམ་ག་མ་བཀོད་ན་སྤྱད་མི་ཆོག།

བདུན་པ། དགོན་པའི་དེང་དུས་ཀྱི་གནས་ཚུལ།

བཅིངས་འགྲོལ་ཐོབ་ཚུན་དང་ལྷག་པར་དུ་1980ལོ་ནས་བཟུང་ཏང་གི་ཆོས་ལུགས་སྲིད་ཇུས་ཁག་ལག་ལེན་དོན་འཁྱོལ་བྱུང་ཞིང་། དགོན་པའི་བདག་གཉེར་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་བཙུགས་པ་དང་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རིམ་པ་ཁག་གི་སྡེ་ཚན་ནས་དགོན་པ་ཉམས་གསོར་གྲོན་དངུལ་མང་པོ་གནང་། དེང་སྐབས་ཚོགས་ཆེན་འདུ་ཁང་དང་གསོལ་གནས་ཁང་། ལི་མ་ཁང་། བཀའ་གདམས་ཁང་། རྒྱལ་བ་པཎ་ཆེན་གཟིམས་ཁང་། དགྲ་ལྷ་ཁང་། རྣམ་སྲས་ཁང་། གཉེར་ཁང་། དཔེ་མཛོད་ཁང་། ཞལ་ངོ་རྒན་[page 51] གཞོན་ཁང་། ཆོས་ར། གྲྭ་ཤག་སུམ་བརྒྱ་ང་གསུམ་བཅས་བཞེངས་ཐུབ་པ་བྱུང་། སྐུའི་རྟེན་གསེར་སྐུ་ཪྙིང་པ་རྗེ་ཡབ་སྲས་གསུམ་དང་སྒྲོལ་མ་སོགས་ཉེར་ལྔ། རྡོ་རྗེ་གསུམ། རྟ་མགྲིན། སྟོན་པའི་ཉེ་སྲས་བརྒྱད། བྱམས་པ། རྣམ་སྣང་། སྟོན་པ། ཇོ་བོ་རྗེ། སེང་གེ་ང་རོ། ཕྱག་རྡོར་སོགས་དང་། ཐང་ག་གསར་ཪྙིང་མང་པོ། ལྡེབས་བྲིས་སྣ་ཚོགས་བཞུགས་ཤིང་། གསུང་གི་རྟེན་ལ་བཀའ་འགྱུར་ཆ་ཚང་བཞི། བསྟན་འགྱུར་ཆ་གཅིག། རྗེ་ཡབ་སྲས་གསུམ་གྱི་གསུང་འབུམ་ཆ་ལྔ། ཐུབ་བཀྭན་གསུང་འབུམ། གུང་ཐང་གསུང་འབུམ། རྒྱུད་ཆ་ཚང་དྲུག། བྱམས་མཁས་གྲུབ་ཀྱི་རྣམ་ཐར་བཅས་བླུས། དར་རྒྱས་དགོན་པའི་སེར་མོ་བའི་གྲངས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་ཐག་བཅད་པ་བདུན་བརྒྱ་དང་དངོས་སུ་བཞུགས་པ་གསུམ་བརྒྱ་བརྒྱད་ཅུ་ལས་ཕྱི་ལ་གསར་དུ་ཕེབས་པ་དོན་དྲུག་ཙམ་དང་དགོན་པ་མ་བརྒྱུད་པར་རང་སྒེར་གྱིས་ཕྱི་ལ་བྱོན་པ་བདུན་བརྒྱ་ལྷག་ཡོད་པར་འཆད།

མདོར་ན། དགོན་པའི་དཔལ་འབྱོར་གྱི་འབྱུང་ཁུངས་གཙོ་བོ་ཞིང་ལས་དང་ཚོང་ལས། འབུལ་བ་གསུམ་ཡིན། དགོན་པ་རང་ལ་ཞིང་ས་མེད་ཀྱང་ས་མུའུ་སྟོང་ཙམ་གཡར་ནས་ལོ་གཅིག་ལ་མུའུ་རེར་སྒོར་བཅོ་ལྔ་སྤྲོད་རྒྱུ་བྱས་ཏེ་ཞིང་ལས་ཚོ་ཆུང་བཙུགས་ཡོད། དེར་ད་ལྟ་འདྲུད་འཐེན་འཁོར་ལོ་གཉིས། རྨོ་འདེབས་འཁོར་ལོ་གཉིས། འབྲུ་ལེན་འཁོར་ལོ་གཅིག། གློག་བསྐྱེད་འཁོར་ལོ་གཅིག་བཅས་ཡོད། དགོན་པར་ཕྱུགས་ཟོག་སུམ་བརྒྱ་དང་མོ་ཏྲ་ཆེ་ཆུང་གསུམ། དགོན་པའི་ཚོང་ཁང་ཆབ་མདོ་ན་གཅིག་དང་མཁར་སྒང་ན་གཅིག། དཀར་མཛེས་ན་གཅིག། དར་རྩེ་མདོ་ན་གཅིག་བཅས་བཞི་ཡོད་ལ། མགྲོན་ཁང་དཀར་མཛེས་ན་གཅིག་དང་རྟ་བོ་ན་གཅིག་བཅས་གཉིས་ཡོད། དེ་ལས་གཞན་པར་ཁང་གཅིག་དང་ཉེ་འཁོར་མི་སེར་ལ་དོན་བཟང་སྒྲུབ་ཆེད་བོད་སྨན་ཁང་གཅིག་བཙུགས་ཡོད།

གྲྭ་པ་རྣམས་རང་ཁ་རང་གསོ་དང་། གྲྭ་པའི་དགེ་རྒན་རྣམས་ལ་ཟླ་རེར་སྒོར་བཅོ་ལྔ་རེ་དགོན་གཞུང་ནས་སྟེར་ཞིང་སྦྱིན་བདག་མེད་པའི་གྲྭ་རྒན་ཁ་ཤས་དང་ཉེ་འདབས་སྡེ་བའི་ནང་གི་བདག་མེད་བགྲེས་པོ་རྣམས་ལ་དགོན་པས་འཚོ་རྟེན་སྒྲུབ་བཞིན་ཡོད།

སྟོང་འཁོར་དགོན་པའི་ལོ་རྒྱུས།

ཁམས་སྟོང་འཁོར་དགོན་པའམ་གསང་ཆེན་མི་འགྱུར་རྗེ་གླིང་ནི། དཀར་མཛེས་རྫོང་གི་ཤར་ཕྱོགས་སུ་སྤྱི་ལེ་དྲུག་ཅུ་ཙམ་ཡོད་པའི་སྟོང་འཁོར་ཤང་གི་མངའ་ཁོངས་བསོ་ཐང་འདབས་སུ་ཆགས་ཡོད། རབ་བྱུང་བརྒྱད་པའི་ཤིང་རྟ་སྤྱི་ལོ་1474ལོར་སྟོང་འཁོར་ཆོས་རྗེ་ཟླ་བ་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་བཏབ་པའི་གྲུབ་མཐའ་དགེ་ལུགས་པ་ཡིན།

[page 52] དེའང་དང་པོའི་སྐབས་སུ། གནས་འདི་སློབ་དཔོན་པདྨ་འབྱུང་གནས་ཀྱི་ཞབས་ཀྱིས་བཅགས་པའི་གནས་ཆེན་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞིའི་ཡ་གྱལ། སྐུའི་གནས་བརྒྱད་ཀྱི་ནང་ཚན་བསོ་བཱ་ཥྟ་ཞེས་ཟུར་ཆག་པའི་སྐུ་བསོ་ཐོག་གི་གནས། རྒྱབ་རི་རྩེ་གསུམ་བཞུགས་པ་རྗེ་ཡབ་སྲས་གསུམ་གྱི་རང་བྱོན། ལོགས་རི་རྔམ་བརྗིད་བདེ་མཆོག་ཡབ་ཡུམ་གྱི་རང་བྱོན། མདུན་རི་ངོ་མཚར་ཆེ་བ་བཀྲ་ཤིས་རྟགས་བརྒྱད་བཤམ་འདྲ། གཡས་རི་བྱིན་རླབས་ཆེ་བ་ཆུ་རྩེ་དགེ་བསྙེན་གནས་རི། དབོ་མདའི་འབྲུག་གི་ཁ་ཆུ་གདན་སའི་ཐུགས་དཀར་བབས་འདྲ་བཅས་རི་བོ་པདྨ་འདབ་བཟང་རྒྱས་འདྲའི་དཀྱིལ་དབུས་ནས་དལ་གྱིས་འབབ་པའི་ཆུ་ཀླུང་གི་གཡོན་འགྲམ། དགོན་པའི་ཉེ་འདབས་སུ་ཤྭ་དང་རི་དགས་སྟོང་འཁོར་བའི་ཞིང་ཁམས་སུ། (ད་ལྟའང་ཤྭ་ཞིང་ཟེར་)སྔོན་ཆད་འཇམ་མགོན་བླ་མའི་བསྟན་པའི་རིང་ལུགས་ཆེར་མ་དར་བར་བོན་གྱི་ལུགས་སོགས་འཕེལ་ནས་ཡོད་པ་ལ། དགེ་སློང་ཟླ་བ་རྒྱལ་མཚན་ནས་སྔོན་གྱི་ཐུགས་བསྐྱེད་དང་འཕྲིན་ལས་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་འཇམ་མགོན་བླ་མའི་བཤད་སྒྲུབ་ཀྱི་བསྟན་པའི་ཉི་མ་ཕྱོགས་ཀུན་དུ་གསལ་བ་ཞིག་མཛད་པར་དགོངས་ནས་ཉེ་འཁོར་ན་ཡོད་པའི་སྒང་བཞི་གཤོང་བརྒྱད་ཀྱི་བོན་དགོན་རྣམས་ཀྱི་སྤྱི་བོན་ལྟ་བུའི་བོན་ཁང་སྒང་གི་དགོན་པའི་སློབ་དཔོན་ལ་བདག་ལ་ས་ཆ་ཞིག་ཨེ་གཡར་ཞུས་ནས་ཕྱག་རྟེན། ཞབས་ཆ། རྟ་རྒ་སོགས་ཕུལ། དེ་ནས་སློབ་དཔོན་གྱིས་ཀྱང་བཞུགས་གདན་ཞིག་གནང་ནས་ད་ལྟའི་གཡར་ཁང་ཟེར་བའི་ས་ཆ་དེ་གཡར་ནས་རྟེན་འབྲེལ་འགྲིགས་པ་ལགས། དེ་ནས་ས་ཆ་དེ་ལ་རི་ཁྲོད་ཅིག་བཞེངས་ནས་རི་ཁྲོད་དེའི་ནང་དུ་བསྟན་འགྲོའི་དོན་རྒྱ་ཆེན་མཛད་ནས་བཞུགས་པའི་སྐབས་སུ། སྒང་བཞི་གཤོང་བརྒྱད་ཀྱི་དགོན་པ་བཅུ་གཉིས་རྗེ་ཟླ་བ་རྒྱལ་མཚན་ལ་འཁོར། དེ་ནས་ཡུལ་མི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དད་འདུན་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་ནས་འཇམ་མགོན་བླ་མའི་ལུགས་བཟང་ལ་བཞུགས། དེ་ནས་ད་ལྟ་དགོན་པ་ཆགས་པའི་ས་ཆ་དེར་ས་འབུར་གོང་འོག་གཉིས་ཡོད་པས་ས་འབུར་གོང་མའི་སྟེང་དུ་གཙུག་ལག་ཁང་བཞེངས་ཏེ་མཚན་ལ་གསེར་ཁང་དང་། དགོན་པའི་མཚན་ལ་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོ་ཞེས་མཚན་གསོལ་བ་དང་དགོན་པའི་གྲྭ་ཤག་རྣམས་གསར་དུ་ཕྱག་འདེབས་མཛད། དེ་ནས་ཡུལ་ཕྱོགས་དེའི་འགྲོ་བ་མཐའ་དག་དགའ་མགུ་ཡི་རང་གིས་རྗེ་ཟླ་བ་རྒྱལ་མཚན་གྱི་མངའ་འོག་ཏུ་འདུས་ནས་སྔར་ནི་རི་དྭགས་སྟོང་གིས་འཁོར་ས། ད་ནི་སྐྱེ་འགྲོ་སྟོང་གིས་འཁོར་ས་ཞེས་དམ་པའི་མཚན་ལ་སྟོང་འཁོར་བླ་མ། ཡུལ་གྱི་མིང་ལ་སྟོང་འཁོར་བ། དགོན་པའི་མཚན་ལ་དེ་བཞིན་རང་ཆགས་སུ་སོང་ངོ་། དགེ་འདུན་པ་རྣམས་ལ་གཞི་གསུམ་གྱི་གོ་ཆ་སོགས་རྗེ་བླ་མའི་བཞེད་སྲོལ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་མདོ་སྔགས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་མཐའ་དག་འཛུགས་པར་མཛད།

ཁོང་གི་སྐབས་སུ་གྲྭ་ཚང་གཅིག། ཁང་ཚན་བརྒྱད། གྲྭ་ཤག་བརྒྱ་ཙམ་ཡོད་པར་མ་ཟད། སེར་མོ་བའི་གྲངས་སུམ་བརྒྱ་ལ་སླེབས་ཟིན། སྐབས་དེར་གཙུག་ལག་ཁང་དུ། རྒྱུ་ཙན་དན་ལས་གྲུབ་པའི་[page 53] གསང་འདུས་དཀྱིལ་འཁོར་ཆ་ཚང་། ཐུབ་དབང་། བྱམས་པ། འཇམ་དབྱངས། རྡོ་རྗེ་འཆང་སོགས་བཞེངས། དེ་ནས་འདུ་ཁང་དུ་དུས་གསུམ་སངས་རྒྱས། ཉེ་སྲས་བརྒྱད། གནས་བརྟན་བཅུ་དྲུག་གིས་བསྐོར་བའི་ཐུབ་དབང་། བླ་མ་ཆོས་སྐྱོང་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་གཟུགས་ལེགས་པར་བཞེངས། ཡང་གསེར་ཁང་ནང་དུ། ཐུབ་པའི་དབང་པོ། གནས་བརྟན་བཅུ་དྲུག། མགོན་པོ་འོད་དཔག་མེད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར། འཇམ་དབྱངས། རྒྱལ་བ་སེང་གེའི་ང་རོ། རྒྱན་དྲུག་མཆོག་གཉིས། བོད་ཀྱི་བླ་མ་མང་པོ། ཡང་གྱང་ལོགས་སུ་རྗེ་ཙོང་ཁ་བའི་རྣམ་ཐར། ཐུབ་པའི་དབང་པོའི་ཆོས་འཁོར་བསྐོར་ཚུལ། རྡོ་རྗེ་འཆང་། རྒྱལ་བ་སེང་གེའི་ང་རོ། འོད་དཔག་མེད། འཇམ་དབྱངས། བྱམས་པ། སྤྱན་རས་གཟིགས། སྒྲོལ་མ་སོགས་ཀྱི་ཞིང་ཁམས། མགོན་དཀར། རྣམ་སྲས་སོགས་རི་མོའི་ཚུལ་གྱི་ལེགས་པར་བཞེངས། སླར་ཡང་ཐུབ་དབང་། རྗེ་ཙོང་ཁ་བ། ཀླུ་སྒྲུབ། ཇོ་འབྲོམ། རྒྱལ་ཚབ། མཁས་གྲུབ། ཡི་དམ་ཆོས་སྐྱོང་མང་དུ་བཞེངས། གསུང་གི་རྟེན་ལ་བཀའ་འགྱུར་གསེར་དངུལ་ལས་བྲིས་པ་དང་མདོ་མང་གླེགས་བམ་བཞི་བཅུ། གསང་སྔགས་རྒྱུད་འབུམ་གླེགས་བམ་བཅུ་དྲུག། འདུལ་བ་གླེག་བམ་དྲུག། སངས་རྒྱས་ཕལ་བོ་ཆེ་གླེགས་བམ་དྲུག། དམ་ཆོས་དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པ་ གླེགས་བམ་དྲུག། ཤེར་ཕྱིན་འབུམ་གླེགས་བམ་བཅུ་བཞི། སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་ལྔ་པ་གླེགས་བམ་བཞི། ཁྲི་བརྒྱད་སྟོང་བ་གླེགས་བམ་གཉིས། ཤེས་རབ་ཁྲི་བ་གླེགས་བམ་གཅིག་སྟེ་ཁྱོན་གླེགས་བམ་བརྒྱ་དང་གསུམ་ཟླ་བ་གསུམ་གྱི་ནང་དུ་ལེགས་པར་འཛོམས། སྐབས་འདིར་རྗེ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་མདོ་སྔགས་ཀྱི་བསྟན་པ་སྟོང་འཁོར་གྱི་ཡུལ་ཁོ་ནར་དར་བར་མཛད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཧོར་ཁོག་སྐོར་དང་། མི་ཉག་རབ་སྒང་གི་ཕྱོགས། མཚོ་སྔོན་ཛམ་ཐང་། དམུ་དགེ། ཅོ་ནེ། ཟི་ལིང་། སོག་པོའི་ཡུལ་ཚུན་ཆད་དུ་བསྟན་པ་ཆེས་ཆེར་སྤེལ་བར་མཛད་དོ།

དེ་ནས་ཁོང་གི་སྐུ་ཕྲེང་གཉིས་པ་མཁས་བཙུན་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོ། གསུམ་པ་རྒྱལ་བ་རྒྱ་མཚོ། བཞི་པ་མདོ་རྒྱུད་རྒྱ་མཚོ། ལྔ་པ་བསོད་ནམས་རྒྱ་མཚོ། དྲུག་པ་འཇམ་དཔལ་དགེ་འདུན་རྒྱ་མཚོ། བདུན་པ་བློ་བཟང་མདོ་རྒྱུད་ཡེ་ཤེས་བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཚན། བརྒྱད་པ་ངག་དབང་མདོ་རྒྱུད་ཡོན་ཏན་རབ་རྒྱས། དགུ་པ་བློ་བཟང་ཐུབ་བསྟན་འཇིགས་མེད་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱ་མཚོ། བཅུ་པ་བློ་བཟང་ཐུབ་བསྟན་འཇིགས་མེད་བྱམས་པ་རྒྱ་མཚོ། བཅུ་གཅིག་པ་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན་ཐུབ་བསྟན་འཇིགས་མེད་དཔལ་བཟང་པོ་སོགས་ད་ལྟའི་བར་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གཅིག་ཕེབས་པ་དེ་དག་དང་བླ་གྲྭ་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་རྗེ་ལས་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་གྲངས་ཀྱིས་མི་ལང་བ་བཞེངས་པར་མཛད་ཀྱང་། སྔར་གྱི་རྟེན་ཐོ་སོགས་མེད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཞིབ་པར་འབྲི་མི་སྤོབས་ཀྱང་རགས་ཙམ་བཀོད་ན།

ཐོག་མར་གསེར་ཁང་ཐོག་ཞབས་འོག་གསུམ་ལ་རྟེན་གྱི་བཞུགས་གྲངས། གསེར་ཁང་འོག་མ། འདི་ཞབས་དྲུང་སྐུ་སྐྱེ་དང་པོ་ཟླ་བ་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་བཞེངས་པར་མཛད། དེའི་ནང་དུ་གཏེར་སེར་རིལ་[page 54] མ་ཞེས་བཞུགས་ཡོད་པ་དེ་ཟླ་བ་རྒྱལ་མཚན་ཡུམ་སྲས་གཉིས་གཏེར་ལེན་དུ་ཕེབས་དུས། ས་འོག་ཏུ་ཡོད་པ་ཡུམ་གྱིས་འཇོར་གཡུག་པ་ལ་ཁོང་གིས་མ་གཡུག་གསུངས་ཀྱང་ལག་ཉེས་ཤོར་ནས་ཏོག་རིག་ལྔའི་དཀྱིལ་དེ་ད་ལྟའང་མེད། སྐབས་དེར་ས་འགུལ་ཆེན་པོ་ཞིག་བྱུང་བས། རྟེན་གཙོ་ཁ་ཤས་ཙམ་ལས་ཅིག་ཅར་ས་འོག་ཏུ་ཐིམ་སོང་། གསེར་ཁང་ཞབས་མ་ནི་ཞབས་དྲུང་གསུམ་པ་རྒྱལ་བ་རྒྱ་མཚོས་རྟེན་དང་བཅས་པ་བཞེངས། རྟེན་གཙོ་ནི། ལྷ་སའི་ཇོ་བོ་དབྱེར་མེད་པའི་བླ་མ་གསེར་གླིང་པའི་ཐུགས་དམ་གྱི་རྟེན་ཇོ་བོ་རིན་པོ་ཆེའི་གསེར་སྐུ་དང་། རྗེ་བླ་མ་ཟླ་བ་རྒྱལ་མཚན་རང་ཉིད་ལ་ཀླུས་ཕུལ་བའི་སློབ་དཔོན་གྱི་འཇིམ་སྐུ་མཐོ་ཚད་གྲུ་གང་ཙམ། གཞན་ཡང་རྒྱ་གར་ཤར་ལི་དང་ནུབ་ལི། དབུས་ལི། བོད་ཀྱི་ཆོས་ལི་ཪྙིང་བ་སོགས། སྐུ་རྟེན་ཉིས་རྒྱ་ཙམ་དང་གཞན་གྱིས་བསླུས་པ་སོགས་ཁྱོན་གསེར་སྐུ་སུམ་བརྒྱ་ལྷག་བཞུགས། དཔག་བསམ་འཁྲི་ཤིང་གཙོས་ཐང་ག་ང་གཉིས་ཙམ། གསུང་གི་རྟེན་ལ་གསེར་བྲིས་བཀའ་འགྱུར་པོ་ཏི་བརྒྱ་དང་བརྒྱད། དངུལ་བྲིས་བཀའ་འགྱུར་བརྒྱ་དང་བརྒྱད། གསེར་བྲིས་འབུམ་པོ་ཏི་བཅུ་གཉིས། གསེར་བྲིས་མ་ཎི་བཀའ་འབུམ་པོ་ཏི་གཉིས། གསེར་དཀར་གྱིས་བྲིས་པའི་བཀའ་གྱུར་པོ་ཏི་བརྒྱ་དང་བརྒྱད། གསེར་དངུལ་ཕྱེད་མའི་བཀའ་འགྱུར་དང་བསྟན་འགྱུར་ཆ་གཉིས། ཁྱོན་གསེར་དངུལ་གྱིས་བྲིས་པའི་གསུང་རྟེན་པོ་ཏི་ཆིག་སྟོང་བཞི་བརྒྱ་ཞེ་དྲུག་བཞུགས། ཐུགས་ཀྱི་རྟེན་ལ་མཆོད་རྟེན་གསེར་གདུང་བདུན། དངུལ་གདུང་གཅིག་ཏེ་ཁྱོན་བརྒྱད་བཞུགས། གཞན་ཡང་མདུན་བཤམས་སྒྲོམ་སྟེགས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ལ་ཁྱུང་གི་སྒོ་ང་གཅིག། བསེ་རུའི་རྭ། གཡག་རྒོད་རྭ། མེ་ལོང་རྒྱ་ནག་མ་མཐའ་བསྐོར་ཐོ་བཞི་ཅན་གསུམ། བལ་བོའི་ལི་ཏིང་། ཐོད་བདུན་ཚར་ལྔ། མན་ཌལ་རྒྱ་ནག་པ་ལྔ། གླང་ཆེན་མཆེ་བ་བཞི། ཆ་ཀ་ཨལ་ཐན་རྒྱལ་པོའི་ལྕགས་སྒྱེད། སྤོས་ཕོར་རྒྱ་ནག་མ་ཆ་གསུམ་སོགས་གྲངས་མང་བཞུགས། གསེར་ཁང་ཐོག་མ་ནི་ཞབས་དྲུང་དགུ་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱ་མཚོས་རྟེན་དང་བཅས་པ་བཞེངས་མཛད་དེ། གསེར་ཟངས་ལས་གྲུབ་པའི་རྗེ་ཡབ་སྲས་གསུམ་གྱི་སྐུ། རྗེ་སྟོང་སྐུ། བྱམས་མགོན་ཡབ་སྲས་གསུམ། གནས་བརྟན་བཅུ་དྲུག། ཉེ་བའི་སྲས་ཆེན་བརྒྱད། ཀླུ་དབང་རྒྱལ་པོའི་སྐུ། ཆོས་རྒྱལ་སོགས་གསེར་སྐུ་ཁྱོན་བརྒྱ་ཙམ་བཞུགས། གསུང་རྟེན་དུ་བཀའ་འགྱུར། བསྟན་འགྱུར། རྗེ་ཡབ་སྲས་གསུམ་གྱི་གསུང་འབུམ། དེ་མིན་གསུང་རྟེན་སྣ་ཚོགས་བཞུགས།

ཀུན་གཟིགས་ལྷ་ཁང་དུ་ཞབས་དྲུང་དྲུག་པ་འཇམ་དཔལ་དགེ་འདུན་རྒྱ་མཚོས་རྒྱ་ནག་ནས་ཆེད་མངགས་ཀྱིས་བཟོ་བོ་བཀུགས་ཏེ་རྒྱ་ནག་གོང་མའི་ཕོ་བྲང་གི་དབྱིབས་དང་ཆགས་ཚུལ་འདྲ་བ་ཞིག་བཟོ་བསྐྲུན་མཛད། ད་ལྟ་ལྷ་ཁང་འདི་མེད། ནང་རྟེན་གཙོ་བོ་པཎ་ཆེན་དཔལ་ལྡན་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཞབས་དྲུང་རང་ཉིད་ལ་གནང་བའི་རྟེན་བདུད་རྩི་འབབ་མ་ཞེས་ཐུབ་པའི་ཞལ་ངོ་ན་བདུད་རྩི་དངོས་སུ་འབབ་པ་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཞིག་བཞུགས་པས་མཚན་ལའང་དེ་བཞིན་གྲགས་སོ། བདེ་མཆོག་ཡབ་ཡུམ་གྱི་[page 55] གསེར་སྐུ། ཐུགས་ལ་དྲོད་རྟ་རྔ་ཙམ་བཞུགས་པའི་མཚན་ལ་བདེ་མཆོག་རྔ་དྲོད་མ་ཞེས་པ་དང་། རྒྱ་ནག་གོང་མ་ཆན་ལུང་གིས་གནང་བའི་གཡང་ཊིའི་ཇོ་བོ། དེར་ཙན་དན་གྱི་བཞུགས་ཁང་དང་མུ་ཏིག་གི་གདུགས། མུ་ཏིག་གི་ཕྲེང་བ་སོགས། བྱམས་དགོན་མདའ་ཚད་མ། སངས་རྒྱས་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་ཞིང་ཁམས། བཀའ་འགྱུར་དང་བསྟན་འགྱུར་སོགས་བཞུགས། མགོན་ནང་དུ་ཡི་དམ་རྡོ་རྗེ་འཇིགས་བྱེད་ལ་ཆོས་སྐྱོང་ཞལ་ཚང་གི་སྐོར་བ་སོགས་བཞུགས།

ཆོས་གྲྭ་གོང་འོག་གཉིས་ལས་འོག་མ་ནི་ཞབས་དྲུང་དྲུག་པ་འཇམ་དཔལ་དགེ་འདུན་རྒྱ་མཚོས་བཞེངས་པར་མཛད། ཆོས་གྲྭ་གོང་མ་ནི་ཞབས་དྲུང་བརྒྱད་པ་ངག་དབང་མདོ་རྒྱུད་ཡོན་ཏན་རབ་རྒྱས་རྒྱན་མཚན་གྱིས་བཞེངས་པར་མཛད་དེ་ཆོས་གྲྭ་གོང་འོག་གཉིས་ཀྱི་ཕྱོགས་བཞི་ལ་ལྷ་ཁང་རེ་བཏབ། ཚེ་འཛིན་ཁང་དུ་རྗེ་ཡབ་སྲས་གསུམ་དང་རྗེ་དགེ་ལེགས་མ་སྟོང་སྐུ། རྟ་མགྲིན་ལྷ་ཁང་དུ་གསང་བདེ་འཇིགས་གསུམ་གཙོས་པའི་གདམ་སྐུ་འགའ། འཇམ་དབྱངས་ཁང་དུ་འཇམ་དཀར་དང་རིག་བྱེད་མ་སོགས་ཀྱི་སྨན་སྐུ། ལྷ་མོ་ཁང་དུ་དཔལ་ལྡན་ལྷ་མོ་དང་གདུགས་དཀར་སོགས་བཞེངས།

གཙུག་ལག་ཁང་ནི་ཞབས་དྲུང་དང་པོ་ཟླ་བ་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་ཕྱག་བཏབ། ཕྱིས་སུ་ཞབས་དྲུང་དང་བླ་གྲྭ་རྣམས་ཀྱིས་རིམ་གྱིས་བརྒྱུད་སྤེལ་མཛད་དེ་བཞེངས་ཐོག། བྱམས་པ་གཙོ་འཁོར་གསུམ། ཇོ་བོ། རྗེ་རིན་པོ་ཆེ། ཚེ་དཔག་མེད་སོགས་ལ་ཐོག་བརྩེགས་གསུམ་ཡོད་པ་སྨན་འདམ་གྱི་སྐུ། སངས་རྒྱས་སྨན་ལྷ། འཇིགས་བྱེད། སྒྲོལ་མ་ཉེར་གཅིག། གནས་བརྟན་བཅུ་དྲུག། ཟླ་བ་རྒྱལ་མཚན་གྱི་འདྲ་སྐུ། འཇམ་དཔལ་དགེ་འདུན་རྒྱ་མཚོའི་འདྲ་སྐུ། རྒྱལ་བ་རྡོ་རྗེ་འཆང་གི་གསེར་སྐུ་ཁྱད་འཕགས་ཅན། སྨན་བླ་བློས་བསླངས་སོགས་གྲངས་ལས་འདས་པ་བཞུགས།

ཆོས་སྲིད་འཛིན་པའི་སྐོར་ལ་གཙོ་བོ་ཞབས་དྲུང་ཉིད་ཡིན། དེ་ནས་རྒྱལ་ཚབ་ཀྱིས་འགན་བཞེས་པ་ཡིན་ཏེ་ཞབས་དྲུང་མ་བཞུགས་ཚེ་ཁོང་ལ་སྲིད་འཛིན་གྱི་ཐོབ་ཐང་ཡོད། འདི་བ་ཞབས་དྲུང་གིས་བསྐོ་བཞག་དགོས། བླ་དཔོན་ཡང་ཟེར་ཆོག། དགེ་བསྐོས་དང་དབུ་མཛད། གཞན་ལས་སྣེ་བསྐོ་བཞག་སོགས་འདི་བར་དབང་ཆ་ཡོད་དེ་མདོར་ན་དགོན་པའི་ལས་སྣེ་ནི་བླ་བྲང་གི་འདེམ་བཞག་བྱེད་དགོས་པས། དགོན་པའི་ཆོས་སྲིད་འཛིན་མཁན་གྱི་སྐོར་ལ་སྤྲུལ་སྐུ་གཅིག། བླ་དཔོན་གཅིག། རྒྱལ་ཚབ་ཀྱང་ཟེར། མཁན་པོ་གཅིག། དགེ་བཤེས་བརྒྱད། དགེ་བསྐོས་གསུམ། དབུ་མཛད་གསུམ། མཆོད་དཔོན་གཅིག མཆོད་གཡོག་གཅིག་སོགས་དེ་དག་གིས་མདོ་སྔགས་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་སྒོ་ནས་བསྟན་པ་སྐྱོང་བ་ཡིན། “བཞི་རྒོལ་”མ་བྱས་བར་དུ་ཞབས་དྲུང་སྐུ་རབས་བཅུ། མཁན་པོ་དྲུག་ཅུ་རེ་དྲུག་ཙམ། དགེ་བཤེས་རྒྱ་དང་ལྔ་བཅུ། དགེ་བསྐོས་ཉིས་རྒྱ་དྲུག་ཅུ་ལྷག དབུ་མཛད་ཀྱང་ཕལ་ཆེར་དེ་ཙམ་ཕེབས། སེར་མོ་བའི་གྲངས་ནི་རེ་འགར་སྟོང་ཕྲག་ཙམ་དང་རེ་འགར་བརྒྱད་བརྒྱ་ཙམ་བཞུགས། གྲངས་མང་[page 56] ཤོས་ནི་ཞབས་དྲུང་དགུ་བ་བློ་བཟང་ཐུབ་བསྟན་འཇིགས་མེད་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱ་མཚོའི་སྐབས་སུ་ཡིན་ཏེ་དེ་དུས་སེར་མོ་བའི་གྲངས་གཅིག་སྟོང་ཉིས་བརྒྱ་ཙམ་ལ་བསླེབས། དེ་ལས་དཔེ་ཆ་བལྟ་ཀློག་མཁན་བདུན་བརྒྱ་ལྷག་ཡོད། དེ་དག་འཛིན་གྲྭར་བཞུགས་ཚུལ་ནི། བསྡུས་གྲྭ་ལ་འཛིན་གྲྭ་བརྒྱད་ཡོད་དེ། ཁ་དོག་དཀར་དམར་ལ་འཛིན་གྲྭ་གཉིས། གཞི་གྲུབ་ལ་འཛིན་གྲྭ་གཉིས། བསྡུས་འབྲིང་ལ་འཛིན་གྲྭ་གཉིས། བསྡུས་ཆེན་ལ་འཛིན་གྲྭ་གཅིག། རྣམ་འགྲེལ་ལ་འཛིན་གྲྭ་གཅིག་བཅས་ཏེ། འཛིན་གྲྭ་རེ་ལ་ཕལ་ཆེར་ལོ་གཉིས་རེ་ཙམ་དགོས་པ་དང་། འཛིན་གྲྭ་རེ་ལ་ཆ་སྙོམས་མི་བཞི་བཅུ་ཙམ་ཡོད། དེ་ནས་ཕར་ཕྱིན་ལ་འཛིན་གྲྭ་དྲུག་ཡོད་དེ། གཞུང་གསར། སྐབས་དང་པོ། སྐབས་གཉིས་པ། སྐབས་གསུམ་པ། སྐབས་བཞི་པ། སྐབས་བརྒྱད་པ་བཅས་འཛིན་གྲྭ་རེ་རེ་ལ་སློབ་གཉེར་བྱེད་མཁན་ཆ་སྙོམས་ཉི་ཤུ་ལྷག་དང་སྦྱངས་བརྩོན་ལོ་གཉིས་རེ་དགོས། དེ་ནས་དབུ་མ་ལ་འཛིན་གྲྭ་གཅིག སློབ་ཡུན་ལོ་གཉིས། སློབ་གཉེར་མཁན་བཅུ་ལྷག དེ་ནས་མངོན་པ་མཛོད་ཀྱི་འཛིན་གྲྭ་ལ་སློབ་ཡུན་གཏན་འཁེལ་མེད། དགེ་བཤེས་སོགས་འཛིན་གྲྭ་འདི་ལས་ཐོན་ཏེ་སྦྱངས་མཁན་མི་གྲངས་ལྔ་བཅུ་ཙམ་ཡོད། ལ་ལ་འདི་རུ་ཚེ་གང་བོར་བཞུགས།

དགོན་པ་འདི་མདོ་སྔགས་ཟུང་འབྲེལ་ཡིན་ཏེ། མདོ་ཕྱོགས་ཀྱི་སྐོར་ལ་ཆོས་གྲྭ་ཆེན་མོའི་རྩ་བ་གཞུང་པོ་ཏི་ལྔ་རྩ་འགྲེལ་བཅས་ལ་དུས་རྒྱུན་སྦྱངས་པ་དང་། སྔགས་ཕྱོགས་ཀྱི་སྐོར་ལ་གསང་འདུས། བདེ་མཆོག། འཇིགས་བྱེད། ཀུན་རིགས་སོགས། རབ་ཡིན་ན་ཚང་མ་བློ་རུ་སྐྱོར་ཐུབ་དགོས། དེ་དག་རྒྱུག་སྤྲོད་ཚུལ་ལ་སྔགས་རྒྱུག རྩོད་རྒྱུག འདོན་རྒྱུག་སོགས་ཡིན་ཏེ། སྔགས་རྒྱུག་ལ་སྨོན་ལམ་ཆ་ཚང་། ས་ལམ་སྐབས་གསུམ། བསྐང་གསོ་ཆ་ཚང་། གསང་བདེ་འཇིགས་གསུམ། འདོན་རྒྱུག་ནི་འདི་དག་གི་ཁར། ལམ་རིམ་ཆེན་མོ། རྗེའི་དྲང་ངེས་ལེགས་བཤད་སྙིང་པོ། རྟེན་འབྲེལ་བསྟོད་པ་སོགས། རྒྱུགས་སྤྲོད་ཨང་དང་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ལྡེབ་མ་ཆིག་སྟོང་ལྷག་བློ་རུ་ངེས་ཐུབ། རྩོད་རྒྱུག་ནི་ཚད་མ་དང་། ཕར་ཕྱིན། དབུ་མ། མཛོད་བཅས་མཁན་པོ་དང་གྲྭ་ཚང་དགེ་བསྐོས་ཀྱི་དྲུང་དུ་སྤྲོད་དགོས། དུས་ཚོད་ནི་ལོ་རེའི་ཧོར་ཟླ་བཞི་པའི་ཚེས་གཅིག་ནས་འགོ་བཙུགས་ཏེ། ཟླ་དེའི་ཚེས་བཅོ་ལྔ་ཉིན་དགའ་རྟགས་སྤྲོད་པ་ཡིན། དགའ་རྟགས་ཨང་དང་པོ་ལ་ཏཱ་ཡུང་སུམ་ཅུའམ་བཞི་བཅུ་ཙམ་དང་དར་དཀར་སོགས་ཡོད། དེ་ནས་རིམ་པ་ལྟར་སྒོར་མོ་ཇ་སོགས་སྤྲོད། ཆོས་ཐོག་གི་སྐོར་ལ། ཧོར་ཟླ་དང་པོའི་ཚེས་གཅིག་ས་ལམ་སྐབས་གསུམ་ཆོས་ཐོག་ཉིན་གཅིག། ཧོར་ཟླ་དང་པོའི་ཚེས་དྲུག་ལ་ཇ་བཏབ་ནས་བདུན་ལ་ཚོགས། བཅུ་བཞི་ལ་སྨོན་ལམ་མཆོད་པ། བཅོ་ལྔ་ལ་བྱམས་པ་གདན་འདྲེན། དེའི་བཅུ་བདུན་ནས་བསྙེན་གནས་ཆ་བརྒྱད། དེའི་ཉེར་བརྒྱད་ལ་དཔལ་འཁོར་ལོ་སྡོམ་པའི་ས་ཆོག་ཉིན་དྲུག ཧོར་ཟླ་གཉིས་པའི་ཚེས་བཞི་ནས་རྡུལ་ཚོན་ལ་བརྟེན་པའི་དཔལ་འཁོར་ལོ་བདེ་མཆོག་གི་བདག་བསྐྱེད། མདུན་བསྐྱེད། [page 57] བུམ་བསྐྱེད་གསུམ་དང་། དབང་མཆོག། སྦྱིན་སྲེག ཀླུ་ཆོག་བཅས་ཉིན་བདུན་ལ་ཚོགས། དེའི་བཅུ་གཅིག་ལ་དཔྱིད་ཆོས་ཟླ་བ་གཅིག། ཧོར་ཟླ་གསུམ་པའི་ཚེས་གཅིག་ལ་གྲོལ། དེའི་བཅུ་བཞི་ལ་དྲུག་ཅུ་བ་ལྕགས་མཁར་ཟུར་བཅུ་དྲུག་པའི་འཁྲུལ་བརྩེགས་ཀྱི་བསྙེན་སྒྲུབ་གཏོར་གསུམ། གར་འཆམ་བཅས་ཉིན་བཅུ་བདུན་ཚོགས། དེའི་གནམ་གང་ལ་མདོ་ཕྱོགས་ནས་གཞུང་པོ་ཏི་ལྔའི་རྩ་འགྲེལ་སོགས་རྒྱུག་སྤྲོད། ཧོར་ཟླ་བཞི་པའི་ཚེས་བདུན་ནས་དབྱར་ཆོས་ཟླ་བ་གཅིག། དེའི་རིང་ལ་འཇིགས་བྱེད་ལྷ་བཅུ་གསུམ་མའི་རྡུལ་ཚོན་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་བརྟེན་པའི་སྒྲུབ་མཆོད་ཉིན་བཅུ་དགུར་ཚོགས། ས་ག་ཟླ་བའི་ཚེས་བཅོ་ལྔ་ལ་མཁན་པོ་ནས་རྒྱུག་སྤྲོད་ཀྱི་གཏང་རག་བཏང་། ཧོར་ཟླ་ལྔ་བའི་ཚེས་བཅུ་བདུན་ལ་བཅུ་ཆོས་ཉིན་བཅུར་ཚོགས། དེའི་ཆོས་མཚམས་སུ་ཕར་ཕྱིན་འཛིན་གྲྭའི་ཕར་ཕྱིན་བཏང་། ཧོར་ཟླ་དྲུག་པའི་ཚེས་བཅུ་གསུམ་ནས་ཀུན་རིགས་ཆོས་ཐོག་ཉིན་བཞི་ཚོགས། དེའི་བཅོ་ལྔ་ལ་གསོ་སྦྱོང་། ཚེས་བཅུ་དྲུག་ལ་དབྱར་གནས་ཟླ་བ་ཕྱེད་གཉིས། དེའི་རིང་ལ་གླིང་བསྲེའི་དམ་བཅའ་ལ་མཛོད། ཕར་ཕྱིན། དབུ་མ། འདུལ་བ་བཞིར་བླ་མ་བཞི་བསྐོ། དེའི་དམ་བཅའ་གཏོང་ཚུལ་ནི། གྲྭ་སའི་དགེ་བཤེས་ལྷ་རམས་པ་ནང་ལྟར་དེའི་རྗེས་སུ་རིག་ཆུང་ཚོགས་ལམ། ཕར་ཕྱིན་སྐོར་ནས་བྱམས་གཞུང་། ཡང་དག་མཐའ། ཆོས་འཁོར། སྐབས་གསུམ། སེམས་བསྐྱེད། བཀའ་བསྟན་འགྱུར། རིག་སྦྱོར་བཅས་ཉིན་བཞིར་གཏོང་། ཧོར་ཟླ་བདུན་པའི་གནམ་གང་ལ་རྩ་ཆོག ཧོར་ཟླ་བརྒྱད་པའི་ཚེས་གཅིག་ནས་ཚེས་གསུམ་བར་དགག་དབྱེ། དེའི་ཆོས་མཚམས་སུ་བླ་བྲང་ནས་ཞབས་བརྟན་བསྐང་གསོ་ཉིན་བརྒྱད། ཧོར་ཟླ་དགུ་པའི་ཚེས་བཅུ་བདུན་ནས་སྟོན་ཆོས་ཟླ་བ་གཅིག། དེའི་ཉེར་གཉིས་ལ་དམིགས་བརྩེ་མའི་བུམ་སྒྲུབ། ཧོར་ཟླ་བཅུ་པའི་ཚེས་བཅུ་དྲུག་ལ་སྟོན་ཆོས་གྲོལ། དེའི་བཅོ་བརྒྱད་ལ་སྨན་བླའི་ཆོས་ཐོག་ཉིན་བདུན། དེའི་ཉེར་ལྔ་དགའ་ལྡན་ལྔ་མཆོད་ཆེན་མོ། ཉིན་བདུན་ལ་སེང་གདོང་སྒྲུབ་མཆོད། དེའི་ཆོས་མཚམས་སུ་དགེ་འདུན་རྣམས་དཔེ་མཚམས་ལ་བཞུགས། ཧོར་ཟླ་བཅུ་གཉིས་པའི་ཚེས་གཅིག་ནས་བཅོ་ལྔ་བར་དབྱངས་དར་ཕྱར། དེའི་བཅོ་རྒྱད་ནས་དགུ་གཏོར། བསྙེན་སྒྲུབ་གཏོར་གསུམ་གར་འཆམ་བཅས་ཉིན་བཅུ་གཉིས་ཚོགས། དེ་ནས་ལོ་གསར་ཚེས་གཅིག་ལ་ཞབས་དྲུང་གིས་རྒྱ་ནག་གོང་མས་གནང་བའི་སྐུ་ཆས་བཞེས་ཏེ། ལྷ་ཁང་སོ་སོའི་ནང་དུ་རྟེན་མཇལ་དང་ཐུགས་སྨོན་གནང་བར་མཛད། དེ་ནས་དུས་ཆེན་འགའ་ཞིག་ལ་འཆམ་ཡོད་པས་དེ་དག་ནི། དགུ་གཏོར་གྱི་སྐབས་སུ་ལྷ་མོ་དང་འཇིགས་བྱེད། བེག་རྩེ། ཆོས་རྒྱལ་བཞི། ཆུ་སྲིན་རྡོ་རྗེ། སེང་གེ་རྡོ་རྗེ། ཀེང་རུས་ཏེ་དུད་བདག་དྲུག་བོན་པོ་གཉིས། དབྱུག་པ་ཁྲ་རིལ་གཉིས། རྒྱལ་ཆེན་སྡེ་བཞི། གནས་བརྟན་བཅུ་དྲུག་ནང་གི་རྒྱ་ནག་ཧྭ་ཤང་། ཤྭ་གཅིག་སོགས་ཡོད། སྨོན་ལམ་སྐབས་སུ་གསེར་ཁང་ལྷ་མི་གཅིག་(དགོན་པ་རང་གི་ལྷ་ཡིན་)། མགོན་པོ་བྲམ་གཟིགས། ལྷ་ཚངས་པ། རྣམ་སྲས། རྡོ་རྗེ་ལེགས་པ། བྱ་ཁྱུང་། བྱ་ཤང་ཤང་[page 58] གཉིས། གླང་ཆེན་གཉིས་སོགས་དང་། ལྕགས་མཁར་དུས་སུ་ལྕགས་མཁར་དང་ཆོས་རྒྱལ་བཞི། ལྷ་མོ། བ་བེག་ཙེ། ཤྭ་གཉིས། གཡག་གཉིས། ཀེང་རུས་གཉིས། སྔགས་པ་གཉིས། ཞྭ་ནག་བརྒྱད། ཆོས་རྒྱལ་ཡབ་ཡུམ་གཉིས་སོགས་ཆོས་སྡེ་འདི་སྟོན་པའི་སྲོལ་བཟང་རྒྱུན་ཆགས་པ་མ་ཟད། ལྷག་པར་དུ་དགོན་པ་འདིར་ངོ་མཚར་ཅན་གྱི་གྲོང་འཇུག་①གི་མཛད་པ་བྱུང་ཚུལ་ནི་ཡུལ་གྲུ་ཀུན་དུ་ཧ་ལས་དགོས་པ་ཞིག་རེད། ཞབས་དྲུང་གསུམ་པ་རྒྱལ་བ་རྒྱ་མཚོ་རྒྱ་ནག་ཤུ་གྲུ་(苏州:སུའུ་ཀྲུའུ་)ཞེས་པའི་ཡུལ་ཕྱོགས་སུ་ཕེབས་སྐབས། སྐུ་འབྲུམ་ལྟ་བུ་ཞིག་གི་ཚུལ་བསྟན་ཏེ་སྐུ་གཤེགས། དེར་སུག་ཆུ་ཞེས་པའི་ཆུ་འགྲམ་དུ་གྲོང་པ་ཞིག་གི་ནང་ན་བོད་ཀྱི་རིས་སུ་གྱུར་བའི་རྒྱ་ཕྲུག་ལོ་ཉི་ཤུ་ལོན་པ་ཞིག་འཆི་ནས་དུར་ཁྲོད་དུ་བཞག་པའི་ཚེ། རོ་ནི་རོ་སྒམ་གྱི་སྟེང་དུ་སྐྱིལ་ཀྲུང་བཅས་ཏེ་བཞུགས་ཙ་ན། ཐམས་ཅད་འཇིགས་སྐྲག་བྱུང་བའི་དབང་གིས་རྒྱ་ནག་གི་མི་དཔོན་ཅང་ཇུན་དང་། ཐེ་ཇུ་སོགས་ལ་ཞུས་ཏེ་དམག་བསྡུས། ཐམས་ཅད་ཀྱི་འབྱུང་པོ། འབྱུང་པོ་ཟེར་ནས་དང་དབྱུག་པ། མཚོན་ཆ་སོགས་ལག་ལ་གང་ཡོད་ཀྱིས་གསོད་པའི་སྦྱོར་བ་བརྩམས་ཀྱང་། ཅི་ཡང་མ་ནུས་པར་བྱ་ཐབས་ཟད་པའི་སྐབས་སུ། སྐད་ཆ་དྲིས་པའི་ལན་དུ། ང་ནི་སྟོང་འཁོར་ཞབས་དྲུང་ཡིན། འདི་ལྟར་གྲོངས་འཇུག་མཛད་པ་ཡིན། ཁྱེད་རྣམས་སྐྲག་མི་དགོས་སོགས་ཀྱི་གསུང་འཕྲིན་གནང་སྐབས། ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དད་གུས་བྱས་སོ། འདི་ལྟ་བུ་སངས་རྒྱས་སྟོན་པའི་རྒྱུ་ལས་སྨིན་པའི་ཡོན་ཏན་ནི། དགོན་པ་རང་ལ་ཡོད་པའི་དམིགས་བསལ་གྱི་མཛད་འཕྲིན་ཡིན། འདིའི་སྐོར་ཞིབ་པར་སྟོང་འཁོར་ཞབས་དྲུང་རྣམ་ཐར་དང་། མདོ་སྨད་ཆོས་འབྱུང་། སྐུ་འབུམ་གདན་རབས། དེབ་ཐེར་དམར་པོ་སོགས་སུ་གསལ།

དེའང་དགོན་པ་འདི་ལ་མཆོད་སྡེ་མང་ཙམ་ཡོད་པས་སེར་མོ་བ་ཡོང་ཁུངས་ཀྱང་དེ་དག་ཡིན། དེང་སྟོང་འཁོར་ཆུས་ཀྱི་བསོ་ཐང་མདའ་ཤང་དང་རྡོ་ཐོག་ཤང་གཉིས་སུ་ཁྱབ་ཡོད། བསོ་ཐང་མདའ་ཤང་ལ་བསོ་ཐང་མདའ། འབྲུ་ཡུལ། མདའ་མཐང་། འབུམ་སྡུད། མཁར་སྲུང་། རི་གདོང་། ཝ་ལ་མདའ། བཙན་ར། ཉ་ཁྲི་སོགས་གྲོང་པ་ཁག་བཅུ་ཡོད། རྡོ་ཐོག་ཤང་ལ་སྒོ་མང་། འོག་ཟླ། མཉམ་རི། ལ་ཐོག། དབོ་ཟླ་སོགས་གྲོང་པ་ཁག་ལྔ་སྟེ་ཁྱོན་བཅོ་ལྔའོ། དེའང་མདོ་སྟོད་སྨད་ཀུན་ནས་གྲྭ་སར་ཞུགས་པ་མང་ལ། ལྷག་པར་དུ་མདོ་སྨད་ཟི་ལིང་སྟོང་འཁོར་ཕྱོགས་ཀྱི་མང་ལ། གཞན་ཡང་བུ་དགོན་སོགས་སུ་ཡོང་བའི་སེར་མོའང་ཡོད། སྔར་དགོན་པ་འདི་ལ་བུ་དགོན་བཞི་ཡོད་དེ། ཞི་ཆེན་དགོན་དང་། འབུམ་ཆོས་དགོན། ཉི་དར་རྒྱས་དགོན། ལུ་གུ་དགོན་བཅས་ཡིན། དེ་དག་ཕན་ཚུན་གྱི་འབྲེལ་བ་ནི། ཉི་དར་རྒྱས་དགོན་དུ་བླ་མའི་སྐུ་ཚབ་བཏང་ནས་ཆོས་ཀྱི་དབང་ལུང་ཁྲིད་གསུམ་མཛད་དགོས་པ་དང་། འབུམ་ཆོས་དགོན་དང་ཞི་ཆེན་དགོན་གཉིས་ལའང་བླ་མ་གཏོང་དགོས་པ་དང་། དུད་ཁག་མང་པོའི་ཕྲུ་གུ་དགོན་པ་འདིར་ཞུགས་ནས་རབ་དུ་བྱུང་དགོས་པའི་བཀའ་སློབ་ཡོད་པ་མ་ཟད། [page 59] ཞི་ཆེན་དགོན་གྱིས་བླ་བྲང་ལ་རྟ་ཁྲལ་སོགས་འཇལ་དགོས། ལུ་གུ་དགོན་གྱི་དགེ་བསྐོས་དང་དབུ་མཛད་ཚང་མ་སྟོང་འཁོར་དགོན་པས་བསྐོ་བཞག་བྱེད་དགོས། ཕྱིས་སུ་ལུ་གུ་དགོན་དང་ཉི་དར་རྒྱས་དགོན་པ་མ་གཏོགས་གཞན་གཉིས་རང་གིར་བདག་ནས་བརྩི་རྒྱུ་མེད་པར་སྙམ།

སྤྱི་ལོ་1959ལོའི་སྔོན་དུ། དགོན་པ་འདིར་ཞིང་མུའུ་བརྒྱ་དང་ཉི་ཤུ། ཕྱུགས་ཟོག་བརྒྱ་དང་ལྔ་བཅུ་ཙམ། མ་དངུལ་སྒོར་མོ་(ཏཱ་ཡང་)ཁྲི་སུམ་ཅུ་ཙམ། དགོན་པས་གསང་བདེ་འཇིགས་གསུམ་གྱི་ཚོགས་པ་སོགས་ལ་འགྲོ་སོང་གཏོང་བར་མ་ཟད། ཆོས་གྲྭ་དང་གྲྭ་པ་སོགས་ལ་ཕོག་སྤྲོད་དགོས། གྲྭ་པ་རེ་ལ་ལོ་རེར་སྒོར་མོ་ཉིས་བརྒྱ་ཙམ་དང་། ནས་རྒྱ་མ་སུམ་བརྒྱ་རེ་ཡོད། བླ་བྲང་ལ་ཞིང་མུའུ་བརྒྱ་ཙམ་དང་། ཕྱུགས་ཟོག་སུམ་ཅུ། རྟ་དྲེལ་སོགས་ཉི་ཤུ་ཙམ་ཡོད། མ་དངུལ་སྒོར་མོ་ཁྲི་བཅོ་ལྔ་ཙམ་ཡོད། སྤྲུལ་སྐུ་དང་འཁོར་གཡོག་ཚང་མའི་འགྲོ་སོང་བླ་བྲང་རང་གིས་གཏོང་དགོས། དེའང་དགོན་པ་འདིར་འཛམ་བུ་གླིང་དུ་གནས་ཆེན་ཉེར་བཞི་ཡོད་པའི་ནང་ཚན། རིགས་གསུམ་མགོན་པོའི་གནས་རི་ཡོད་པས། ལོ་རེའི་དྲུག་པའི་ཚེས་བཞི་ལ་སྟོད་ཟླ་ཆུ་ཁ་ཚུན་ཆད་དང་། སྨད་དར་རྩེ་མདོའི་ཡན་ཆད། བྱང་མཚོ་སྔོན་ཟི་ལིང་དང་མགོ་ལོག། སི་ཁྲོན་རྔ་བ། ཀན་སུའུ་ཡི་ཨ་མདོ་བླ་བྲང་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་སོགས་ནས་དད་ལྡན་སེར་སྐྱ་ཕོ་མོ་འདུས་པ་རྒྱུན་མི་ཆད་ཅིང་། བསང་གི་དུ་སྤྲིན་དང་རླུང་རྟ། དར་ཚོན་བཅས་བར་སྣང་གཡོ་བ་དང་སྦྲ་གུར་གྱིས་ལུང་བར་གང་། གནས་རི་འདི་ལ་སྟོང་འཁོར་གནས་རི་ཟེར་བའི་གནས་ཡིག་ཞིག་ཡོད་པར་མ་ཟད། ཨོ་རྒྱན་རིན་པོ་ཆེས་མཛད་པའི་གནས་ཡིག་ཀྱང་ད་ལྟའི་བར་དུ་བཞུགས་ཡོད།

རིག་གནས་གསར་བརྗེའི་སྐབས་སུ། བླ་བྲང་གི་ཁང་བ་དང་དགོན་པའི་པར་ཁང་། བཀའ་འགྱུར་ཁང་སོགས་རྟེན་དང་བཅས་པ་མེ་ལ་བསྲེགས། སྤྱི་ལོ་1973ལོའི་ཧོར་ཟླ་དང་པོའི་ཚེས་བཞི་ཉིན་ས་འགུལ་ཆེན་པོ་བྱུང་བས། ཀུང་སིའི་ཚོང་ཁང་དུ་གྱུར་བའི་འདུ་ཁང་ཆེན་མོ་དང་། ཞང་སྲིད་གཞུང་སྡོད་གནས་སུ་གྱུར་བའི་བླ་བྲང་གི་གསེར་ཁང་བཅས་ཚང་མ་འཇིག་ཏེ་དགོན་པ་ཤུལ་མེད་དུ་སོང་།

དེ་ནས་བཅོས་བསྒྱུར་སྒོ་འབྱེད་ཀྱི་སྐལ་བཟང་གི་ཉི་མ་ཤར་བས། ཀུན་གྱི་སྟོང་འཁོར་མང་ཚོགས་ཀྱིས་དགོན་པའི་ནང་རྟེན་མང་ཙམ་ཉར་ཡོད་པ་རྟོགས་རྗེས། སྲིད་གཞུང་གིས་ཐོག་མར་རིག་གནས་ཁང་ཞིག་འཛུགས་རྒྱུའི་འཆར་གཞི་བཀོད་དེ། སི་ཁྲོན་ནང་བསྟན་སློབ་གྲྭའི་ཉག་རོང་སྤྲུལ་སྐུ་ཤེས་རབ་འོད་ཟེར་དང་། དཔལ་ལྷ་དགོན་གྱི་སྤྲུལ་སྐུ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན། ཁུལ་གྱི་ལས་བྱེད་པ་བཀྲ་ཤིས་དང་སྟོང་འཁོར་དགོན་པའི་རྡོ་རྗེ་ཚེ་རིང་གཙོས་མཆོད་སྡེའི་དུད་ཚང་རེ་རེ་བཞིན་ཕེབས་ཕྱིར། བསླུ་ཡོན་དགོས་མིན་གཉིས་ཀྱིས་སྔར་རྟེན་གསེར་སྐུ་བསྡོམས་པས་བཞི་བརྒྱ་བཅུ་གཉིས་དང་ཐང་ག་དང་གཞན་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་རྟེན། མཆོད་རྫས་སོགས་དུས་འདི་ལ་ཪྙེད་དཀའ་ཞིང་གྲངས་ཀྱི་ཐད་[page 60] ལའང་སྦས་རྟེན་འདི་ལྟ་བུ་བོད་གངས་ཅན་ལྗོངས་ཙམ་དུ་མ་ཟད། འཛམ་བུ་གླིང་ནའང་ཧ་ཅང་དཀོན། ལྷག་པར་དུ་རྒན་རྡོ་རྗེ་ཚེ་རིང་ལགས་ཀྱིས། མ་འོངས་པ་བསྟན་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཆེད་དུ་རང་གི་ཉེན་ཁ་ལ་མ་འཛེམ་པར་ཁོང་གཅིག་པུས་སྐུ་ཡི་རྟེན་ལ་ཇོ་བོའི་གཏེར་སེར་རིལ་མ་གཙོས་པའི་གསེར་སྐུ་ཉིས་བརྒྱ་སོ་ལྔ་དང་། དཔག་བསམ་འཁྲི་ཤིང་དང་སངས་རྒྱས་འཁྲུངས་རབས། ཙོང་ཁ་བརྒྱད་ཅུ། གནས་བརྟན་བཅུ་དྲུག། རྗེ་བཙུན་བྱམས་པའི་གོས་སྐུ་གསེར་བྲིས་མ་ཁང་བརྩེགས་གཉིས་ཙམ་ཅན་བཅས་ཁྱོན་ཐང་ག་ང་གཉིས་ཙམ། ལ་ལ་ཆ་ཚང་མེད། གསུང་གི་རྟེན་ལ་སྟོང་འཁོར་ཞབས་དྲུང་གི་རྣམ་ཐར་གཙོས་པོ་ཏི་ཁ་ཤས། གཞན་ཞབས་དྲུང་དགུ་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱ་མཚོའི་གདུང་རུས་ཙན་དན་སྒམ་ཅན། མཆོད་རྫས་ཀྱི་སྐོར་ལ་རྡོར་དྲིལ་ཆ་གཅིག། སྦུབ་ཆས་ཆེན་པོ་སྤུས་ལྡན་ཆ་གསུམ། ད་དུང་ཆོས་གོས་སྣམ་སྦྱར་བཅས་ཚང་མ་དགོན་པ་ལ་ཕུལ་བ་དང་ཕྱིས་སུ་དགོན་པ་གསར་འཛུགས་ཐད་ལའང་དབུ་ཁྲིད་མཛད་དེ་བཀའ་དྲིན་ཤིན་ཏུ་ཆེའོ། གཞན་ཡང་བླ་མ་ངང་ལི་དགའ་ཟེར་བ་ཞིག་ཡོད་པ་སྐབས་དེར་སྲིད་གཞུང་གི་བདག་གཉེར་མཁན་ལ་བསྐོས། དེ་བས་གནས་ཚུལ་མི་ལེགས་པ་དགོངས་ནས་རྟེན་གྱི་གཙོ་བོ་རྣམས་ཁོང་གིས་ཡིད་རྟེན་རུང་བ་རྣམས་ལ་བགོས་པར་མ་ཟད། དེ་དག་རེ་རེ་བཞིན་ཐོ་བཀོད་ནས་སྦས་སུ་བཅུག། ཁོང་འདའ་ཁར། ཐོ་ཡིག་གི་མཁན་པོ་བློ་བཟང་ལུང་རྟོགས་ལ་སྤྲད། ཡང་ཁོང་འདའ་ཁར་མི་གཞན་ཞིག་གི་ལག་ཏུ་བརྒྱུད་པས་ཐོ་ཡིག་དེ་ཁྱོན་མི་གསུམ་གྱི་ལག་ཐོག་ཏུ་བརྒྱུད་མཐར། ཆོས་སྒོ་ཕྱེ་བའི་སྐབས་སུ་ཐོ་ཡིག་ལ་བརྟེན་ནས་ནང་རྟེན་ཕལ་ཆེར་བསྡུ་རུབ་ཐུབ་པ་བྱུང་།

དེ་ནས་སྤྱི་ལོ་1981ལོའི་ཧོར་ཟླ་བཅུ་གཅིག་པའི་ཚེས་བཅོ་ལྔའི་དུས་བཟང་ཉིན་དེར། རིག་གནས་ཁང་འཛུགས་མགོ་བརྩམས་ནས་སྤྱི་ལོ་གྱ་བཞིའི་ལོ་ལ་ཡོངས་སུ་གྲུབ། དེར་ཁང་བ་ཀ་བ་བཅུ་བཞི་ཙམ་དང་བརྩེགས་གསུམ་ཡོད། སྤྱི་ལོ་1982ལོར་ཆོས་གྲྭ་གོང་འོག་གཉིས་བཞེངས་ཐུབ་པ་བྱུང་། སྤྱི་ལོ་1983ལོའི་ཟླ་བ་བདུན་པའི་ཚེས་སུམ་ཅུའི་ཉིན་ལ། རྗོང་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་གིས་ཆོས་སྒོ་ཕྱེ་ཆོག་པའི་ཆོག་མཆན་གནང་། དཀར་མཛེས་དགོན་གྱི་སྤྲུལ་སྐུ་ནག་ཚང་རིན་པོ་ཆེ་བྱམས་པ་ངག་དབང་དང་རྗོང་ཆོས་ལུགས་ཅུའུ་ཡི་ཅུའུ་ཀྲང་བསོད་ནམས་རྣམ་རྒྱལ་གཙོས་པའི་འགོ་ཁྲིད་དུ་མ་ཆོས་སྒོ་ཕྱེ་བའི་མཛད་སྒོ་ལ་ཕེབས། གྲྭ་བ་ཪྙིང་པ་ཉིས་བརྒྱ་བརྒྱད་བཅུ་ཙམ་འདུས་ཞིང་། མང་ཚོགས་སྟོང་ཕྲག་ཁ་ཤས་འཁོར་བས། སྔར་བཞིན་མཚན་དང་དོན་གཉིས་མཐུན་པའི་རྟེན་འབྲེལ་ལིགས་པོ་བྱུང་། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་སྤྱི་ལོ་གྱ་གཉིས་ལོར་སྒོར་མོ་ཉིས་སྟོང་བདུན་བརྒྱ་དང་། གྱ་དྲུག་ལོ་ལ་ཡང་རྫོང་ཆོས་ལུགས་ཅུ་ཡིས་གནང་བའི་སྒོར་མོ་ཁྲི་གཅིག་དང་། གོ་གཅིག་ལོར་སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་ཆོས་ལུགས་ཅུའུ་ཡིས་གནང་བའི་སྒོར་མོ་ཆིག་ཁྲི་ཉིས་སྟོང་དང་། སི་ཁྲོན་རིག་གནས་ཅུའུ་ཡིས་སྒོར་མོ་དྲུག་བརྒྱ་བཅས་གནང་། མང་ཚོགས་ཀྱི་འབུལ་ཡོན་ཆ་སྙོམས་ལོ་རེར་སྒོར་མོ་ཆིག་ཁྲི་ལྷག་ཡོད། འགོ་ཁྲིད་ཚན་ཆུང་ལ་ཐོག་[page 61] མར་མི་དགུ་བསྐོས་ཡོད་པ་དེ་ལས་རྒན་ཡོན་ཏན་མཐར་ཕྱིན་གྱིས་གཙོ་འགན་བཞེས། སྐབས་དེར་རྒན་རྡོ་རྗེ་ཚེ་རིང་། ཁོང་ཏང་གི་རྩ་འཛུགས་ནང་དུ་ཡོད་པས་གནས་སྐབས་འགན་བཞེས་སུ་མ་བཅུག་རུང་། འགོ་ཁྲིད་ཚན་ཆུང་དང་མཉམ་དུ་དགེ་འདུན་མང་བ་དང་མི་སེར་དབུ་ཁྲིད་མཛད་པར་བརྟེན། རིག་གནས་ཁང་དང་ཆོས་གྲྭ་གོང་འོག་མི་ཚད། སྤྱི་ལོ་1984ལོའི་ཧོར་ཟླ་གཉིས་པའི་ཚེས་བཅོ་ལྔ་ནས་སྟོང་འཁོར་གནང་གི་སྒྲུབ་ཕུག་ཏུ་ལྷ་ཁང་བཞེངས་འགོ་བརྩམས་ཏེ་གྱ་བཞི་ལོའི་ཟླ་བཞི་པར་རྟེན་དང་བཅས་པ་ཡོངས་སུ་གྲུབ། སྤྱི་ལོ་1988ལོའི་ཧོར་ཟླ་དགུ་པ་ནས་སྟོང་འཁོར་ཞབས་དྲུང་བཅུ་གཅིག་པའི་གཟིམ་ཆུང་གཙོས་པའི་བླ་བྲང་དང་འཆམ་ར་བཞེངས་འགོ་བརྩམས། དེའི་ཕྱི་ལོ་ཧོར་ཟླ་དགུ་བར་ནང་རྟེན་དང་བཅས་པ་ཡོངས་སུ་གྲུབ། སྤྱི་ལོ་དགུ་བཅུ་ཐམ་པའི་ཧོར་ཟླ་གསུམ་པའི་ཚེས་བརྒྱད་ཉིན་གཙུག་ལག་ཁང་བཞེངས་འགོ་བརྩམས་ཏེ་གོ་བཞི་པའི་སྤྱི་ཟླ་བརྒྱད་པ་ལ་ལྷ་རིས་འགའ་མ་གཏོགས། ནང་རྟེན་དང་ལྡེབས་རིས་སོགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་གྲུབ། གཞི་ཁྱོན་ཀ་བ་ཉི་ཤུ་ཅན་ལ་བརྩེགས་བཞི། དེའི་རྒྱ་ཕིབས་གསེར་འོད་ལྡན་པས་རྔམ་བརྗིད་ཤིན་ཏུ་ཆེའི། གཞན་ཡང་ཆུ་བོ་ཕ་རོལ་གྱི་ཡ་ཁོག་རི་ཁྲོད་རྟེན་དང་བཅས་པ་བཞེངས། དགོན་པའི་ལྕགས་རིའི་ནང་དུ་ཨ་ར་པ་ཙའི་དུང་འཁོར་དང་དབྱེན་ཟླུམ་མཆོད་རྟེན་ཁང་བརྩེགས་ཕྱེད་གཉིས་ཙམ་ཞིག་བཞེངས། ལྕགས་རིའི་ཕྱོགས་བཞི་ལ་ལྷ་ཁང་རེ། དེའི་ནང་རྟེན་བཞེངས་ཐུབ་མེད་ལ་ལྕགས་ར་ཡང་སྤུས་ལེགས་ཞིག་རྡུང་ཐུབ་མེད། དགོན་པའི་འོག་རོལ་ན་མཐོ་ཚད་སྤྱི་ཁྲི་ཉེར་གཅིག་ཙམཡོད་པའི་རྣམ་རྒྱལ་མཆོད་རྟེན་གཟུངས་གཞུག་སྤུས་དང་ལྡན་པ་བཅས་བཞེངས་པར་མ་ཟད། ད་བར་གྲྭ་ཤག་བརྒྱ་དང་ལྔ་བཅུ་ཙམ་བཞེངས་ཐུབ་པ་བྱུང་། དགོན་འདིའི་གཞི་ཁྱོན་ལ་སྨེའུ་གྲུ་བཞི་མ་ལྔ་ཁྲི་ལྷག་ཡོད། ལྷ་ཁང་དེ་དག་ལ་ནང་རྟེན་བཞུགས་ཚུལ་ནི།

དང་པོ། ཐོག་མར་རིག་གནས་ཁང་ལ་བརྩེགས་གསུམ་ཡོད་དེ། 1.འོག་བརྩེགས་རིག་གནས་ཁང་གི་དཀྱིལ་དུ་གཙོ་སྐུ་རྗེ་ཡབ་སྲས་གསུམ། རྗེ་སྐུ་ལ་མཐོ་ཚད་བརྩེགས་གཉིས། སྲས་གཉིས་ལ་མི་ལུས་ཚད་ལྡན་ཙམ། དེའི་གཡས་གྲལ་དུ་རིམ་གྱིས་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ། སྤྱན་རས་གཟིགས། འཇམ་པའི་དབྱངས། སྟོང་འཁོར་ཞབས་དྲུང་དྲུག་པ་འཇམ་དཔལ་དགེ་འདུན་གྱི་སྐུ་དམར་གདུང་། དེ་ནས་ཚེ་ལྷ་རྣམ་གསུམ་གྱི་ལྡེབས་རིས་དང་དེའི་གྱང་འགྲམ་ན་ཇོ་བོ་ཨ་ཏི་ཤའི་ལྡེབས་རིས་བཅས་བཞུགས། རྗེ་ཡབ་སྲས་གསུམ་གྱི་གཡོན་གྲལ་དུ་རིམ་བཞིན་གུ་རུ། ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ། སེང་གེའི་སྒྲ་བཅས་སོ། དེ་དག་ཚང་མ་སྨན་འདམ་ལས་གྲུབ་ཅིང་མཐོ་ཚད་ལ་ཁང་བརྩེགས་རེ་ཡོད། དེ་དག་གི་མདུན་ན་ཤེལ་གྱི་མཆོད་སྒམ་སྣ་རིང་པོ་ཞིག་བཞུགས་ཡོད་པས་དེའི་ནང་དུ་བསོ་ཐང་གྲོང་གི་བཀྲ་ཤིས་ཚེ་རིང་གིས་ཉར་ནས་ཕུལ་བའི་དགོན་པའི་སྐུ་རྟེན་རྩ་ཆེན་བདེ་མཆོག་རྔ་དྲོད་མ་དང་། རྒན་རྡོ་རྗེ་ཚེ་རིང་ནས་ཕུལ་བའི་སྐུ་རྟེན་སོགས་བསྡོམས་གསེར་སྐུ་བཞི་བརྒྱ་ཉེར་གཉིས་ཙམ་བཞུགས། གཞན་རིན་པོ་ཆེའི་རིགས་ལ་ཁྱུང་གི་སྒོ་ང་། [page 62] གླང་ཆེན་མཆེ་བ། བ་སོའི་གནས་བརྟན་བཅུ་དྲུག་(མཐེ་མོ་ཙམ་རེ་ཡོད་)ད་དུང་གནམ་ལྕགས་ཕུར་བུ་གཉིས་སོགས་དེ་དག་ཪྙིང་བ་ཤ་སྟག་ཡིན། 2.བརྩེགས་གཉིས་པ་ལ་ལྷ་མོའི་ཁང་ཡོད་པས་ལྡེབས་རིས་དཔལ་ལྡན་ལྷ་མོ་དང་། མཐའ་རིས་སུ་ཆོས་སྐོང་སྲུང་མ་ཆ་ཚང་གི་ལྡེབས་རིས། གཞན་ལྷ་གཉེར་ཁང་སོགས་ཁང་མིག་འགའ་ཡོད། 3.བརྩེགས་གསུམ་པ་བཀའ་འགྱུར་ཁང་དུ་སྨན་འདམ་ལས་གྲུབ་པའི་བྱམས་དགོན་གྱི་སྐུ་ཐོག་བརྩེགས་ཕྱེད་གཉིས་ཙམ་དང་། དེའི་གཡས་དང་གཡོན་འགྲམ་དུ་བཀའ་བསྟན་བསྡོམས་པོ་ཏི་བདུན་བརྒྱ་ཞེ་བདུན་ཡོད་པ་དེ་དག་ལས་གསེར་བྲིས་དང་དངུལ་བྲིས་ཀྱི་བཀའ་འགྱུར་དང་འབུམ་སོགས་བཞུགས། ཆོ་གའི་པར་ཤིང་དང་ལྷ་རིས་ཀྱི་པར་ཤིང་སོགས་པར་ཤིང་ཆིག་སྟོང་ཆིག་བརྒྱ་གྱ་བརྒྱད་ཙམ་བཞུགས།

གཉིས་པ། ཆོས་གྲྭར་རྟེན་བཞུགས་སྐོར། ཆོས་གྲྭ་གོང་འོག་གཉིས་དབྱེ་སྟེ། 1.དེའང་ཆོས་གྲྭ་གོང་མ་ལ་ལྷ་མོའི་ཁང་དང་འཇམ་དབྱངས་ཁང་གཉིས། ཐོག་མར་ལྷ་མོའི་ཁང་དུ་རྟེན་བཞུགས་ཚུལ་ནི་གཙོ་སྐུ་དཔལ་ལྡན་ལྷ་མོ་དང་། དེ་ནས་སྒྲོལ་མ་སྔོན་མོ། ཤེས་རབ་སྙིང་པོ། གདུགས་དཀར་སོགས་གྱང་རིས་དཔེ་མེད་དང་གཞན་ཡང་ལྷ་མོའི་ཞལ་ཐང་དང་མཆོད་རྫས་ཆ་ཚང་། འཇམ་དབྱངས་ཁང་དུ་འཇམ་དབྱངས་དཀར་པོ། འཇམ་དབྱངས་དམར་པོ། དབྱངས་ཅན་ལྷ་མོ། ལྷ་མོ་རིག་བྱེད་མ། ཀླུ་སྒྲུབ་སོགས་སྨན་སྐུ་ལས་གྲུབ་པའི་མཐོ་ཚད་ཁང་བརྩེགས་ཅན་བཞུགས། 2.ཆོས་གྲྭ་འོག་མ་ལ། རྟ་མགྲིན་ལྷ་ཁང་དུ་རྟ་མགྲིན་གྱི་སྐུ་སྨན་འདམ་ལས་གྲུབ་པ་ཁང་བརྩེགས་གཅིག་ཙམ། གུ་རུའི་སྐུ་སོགས། དེའི་ཕྱིའི་གྱང་ངོར་ལམ་རིམ་གྱི་ཚོགས་ཞིང་དང་མཆོད་རྟེན་སྤྱི་ཁྲི་ལྔ་ཙམ་ཅན་དང་ཕྱིའི་རྒྱ་སྒོའི་ནང་འགྲམ་ན་ལྷ་ཀུན་དུ་བཟང་པོ་དང་། དབྱངས་ཅན་མ། མགོན་དཀར་སོགས་དང་སྒོའི་ཕྱི་འགྲམ་དུ་རྒྱ་ཆེན་སྡེ་བཞི་དང་སོག་པོ་སྟག་ཁྲིད་སོགས་ཡོད།

གསུམ། གཙུག་ལག་ཁང་དུ་རྟེན་བཞུགས་གྲངས། གཙུག་ལག་ཁང་ལ་བརྩེགས་བཞི་ཡོད། གཞི་ཁྱོན་ས་ཀ་བ་བརྒྱད་དང་ཉེར་ལྔ་ཡོད་ལ། འོག་གི་འདུ་ཁང་ཁོ་ན་ལ་མཐོ་ཚད་སྤྱི་ཁྲི་ཉི་ཤུ་ཡོད་པས་ལྷ་ཁང་ཀུན་ལས་རྔམ་བརྗིད་ཆེ། 1.བརྩེགས་དང་པོའི་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་རྟེན་བཞུགས་ཚུལ། ནང་གི་བཞུགས་ཁྲི་ཆེན་པོའི་དཀྱིལ་དུ་གཙོ་སྐུ་བྱམས་པ་གཙོ་འཁོར་གསུམ། གཙོ་སྐུ་ལ་མཐོ་བརྩེགས་ཕྱེད་གསུམ། དེའི་གཡས་གྲལ་དུ་རིམ་བཞིན་རྗེ་ཡབ་སྲས་གསུམ། རྡོ་རྗེ་འཆང་། ཇོ་བོ་ཨ་ཏི་ཤ། གུ་རུ་གཙོ་འཁོར་གསུམ་སོགས་དང་། གཙོ་སྐུའི་གཡོན་གྲལ་དུ་རིམ་བཞིན་སྟོན་པ་གཙོ་འཁོར་གསུམ། སངས་རྒྱས་འོད་དཔག་མེད་སོགས་སྨན་འདམ་ལས་གྲུབ་ཅིང་། མཐོ་ཚད་ཁང་བརྩེགས་ཕྱེད་གཉིས་ཙམ་རེ་ཡོད། དེ་དག་སྐུ་སྟོད་ཀྱི་བར་མཚམས་ན་སྟོང་འཁོར་ཞབས་དྲུང་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གཅིག་བར་གྱི་ལྡེབས་རིས། འདུ་ཁང་གི་ཤར་ངོས་སུ་གནས་བརྟན་བཅུ་དྲུག་གི་ལྡེབས་རིས་དང་ནུབ་ངོས་བཞུགས་ཁྲི་[page 63] སྟེང་དུ། རིགས་གསུམ་མགོན་པོའི་སྐུ་མཐོ་ཚད་གོང་དང་མཉམ། སངས་རྒྱས་སྨན་བླ་མཆེད་བརྒྱད་དང་། ལྟུང་བཤགས་ལྷ་སོ་ལྔའི་ལྡེབས་རིས་བཅས་བཞུགས། བྱང་ངོས་སུ་སྒོ་འགྲམ་གྱི་ནང་སྟེ་གཡས་སུ་ཆོས་སྐྱོང་ཆ་ཚང་གི་ལྡེབས་རིས་དང་། གཡོན་འགྲམ་དུ་བཀའ་འགྱུར་དང་བསྟན་འགྱུར་ཆ་རེ་བཞུགས་ཡོད། 2.ཁང་བརྩེགས་གཉིས་པ་རྒྱ་མཐོངས་གི་མདུན་ཤག་ན་སྦུབ་ཆས་ཁང་། རབ་གསལ་ཁང་། ཚོགས་འདུ་ཁང་། འགྲུལ་ཁང་། རྒྱ་མཐོངས་གི་ནུབ་ཕྱོགས་ན་ཤ་ཁང་དང་མཛོད་ཁང་། ཤར་ངོས་ན་མགོན་ཁང་། རྟེན་གཙོ་དམ་ཅན་སོགས་བཞུགས། དེ་ནས་ལྷ་གཉེར་ཁང་། རྒྱ་མཐོངས་ནང་ངོས་ཀྱི་ལྡེབས་རིས་ལ་འཛམ་གླིང་རྒྱན་དྲུག་མཆོག་གཉིས་དང་རྒྱབ་ངོས་ཀྱི་ལྡེབས་རིས་ལ། གངས་རིན་པོ་ཆེ། ཙ་རི། སྟོང་འཁོར་བསོ་ཥ་ཊི་གནས། རྒྱ་གར་གྱི་གནས་ཆེན་གཙོ་བོ་རྣམས། རྒྱ་ནག་རི་བོ་རྩེ་ལྔ། གླང་ཆེན་འགྱིང་རི། ནུབ་ཕྱོགས་ཨོ་རྒྱན་མཁའ་འགྲོའི་གནས་སོགས་བཞུགས། 3.ཁང་བརྩེགས་གསུམ་པ་གནས་བརྟན་ཁང་དུ། དཀྱིལ་ན་སྟོན་པ་གཙོ་འཁོར་གསུམ། མགོན་པོ་སོགས་བཞུགས། ནང་སྒོའི་ཀླད་དུ་རྒྱལ་བ་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གསུམ་གྱི་སྐུ་རིས་ཤིང་ངོས་སུ་བསྟར་ནས་བཞུགས་ཡོད། 4.ཐོག་བརྩེགས་བཞི་བ་རྒྱལ་པཎ་གཟིམ་ཆུང་། དེའི་གཡོན་དུ་སྟོང་འཁོར་ཞབས་དྲུང་བཅུ་གཅིག་པ་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན་ཐུབ་བསྟན་འཇིགས་མེད་ཀྱི་འདྲ་སྐུ་བཅས་མི་ལུས་ཚད་ལྡན་ཙམ་སྤུས་དང་ལྡན་པར་བཞུགས། ལྷག་པར་ཐོག་གི་རྒྱ་ཕིབས་ནི་རྫ་ལས་གྲུབ་པའི་གྱོ་མོག་སེར་པོ་ཤ་སྟག་ཡིན་པས་སྟོང་ལྡན་གྱི་གསེར་འོད་འཕྲོ་བར་བྱེད།

བཞི་པ། བླ་བྲང་དུ་རྟེན་བཞུགས་ཚུལ། བླ་བྲང་ལ་ཁང་བརྩེགས་གཉིས་ཡོད་དེ། འོག་བརྩེགས་གི་སྒོ་ནི་འཆམ་རར་གཏད་པས་གཙོ་བོ་འཆམ་གྲ་སྒྲིག་དང་འཆམ་གོས་བརྗེ་ས་ཡིན། ཐོག་ཁང་དུ་མཁན་པོའི་ཁང་དང་མགོན་ཁང་(ནང་རྟེན་མེད་)དང་བླ་བྲང་ཚོགས་ཁང་། རྟེན་ལ་དཔལ་ལྡན་ལྷ་མོའི་འདམ་སྐུ་མི་ལུས་ཙམ་བཞུགས། གཟིམ་ཆུང་ཀུན་དགའ་ཤེས་རབ་གླིང་ལ་འོད་གསལ་ཕུག་དང་ཞིང་མཆོག་ཁང་གཉིས་ཡོད་པ་ལས། ཞིང་མཆོག་ཁང་དུ་ཙན་དན་ལས་གྲུབ་པའི་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཕྱག་སྟོང་སྤྱན་སྟོང་གི་སྐུ་མདའ་ཚད་ཙམ་བར་སོའི་གོར་ཅན་དུ་བཞུགས། གནས་བརྟན་བཅུ་དྲུག་གི་གསེར་སྐུ་མཛུབ་གང་ཙམ། རྗེ་ཙོང་ཁ་བའི་གསེར་སྐུ་མཐོ་གང་ཙམ་བཅུ། གཞན་ཡང་སངས་རྒྱས་འཁྲུངས་རབ་ཀྱི་ཐང་ག་ཉེར་དགུ གནས་བརྟན་བཅུ་དྲུག ཇོ་བོ་ཨ་ཏི་ཤའི་རྟོགས་བརྗོད་ཐང་ག་བཞི། གྲུབ་ཐོབ་བརྒྱད་ཅུའི་ཐང་ག་ལྔ་བཅས་ཁྱོན་ཐང་ག་བཞི་དགུ་བཞུགས།

རྣམ་འདྲེན་ཁང་དུ་རྟེན་བཞུགས་ཚུལ། རྣམ་འདྲེན་ཁང་དུ་གཙོ་སྐུ་དཔལ་ལྡན་ལྷ་མོ། ལྷ་ཚངས་པ་དང་བེག་ཙེ་སོགས་ཀྱི་སྨན་སྐུ་བཞུགས། ཤིང་ལེབ་གྲུ་བཞི་གི་ངོས་སུ་ཞབས་དྲུང་སྐུ་ཕྲེང་གཉིས་པ་མཁས་བཙུན་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོའི་རྣམ་ཐར་རི་མོ་བྲིས་ཡོད། བྲག་མགོ་སྦུབ་ཆས་སོགས་སྦུབ་[page 64] ཆས་ཆ་བཅུ། སིལ་སྙན་མ་ཎི་མ་གསུམ། གཞན་སིལ་སྙན་དྲུག་བཅས་བཞུགས།

དེང་སང་དགོན་པའི་འགོ་ཁྲིད་ཚན་ཆུང་གི་གཙོ་འཛིན་ནི་བསོ་ཐང་མདའི་རྒན་རྡོ་རྗེ་ཚེ་རིང་ཡིན། དགོན་པ་ཐོག་མར་བཞེངས་དུས་ཁོང་དབུ་འཛིན་ལ་འདེམས་བསྐོ་བྱས་ཀྱང་། ཏང་གི་རྩ་འཛུགས་ན་ཡོད་པས་སྐབས་དེར་མཁའ་སྲུང་ནོར་བུ་བཀྲ་ཤིས་ཀྱིས་གཙོ་འགན་ལོ་གསུམ་བཞེས། ཁོང་གི་འགན་བརྗེ་བའི་དུས་ལ་སླེབས་དུས། སེར་སྐྱ་ཕོ་མོ་ཚང་མའི་རེ་ཞུས་ལྟར། རྡོ་རྗེ་ཚེ་རིང་རྩ་འཛུགས་ལས་རང་ཤུགས་ཀྱིས་བཤོལ་རྒྱུ་གོང་རིམ་གྱི་ཆོག་མཆན་ཐོབ་སྟེ་གཙོ་འཛིན་གྱི་འགན་ད་བར་དུ་བཞེས། འགན་གཙོ་གཞོན་པ་མདའ་ཐང་མགོན་པོ་ཆོས་ལྡན་སོགས་གྲྭ་པ་བཙུན་ལྡན་ལྔ་ཙམ་གྱིས་དགོན་པ་སྐྱོང་བཞིན་ཡོད། དེའང་ཀུན་གྱི་ཐུགས་འདུན་ལྟར་སྟོང་འཁོར་ཞབས་དྲུང་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གཅིག་པ་ངོས་འཛིན་བྱུང་སྟེ་བོད་ཀྱི་རབ་བྱུང་བཅུ་དྲུག་པའི་མེ་སྟག་སྤྱི་ལོ་1986ལོའི་ཟླ་10པའི་ཚེས་བཅུ་ཉིན་གདན་ས་སྟོང་འཁོར་དུ་ཁྲིར་འཁོད། ད་ལྟ་དགུང་ལོ་ཆུང་བས་ཆོས་སྲིད་གནས་སྐབས་མ་བསྐྱང་ནའང་། མདོ་སྔགས་ཕྱོགས་ལ་སྡུག་རུས་གཉེར་བཞིན་བཞུགས།

ད་ལྟ་དགོན་པ་འདིས་རང་ཁ་རང་གསོ་བྱེད་པའི་ཆེད་དུ་འབྲི་བཞི་བཅུ་ཙམ་ཡོད་པ་དེའི་ཡོང་འབབ་ལོ་རེར་མར་རྒྱ་མ་བཞི་བརྒྱ་ལྷག་དང་ཚོང་ཁང་གཅིག་ཡོད་པ་དེའི་ཡོང་འབབ་སྒོར་མོ་དྲུག་སྟོང་ཙམ་དང་བཟོ་གྲའི་ཡོང་འབབ་སྒོར་མོ་ཉིས་བརྒྱ་བཞི་བཅུ་ཙམ་དང་། གཞན་འབུལ་ཡོན་སོགས་ཀྱིས་དགོན་པ་རང་གི་ཚོགས་པ་རང་གིས་འགྲོ་སོང་གཏོང་ཐུབ་པའི་ཁར་གྲྭ་བ་སོ་སོར་ཞིང་མུའུ་གསུམ་རེ་ཙམ་དང་ཕྱུགས་ཟོག་རེ་གཉིས་ཙམ་བདག་གཉེར་མཛད་བས་མང་ཚོགས་ཀྱི་ཁུར་པོ་ཇེ་ཡང་བཏང་། ད་ལྟ་བླ་བྲང་གི་གསེར་ཁང་སྔར་ཤུལ་དུ་གཞི་ཁྱོན་ཀ་བ་བཞི་བཅུ་ཙམ་ལ་བརྩེགས་གསུམ་ཅན་ཞིག་བཞེངས་གྲབས་ཡོད། རྒྱུ་རྐྱེན་ཚང་མ་གྲ་སྒྲིག་བཟོས་ཟིན་ཏེ། སྤྱི་ལོ་1995ལོའི་ཧོར་ཟླ་གཉིས་ཚེས་བཅོ་ལྔ་ནས་བཞེངས་འགོ་བརྩམས་རྒྱུ་ཐག་བཅད། ཅེས་སྐྱེ་ཡུལ་ཡུས་ཧྲུའུ་སྒ་ཁོག་པ་ལབ་ཕན་འདུམ་བློ་བཟང་བློ་གྲོས་ནས་བོད་ཀྱི་རབ་བྱུང་བཅུ་བདུན་པའི་ཤིང་ཕག་སྤྱི་ལོ་1995ལོའི་ཟླ་བ་བཞི་པར་པེ་ཅིང་ནས་བྲིས་པ་དགེ་ལེགས་འཕེལ།

མཆན་འགྲེལ།

ཞབས་དྲུང་གྲོང་འཇུག་གི་སྐོར་《མདོ་སྨད་ཆོས་འབྱུང་》ཤོག་ལྷེ་181ཐོག་དང་། 《སྐུ་འབུམ་གདན་རབས་》ཤོག་ངོས་8《དེབ་ཐེར་དམར་པོ་》ཤོག་ངོས་389《ཞབས་དྲུང་རིམ་བྱོན་རྣམ་ཐར་(བཻཌཱུརྱའི་མེ་ལོང་》སོགས་སུ་གསལ།

དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ།

[page 65] 1.《དཀར་མཛེས་རྫོང་རིག་གནས་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་རིགས་འདེམས་སྒྲིག་》དེབ་དང་པོ།

2.《དཀར་མཛེས་རྫོང་གི་ས་ཆའི་མིང་བཏུས་》།

3.《ཞབས་དྲུང་རྣམ་ཐར་》ཤིང་པར།

4.《སྟོང་འཁོར་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་རགས་བསྡུས་ཀྱི་དཔེ་མཚོན་》བྲིས་མ་སོགས།

གཞན་ཡང་སྟོང་འཁོར་དགོན་པའི་འགོ་ཁྲིད་ཚན་ཆུང་གི་གཙོ་བོ་རྡོ་རྗེ་ཚེ་རིང་ལགས་དང་།

དགོན་པའི་དྲུང་ཡིག་ཨོ་རྒྱན་ཆོས་འཕེལ་རྣམ་གཉིས་ཀྱི་ཐུགས་རྗེ་ལ་བཀའ་དྲིན་ཆེ་ཞུའོ།

བསམ་གྲུབ་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས།

བཀྲ་ཤིས་བསམ་གྲུབ་དགོན་ནམ་དགའ་ལྡན་བསམ་གྲུབ་གླིང་དུ་འབོད་པ་ཧོར་དགོན་སྡེ་བཅུ་གསུམ་གྱི་ཡ་གྱལ་རྫ་ཁོག་བསམ་གྲུབ་དགོན་ནི་ཧོར་ཆོས་རྗེ་ངག་དབང་ཕུན་ཚོགས་ཀྱི་ཕ་ཡུལ་རྫ་ཁོག་གངས་ཆབ་དལ་འགྲོའི་འགྲམ་དུ་པ་བརྩེའི་ཀུན་དགའ་རྒྱལ་མཚན་དང་ཁྱུང་རྩེ་ཀུན་དགའ་འོད་ཟེར། ཨ་སངས་འཇམ་དབྱངས་ཀུན་དགའ་སྨོན་ལམ་གསུམ་ནས་ས་ཁུལ་དེའི་ས་སྐྱ་པ་དང་བཀའ་བརྒྱུད་པ། བོན་པོ་བཅས་ཀྱི་དགོན་པ་ཆུང་བ་ཁ་ཤས་ཡོད་པ་བཙན་གྱིས་དགེ་ལུགས་པར་བསྒྱུར་ཞིང་མཉམ་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ཏེ་བསམ་གྲུབ་དགོན་པའི་རྨང་བཙུགས། སྤྱི་ལོ་1662ལོ་ཧོར་ཆོས་རྗེ་དང་རྫ་ཆོས་རྗེ་ཁུ་དབོན་གཉིས་ནས་རྒྱས་པར་བཏང་པ་བསམ་གྲུབ་དགོན་བདག་བླ་མའི་གསོལ་འདེབས་ནང་ལྷ་ཆེན་ཉམས་གསོ་འདུ་ཁང་། གྲྭ་གྲངས་གསར་དུ་བསྐྲུན། གྲོང་ཁྱེར་ཤུལ་དུ་གྲོང་ཁང་གསར་རྒྱབ་མཛད། ཉེ་སྐོར་ས་དཀར་དགོན་ཆུང་གང་ཡོད་རྣམས། དགོན་གནས་འདི་རུ་བསྡུས་ནས་དར་རྒྱས་མཛད། ཅེས་བསྟན་པས་གསལ་བོར་རྟོགས་ཐུབ་ཀྱང་དེ་རྗེས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆ་མེད་པ་དང་དགོན་པའི་སྤྲུལ་སྐུ་བཞི་ཡོད་པ་ཚང་མ་ད་ལྟ་ཕྱི་རྒྱལ་ན་བཞུགས་ཤིང་དགོན་ནང་དུ་གྲྭ་ཆུང་འགའ་ལས་སྔོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཤེས་མཁན་ཞིག་མི་བཞུགས་པས་མིང་གྲངས་ཅན་གྱི་ཆོས་སྡེ་ཆེན་པོ་འདིའི་ལོ་རྒྱུས་སྟོང་བར་གྱུར་པ་སེམས་འཕངས་པའི་གཞི་རུ་གྱུར་ནའང་འདིར་ཐོས་གཏམ་ཕྲན་བུ་ཙམ་བརྗོད་ན། སྔོན་ཆད་དགོན་པ་འདི་འཕེལ་རྒྱས་ཆེན་པོ་བྱུང་ཏེ་སྐུ་བསུངས་ཐུགས་ཀྱི་རྟེན་རིན་པོ་ཆེས་བརྒྱན་པ་བགྲང་ལས་འདས་ཤིང་མཁས་ཆེན་བླ་མ་སྟོབས་རྒྱལ་སོགས་སྐྱེས་ཆེན་དམ་པ་མང་པོས་ཞབས་ཀྱིས་བཅག་མྱོང་བ། གྲྭ་གྲངས་བརྒྱད་[page 66] བརྒྱ་དང་སྤྲུལ་སྐུ་བཞི། མཁན་པོ་གཅིག་དགེ་བསྐོས་གཉིས། དབུ་མཛད་གཉིས་བཅས་དང་བརྗིད་ཆགས་ཉམས་དགའ་བའི་ཚོགས་ཁང་ཆེན་མོ་དང་ལྷ་ཁང་སུམ་ཐོག་ཅན། བླ་བྲང་ཡ་བཟང་མ་བཟང་(སྟེང་མ་དང་ཞབས་མ་)བཅས་ཡོད་པའི་ཧོར་དགོན་སྡེ་བཅུ་གསུམ་གྱི་ཁྲོད་ཆེ་བའི་གྲས་སུ་གཏོགས་ཤིང་། དམངས་གཙོ་བཅོས་བསྒྱུར་ནང་དགོན་པའི་རྒྱུ་ནོར་དང་རྟེན་འགངས་ཆེན་ཡོད་ཚད་གཞུང་བཞེས་བརྒྱབ་ནས་གྲྭ་པ་བཙན་གྱིས་སྐྱ་སར་ཕབ་ནའང་དགོན་པའི་ཁང་པ་རྒྱལ་ཁབ་ལ་མཁོ་བས་གཏོར་སྐྱོན་མ་བཏང་བར་ད་རག་བར་ལུས་རྐྱེན་ཁང་པའི་རྒྱུ་ཆ་དང་སྤུས་ལེགས་ཚད། སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་བཟོ་བཀོད་བཅས་ཀྱི་ཐད་དཀར་མཛེས་རྫོང་གི་ཆོས་སྒོ་ཕྱེ་ཞིང་གསར་དུ་བཞེངས་པའི་དགོན་སྡེ་སོ་ལྔའི་ནང་ཆེས་ཁྱད་དུ་འཕགས་པ་ཡིན་པར་འདོད་ཀྱང་གོང་བརྗོད་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱིས་སྤྱི་ལོ་༡༩༨༣ལོ་ནས་ཆོས་སྒོ་ཕྱེ་པའི་ཆོག་མཆན་ཐོབ་ཀྱང་དགོན་པ་སླར་གསོ་དང་རྟེན་བཞེངས་ལེགས་པོ་ཞིག་བྱེད་མ་ཐུབ་པར་ལུས་ཡོད། ད་ལྟ་ཁང་ཪྙིང་ཚོགས་ཆེན་འདུ་ཁང་དང་ལྷ་ཆེན་འདུ་ཁང་། བླ་བྲང་ཡ་བཟང་མ་བཟང་(དེ་ཚང་མ་ཞིག་གསོ་བྱས་ཚར་མེད་)དང་གྲྭ་ཤག་བདུན་བཅུ་ལྷག་མཆིས་པའི་ནང་གྲྭ་པ་བརྒྱ་དང་བཞི་བཅུ་བཞུགས་ཟེར་ཡང་རྒྱུན་སྡོད་པ་ཉུང་ཤས་ཙམ་ལས་མེད་ཅིང་དགོན་པ་སྤྱིའི་དཔལ་འབྱོར་ཐད་ཀྱི་ཡོང་སྒོ་གཙོ་བོ་ལོ་རེར་འབུལ་བ་ནས་རྒྱ་མ་སྟོང་གཉིས་དང་སྒོར་དྲུག་བརྒྱ་བར། ཕྱུགས་ཟོག་ཉིས་བརྒྱ་ལྷག་ཡོད་པ་དེ་དག་ཡིན་ཞིང་དགོན་པའི་འགྲོ་ཡོང་ཕལ་ཆེར་དོ་སྙོམས་པ་ཡིན་ཞེས་འཆད་པ་ལྟར་མདོ་ཁྲི་གདུགས་དཀར་ཚེ་རིང་གིས་སྤྱི་ལོ་༡༩༩༤ལོའི་ཟླ་༧པའི་ནང་བྲིས་པ་དགེའོ།

ཡར་སྟེང་དགོན་པའི་ལོ་རྒྱུས།

ཡར་སྟེང་དགོན་ནམ་ཡར་སྟེང་ཆོས་སྒར་ཡང་ཟེར་བའི་བཙུན་མའི་དགོན་པ་ཆུང་ཆུང་འདི་ཁམས་དཀར་མཛེས་རྫོང་གི་ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་བཤུས་ལམ་ཟེར་བའི་ལུང་པ་ཞིག་ཡོད་པའི་ལྷོ་ངོས་སུ་ཆགས། དགོན་པ་འདིའི་ལོ་རྒྱུས་སྐོར་ལ་ཡིག་ཆ་མེད་མོད་ངག་རྒྱུན་ལྟར་ན། ཕལ་ཆེར་རབ་བྱུང་བཅོ་ལྔ་པའི་མཇུག་ཙམ་སྟེ་དུས་རབས་འདི་འགོ་ཚུགས་པ་ཙམ་ལ། དགོན་པ་འདིའི་བྱང་ཕྱོགས་སུ་སྤྱི་ལེ་བཞི་ཙམ་དུ་ཆགས་པའི་བྲག་དཀར་དགོན་ཟེར་བའི་བཙུན་མའི་དགོན་པ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡོད་པའི་གོང་གི་རི་མགོར་ཆོས་དགའ་རི་ཁྲོད་ཟེར་བ་བྲག་དཀར་བླ་བྲང་གིས་བདག་གཉེར་བྱེད་པའི་རི་ཁྲོད་ཅིག་ཡོད་པ་ན། བྲག་དཀར་བླ་མ་བློ་བཟང་དཔལ་ལྡན་བསྟན་འཛིན་སྙན་གྲགས་ཀྱི་སློབ་མ་སྟེ་བླ་མ་འཇམ་དབྱངས་ཟེར་བའི་ཪྙིང་མ་བ་ཞིག་བཞུགས་ཡོད་པར་བཙུན་མ་ལྔ་བཅུ་ཙམ་དང་སྐྱ་བོ་རྒན་རྒོན་དྲུག་ཅུ་ཙམ་འདུས་སྟེ་བཀའ་ཆོས་ཉན་ཞིང་ཉམས་ལེན་བྱས་ནས་བསྡད། སྐབས་ཤིག་ལ་བྲག་དཀར་བླ་མ་ལྷ་སར་ཕེབས་པའི་[page 67] ཤུལ་དུ་བླ་མ་འཇམ་དབྱངས་དེ་བྲག་དཀར་བླ་མའི་ཕྱག་མཛོད་དང་གཉེར་བ་གཉིས་དང་མ་མཐུན་པས་ཕལ་ཆེར་ཁོང་དགུང་ལོ་རེ་གཅིག་གི་སྟེང་ལ་ཆོས་དགའ་རི་ཁྲོད་ཀྱི་ནུབ་བྱང་མཚམས་སུ་མི་ལ་རི་ཟེར་བ་བདེ་རྣ་ཆཨག་གི་གནས་རི་ཡིན་པར་གྲགས་པ་ཞིག་ན་སྔར་ཁོ་རང་ལོ་མང་པོར་ཉམས་ལེན་བྱས་མྱོང་བའི་རི་ཁྲོད་ཅིག་ཡོད་པར་ཕེབས་ནས་བཞུགས་པ་ན། ཆོས་དགའ་རི་ཁྲོད་ཀྱི་སེར་སྐྱའི་སློབ་མ་རྣམས་ཕྱེད་ཀ་ཙམ་ཁོང་གི་རྗེས་སུ་འབྲངས་པ་དང་ཕྱེད་ཀ་ཙམ་ལུས། ལོ་གཅིག་གི་རྗེས་སུ་བླ་མ་འཇམ་དབྱངས་ཀྱིས་ཁོ་རང་གི་ཉམས་སྣང་ལ་རྩ་བའི་བླ་མ་བྲག་དཀར་བློ་བཟང་དཔལ་ལྡན་བསྟན་འཛིན་སྙན་གྲགས་ཀྱིས་ཡུལ་འདི་ནས་ཇག་རྐུན་རྒོད་པས་རི་འདབས་སུ་སྤོར་ན་ལེགས་གསུངས་པ་ཤར་གསུངས་ཏེ་ཁོང་གི་ཆོས་གྲོགས་བུ་རམ་སྣའི་སྤྲུལ་སྐུ་སྐུ་ཕྲེང་གསུམ་པ་བློ་བཟང་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྟན་འཛིན་ཆོས་འཕེལ་ལ་རི་ཁྲོད་དེ་རི་འདབས་སུ་སྤོར་བའི་ལས་བཅོལ་གནང་བས། བུ་རམ་སྣའི་སྤྲུལ་སྐུ་མཛད་དེ་བླ་མ་འཇམ་དབྱངས་ཀྱི་སློབ་མ་ཨ་ནེ་ཚེ་རིང་དཔལ་མོ་དང་བློ་བཟང་ཆོས་སྐྱིད་བཅས་ཀྱིས་རི་ཁྲོད་དེ་རི་འདབས་སུ་སྤོར། ཀ་མིག་བཅུ་གཉིས་ཅན་གྱི་གཙུག་ལག་ཁང་གི་གཡས་ཕྱོགས་ནས་གྲྭ་ཤག་སུམ་ཅུ་ལྷག་དང་། སྐྱ་བོ་རྒན་རྒོན་ཉི་ཤུ་ལྷག་ལ་གཙུག་ལག་ཁང་གི་གཡོན་ཕྱོགས་ནས་ཁང་པ་འགའ་བརྒྱབ་པ་བཅས་བྱས་ནས་དགོན་པ་ཞིག་ཆགས། བློ་བཟང་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྟན་འཛིན་ཆོས་འཕེལ་གྱིས་༡༩༩༥ལོ་དགོན་པ་དེ་ནས་སྐུ་གཤེགས་ཁར་དགོན་པའི་བཅའ་ཡིག་གི་མཇུག་ཏུ་དགོན་པ་འདི་རྗེས་སུ་གནས་སྤོར་དགོས་ཚུལ་གྱི་ལུང་བསྟན་ཞིང་གཙུག་ལག་ཁང་སོགས་ཀྱང་གང་དག་ཇི་ལྟར་བཞེངས་དགོས་ཚུལ་རི་མོར་ཕབ་ནས་དགོན་པར་སྤྲད། ལོ་བཅུ་ལྷག་གི་རྗེས་ནས་ལས་འགུལ་སྐབས་སུ་ཐམས་ཅད་འཇིག། དགོན་ཤུལ་དེ་ད་ལྟ་དཀར་མཛེས་རྫོང་གི་དཀར་རག་ཞང་དུ་ཡོད། ཨ་ནེ་ཚེ་རིང་དཔལ་མོས་བཅའ་ཡིག་དེ་སྐེད་པར་བཅིངས་ཏེ་ལོ་ལྔ་ལ་གྱང་ཁོག་དུ་སྦས་ནས་ད་རེག་བར་དུ་ལུས། ཕྱིས་སུ་ཡང་དག་པའི་ཆོས་ལུགས་སྲིད་ཇུས་ལག་དུ་བསྟར་པས། བླ་མ་འཇམ་དབྱངས་ཀྱི་སློབ་མ་སྟེ་བཙུན་མ་བཅུ་གསུམ་ལྷག་ཡོད་པ་འཛོམས་ནས་བླ་མའི་ལུང་བསྟན་བཞིན་དགོན་ཤུལ་དེ་ཡར་སྟེང་དུ་སྤོར་ཏེ་ཡར་སྟེང་དགོན་འདི་ཕྱག་འདེབས་པའི་འགོ་བཙུགས། ཚོགས་ཆེན་ད་ལྟ་འདུ་ཁང་ཀ་བ་བཅུ་དྲུག་ཅན་ཞིག་དང་གྲྭ་ཤག་ང་བཞི་གྲུབ་ཡོད། བཙུན་མ་རེ་གསུམ་བཞུགས། གྲུབ་མཐའ་དགེ་ལུགས་པ་ཡིན། ཆོས་སྐྱོང་དཔལ་ལྡན་ལྷ་མོ། དུས་མཆོད་རྣམས་དགེ་ལུགས་པ་ཀུན་དང་མཐུན།

སྐུ་གསུངས་ཐུགས་རྟེན་གྱི་ཕྱོགས་ནས། སྔར་བློ་བཟང་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྟན་འཛིན་ཆོས་འཕེལ་གྱིས་སྒྲོལ་མའི་གསེར་སྐུ་མཐོ་གང་ལྷག་ཙམ་ཞིག་དང་། འཇམ་དབྱངས་ཀྱི་གསེར་སྐུ་མཐོ་གང་ཅན་ཞིག སྟོན་པའི་གསེར་སྐུ་མཐོ་གང་ལྷག་ཙམ་ཞིག རྗེ་ཡབ་སྲས་གསུམ་གྱི་གསེར་སྐུ་མཐོ་གང་ཅན་གསུམ་བཅས་བཞེངས་པ་རྣམས་རྗེས་སུ་བརླགས། རྡོ་སྐུའི་རིགས་ལ་མར་མི་དྭགསས་གསུམ་དང་། ས་སྐྱ་གོང་མ་རྣམ་[page 68] ལྔ། ཀློང་ཆེན་རབ་འབྱམས་པ། འོད་དཔག་མེད་གཙོ་འཁོར་གསུམ། ཚེ་ལྷ་རྣམ་གསུམ། སྤྱན་རས་གཟིགས་བཅུ་གཅིག་ཞལ། རྗེ་སྐུ་གཙོ་འཁོར་གསུམ་བཅས་སོ། ད་ལྟ་ལུས་ཡོད་པའི་རྟེན་ཪྙིང་ནི་སྟོན་པའི་སྐུ་ཐང་གསུམ་དང་རྗེ་ཙོང་ཁ་བའི་སྐུ་ཐང་གཅིག བླ་སྐུ་གཅིག སྒྲོལ་མ་དཀར་སྔོན་གཉིས། སྤྱན་རས་གཟིགས་ཕྱག་བཞི་བ་གཅིག དཔེ་ཪྙིང་སྨན་མདོ་མཚར་གཉིས་བཅས་སོ། ད་སྐབས་གསར་དུ་བཞེངས་པ་སྐུ་ཐང་བླ་མཆོད་ཚོགས་ཞིང་གཅིག་དང་། འདུ་ཁང་ནང་གི་གཙོ་སྐུར་བཞེངས་པའི་སྟོན་པའི་འདམ་སྐུ་གྲུ་དྲུག་ཅན་གཅིག། མར་མེ་མཛད། སློབ་དཔོན་པད་མ། བུ་རམ་སྣ་སྐུ་ཕྲེང་གསུམ་པ། བླ་མ་འཇམ་དབྱངས་བཅས་ཀྱི་འདམ་སྐུ་དང་། བཀའ་འགྱུར་ཚར་གཅིག འབུམ་ཚར་གཅིག འཁོར་ཁང་གཅིག་བཅས་སོ།

དགོན་པའི་ལས་སྣེ་སྐོར་ལ། བླ་མ་ནི་བུ་རམ་སྣ་སྐུ་ཕྲེང་བཞི་པ་ཕུར་བུ་ཚེ་རིང་དང་། ཞབས་འདེགས་པ་རྒན་གཞོན་གཉིས་ཡོད་པ་ནི་བཙུན་མ་རྣམས་གྲོངས་དུ་ཕེབས་དགོས་པ་བྱུང་ན་དགོངས་པ་ཞུ་ས་ཡིན། དགེ་རྒན་གཉིས་ལ་རྒན་ཡུན་ངེས་མེད། གཉེར་བ་རྒན་གཞོན་གསུམ་པོས་དགོན་པའི་སྒྲིག་ལམ་ལ་བདག་བྱེད་དགོས། དབུ་མཛད་བཞི་ཡོད་པས་ཉི་མ་རེས་མོས་ཀྱིས་ཚོགས་འདོན་གྱི་དབུ་སྐུལ་གནང་དགོས། ལས་སྣ་དེ་ཐམས་ཅད་བཙུན་མ་རྣམས་ཐུན་མོང་གིས་འདེམས་ནས་བསྐོ་དགོས། ད་སྐབས་ཀྱི་དགེ་རྒན་གཉིས་ཏེ་ཚེ་རིང་དཔལ་མོ་དང་བློ་བཟང་ཆོས་སྐྱིད་ནི་སྔ་མ་ལོ་དོན་ལྔ་དང་ཕྱི་མ་རེ་དྲུག་ཡིན། གཉེར་བ་རྒན་པ་བློ་བཟང་ཆོས་མཚོ་ལོ་ཞེ་དགུ་བཅས་ཡིན། བཅའ་ཡིག་ཪྙིང་བར་རབ་བྱུང་མ་རྣམས་ལ་བསླབ་ཁྲིམས་སུ་བཅས་པ་ཐར་བའི་ཐེམ་སྐས་བྱ་བ་བྲག་དཀར་སྤྲུལ་སྐུ་བློ་བཟང་དཔལ་ལྡན་བསྟན་འཛིན་སྙན་གྲགས་གྱིས་མཛད་པ་བཞུགས། དགོན་པའི་དཔལ་འབྱོར་སྐོར་ནས་ས་ཞིང་དང་ཕྱུགས་ཟོག་དང་ཐེབས་རྩའི་མ་དངུལ་སོགས་ཅི་ཡང་མེད། དགོན་པའི་འཛུགས་བསྐྲུན་བླ་གྲྭ་དང་དད་ལྡན་གྱི་ཡོན་བདག་རྣམས་དང་བཙུན་མ་རྣམས་ཀྱི་འཚོ་བ་རང་ཁྱིམ་ལ་བརྟེན་དགོས། ཞེས་སྤྱི་ལོ་གཅིག་དགུ་དགུ་བཅུ་གུ་བཞི་ལོའི་ཟླ་བརྒྱད་པའི་ཚེས་བཞིའི་ཉིན་དགོན་པ་རང་ནས་བཙུན་མ་ཚེ་རིང་དཔལ་མོ་དང་བློ་བཟང་ཆོས་སྐྱིད་སོགས་ལ་བཀའ་འདྲི་ཞུས་པའི་ཟིན་བྲིས་གཞི་བྱས་ཏེ་ཕྱི་ལོའི་ཟླ་གསུམ་པ་ལ་མདོ་སྨད་ཁྲི་ཀའི་སྐྱེ་མིང་བ་ཚེ་རིང་ཐར་གྱིས་སྦྱར་བ་དགེའོ།

ཉི་ཐང་བཀྲ་ཤིས་དར་རྒྱས་གླིང་གི་ལོ་རྒྱུས།
དང་པོ། དགོན་པའི་སྔོན་བྱུང་གི་ལོ་རྒྱུས་སྐབས།

[page 69] དེ་ཡང་ཉི་ཐང་བཀྲ་ཤིས་དར་རྒྱས་གླིང་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི། སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་དཀར་མཛེས་ཁུལ་དཀར་མཛེས་རྫོང་ཪྙི་ཁོག་ཞིང་ལས་ལམ་ཐག་སྤྱི་ལེ་ལྔ་བཅུ་ཙམ་གྱི་སར་ཆགས་ཡོད། དགོན་པ་འདི་ནི་སྟོང་འཁོར་སྐུ་ཕྲེང་བཞི་བ་མདོ་རྒྱུད་རྒྱ་མཚོས་བོད་རབ་བྱུང་བཅུ་གཅིག་པའི་ནང་ཕྱག་བཏབ་གནང་བའི་གྲུབ་མཐའ་དགེ་ལུགས་པའི་དགོན་པ་ཞིག་ཡིན། ཐོག་མར་སྟོང་འཁོར་རིན་པོ་ཆེས་མགོན་པོ་ཕྱག་དྲུག་པ་བསྒྲུབས་པའི་སྤྱིལ་བུ་ཞིག་ཡོད་པའི་ཤུལ་དེར་མགོན་ཁང་ཆུང་བ་གཞི་རྒྱ་ཁང་མིག་གྱན་བཞི་ཙམ་ཡོད་པ་ཞིག་བཞེངས། དེ་ནས་རིམ་གྱིས་མགོན་ཁང་གི་ཕྱི་ལོགས་སུ་གཙུག་ལག་ཁང་གཞི་རྒྱ་ཁང་མིག་གྱན་བཞི་ཙམ་ཡོད་པ་ཞིག་དང་། འདུ་ཁང་ཆེན་མོ་ཁང་བ་གྱན་བརྒྱད་ཅུ་ཙམ་ཡོད་པ་ཞིག ཇོ་ཁང་གཞི་རྒྱ་ཁང་མིག་གྱན་བཅོ་ལྔ་ཙམ་ཡོད་པ། ཆོས་གྲྭ་དང་བླ་མའི་གཟིམས་ཤག་བཅས་ལེགས་པར་བཞེངས། དགོན་པ་འདི་ནི་སྟོང་འཁོར་གསང་ཆེན་རྗེ་གླིང་གི་བུ་དགོན་ཡིན། སྔོན་དགོན་པ་འདིར་སྐད་གྲགས་ཅན་གྱི་དམ་པ་ཕྲ་ཡུལ་རིག་གྲོལ་རྒྱ་མཚོ་ཞེས་པ་བྱུང་། ཁོང་ལ་གསུང་རྩོམ་སེང་གདོང་གཏོར་སྒྲུབ་པོད་གཅིག་དང་ལྷ་མོའི་གཡང་སྒྲུབ། ལྕམ་སྲིང་སྒྲུབ་ཐབས་དང་དེའི་གཡང་སྒྲུབ། དཀར་འཆ་དག་གྲོལ་བཅས་ཀྱི་ཆོ་ག མི་འཁྲུགས་པའི་ཆོ་ག་ལྷོ་སྒོ་མ། སྤྱོད་སྐོར་གྱི་གསུང་པོད་གཅིག མཁའ་འགྲོ་བརྡ་ཡིག་གི་ཆོས་སྐོར་པོད་བཅུ་ཕྲག་འགའ། རྒྱལ་པོ་སྐུ་ལྔའི་གཡང་སྒྲུབ། ཚེ་སྒྲུབ་ཆོ་ག་སོགས་མང་པོ་ཡོད། དམ་པ་འདིའི་ནམ་མཁའི་ཐོག་འཕངས་པ་སྐུ་གཟན་གྱིས་བཟུང་བ་དང་། དུས་རྒྱུན་སྐམ་ལུག་སོགས་ཀྱི་ཤ་མི་ཟ་བ་དང་། རྡོའི་བཅུད་ལེན་མཛད་སྐབས་རྡོ་ཅུང་ཟི་ཁོ་ན་བཞེས་པ་དང་། དེ་ནས་ས་བཅུད་ལེན་དང་མེ་ཏོག་བཅུད་ལེན་སོགས་མང་དུ་མཛད། གཞན་ཡང་གཤིན་པོ་ཤི་བའི་རུས་པ་ལ་ཚ་ཚ་བཏབ་སྟེ་རབ་གནས་མཛད་སྐབས་ཤར་གྱི་རི་བོ་དང་ནུབ་ཀྱི་རི་བོའི་རྩེ་གཉིས་ནས་འཇའ་ཚོན་སྣ་ལྔ་ཤར་ཏེ་སྣེ་གཉིས་ཚ་ཚའི་སྟེང་ལ་ཟུག་པ་སོགས་ངོ་མཚར་ཤིན་ཏུ་མང་།

གཉིས་པ། དགོན་པའི་སྐུ་གསུངས་ཐུགས་རྟེན་གྱི་སྐོར།

རྒྱུ་ཙན་དན་ལས་གྲུབ་པའི་སྟོན་པའི་སྐུ་ན་བཟའ་ཆུ་རིས་མ་སྐུ་ཚད་ཁྲུ་གང་ཡོད་པ་སྔོན་ཆིན་གོང་[page 70] མ་ཞིག་གིས་གནང་བར་གྲགས། ལི་སྐུ་ཐུབ་པ་གངས་ཅན་མཚོ། རྒྱལ་བ་རྡོ་རྗེ་འཆང་། རྗེ་རིན་པོ་ཆེ། སྟོན་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ། རྗེ་བཙུན་བྱམས་པ། འཇིགས་བྱེད་ལྷ་བཅུ་གསུམ་སོགས་ལི་སྐུ་ཆེ་ཆུང་དྲུག་ཅུ་ལྷག་བཞུགས། རྒྱུ་སྨན་འདམ་ལས་གྲུབ་པའི་རྗེ་བཙུན་བྱམས་པ། རྗེ་ཙོང་ཁ་བ། སྟོན་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་བཅས་ཀྱི་སྐུ་ཁང་བརྩེགས་གསུམ་བར་སླེབས་པ། རྒྱལ་བ་སེང་གེ་ང་རོའི་སྐུ་ཁང་བརྩེགས་གཅིག་ཅན། རྗེ་དགེ་ལེགས་མའི་སྐུ་ཁྲུ་གང་མ་ལྔ་བརྒྱ་ལྷག། རྗེ་གཟིགས་པ་ལྔ་ལྡན། གཞན་ཡང་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་དང་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ། སྟོང་འཁོར་རིན་པོ་ཆེ་གསུམ་གྱི་ལི་སྐུ་ཁྲི་གང་མ། རྒྱུ་ཙན་དན་ལས་གྲུབ་པའི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་སོགས་ཤིན་ཏུ་མང་། ཐང་གའི་ལྷ་སྐོར་ལ། དགོན་འདིའི་རྟེན་གཙོ་གདུགས་དཀར་ཕྱག་སྟོང་སྤྱན་སྟོང་རང་གྲུབ་མ་ཆེ་ཆུང་གྱན་གང་ཡོད་པ། བདེ་ཆེན་ཞིང་བཀོད། གནས་བརྟན་བཅུ་དྲུག་གསེར་ཐང་། སྟོང་སྐོར་བླ་མའི་ཤངས་ཁྲག་གིས་བཞེངས་པའི་འཇིགས་བྱེད། མགོན་པོ་ཕྱག་དྲུག་པ། དཔལ་ལྡན་ལྷ་མོ། རྟ་མགྲིན་ཡང་གསང་བཅས་དང་། རྒྱལ་ཆེན་སྐུ་ལྔ། དཔག་བསམ་འཁྲི་ཤིང་། ཙོང་ཁ་བརྒྱད་ཅུ། གཞན་ཡང་ལམ་རིམ་ཚོགས་ཞིང་། བླ་མཆོད་ཚོགས་ཞིང་། གདུགས་དཀར་རལ་གྲི་མའི་གསེར་ཐང་། བྱམས་པའི་གོས་སྐུ་ཆེན་མོ་སོགས་མང་ངོ་། གསུང་གི་སྐོར་ལ། བཀའ་འགྱུར་ཚར་གཉིས། བསྟན་འགྱུར་ཚར་གཅིག། འབུམ་དངུལ་བྲིས་ཚར་གསུམ། རྗེ་ཡབ་སྲས་གསུམ། འཇམ་དབྱངས་བཞད་པ། ཀིརྟི་ཚང་སོགས་ཀྱི་གསུང་འབུམ། སེ་ར་སྨད་པའི་ཡིག་ཆ་ཚར་སུམ་ཅུ། སྨད་རྒྱུད་གྲྭ་ཚང་གི་འདོན་ཆོས་ཚར་བཞི་ཅུ་ལྷག། དུས་འཁོར་ཊཱིཀ་ཆེན། སྟོང་འཁོར་གསུང་འབུམ། མར་མི་དྭགས་གསུམ་གྱི་གསུང་སོགས་མང་། ཐུགས་ཀྱི་སྐོར་ལ། བཀའ་གདམས་མཆོད་རྟེན་བདུན། སྟོང་འཁོར་སྐུ་ཕྲེང་དྲུག་པ་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོའི་སྐུ་གདུང་མཆོད་རྟེན། དགོན་པའི་གཤམ་དུ་བཀྲ་ཤིས་སྒོ་མང་གི་མཆོད་རྟེན་ཁང་བརྩེགས་བཅུ་ཙམ་ཡོད་པ། གནའ་རྫས་སྐོར་ལ། སོག་པོ་ཨལ་ཐན་རྒྱལ་པོས་གནང་བའི་རལ་གྲི་འདོམ་གང་བ་དང་མེ་མདའ། ཁྲབ། རྨོག། འཁོར་གསུམ་སོགས་ཡོད། རོལ་ཆས་སྐོར་ལ། མཐར་སིལ་འཛམ་གླིང་གྱུ་ཞགས། སྤུབ་སྒོ་ཆེན་མ། སྦུབ་གར་ལི་མ་སོགས་སྦུབ་བརྒྱད་ཅུ་ལྷག་ཡོད། དུང་དཀར་སེར་བྲིས་མ་དང་གསེར་ཁ་མ་སོགས་ཆ་བཅུ། དངུལ་དུང་ཆེན་གཉིས། དུང་དམར་དྲུག རྒྱ་གླིང་ཆ་དྲུག གླིང་ཆ་བདུན། དྲིལ་བུ་ཚོགས་དྲིལ་གཉིས། རྔ་ཆེ་ཆུང་སུམ་ཅུ་ལྷག་བཅས་ཡོད།

གསུམ་པ། དགོན་པའི་བཤད་སྒྲུབ་ཉམས་ལེན་གྱི་སྐོར།

དགོན་པ་འདི་ནི་བཤད་སྒྲུབ་ཀྱི་སྡེ་གཉིས་ལས་བཤད་པའི་སྡེ་ཡིན། བཤད་གྲྭ་བའི་སློབ་གཉེར་[page 71] བྱེད་སའི་ཡིག་ཆ་གཙོ་བོ་ནི་མཁས་གྲུབ་བསྟན་དར་བའི་ཡིག་ཆ་ཡིན། ལོ་རེར་སྨོན་ལམ་གྱི་སྐབས་སུ་བཤད་གྲྭ་བ་རྣམས་ཀྱིས་རང་རང་སོ་སོའི་སྐབས་བབ་ཀྱི་གཞུང་གི་རྩོད་པའི་དམ་བཅའ་འཇོག་པ་དང་། དེ་ནས་རབ་འབྱམས་པའི་ཕར་ཕྱིན་རང་ལུགས་སོགས་བཀའ་པོད་ལྔའི་རང་ལུགས་བློ་རྒྱུགས་སྤྲོད་དགོས། དེ་ཡང་འཛིན་གྲྭ་དང་པོའི་བསྡུས་ཆུང་ལོ་གསུམ། འཛིན་གྲྭ་གཉིས་པའི་བསྡུས་ཆེན་ལོ་གསུམ། ཕར་ཕྱིན་སྐབས་དང་པོ་ལ་འཛིན་གྲྭ་གཉིས། དེ་ནས་སྐབས་གཉིས་པ་ནས་སྐབས་བཞི་བའི་བར་འཛིན་གྲྭ་གཉིས། སྐབས་ལྔ་པ་ནས་སྐབས་བརྒྱད་པའི་བར་འཛིན་གྲྭ་གཉིས། དབུ་མ་འཛིན་གྲྭ་གཅིག། འདུལ་བ་འཛིན་གྲྭ་གཅིག། མཛོད་འཛིན་གྲྭ་གཅིག་བཅས་འཛིན་གྲྭ་རེ་ལ་ལོ་གསུམ་རེ་ཡིན།

དགོན་པའི་དུས་མཆོད་ཉམས་ལེན་གྱི་སྐོར་ལ། ཟླ་དང་པོའི་ཚེས་གཅིག་ནས་བཅུ་བདུན་པར་སྨོན་ལམ་ཆེན་མོ། ཟླ་གཉིས་པའི་ཚེས་བཅུ་གསུམ་ནས་ཟླ་གསུམ་པའི་ཚེས་བཅུ་གསུམ་བར་མཚན་ཉིད་རྩོད་གྲྭ་ཚུགས། ཟླ་བཞི་པའི་ཚེས་གཅིག་ནས་བཅོ་ལྔ་བར་ལམ་རིམ་ཚོགས་ལང་བྱེད། ཚེས་བཅོ་ལྔ་ནས་ཉེར་དགུ་བར་འཇིགས་བྱེད་དང་གསང་འདུས་སྒྲུབ་མཆོད་ཡིན། ཟླ་དྲུག་པའི་ཚེས་བཅོ་ལྔ་ནས་ཟླ་བདུན་པའི་མཇུག་པར་དབྱར་གནས་ཚུགས། ཟླ་བརྒྱད་པའི་ཚེས་ཉེར་བཞི་ནས་ཟླ་དགུ་པའི་ཚེས་བཅུ་གསུམ་བར་མཚན་ཉིད་རྩོད་གྲྭ་ཚུགས། གཞན་ལྷ་མོའི་གཏོར་སྒྲུབ། མགོན་པོའི་གཏོར་སྒྲུབ་བཅས་ཡོད། ཟླ་བཅུ་པའི་ཚེས་ཉེར་ལྔ་ནས་ཉེར་དགུ་བར་ལྔ་མཆོད་ཆེན་མོ་ཡིན། ད་དུང་སེར་གདོང་མའི་སྒྲུབ་མཆོད་གཏོར་འཕེན་བཅས་ཡོད། ཟླ་བཅུ་གཅིག་པའི་ཚེས་བཅོ་ལྔ་ནས་ཚེས་ཉེར་གཉིས་བར་ལྕགས་མཁར་ལ་འདུག་མཁན་གྲྭ་བ་རྣམས་མཚམས་ལ་བཞུགས་དགོས། ཚེས་ཉེར་གཉིས་ནས་ཉེར་དགུ་བར་ལྕགས་མཁར་དངོས་གཞི་ལ་བསྡད་དེ་ལྕགས་མཁར་ཆ་ཚང་སྒྲུབ་དགོས། ད་དུང་དེའི་ནང་དུ་རྟ་མགྲིན་གཏོར་སྒྲུབ་ཞིག་ཀྱང་འཛུགས། ཟླ་བཅུ་གཉིས་པའི་ཚེས་བཅུ་ནས་ཚེས་ཉེར་ལྔ་བར་འཆམ་རྒྱག་དགོས། ཚེས་ཉེར་ལྔ་ནས་ཉེར་དགུ་བར་དགག་གཏོར་གཏོང་བ་བཅས་སོ། དགོན་པའི་ཆོས་སྐྱོང་གི་གཙོ་བོ་ནི་མགོན་པོ་ཕྱག་དྲུག་དང་། དཔལ་ལྡན་ལྷ་མོ་གཉིས་ཡིན། གཞན་ལྕམ་སྲིང་། རྣམ་སྲས། ཆོས་རྒྱལ། རྒྱལ་ཆེན་སྐུ་ལྔ། དམ་ཅན་ར་གཞོན་བཅས་ཀྱང་བསྟན་པ་ཡིན།

བཞི་པ། དགོན་པའི་བདག་གཉེར་དང་བཅའ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྐོར།

སྤྱིར་དགོན་འདིའི་བདག་པོ་ནི་སྟོང་འཁོར་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་བྱོན་ཡིན། དགོན་པ་འདི་ལ་སྔོན་ནས་ད་ལྟའི་བར་ཁྲི་རབས་བརྒྱ་དང་བཅུ་བདུན་ཕེབས་མྱོང་། དགོན་པའི་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་མཛད་སྒོ་རྣམས་[page 72] མཁན་པོས་སྒྲུབ་པ་ཡིན། དེ་ཡང་མཁན་པོ་འདུག་པའི་ཆ་རྐྱེན་ནི། གཞུང་བཀའ་པོད་ལྔའི་དམ་བཅའ་རྫོགས་དགོས་པ་དང་། ད་དུང་འཇིགས་བྱེད་བསྙེན་ཆེན་ལ་འདུག་དགོས། གཅོད་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཆུ་མིག་བརྒྱ་རྩ་འགྲིམས་དགོས། འཕོ་བ་སྦྱང་པ། དེ་ནས་གཞུང་བཀའ་པོད་རྣམས་ཀྱི་རང་ལུགས་ཚང་མ་བློར་རྒྱུགས་སྤྲོད་དགོས། དེ་རྣམས་རྫོགས་རྗེས་མཁན་པོ་ལ་བསྡད་ཆོག་པ་ཡིན། མཁན་པོ་ལ་བཞུགས་རྗེས་ལོ་རེའི་སྨོན་ལམ་ཆེན་མོའི་མཆོད་པའི་སྦྱིན་བདག་མཁན་པོ་ཁོ་རང་གི་བྱེད་དགོས། མཆོད་པ་དེ་ལ་མར་རྒྱ་མ་ཉིས་བརྒྱ། གཡག་ཤ་ཕྱེད། ཇ་རྒྱ་མ་ལྔ། སྨོན་ལམ་སྐབས་སྐྱེས་རབས་སོ་བཞི་བའི་བཤད་པ་གནང་དགོས། སྒྲུབ་མཆོད་སྐབས་རྗེ་སློབ་དཔོན་བྱེད་པ། ས་ཆ་འདིའི་མི་ཤི་ཚེ་འཕོ་བ་འདེབས་པ་དང་བསྔོ་བ་སྨོན་ལམ་གསུངས་བ། བེམ་པོའི་གདུང་སྦྱིན་སྲེག་བྱེད་པར་དངོས་སུ་ཕེབས་པ། མཚན་ཉིད་འཛིན་གྲྭ་སོ་སོའི་བརྩི་བཞག་གནང་བ། དབྱར་གནས་སྐབས་གུང་ཚིགས་ཐེངས་གཅིག་འདྲེན་པ། འཇིགས་བྱེད་ཚོགས་སྐོར་ཞིག་གཏོང་བ། ཟླ་རེ་ཚེས་བཅོ་ལྔ་དང་ཚེས་ཉེར་དགུ་ལ་སོ་ཐར་གྱི་མདོ་འཆད་པ་བཅས་སོ། དགོན་པའི་སྒྲིག་ལམ་ཡོངས་རྫོགས་ཁྲི་བའི་འགན་འཁུར་དགོས། དགེ་བསྐོས་གཅིག། དབུ་མཛད་གཅིག། སྔགས་པ་དབུ་མཛད་གཅིག། དགེ་སྐོས་ཆུང་བ་གཅིག་བཅས་དེ་རྣམས་འགན་ཡུན་ལོ་གསུམ་རེ་ཡིན། དགོན་པའི་ལས་དོན་ཆེ་ཆུང་ཚང་མ་ཁོང་ལྔའི་བཀའ་གྲོས་བྱས་ཏེ་ཐག་གཅོད་པ་ཡིན། གོང་གི་འདི་དག་ཚང་མ་བསྐོ་བཞག་གནང་མཁན་ནི་སྟོང་འཁོར་ཚང་ཡིན།

དགོན་པའི་བཅའ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྐོར་ནི། སེར་མོ་བ་ཚང་མས་ཆོས་འདུལ་འདུལ་བའི་བཅའ་ཁྲིམས་རྣམས་ཚུལ་བཞིན་སྲུང་དགོས། དགོན་ནང་དུ་རྟ་རྫི་དང་ལུག་རྫི་རྣམས་ཡོང་མི་ཆོག་པ་དང་། དགོན་པའི་ལྕགས་རིའི་ནང་དུ་བུད་མེད་འོང་མི་ཆོག། གྲྭ་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྐྱ་ཆས་གྱོན་ནས་གྲོང་གསེབ་ལ་ཡོང་མི་ཆོག། དུས་རྒྱུན་ཆོས་ཐོག་ལ་མི་ཆགས་པ་དང་གལ་སྲིད་མི་ཐོན་ན་སྒོར་དྲུག་གི་ཆད་པ་གཅོད་པ་ཡིན། གྲྭ་བ་རྣམས་ཀྱི་ལག་མགོར་ཆུ་ཚོད་འཁོར་ལོ་དང་སྒྲ་ཕབ་འཁོར་ལོ་སོགས་བཟུང་མི་ཆོག། གྲོང་གི་ལྭ་བ་གོང་བ་ཅན་དང་ཕུ་ཐུང་ཅན་གྱོན་མི་ཆོག། གྲོང་གི་ལྭ་བ་གོང་བ་ཅན་དང་ཕུ་ཐུང་ཅན་གྱོན་མི་ཆོག་པ་སོགས་སོ།

ལྔ་བ། རིག་གནས་གསར་བརྗེའི་སྔ་རྗེས་ཀྱི་དགོན་པའི་གནས་ཚུལ།

1956ལོའི་རྗེས་སུ་དགོན་པའི་ལྷ་ཁང་སོ་སོ་དང་ནང་རྟེན་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་མཆོད་རྫས་གྲྭ་ཤག་སོགས་རིམ་བཞིན་འཇིག་སྟེ་གྱང་རོ་ཙམ་ཤུལ་དུ་ལུས། གྲྭ་བ་རྣམས་རང་རང་སོ་སོའི་ཡུལ་གྱི་སྤྱི་ཚོགས་ཐོན་སྐྱེད་དུ་ཞུགས། ༡༩༨༤ལོར་དགོན་པ་ཡང་བསྐྱར་ཆོས་སྒོ་ཕྱེ་སྟེ་གཙུག་ལག་ཁང་ཆེན་མོ། ཇོ་ཁང་། འདུ་ཁང་དང་མགོན་ཁང་། གྲྭ་ཤག་བདུན་བཅུ་ལྷག་བཅས་ལོ་ངོ་དགུའི་རིང་བཞེངས་པ་གྲུབ། ནང་[page 73] རྟེན་གསར་བའི་སྐོར་ལ། རྒྱུ་རག་ལས་གྲུབ་པའི་སྟོན་པ། རྗེ་ཡབ་སྲས་སོགས་ལྔ་བཅུ་ལྷག། ཐང་གའི་ལྷ་སྐོར་ལ། རྒྱན་དྲུག་མཆོག་གཉིས། འཇིགས་བྱེད། གདུགས་དཀར། སྒྲོལ་མ་སོགས་ཚར་བཞི་བཅུ་ལྷག་སྟོང་འཁོར་རིན་པོ་ཆེ་ཤངས་ཁྲག་གིས་བཞེངས་པའི་དགོན་པོ། ལྷ་མོ་གཉིས། དགོན་པའི་སྔོན་གྱི་རྟེན་ཪྙིང་ཙན་དན་ཇོ་བོ་དེ་རིག་གནས་གསར་བརྗེའི་སྐབས་འཇིག་ནའང་། ཇོ་བོ་དེའི་ཕྱག་ཞབས་གཅིག་ལུས་ཡོད་པ་ད་ལྟ་སྨན་འདམ་ལས་གྲུབ་པའི་ཇོ་སྐུའི་གཟུངས་བཞུགས་སུ་ཕུལ་ཡོད། དབུ་ལུས་ཡོད་པ་ད་ལྟ་སྟོན་པའི་སྐུ་ཞིག་བཞེངས་པ་དེའི་གཟུངས་གཞུག་དུཕུལ་ཡོད། གཞན་ཡང་ལི་སྐུ་ལྷ་མོ་རིག་བྱེད་མ། སྟོན་པ་སོགས་མང་ངོ་། གསུང་རྟེན་སྐོར་ལ། བཀའ་འགྱུར་ཚར་གཉིས། བསྟན་འགྱུར་ཚར་གཅིག། འབུམ་ཚར་གསུམ། རྗེ་ལམ་སྔགས་མཁས་གྲུབ་བསྟན་དར་བའི་ཡིག་ཆ། འཇམ་བཞད། ཀིརྟི་རིན་པོ་ཆེ། རྒྱལ་དབང་ལྔ་བའི་ཕར་ཕྱིན་སོགས་ཡོད། སྦུབ་ཪྙིང་འཛམ་གླིང་གཡས་ཞགས། མཐར་སིལ་འཛམ་གླིང་གཡས་ཞགས་སོགས་ཡོད། ད་ལྟ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་ཐག་བཅད་པའི་གྲྭ་པ་བརྒྱ་ཡིན། དོན་དངོས་སུ་ད་ལྟ་གྲྭ་པ་གྱ་ལྔ་བཞུགས། སྨོན་ལམ་ཚོགས་ཆེན་སྐབས་སུ་གྲྭ་བ་གས་ནས་འོང་བ་ཉིས་རྒྱ་ལྔ་བཅུ་ལྷག་འདུས། དགོན་པའི་ཆོས་སྒོ་ཕྱེ་བ་ནས་ད་ལྟའི་བར་གྲྭ་བ་ཕྱིར་རང་ཁྱིམ་ལ་བྱིན་ནས་ངལ་རྩོལ་དུ་ཞུགས་པ་བཅོ་ལྔ་ཙམ་ཡོད།

དྲུག་པ། དགོན་པའི་དཔལ་འབྱོར་གྱི་ཡོང་ཁུངས་སྐོར།

སྤྱི་ཚོགས་ཪྙིང་བར་དགོན་པ་གཞུང་ལ་ས་ཞིང་མུའུ་ཉིས་བརྒྱ་ལྷག་ཡོད། ས་ཞིང་དེ་འདེབས་མཁན་གྲོང་བ་རྣམས་ལ་གླ་རྔན་སྤྲད་ནས་སྟོན་ཁར་འབྲུ་རིགས་ཚང་མ་དགོན་པ་གཞུང་ལ་འབུལ་དགོས། ད་དུང་དགོན་གཞུང་སྤྱི་བ་ལ་མི་བཅུ་དྲུག་ཡོད་པས་དེ་དག་ལོ་གཅིག་ལ་ཚོང་ལས་ལ་འགྲོ་དགོས། ལོ་མཇུག་ཚོང་ལས་ཀྱི་ཡོང་སྒོ་རྣམས་གཞུང་ལ་འབུལ་དགོས། ད་ལྟ་དགོན་པ་གཞུང་ལ་ས་ཞིང་དང་ཕྱུགས་ཟོག། སྨན་ཁང་། ཚོང་ཁང་། འདྲུད་འཐེན་འཁོར་ལོ་སོགས་གང་ཡང་མེད། ༡༩༩༠ལོར་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་སྔོན་དགོན་པ་གཏོར་བའི་གྱོང་ཚབ་དུ་སྒོར་ཆིག་ཁྲི་ཉིས་སྟོང་བདུན་བརྒྱ་སྤྲད། དགོན་འདིའི་སྦྱིན་བདག་གཙོ་བོ་ཧོར་ཕྱི་དར་བ་ཁག་ལྔ། ལི་རྩང་ཆུ་བཞི། རྡོབ་དང་གསོ་བ། འཅི་རྐ། མགོ་ལོག་ཁ་གསུམ་ཝ་ཤུལ་གསེར་རྟ་བཅས་ཡིན། ཞེས་ཉི་ཐང་དགོན་པའི་ལོ་རྒྱུས་མདོར་བསྡུས་འདི་ནི་འབྲེལ་ཡོད་ཀྱི་ཡིག་ཆ་དང་། དགོན་པ་རང་གི་བླ་རྒན་དག་གི་ངག་རྒྱུན་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེས་ཡུལ་མདོ་སྨད་རེབ་གོང་བ་འཇིགས་མེད་བསམ་གྲུབ་ཀྱིས་༡༩༩༥གཅིག་དགུ་གོ་ལྔ་ལོའི་ཟླ་གཉིས་པའི་ཚེས་ཉེར་གཉིས་ལ་སྦྱར་བ་དགེའོ།

རྩིས་ཚང་དགོན་པའི་ལོ་རྒྱུས།
དང་པོ། དགོན་པའི་སྔོན་བྱུང་གི་ལོ་རྒྱུས་སྐོར།

[page 74] དེ་ཡང་རྩིས་ཚང་དགོན་ནམ་རྩིས་ཚང་དགའ་ལྡན་ཆོས་སྦྱོར་གླིང་ཞེས་པ་འདི་ནི་སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་དཀར་མཛེས་ཁུལ། དཀར་མཛེས་རྫོང་། ལྷོ་པ་ཞིང་། ཕ་ཡུལ་གྲོང་བ་ལས་རྒྱང་ཕྲག་གཅིག་གི་སར་ཆགས་ཡོད། དགོན་པ་འདི་ནི་བོད་རབ་བྱུང་བཅུ་གཅིག་པའི་ཆུ་ཕོ་སྟག་སྤྱི་ལོ་༡༩༩༢ལོར་ཧོར་ཆོས་རྗེ་ངག་དབང་ཕུན་ཚོགས་ཀྱིས་ཕྱག་བཏབ་གནང་བའི་གྲུབ་མཐའ་དགེ་ལུགས་པའི་དགོན་པ་ཞིག་ཡིན། རྩིས་ཚང་དགོན་ཞེས་ཐོགས་དོན་ནི་ཆོས་རྗེ་ངག་དབང་ཕུན་ཚོགས་ཀྱིས་དགོན་སྡེ་བཅུ་གསུམ་ཕྱག་འདེབས་གནང་བའི་ཐ་མ་དགོན་པ་འདི་བཏབ་པར། དགོན་སྡེ་བཅུ་གསུམ་བརྩིས་ནས་ཚང་སོང་བས་རྩིས་ཁང་དགོན་ཞེས་བཏགས། ཐོག་མར་ཁང་མིག་གྱན་ལྔ་བཅུ་ལྷག་ཡོད་པའི་གཙུག་ལག་ཁང་ཞིག་བཞེངས། ཆོས་རྗེ་ངག་དབང་ཕུན་ཚོགས་ཀྱིས་ཧོར་དགོན་སྡེ་བཅུ་གསུམ་གྱི་ཐ་མ་དགོན་འདི་བཏབ་ཟིན་པ་ན་ཁོང་ཐུགས་རབ་ཏུ་དགྱེས་ཏེ་སྔོན་རྒྱལ་དབང་ལྔ་བའི་ཤངས་ཁྲག་གིས་བཞེངས་པའི་དཔལ་ལྡན་ལྷ་མོའི་ཞལ་ཐང་བྱིན་ཅན་ཞིག་ཡོད་པ་དགོན་འདི་ལ་གནང་། དེ་ནས་དུས་ཡུན་རིང་མོ་ཞིག་ན་དགོན་པ་ཧ་ཅང་ཉམས་རྒུད་བྱུང་བར། བླ་མ་ཚེ་རིང་བསམ་གཏན་བྱ་བའི་ཉམས་གསོ་མཛད། ཁོང་གིས་ཉམས་གསོ་མཛད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་། མཚན་ཞིག་ཁོང་གི་རྨི་ལམ་ལ་དགོན་པ་འགྱེལ་བ་ན་སྲུང་མ་དཔལ་ལྡན་ལྷ་མོའི་དགོན་པ་ལྕགས་ཐག་གིས་བསྡམས་ནས་ཁྱོད་ཀྱིས་མྱུར་མོ་དགོན་པ་འདི་ཉམས་གསོ་གནང་དགོས་ཞེས་གསུངས། དེ་ནས་ནམ་ལངས་པ་ན་དཔལ་ལྡན་ལྷ་མོའི་ཞལ་ཡང་གཟིགས། རྗེས་ནས་དགོན་པ་ཉམས་གསོ་གྲུབ་པར་ཇི་ལྟར་བཞེངས་ཚུལ་ལྡེབ་རིས་སོགས་ཀྱང་བྲིས་ཡོད། བཅིངས་འགྲོལ་སྔོན་དུ་དགོན་པ་ཧ་ཅང་རྒྱས་པའི་དུས་སུ་སེར་མོ་བ་བརྒྱ་དང་བརྒྱད་བཅུ་ལྷག་བཞུགས།

གཉིས་པ། དགོན་པའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་གྱི་སྐོར།

དགོན་པའི་རྟེན་གཙོ་རྒྱལ་དབང་ལྔ་པའི་ཤངས་ཁྲག་གིས་བཞེངས་པའི་དཔལ་ལྡན་ལྷ་མོའི་ཐང་ག་སྒྲོན་ལྗང་ཉི་ཐང་མ་གཉིས་ཀྱི་གཙོས་ཤར་ལ། རྗེ་སྐུ། སྒྲོལ་མ། གུ་རུ་སོགས་རྒྱུ་གསེར་བཟང་ལས་གྲུབ་པའི་སྐུ་བདུན་བརྒྱ་ལྷག་བཞུགས། རྒྱུ་ཙན་དན་ལས་གྲུབ་པའི་རྗེ་སྐུ་ཁྲུ་གང་མ་གསུམ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ། རྗེ་ཡབ་སྲས་གསུམ་བཅས་ཆེ་ཆུང་ཁང་བརྩེགས་གཅིག་ཅན། གཞན་ཡང་སངས་རྒྱས་སྟོང་སྐུ། [page 75] རྗེ་སྟོང་སྐུ། བདེ་གསང་འཇིག་གསུམ་སོགས་ཡི་དམ་སྐོར། མགོན་པོ། ཆོས་རྒྱལ། རྣམ་སྲྶ། ལྷ་མོ། ལྕམ་སྲིང་། རྒྱལ་པོ་སྐུ་ལྔ་སོགས་ཆོས་སྐྱོང་སྐོར་དང་། ཐང་གའི་སྐོར་ལ། རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་དང་པོ་ནས་བཅུ་གཉིས་པར་གྱི་སྐུ་ཐང་། ཇོ་བོ་རྗེ་ཐང་ག་སུམ་ཅུ་ལྷག། ལྷ་མོའི་ཐང་ག་ཆེན་པོ་ཁང་བརྩེགས་གཅིག་ལྷག་ཡོད་པ་བཅུ། ཐུབ་པའི་སྐུ་ཁང་བརྩེགས་གསུམ་ཙམ་ཡོད་པ་གཅིག དཔག་བསམ་ཁྲི་ཤིང་། ཙོང་ཁ་བརྒྱད་ཅུ། པཎ་ཆེན་འཁྲུངས་རབས། རྒྱན་དྲུག་མཆོག་གཉིས་སོགས་ཐང་ག་ཆེ་ཆུང་ལྔ་བརྒྱ་ལྷག་བཞུགས། གསུང་རྟེན་གྱི་སྐོར་ལ། བཀའ་འགྱུར་གསེར་དངུལ་འདྲེས་མའི་བྲིས་བ་ཚར་བཞི། བསྟན་འགྱུར་གསེར་དངུལ་འདྲེས་མའི་བྲིས་བ་ཚར་གཅིག བསྟན་འགྱུར་ཤིང་པར་ཚར་གསུམ། འབུམ་གསེར་དངུལ་འདྲེས་མའི་བྲིས་བ་ཚར་དྲུག ཤིང་པར་ཚར་དྲུག རྗེ་གསུང་འབུམ། ལྷ་མོའི་བེའུ་བུམ། རྣམ་སྲས་བེའུ་བུམ་སོགས་ཤིན་ཏུ་མང་ངོ་། མཆོད་ཆའི་སྐོར་ལ། རྡོར་དྲིལ་ཚར་སུམ་བརྒྱ། མིན་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་གོང་མ་ཞོན་ཏེ་སྐབས་ཀྱི་སྦུབ་གཅིག གཞན་ཡང་རྒྱ་གླིང་། འཁར་རྔ། དུང་དཀར་སོགས་མང་ངོ་།

གསུམ་པ། དགོན་པའི་བཤད་སྒྲུབ་ཀྱི་ཉམས་ལེན་དང་དུས་མཆོད་སྐོར།

དགོན་པ་འདི་ནི་བཤད་སྒྲུབ་ཀྱི་སྡེ་གཉིས་ལས་སྒྲུབ་པའི་སྡེ་ཡིན། རྒྱུད་སྡེ་སོ་སོའི་སྐོར་ལ་ཉམས་ལེན་བྱེད་པའི་ཆོ་ག་ཕྱག་ལེན་དང་འདོན་དབྱངས་རྟ་སོགས་ནི་དཔལ་ལྡན་སྨད་རྒྱུད་གྲྭ་ཚང་གི་ཕྱག་ལེན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཡིན། གྲ་བ་ཆུང་བ་རྣམས་དགོན་པའི་ཚོགས་ལ་ཞུགས་རྗེས། རིམ་གྱིས་དགོན་པའི་འདོན་ཆོས་ཆ་ཚང་མདའ་ཚད་མ་ཤོག་གྲངས་སུམ་བརྒྱ་ལྷག་ཡོད་པ་ཚང་མ་བློར་རྒྱུགས་སྤྲོད་དགོས། དེ་ནས་སུམ་རྟགས་སྙན་ངག དགེ་ཚུལ་སློང་གི་སྡོམ་ཁྲིམས་སོགས་རིམ་གྱིས་སློབ་དགོས། དུས་མཆོད་སྐོར་ལ། ཟླ་དང་པོའི་ཚེས་བརྒྱད་ནས་བཅོ་ལྔའི་བར་འཇིགས་བྱེད་བདག་འཇུག་ཁ་སྐོང་སྦྱིན་བསྲེག་དང་བཅས་པ་ཉིན་བདུན། ཟླ་བ་གཉིས་པའི་ཚེའི་གསུམ་ལ་དགོན་པའི་ལས་སྣེ་བསྐོ་བཞག། ཚེས་བཞི་ནས་བཅོ་ལྔའི་བར་སྨོན་ལམ་ཆེན་མོ་བྱམས་པ་གླིང་སྐོར་དང་བཅས་པ་ཉིན་བཅུ་གཅིག། ཟླ་གསུམ་པའི་ཚེས་གཅིག་ནས་བཅོ་ལྔའི་བར་སྨན་བླའི་སྒྲུབ་མཆོད་ཚུགས། ཟླ་བཞི་པའི་ཚེས་གཅིག་ནས་བཅོ་ལྔའི་བར་ཀུན་རིགས་སྒྲུབ་མཆོད། ཟླ་ལྔ་པའི་ནང་གདུགས་དཀར་གཏོར་བཟློག་ཉིན་བདུན། ཟླ་དྲུག་པའི་ཚེས་བཅོ་ལྔ་ནས་བརྒྱད་པའི་ཚེས་གཅིག་བར་དབྱར་གནས་ཚོགས་པ་ཡིན། ཟླ་དགུ་པའི་ནང་བླ་མ་མཆོད་པའི་ཚོགས་མཆོད་ཚུགས། ཟླ་བཅུ་པའི་ནང་ཆོས་སྐྱོང་བསྐང་གསོ་ཉིན་འགའ་དང་ཚེས་ཉེར་བརྒྱད་དང་ཉེར་དགུ་ལ་འཆམ་དང་དགུ་གཏོར་འཕེན་པ་བཅས་ཡིན། ཟླ་བཅུ་གཅིག་པའི་ནང་གནས་བརྟན་[page 76] ཕྱག་མཆོད་ཉིན་བཅོ་ལྔ། ཟླ་བཅུ་གཉིས་པའི་ནང་ཚེ་སྒྲུབ་ཚོགས་པ་དང་། ལོ་གཅིག་གི་ཟླ་བ་ཡར་ངོ་མར་ངོ་ལ་གསོ་སྦྱོང་ཆགས་མེད་ཚོགས་པ་བཅས་ཡིན།

བཞི་པ། དགོན་པའི་ནས་སྣེ་དང་བཅའ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྐོར།

སྤྱིར་དགོན་པ་འདིའི་བདག་པོ་ནི་འཁྲུངས་གསར་རིན་པོ་ཆེ་ཡིན། མཁན་པོའི་ལས་སུ་བྱ་བ་ནི་དགོན་པའི་འདོན་ཆོས་ཡོངས་ལ་བྱང་ཆ་དགོས་པ་དང་། གཞི་གསུམ་གྱི་ཉམས་ལེན། ལམ་རིམ་སོགས་ཀྱི་བཀའ་ཆོས་གནང་བ། སྦྱིན་བསྲེག་གི་སྐབས་སུ་རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་བྱེད་པ། དབང་སྐུར་བ། སྡོམ་པ་འབོགས་པ་སོགས་ཐམས་ཅད་ལ་མཁས་པ། དེ་ལྟར་མཁན་པོ་འདུག་ཡུན་ལོ་ངོ་གསུམ་ནས་དྲུག་བར་ཡིན། དགེ་སྐོས་ལོ་རེར་གཅིག་རེ་བརྗེ་བ་ཡིན། དགོན་པ་སྤྱིའི་འགོ་འདྲེན་ནི་མཁན་པོ་དང་དགེ་སྐོས་དབུ་མཛད་བཅས་ཡིན། ཁོ་ཚོ་ནི་སྤྲུལ་སྐུ་ཡིན་མི་དགོས། ཁོ་ཚོ་ཐོག་མར་བདམ་མཁན་ནི་གྲྭ་མང་ཡིན། དགོན་པའི་བྱ་བ་གལ་ཆེན་གྱི་སྐབས་མཁན་པོ་དང་དགེ་སྐོས། དབུ་མཛད། ཕྱག་མཛོད་གསུམ། གྲྭ་རྒན་རྣམས་ཚོགས་ནས་བྱ་བ་རྣམས་ཐག་གཅོད་བྱེད་པ་ཡིན། བཅའ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྐོར་ལ། དགོན་པ་ལ་ད་ལྟ་བཅའ་ཡིག་གསར་པ་ཞིག་བཟོས་ཡོད། དེ་ནི་མཁན་པོ་དང་དགེ་སྐོས། དབུ་མཛད། ཕྱག་མཛོད། གྲྭ་བ་རྒན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཞིབ་གྲོས་བཟོས་ནས་གཏན་ལ་ཕབ་པ་ཞིག་ཡིན། གྲྭ་བ་སུ་ཡིན་ཡང་བཅའ་ཁྲིམས་དང་འགལ་ན། ཉེས་ཆེན་རྣམས་དགོན་པ་ནས་གནས་དབྱུང་བྱེད་པ་ཡིན། ཉེས་པ་ཆུང་བ་རྣམས་ལ་ལུས་ཐོག་ནས་ཕྱག་འཚལ་དུ་འཇུག་པ་དང་དངུལ་སྒོར་གྱི་ཆད་པ་གཅོད་པ་སོགས་ཡིན།

ལྔ་པ། རིག་གནས་གསར་བརྗེའི་སྔ་གཞུག་གི་དགོན་པའི་གནས་བབ།

༡༩༥༨ལོའི་རྗེས་སུ་གྲྭ་བ་རྣམས་རང་རང་སོ་སོའི་ཁྱིམ་དུ་བྱིན་ནས་སྤྱི་ཚོགས་ཐོན་སྐྱེད་ལ་ཞུགས། རིག་གནས་གསར་རྗེ་ཞེས་རྒྱལ་ཡོངས་སུ་ཟིང་ཚུབ་ཆེན་པོའི་སྐབས། གཙུག་ལག་ཁང་ཆེན་པོ་དང་ནང་རྟེན་གྱི་སྐོར་རྣམས་རྩ་བ་ནས་འཇིག་སྟེ་ཤུལ་མེད་དུ་བཏང་། དེ་ནས་ལོ་ངོ་བཅུ་ཕྲག་འགའི་རིང་ལ་ཆོས་ལུགས་ཞེས་པའི་མིང་ཙམ་ཡང་རྣ་ལམ་དུ་གྲགས་རྒྱུ་མེད་པར་གྱུར།

༡༩༨༥ལོའི་ཟླ་ལྔ་པའི་ཚེས་ལྔ་ལ་ཁུལ་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་གིས་དགོན་པ་ཡང་སྐྱར་ཆོས་སྒོ་ཕྱེ་ཆོག་པའི་ཆོག་མཆན་གནང་།

༡༩༨༦ལོའི་ཟླ་གསུམ་པའི་ཚེས་བཅུ་ཉིན་གཙུག་ལག་ཁང་ཆེན་མོ་བཞེངས་པའི་མགོ་བརྩམས་ཏེ་རིམ་གྱིས་གཙུག་ལག་ཁང་ཆེན་མོ་དང་། སྲུང་མ་ཁང་། བཀའ་འགྱུར་ཁང་། ཆོས་གྲྭ གཉེར་བ་ཁང་། [page 77] གཟིམས་ཤག་ཁང་། གྲྭ་ཤག་བརྒྱད་ཅུ་ལྷག དགོན་པའི་ཕྱོགས་བཞིར་མཆོད་རྟེན་ཆེན་པོ་བཞི། མ་ཎི་དུང་འཁོར་བཞི། ཤིང་རྭ་མུའུ་ཉེར་ལྔ་ལྷག་བཅས་ལོ་ངོ་བཞིའི་རིང་ལ་ཡོངས་གྲུབ་ཟིན། ད་ལྟ་སྔོན་གྱི་རྟེན་ཪྙིང་སྐོར་ལྷག་ཡོད་པ་ནི། དགོན་འདིའི་རྟེན་གཙོ་རྒྱལ་དབང་ལྔ་བའི་ཤངས་ཁྲག་གིས་བཞེངས་པའི་ལྷ་མོ་ཞལ་ཐང་སྟེ། དེ་ནི་༡༩༥༨ལོར་དགོན་འདིའི་གྲྭ་བ་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོས་ཁྱེར་ནས་རྒྱ་གར་ལ་བྲོས་ཏེ་ལོ་ངོ་ཉེར་བརྒྱད་རིང་ཉར་ཚགས་བྱས། ༡༩༨༦ལོའི་ཟླ་བ་བཞི་པའི་ནང་ཞལ་ཐང་འདི་ཕྱིར་རང་དགོན་དུ་གདན་དྲངས་ནས་ད་ལྟ་དགོན་འདིའི་རྟེན་གཙོར་བཞུགས། སྒྲོལ་མ་ཉི་ཐང་མ་དགོན་འདིའི་གྲྭ་བ་བླ་མ་དགེ་འདུན་ཟེར་བ་ཞིག་གིས་ཉར་ཚགས་བྱས། རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་བྱོན། ཙོང་ཁ་བརྒྱད་ཅུ། གནས་བརྟན། རྒྱན་དྲུག་མཆོག་གཉིས། ཚོགས་ཞིང་སྐོར། རིགས་ལྔའི་ཐང་ག་སོགས་ཐང་གའི་སྐོར་བརྒྱ་ཕྲག་ལྷག་བཞུགས།

རྒྱུ་གསེར་བཟང་ལས་གྲུབ་པའི་སྟོན་པའི་སྐུ་དང་སྨན་བླ་སོགས་བཅུ་ཕྲག་འགའ། གསུང་གི་སྐོར་ལ་བཀའ་འགྱུར་དང་བསྟན་འགྱུར་ཚར་གཅིག་རེ། རྗེ་གསུང་འབུམ། ལྷ་མོ་དང་རྣམ་སྲས་བེའུ་བུམ་སོགས་མང་དུ་ཡོད། སྨན་འདམ་ལས་གྲུབ་པའི་རྗེ་ཡབ་སྲས་གསུམ་ཁང་བརྩེགས་གཉིས་ཅན། སྟོན་པ་གཙོ་འཁོར་གསུམ། བྱམས་པ་གཙོ་འཁོར་གསུམ། སངས་རྒྱས་སྟོང་སྐུ། རྗེ་སྟོང་སྐུ། མཁན་སློབ་ཆོས་གསུམ། འཇིགས་བྱེད། མགོན་པོ། ཆོས་རྒྱལ། ལྷ་མོ། རྣམ་སྲས། རྒྱལ་པོ་སྐུ་ལྔ་སོགས་མང་དུ་བཞུགས། ད་ལྟ་དགོན་འདིར་རྒྱལ་ཁབ་གྱིས་ཐག་བཅད་པའི་སེར་མོ་བ་བརྒྱ་ཕྲག་གཅིག་ཡིན་ནའང་དོན་དངོས་སུ་གྱ་ལྔ་ཙམ་བཞུགས། དགོན་པའི་ཆོས་སྒོ་ཕྱེ་བ་ནས་ད་ལྟའི་བར་ལོ་ངོ་དགུའི་རིང་སེར་མོ་བ་ཕྱིར་རང་ཁྱིམ་དུ་ཕྱིན་ནས་ངལ་རྩོལ་དུ་བཞུགས་པ་ཉི་ཤུ་ལྷག་ཡོད། གཅིག་གིས་གྲོང་སྡེའི་སློབ་ཆུང་གི་དགེ་རྒན་བྱ་ལས་གནང་བ་དང་། གཅིག་གིས་རྫོང་རྒྱང་བསྒྲགས་ལས་ཁུངས་ནང་བྱ་ལས་གནང་བཞིན་ཡོད།

དྲུག་པ། དགོན་པའི་དཔལ་འབྱོར་ཐོན་ཁུངས་ཀྱི་སྐོར།

ད་ལྟ་དགོན་པ་གཞུང་ལ་ཕྱུགས་ཟོག་བརྒྱ་དང་ཉེར་གཉིས་ཡོད། ཕྱུགས་ཟོག་རྣམས་འཚོ་སྐྱོང་བྱེད་མཁན་གྲྭ་བ་ཡིན། འཆར་གཞི་གཏན་འཁེལ་མེད་པར་ཡོང་སྒོ་ཚང་མ་དགོན་པ་གཞུང་ལ་འབུལ་དགོས། ཕལ་ཆེར་ལོ་རེ་ལ་མར་རྒྱ་མ་སུམ་བརྒྱ་ལྷག་ཐོན་གིན་ཡོད། ༡༩༩༡ལོར་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྔོན་དགོན་པ་གཏོར་སྐྱོན་ཕོག་པར་གྱོང་ཚབ་དུ་སྒོར་གཅིག་ཁྲི་ཉིས་སྟོང་བདུན་རྒྱ་གནང་། སེར་མོ་བའི་འཚོ་བའི་ཡོངས་ཁུངས་གཙོ་བོ་ནི་རང་ཁྱིམ་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན། གྲྭ་བ་རྣམས་གྲོང་དུ་ཆོས་འདོན་ལ་ཕེབས་ཏེ་དད་[page 78] ལྡན་མང་ཚོགས་ཀྱིས་ཕུལ་བའི་ཡོང་སྒོ་ཚང་མ་དགོན་གཞུང་ལ་ཕུལ་ཏེ་ཕལ་ཆེར་ལོ་རེ་ལ་སྒོར་ཁྲི་གཅིག་རེ་ཐོན་གྱིན་ཡོད། སྒོར་དེ་རྣམས་དགོན་པ་གཞུང་ནས་གྲྭ་བ་རྣམས་ལ་ཆ་སྙོམས་ཀྱི་བགོ་བཤའ་བྱེད་པ་ཡིན། ཞེས་རྩིས་ཚང་དགོན་པའི་ལོ་རྒྱུས་མདོར་བསྡུས་འདི་ནི་འབྲེལ་ཡོད་དགོན་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆའི་སྐོར་དང་དགོན་པ་རང་གི་གྲྭ་བ་རྒན་རབས་རྣམས་ཀྱི་ངག་ཐོག་ཇི་སྙེད་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེས་ཡུལ་མདོ་སྨད་རེབ་གོང་བ་འཇིགས་མེད་བསམ་གྲུབ་གྱིས་སྤྱི་ལོ་གོ་ལྔ་ལོའི་ཟླ་བཞི་པའི་ཚེས་ཉེར་བདུན་ཉིན་པེ་ཅིན་དུ་སྦྱར་བ་དགེའོ།

ཉིན་མོ་ཨ་ནེ་དགོན་པའི་ལོ་རྒྱུས།

དཀར་མཛེས་རྫོང་ཤར་ལྷོའི་ཕྱོགས་སྤྱི་ལེ་བཅུ་ཙམ་གྱི་ལྷོ་བ་ཞང་། འབྲུག་ལམ་སྡེ་བའི་གོང་དུ་ཆགས་པའི་ཉིན་མོ་དགེ་ཚུལ་ཨ་ནེ་དགོན་དུ་འབོད་པའི་བྲག་དཀའ་ཇོ་མོའི་ཆོས་སྡེ་དེར་ཧོར་དགོན་སྡེ་བཅུ་གསུམ་དང་མཉམ་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད་པར་འཆད་དེ་དང་པོ་ཕྱག་འདེབས་མཁན་ནི་ཧོར་ཆོས་རྗེ་ངག་དབང་ཕུན་ཚོགས་ཡིན་ཞིང་ཁོང་གིས་བོད་རབ་བྱུང་བཅུ་གཅིག་པ་ཆུ་སྟག་སྤྱི་ལོ་༡༩༩༢ལོར་ཁང་དམར་དགོན་དགེ་ལུགས་པར་བསྒྱུར་ནས་དགོན་པ་སླར་གསོ་དང་རྒྱ་བསྐྱེད་མཛད་པའི་དུས་སུ་དགོན་འགྲམ་དུ་ཇོ་མོའི་སྒར་ཞིག་བཏབ་པ་དེ་བོད་རབ་བྱུང་བཅུ་གཉིས་པ་མེ་སྦྲུལ་སྤྱི་ལོ་༡༧༣༧ལོར་བྲག་དཀར་བླ་མ་བྱམས་པ་རབ་བརྟན་དང་ལམ་བྲག་སྐལ་བཟང་རྣམ་རྒྱལ་གཉིས་ནས་ད་ལྟ་ཆགས་ས་འདིར་གནས་སྤོར་ནས་བྲག་དཀར་བླ་མའི་དགོན་བདག་གི་འགན་བཞེས་ཏེ་དགོན་པ་གསར་དུ་བཏབ་ཅིང་བཅའ་ཡིག་དང་ཁ་འདོན་གྱི་ཡིག་ཆ་སོགས་གཏན་ལ་ཕབ་ནས་རྨང་གཞི་ལེགས་པོ་བཏང་བའི་ས་ཁུལ་འདིའི་དགེ་ལུགས་པའི་ཇོ་མོའི་སྒར་ནང་ལོ་རྒྱུས་ཆེས་སྔ་བ་དང་འདོན་པ་དང་འདུལ་ཁྲིམས་ཆེས་བཟང་བའི་གྲས་སུ་ཚུད། དགོན་པའི་བདག་པོ་བླ་མ་དང་མཁན་པོ་བྲག་དཀར་བླ་མ་ཡིན་པ་ལས་ཧོར་དགོན་སྡེ་བཅུ་གསུམ་ལ་ཆོས་འབྲེལ་ཙམ་མ་གཏོགས་མ་བུ་དགོན་གྱི་འབྲེལ་བ་མེད། དགོན་པའི་ཁྱད་ཆོས་ནི་ཟླ་ཤེལ་སྨན་རིལ་བཟོ་པའི་ལག་རྩལ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་རིང་བ་སྟེ་སྔོན་བྲག་དཀར་བླ་མ་བྱམས་པ་རབ་བརྟན་ནས་དགོན་གནས་འདིར་སྤོར་བའི་དུས་སུ་ས་འདིའི་མི་སེར་དང་དགོན་པའི་ཁ་གསོ་ཐབས་སུ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སྨན་གྱི་སྡེབ་སྦྱོར་ལེགས་པ་ཞིག་གནང་བ་ནས་བཟུང་མི་རབས་དུ་མའི་ནང་ཇེ་ལེགས་སུ་གཏོང་བར་འབད་པས་ཉིན་དགོས་ཟླ་ཤེལ་ཞེས་མཚན་སྙན་མཐོན་པོར་རྒྱས་པ་དེ་དང་པར་ཁང་སྤུས་དག་པོ་ཞིག་མཆིས་པ་སྟེ། པར་ཤིང་རང་གིས་བརྐོ་བ་དང་ཤོག་བུ་རང་གིས་བཟོས་ནས་སྟོན་པའི་གསུང་རབ་མང་པོ་པར་དུ་བསྐྲུན་ནས་གྲུབ་མཐའ་གཅིག་མིན་གྱི་དགོན་སྡེ་ཁག་གི་དགོས་མཁོ་[page 79] བསྒྲུབས་པའོ།

དགོན་པའི་ཆོས་སྐྱོང་གཙོ་བོ་དཔལ་ལྡན་ལྷ་མོ་དང་དགེ་བསྙེན་གསུམ་པ་ཡིན་ཞིང་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་རྟེན་ལ་ཡིག་ཆ་གསལ་བ་བྲག་དཀར་བླ་མའི་རྣམས་ཐར་ནང་བཞུགས་པར་བཤད་ཀྱང་དེ་ལག་སོན་མ་ཐུབ་པས་ཤེས་པ་ཙམ་བརྗོད་ན་འདུ་ཁང་གཅིག་དང་གསེར་སྐུ་བཞུགས་པའི་ལྷ་ཁང་གཉིས། པར་ཁང་གཅིག། བྲག་དཀར་བླ་མའི་གཟིམ་ཁང་། གྲྭ་ཤག་དྲུག་བཅུ་ལྷག། རྗེ་བཙུན་སྒྲོལ་མའི་གསེར་སྐུ། གསེར་གྱི་མཆོད་ཆས་དུ་མ། ཟངས་སྐུ་ལི་མ་བཞི། རྒྱུ་ལེགས་ཤིང་སྤུས་དག་པའི་གྱན་ཟང་བཞི་བཅུ་ལྷག། བཀའ་འགྱུར་ཆ་ཚང་གཅིག བསྟན་འགྱུར་ཆ་ཚང་གཅིག་བཅས་དང་ཇོ་མོ་བརྒྱ་ལྷག་བཞུགས་པ་ས་ཁྱི་ལོའི་དུས་འགྱུར་ནང་རིན་ཐང་ཆེ་བའི་རྟེན་རིགས་གོང་ལེན་དང་ཇོ་མོ་ཚང་མ་སྐྱ་སར་ཕབ་སྟེ་དགོན་པ་རྩ་གཏོར་བཏང་ཡང་དེ་དུས་དགུང་ལོ་བཅུ་བཞི་ཙམ་ལ་ཐོན་པའི་ཨ་ནེ་བདེ་སྐྱིད་ལྷ་མོ་བྱ་བས་བཙུན་མའི་རྣམ་པ་གཏན་ནས་མ་དོར་བར་ཆོས་ལུགས་དད་མོས་རང་དབང་གི་སྲིད་ཇུས་སླར་གསོ་བྱ་རག་ཁར་དུ་བསྡད། སྤྱི་ལོ་༡༩༨༥ལོའི་ཟླ་༥པའི་ནང་རྫོང་ནས་ཆོས་སྒོ་ཕྱེ་ཆོག་པའི་ཆོག་མཆན་ཐོབ་པར་ཁོ་མོས་སྟོབས་ཤུགས་ཡོད་རྒུ་བཏོན་ནས་དགོན་པ་སླར་གསོ་བྱེད་པའི་བྱ་བར་འབད་དེ་ཐོག་མར་འབྲུག་ལམ་གྲོང་བའི་གཞུང་ས་ཁང་བ་གཡར་ནས་ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་མགོ་འཚུགས་ཤིང་། གྱ་དྲུག་ལོ་ནས་དགོན་པ་སླར་གསོ་བྱས་ཏེ་ད་ལྟ་ཕལ་ཆེར་ཡོངས་སུ་གྲུབ་ཀྱང་ཆོས་ར་འཛུགས་སའི་ས་མེད་པ་དང་པར་ཁང་བསྐྲུན་པའི་ཆ་རྐྱེན་དབེན་སྟབས་དེ་གཉིས་མ་འོངས་པའི་འཆར་གཞི་དང་རེ་བ་ཙམ་དུ་གྱུར།

ད་ལྟ་གསར་བཞེངས་དང་སྔོན་གྱི་རྟེན་ཪྙིང་ལུས་པ་བཀའ་བསྟན་ཆ་གཅིག འབུམ་རྒྱས་བསྡུས་ཆ་གཅིག འདམ་སྐུ་མི་འཁྲུགས་པ། རྗེ་ཡབ་སྲས་གསུམ། སྟོན་པ་གཙོ་འཁོར་གསུམ། སློབ་དཔོན་རིན་པོ་ཆེ། རྟ་མགྲིན། སྒྲོལ་སྔོན། རྣམ་སྲས། དཔལ་ལྡན་ལྷ་མོ་ཐང་ག་ཤེས་རབ་ཕྱག་བཞི་པ། རྗེ་ཡབ་སྲས་གསུམ། སྟོན་པ། མགོན་པོ་འོད་དཔག་མེད། འཇམ་དབྱངས། རྗེ་བཙུན་སྒྲོལ་མ། སྒྲོལ་དཀར། གནས་བརྟན་བཅུ་དྲུག ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ། གྱན་ཐང་ཚེ་ལྷ་རྣམ་གསུམ། རྗེ་བླ་མའི་འཁྲུངས་རབས། བྲག་དཀར་བླ་མའི་ཕྲེང་རིམ་སོགས་དང་འདུ་ཁང་གཅིག བྲག་དཀར་བླ་མའི་གཟིམ་ཁང་། གཉེར་ཁང་། གྲྭ་ཤག་གྱ་བདུན་བཅས་ཡོད་པའི་ནང་ཨ་ནེ་གོ་ལྔ་བཞུགས་ཤིང་ལོ་གཅིག་གི་སྒྲུབ་མཆོད་སྐོར་སྔར་སྲོལ་བཞིན་ཧོར་ཟླ་དང་པོའི་ཚེས་བཅུ་ནས་བཅོ་ལྔ་བར་གནས་བརྟན་ཕྱག་མཆོད་ཚོགས། ཧོར་ཟླ་བཞི་པའི་ཚེས་བདུན་ནས་བཅོ་ལྔ་བར་མི་འཁྲུགས་པའི་ཚོགས། ཧོར་ཟླ་དྲུག་པའི་ཚེས་བཅུ་ནས་བཅོ་ལྔ་བར་སྦྱོར་ཆོས་ཚོགས། ཧོར་ཟླ་དགུ་པའི་ཚེས་ཉི་ཤུ་ནས་ཉེར་ལྔ་བར་སྨན་ལྷ་མདོ་ཆོག་ཚོགས། ཧོར་ཟླ་བཅུ་པའི་ཚེས་ཉི་ཤུ་ནས་ཉེར་ལྔ་བར་བླ་མ་མཆོད་པ་ཚོགས། ཧོར་ཟླ་བཅུ་གཅིག་པའི་ཚེས་བཅུ་ནས་བཅོ་ལྔ་བར་སྒྲོལ་མ་ཚོགས། ཧོར་ཟླ་བཅུ་གཉིས་པའི་ཚེས་བཅུ་ནས་ཉི་ཤུའི་བར་དཀར་པོ་ཆོས་[page 80] བརྒྱད་ཚོགས་པ་བཅས་སོ།

དགོན་པའི་ལས་གནས་ཀྱི་སྒྲིག་རིམ་ནི་དགོན་པ་གཞན་ལས་སྟབས་བདེ་པོ་ཞིག་སྟེ་དགོན་བདག་བྲག་དཀར་བླ་མ་མཚན་འཛིན་ཙམ་ལས་དངོས་སུ་དགོན་པ་སྐྱོང་མཁན་ལོ་ལྔ་རེར་ཁུར་ཐེངས་གཅིག་གི་དགེ་དཔོན་རྒན་གཞོན་གཉིས་ཡིན་ལ་དགོན་པའི་བྱ་བ་ཅི་རིགས་ཐད་ཇོ་མོ་ཡོངས་ཚོགས་ནས་གྲོས་བྱས་ཏེ་ཐག་གཅོད། ད་ལྟ་དགེ་དཔོན་ལས་དགོན་པ་བདག་གཉེར་འགོ་ཁྲིད་ཚོ་ཆུང་བཙུགས་ཡོད་ཅིང་དགོན་པའི་ཁྲིམས་དེ་སྔོན་སྔོན་བྲག་དཀར་བླ་མས་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་བཅའ་ཡིག་ནང་བཞིན་དགོན་པར་མགྲོན་པོ་འོང་ན་ཞག་གསུམ་ལས་བསྡད་མི་ཆོག་པ་དང་ཇོ་མོ་རྣམས་དགོངས་པ་མ་ཞུས་པར་གང་འདོད་དུ་འགྲོ་མི་ཆོག རང་ཁྱིམ་དུ་སོང་ནའང་ཞག་གསུམ་ནས་ཕྱིར་དགོན་པར་ཐོན་དགོས། གལ་ཏེ་ཁྲིམས་ཆུང་བར་འགལ་ན་ཕྱག་འཚལ་པ་དང་མཆོད་མེ་བཤམས་ནས་འགྱོད་བཤགས་བྱེད་པ་དང་། ཁྲིམས་འབྲིང་བར་འགལ་ན་ཚོགས་ལ་བཞུགས་མི་ཆོག་པའི་ཆད་པ། ཁྲིམས་འགལ་ཚབ་ཆེན་བྱུང་ན་ཆུང་བ་ཤིང་ཕོར་ནས་ཆེ་བ་ཁང་པ་སྟེ་རྒྱུ་ནོར་ཡོད་ཚད་དགོན་པས་གཞུང་ལེན་བྱས་རྗེས་མགོ་ལ་ཤོག་བུའི་ཞྭ་རིང་བསྐོན་ནས་དགོན་པ་ལས་ཕྱིར་འརྗད་གཏོང་བའོ། དགོན་པའི་དཔལ་འབྱོར་ཐད་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་ཟླ་ཤེལ་སྨན་རིལ་དང་པར་ཁང་ལས་གཙོ་བོ་ཞིང་ས་མུའུ་བརྒྱ་དང་བཅུ་ཙམ་ཡོད་གཉེར་བ་གཉིས་ཀྱི་འགོ་ཁྲིད་འོག་ས་མུའུ་དོན་ལྔ་དགོན་པ་རང་ནས་ཐད་དཀར་དོ་དམ་བྱེད་པ་ལས་གཞན་ཞིང་པར་གཡར་ནས་ཕྱེ་དང་མར། ཤ་སོགས་དགོན་པ་གཞུང་ནས་སྒྲིག་སྟེ་རང་སྒེར་གྱི་རྩམ་པ་ཙམ་ལས་སྒྲུབ་མི་དགོས་ཀྱང་ད་ལྟ་དགོན་རང་ལ་ཞིང་ས་མེད་སྟབས་སྡེ་བར་ས་མུའུ་ཉེར་ལྔ་ཙམ་གཡར་ནས་དགོན་རང་གིས་འདེབས་པ་ལས་དཔལ་འབྱོར་གྱི་འབྱུང་ཁུངས་གཙོ་བོ་འབུལ་བ་དང་ཟླ་ཤེལ་སྨན་རིལ་ལ་བརྟེན་དགོས་ཤིང་དེ་གཉིས་བསྡོམས། ལོ་གཅིག་ལ་སྒོར་ཁྲི་གཉིས་ཙམ་གྱི་ཡོང་སྒོ་ཡོད་པ་དེ་ཚོགས་སྒོ་དང་གློག་གླ་(ཡོང་སྒོའི་མང་ཆེ་བ་ཟིན་)སོགས་ལ་བཏང་རྗེས་འགྲོ་ཡོང་ཕལ་ཆེར་ཆ་སྙོམས་པ་ཙམ་རེད། དེ་ལས་ཇོ་མོ་རང་སྒེར་ལ་ཡོང་སྒོ་འདི་ཞེས་མེད་པར་རང་རང་གི་ཁྱིམ་གྱིས་གསོ་བ་དང་ཁྱིམ་མེད་པའི་རྒན་པ་ཁ་ཤས་ཡོད་པར་དགོན་པ་གཞུང་ནས་འཚོ་རྟེན་སྒྲིག་པ་སྟེ་སྤྱིར་དགོན་གཞུང་གི་རྒྱུ་ནོར་ཡོད་ཚད་དགེ་དཔོན་རྒན་པའི་འགོ་ཁྲིད་འོག་ཐད་ཀར་དུ་བཀོལ་སྤྱོད་ཀྱི་དབང་ཆ་གཉེར་བ་གཉིས་ལ་སྤྲད་རྗེས་ཁོ་ཚོས་གནས་ཚུལ་དངོས་ལ་གཞིགས་སྟེ་ད་གཟོད་བེད་སྤྱོད་བྱེད་ཆོག ཅེས་ཉིན་དགོན་དཀར་ཆགས་བསྡུས་པ་འདི་སྤྱི་ལོ་གོ་བཞི་ལོའི་ཟླ་བདུན་པའི་ནང་དགེ་དཔོན་བདེ་སྐྱིད་ལྷ་མོ་དང་གཞོན་པ་པད་མ་ཆོས་སྒྲོན། ཨ་ནེ་དཔལ་མོ། བཀྲ་དགའ་བཅས་ནས་འཆད་པ་བཞིན་མདོ་ཁྲི་གདུགས་དཀར་ཚེ་རིང་གིས་བྲིས་པ་དགེའོ།

ཧ་དྷི་དགེ་ཚུལ་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས།

[page 81] ཧ་དྷི་དགེ་ཚུལ་དགོན་ནམ་མིང་གཞན་དགེ་འཕེལ་བྱང་ཆུབ་གླིང་བྱ་བ་ནི་ཁམས་དཀར་མཛེས་རྫོང་ནས་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་སྤྱི་ལེ་བཞི་བཅུ་ཙམ་དུ་རྫ་ཆུའི་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཧ་དྷི་ལུང་བའི་མདོའི་རྒྱབ་རི་བུམ་གཏེར་སྒང་ཞེས་པའི་ངོས་སུ་ཆགས། དེའི་འདབས་སུ་གྲོང་བ་ཞིག་ཆགས་ཡོད་པར་ཧ་དྷི་མདའ་ཟེར། དགོན་པ་འདི་དཀར་མཛེས་རྫོང་རོང་པ་ཚ་ཆུས་ཀྱི་ཞི་ཚེ་ཞང་གི་ཁོང་སུ་གཏོགས། གྲུབ་མཐའ་དགེ་ལུགས་པ། དགོན་པ་འདིའི་ལོ་རྒྱུས་སྐོར་གྱི་ཡིག་ཆ་མ་མཐོང་མོད། ངག་རྒྱུན་ལྟར་ན། དར་རྒྱས་དགོན་པའི་ཧ་དྷི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་གཉིས་པ་དགེ་ལེགས་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་ཕལ་ཆེར་ལོ་ཉིས་བརྒྱའི་ཡར་སྔོན་དུ་དགོན་པ་འདི་ཕྱག་བཏབ། བླ་མ་དེས་སྐུ་ཚེ་གང་བོར་རྗེ་རིན་པོ་ཆེའི་འདམ་སྐུ་པར་བར་གྲགས། དེའི་ཡང་སྲིད་བློ་བཟང་བསྟན་པ་བྱ་བ་དཀར་མཛེས་དགོན་གྱི་ནག་ཚང་བྱང་ཆུབ་ཆོས་འཕེལ་དང་དུས་མཉམ་ཞིང་འབྲེལ་བའང་གང་མང་བྱུང་ཟེར། ཕལ་ཆེར་༡༨༧༧ལ་སྐུ་འཁྲུངས་ཤིང་༡༩༤༥ལ་འདས། སྐུ་ཕྲེང་བཞི་བ་དེ་རྒྱ་ནག་དང་འབྲེལ་བ་གང་མང་བྱུང་སྟེ། ས་གནས་གོ་མིན་ཏང་གི་དམག་དཔོན་ཙེ་ལོ་ཀྲང་དང་ཀྲང་ཐོན་ཀྲང་དང་ལིས་ཅོན་ཀྲང་བཅས་ཟེར་བ་རྣམས་དང་འབྲེལ་བ་གང་མང་བྱུང་བར་མ་ཟད། མཉམ་དུ་པར་བརྒྱབ་ཅིང་ཕན་ཚུན་ཡི་གེ་བསྐུར་བ་དང་ཡིག་ཐོག་ཏུ་ཧ་དྷི་ཧོ་ཐོག་ཐུ་ཞེས་བཀོད་ཡོད་པ་སོགས་ཧ་དྷི་སྐུ་ཕྲེང་ལྔ་བས་དངོས་སུ་མཐོང་མྱོང་ཟེར། སྐུ་ཕྲེང་དེ་དར་རྒྱས་དགོན་པ་མེར་འཇིག་ནས་སླར་གསོ་བྱེད་དུས་བྱས་རྗེས་ཤིན་ཏུ་ཆེ་སྐད།

ཕྱིས་སུ་བཙུན་མ་བརྒྱ་ལྷག་ཙམ་དང་གྲྭ་ཤག་བརྒྱད་ཅུ་ཙམ་ཡོད། འདུ་ཁང་ཀ་མིག་བཅོ་བརྒྱད་ཅན་ཞིག་དང་སྤྲུལ་སྐུའི་གཟིམ་ཆུང་ཞིག གཉེར་ཁང་གཅིག་རེ་བཅས་ཡོད་ལ། འདུ་ཁང་ནང་དུ་རྗེ་ཡབ་སྲས་གསུམ་དང་སློབ་དཔོན་པདྨ། ཤུགས་ལྡན། དཔལ་ལྡན་ལྷ་མོ་བཅས་ཀྱི་འདམ་སྐུ་དང་། གསེར་སྐུ་ཆུང་ཆུང་བཅོ་ལྔ་ཙམ་བཅས་དང་། བཀའ་འགྱུར་དང་རྗེ་ཡབ་སྲས་གསུང་འབུམ་ལྷ་སའི་པར་མ་ཚར་གཅིག་རེ། འབུམ་ཆ་ཚང་། སྐུ་ཐང་བརྒྱ་ཙམ་བཅས་བཞུགས། རྟེན་དེ་རྣམས་བཞི་རྒོལ་སྐབས་དང་འདུ་ཁང་རིག་གནས་གསར་བརྗེ་སྐབས་སུ་འཇིག

སྐབས་བཅུ་གཅིག་པའི་ཚང་འཛོམ་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ཡང་དག་པའི་ཆོས་ལུགས་སྲིད་ཇུས་ལག་དུ་བསྟར་ཏེ། གཅིག་དགུ་གྱ་བཞི་ལོ་ཆོས་སྒོ་ཕྱེ་སྟེ་འདུ་ཁང་སྔར་ལྟར་བཞེངས། གཟིམ་ཁང་ལ་ཁང་པ་མ་གཏོགས་ཚོན་རྩི་དང་རྟེན་བཞེངས་མཇུག་རྫོགས་མེད། འདུ་ཁང་ནང་ན་འདམ་སྐུ་བཞེངས་པ་ནི་རྗེ་ཡབ་སྲས་གསུམ་དང་སྒྲོལ་མ་གཉིས། ཐུབ་སྐུ་གཅིག བྱམས་སྐུ་གཅིག མཁའ་སྤྱོད་མ་གཅིག ཙན་དན་གྱི་སྐུ་གཅིག་བཅས་དང་། བཀའ་འགྱུར་ཚར་གཅིག་བཅས་སོ། དགོན་པའི་འཛུགས་བསྐྲུན་[page 82] ཕྱོགས་ལ་སྒོར་༡༨༡༠༠གནང་། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཐག་བཅད་པའི་བཙུན་མའི་གྲངས་ཀ་ནི་རེ་དྲུག་དང་ཐོར་བཀོར་པ་བདུན་ཅུ། རྒྱུན་སྡོད་ཞེ་གསུམ། དུས་མཆོད་སྐོར་དགེ་ལུགས་པ་སྤྱི་དང་མཐུན། ལས་སྣེ་སྐོར་ལ། ཧ་དྷི་སྤྲུལ་སྐུ་དགོན་བདག་དང་། དགེ་དཔོན་(དགེ་བསྐོས་དང་འདྲ་)མི་གཅིག་དང་དབུ་མཛད་གཉིས། གཉེར་བ་གཉིས་བཅས་ཀྱི་འགན་ཡུན་ལོ་གཅིག་རེ། དེ་རྣམས་ཧ་དྷི་རིན་པོ་ཆེས་བསྐོ་དགོས། ད་སྐབས་དགོན་པའི་བདག་གཉེར་ཚོ་ཆུང་ལ་དགོན་པའི་ལས་དོན་ཐམས་ཅད་ཐག་གཅོད་པའི་དབང་ཆ་ཡོད་ལ་དེའི་གཙོ་འཛིན་ནི་བྱང་ཆུབ་བཟང་མོ། དགུང་ལོ་རེ་བདུན། གཙོ་འཛིན་གཞོན་པ་པོ་ལུ། དགུང་ལོ་ཞེ་བཞི། ཧ་དྷི་རིན་པོ་ཆེ་སྐུ་ཕྲེང་ལྔ་བ་ཧ་དྷི་དཔལ་ལྡན་ཚུལ་ཁྲིམས་སམ་མིང་གཞན་བློ་བཟང་བསྟན་

འཛིན་མི་ཕམ་དགེ་ལེགས་རྒྱ་མཚོ་ད་སྐབས་དཀར་མཛེས་རྫོང་ནང་བསྟན་མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་གཙོ་འཛིན་དང་སྲིད་གྲོས་ཀྱི་རྒྱུན་ཨུ། དར་རྒྱས་དགོན་པའི་བདག་གཉེར་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་གཙོ་འཛིན་གཞོན་པ་བཅས་ཀྱི་འགན་ཁུར་ཡོད།

དགོན་པའི་དཔལ་འབྱོར་སྐོར་ལ་འབྲི་བརྒྱད་དང་ཐེབས་རྩའི་མ་དངུལ་སྒོར་མོ་སྟོང་ཕྲག་གཉིས་ཙམ་ཡོད། འབྲི་རྣམས་མི་སེར་ལ་བཅོལ་ཏེ་འབྲི་རེར་ལོ་རེ་ལ་དགོན་པར་མར་རྒྱ་མ་བཅུ་རེ་སྤྲོད་རྒྱུ་དང་ཕྱུགས་ཀྱི་འཕེལ་ཁ་མི་སེར་རང་ལ་དབང་། བཙུན་མ་རྣམས་ཀྱི་འཚོ་བ་རང་ཁྱིམ་ལ་བརྟེན་དགོས། ཞེས་སྤྱི་ལོ་༡༩༩༤ལོའི་ཟླ་༨ཚེ་ས་༡༤ལ་དར་རྒྱས་དགོན་ནས་ཧ་དྷི་རིན་པོ་ཆེ་དཔལ་ལྡན་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉིད་ལ་བཀའ་འདྲི་དང་ཞིབ་དཔྱོད་བྱས་པའི་ཟིན་བྲིས་ལས་ཕྱི་ལོའི་ཟླ་༣པར་མདོ་སྨད་ཁྲི་ཀའི་སྐྱེ་མིང་བ་ཚེ་རིང་ཐར་གྱིས་སྦྱར་བའོ།།

རྒན་མ་བྲག་ཡུལ་ཆོས་སྒར་གྱི་ལོ་རྒྱུས།

རྒན་མ་བྲག་ཡུལ་ཟེར་བའི་བཙུན་མའི་ཆོས་སྒར་འདི་ཁམས་དཀར་མཛེས་རྫོང་གི་ཤར་ཕྱོགས་སུ་ལེ་བར་བཅོ་ལྔ་ཙམ་གྱི་སྟག་བཟང་ན་ཟེར་བའི་ལུང་པའི་ནང་དུ་འཛུལ་ན་གཡོན་ཕྱོགས་ཀྱི་རི་རྒྱུད་འབྲུག་རྩེ་ཁ་ཟེར་བའི་ནང་ངོས་སུ་ཆགས་འདུག ལུང་བའི་ཕུག་སྟེ་དགོན་པའི་ཤར་ཕྱོགས་སུ་ལེ་བར་གཉིས་ཙམ་ན་རྫོང་རག་བྲག་ཟེར་བའི་རྟ་མགྲིན་གྱི་གནས་རིར་གྲགས་པ་དེར་རྫོང་རག་ཨེམ་ཆུ་ཞེས་པའི་གྲུབ་ཐོབ་ཚད་ལྡན་ཞིག

༡༩༣༠ནང་བཞུགས་ཁོང་གི་ཆོས་ཀྱི་གླུ་གསུང་ཉུང་དུ་ཞིག་ད་ལྟར་བཞུགས། ད་ལྟའང་བཙུན་མ་མཚམས་པ་མང་པོ་བཞུགས་ཡོད་པའི་གནས་རི་ཞིག་ཡོད། ལུང་བའི་ནང་དུ་ཆུ་བོ་ཀུན་ལས་ཟློག་པར་ཤར་ནས་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་འབབ་པའི་ཆུ་ཕྲན་དྭངས་ཤིང་གསལ་བ་ཞིག་ཡོད་པར་གནམ་ཟློག་ཆུ་ཟེར། དགོན་པ་འདིའི་ལོ་རྒྱུས་སྐོར་ལ་ཡིག་ཆ་ཅི་ཡང་མཐོང་རྒྱུ་མེད་མོད། ཆོས་སྒར་དེའི་[page 83] བཙུན་མ་རྣམས་ཀྱི་ངག་རྒྱུན་ལྟར་ན། དང་པོའི་དུས་ཤིག་ལ། པོ་ཏོ་བ་དང་སྤྱན་མངའ་བ་དང་ཤ་ར་བ་ཟེར་བའི་མཁས་པ་གསུམ་དབུས་གཙང་ནས་ཕེབས་ཏེ་སྤྱན་མངའ་བས་དགོན་པ་འདི་བཏབ་ཤིང་དེའི་རྗེས་སྐྱོང་བ་བརྩོན་འགྲུས་བཟང་མོ་ཟེར་བའི་འཇའ་ལུས་མ་ཞིག་བྱོན་ཟེར། དེ་ནས་མི་རབས་མང་པོའི་རྗེས་སུ་བཀྲ་ཤིས་དོན་གྲུབ་ཟེར་བའི་བླ་མ་ཞིག་ཕེབས་ནས་སྤྱན་མངའ་བའི་མཚམས་ཁང་ནང་དུ་བཞུགས་པས་དེར་ཡང་སྤྱན་མངའ་ཐོག སྤྱན་མངའ་བའི་སྐབས་སུ་བཞེངས་པར་གྲགས་པའི་སྒྲུབ་ཁང་ཀ་མིག་ཆུང་ཆུང་དྲུག་ཅན་དང་སྤྱན་མངའ་བའི་མཚམས་ཁང་ད་ལྟའི་བར་དུ་ལུས་ཡོད། དང་པོ་གྲུབ་མཐའ་བཀའ་གདམས་པ་ཡིན། ད་ལྟ་དགེ་ལུགས་པ་ཡིན། བཙུན་མ་ལྔ་བཅུ་ལྷག་ཡུན་རིང་དུ་བཞུགས་ཡོད་ཟེར། འདི་བཙུན་མ་ཤ་སྟག་ཡིན་པ་ངས་ཡུལ་ཤིན་ཏུ་དབེན་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ལོ་རྒྱུས་སྟེང་རྐུན་ཇག་རྒོད་པས་དགོན་པའི་རྒྱུ་རྫས་རྩེ་ཆེན་ཡོད་ན་ཞོལ་གྱི་མཁར་ནང་དགོན་དུ་བཅོལ་བའི་དཔེ་ཡོད། རྗེས་སུ་རྒན་མ་བྲག་ཡུལ་དགོན་རང་ནས་ཨ་ནེ་ལྷ་དགའ་ཟེར་བ་ཞིག་གིས་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་ཕྱག་བཞི་བའི་སྐུ་ཁྲུ་གསུམ་ཙམ་ཞིག་དང་། སྒྲོལ་མ་གཅིག ཛམ་ལྷ་གཉིས། གསེར་གྱི་མཆོད་རྟེན་མཐོ་གང་མ་གཅིག་སྟོན་པ་དང་འཇམ་པའི་དབྱངས།

རྗེ་རིན་པོ་ཆེ་གསུམ་གྱི་གསེར་སྐུ་མཐོ་གང་མ་གསུམ། མ་ཎི་འཁོར་ལོ་རང་བཅས་པ་རྣམས་ཟངས་ཆེན་པོ་ཆུ་ཟོམ་བདུན་ཤོང་བ་ཞིག་གི་ནང་དུ་བཅུག་རྟེན་སྒྲུབ་ཁང་ནང་ནས་ས་འོག་ཏུ་བསྐུངས་ཏེ་སྟེང་ལ་ལྕི་བ་སྐམ་པོ་སོགས་བུད་ཤིང་སྤུངས་པས། ལོ་ཉི་ཤུ་ལྷག་གི་རྗེས་སུ་ཆོས་ལུགས་དད་མོས་རང་དབང་གི་སྲིད་ཇུས་ཡང་དག་པ་སླེབས་དུས་ཕྱིར་བཏོན་ནས་དགོན་པར་ཕུལ་བའི་སྐལ་བ་བཟང་པོ་ཐོབ། གྲྭ་ཤག་ལྔ་བཅུ་ལྷག གཞན་ཡང་ཐེངས་ཤིག་འབྲི་ཆུའི་ཕ་རོལ་གྱི་ཆབ་མདོའི་གོ་འཇོ་རྫོང་གི་རབ་བརྟན་དགོན་གྱི་ཡིན་ཟེར་ཞིང་མིང་ལ་བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཚན་འབོད་པའི་བླ་མ་ཞིག་བྲོས་བྱོལ་དུ་རྒན་མ་བྲག་ཡུལ་དགོན་དུ་ཕེབས་ནས་སྤྱན་མངའ་བའི་མཚམས་ཁང་དུ་བཞུགས། ལུང་བ་འདིར་ཡང་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ལས་འགུལ་ཤིན་ཏུ་རྩུབ་པའི་དུས་སུ་རི་མགོའི་བྲག་ཁུང་ཉུལ་ཏེ་བྱོལ་ཞིང་ཅུང་ཙམ་ལྷོད་པའི་སྐབས་སུ་སླར་ཡང་སྤྱན་མངའ་བའི་མཚམས་ཁང་དུ་ལོག དེ་ལྟར་ལོ་ཉི་ཤུ་ལྷག་བཞུགས་ནས་ཕྱིས་སུ་སླར་གསོ་བྱེད་དུས་མཛད་རྗེས་ཤིན་ཏུ་ཆེ། ༡༩༩༠ལོ་ཁོང་དགུང་ལོ་གྱ་གཅིག་སྟེང་ཞོལ་གྱི་མཁར་ནང་དགོན་དུ་འདས།

དབེན་གནས་དེར་ཨ་ནེ་རྒན་གཞོན་སྐོར་གཉིས་ལས་འཛིན་གྲྭ་ཕྱེ་མེད། སྡོམ་པ་ལེན་ས་དང་སློབ་གཉེར་གྱི་དགེ་རྒན་ནི་དཀར་མཛེས་དགོན་པའི་མཁན་ཟུར་བློ་བཟང་འཇམ་དབྱངས་ཡིན། ནམ་རྒྱུན་དུ་གྲྭ་བ་རྒན་པ་ཨ་རྡོ་ཟེར་བ་ཞིག་མངགས་ནས་སློབ་གཉེར་དང་སྒྲིག་ཁྲིམས་བཅས་ལ་བདག་བྱེད་བཞིན་ཡོད། དུས་མཆོད་རྣམས་དགེ་ལུགས་པ་སྤྱི་དང་མཐུན། སྨོན་ལམ་དང་རྗེ་བླ་མའི་དགོངས་རྫོགས་དང་བསྙུང་གནས་བཅས་ཚོགས་འགོ་བཙུགས། དབྱར་གནས་དང་གསོ་སྦྱོང་། སྤྱན་མངའ་བ་དང་བླ་མ་[page 84] བསྟན་པའི་རྒྱ་མཚན་གྱི་དགོངས་རྫོགས་བཅས་ལ་དཔལ་འབྱོར་གྱི་སྟོབས་ཞན་པས་ད་རུང་སླར་གསོ་བྱས་མེད།

ལས་སྣེ་ནི་དགེ་བསྐོས་རྒན་གཞོན་གཉིས་དང་མཆོད་གཡོག་གཉིས། དབུ་མཛད་གཅིག དཔེ་ཆའི་དགེ་རྒན་གཉིས། གཉེར་བ་བཞི་བཅས་སོ། དབུ་མཛད་ཀྱི་འགན་ཡུན་ལོ་གསུམ་རེ་མ་གཏོགས་ལས་སྣེ་གཞན་པ་རྣམས་ཀྱི་འགན་ཡུན་གཏན་ཏུ་འཁེལ་མེད། ལས་སྣེ་དེ་རྣམས་བསྐོ་མཁན་དཀར་མཛེས་དགོན་གྱི་མཁན་ཟུར་བློ་བཟང་འཇམ་དབྱངས་ཡིན། ཆོས་སྒོ་ཕྱེ་པའི་ཆོག་མཆན་ཐོབ་མེད་པས་བདག་གཉེར་ཚན་

ཆུང་ད་རུང་བཙུགས་མེད། ཆོས་སྐྱོང་གཙོ་བོ་དཔལ་ལྡན་ལྷ་མོ་ཡིན། རྒྱུན་བཞུགས་བཙུན་མ་རེ་དྲུག་ཡོད། འདུ་ཁང་ཀ་མིག་བཅུ་གཉིས་ཅན་ཞིག་ཡོད་པ་༡༩༨༩ལོར་བཞེངས། གྲྭ་ཤག་རེ་བཞི་ཡོད། ཐེ་ཝན་གྱི་སྦྱིན་བདག་ཨ་མདོ་བློ་བཟང་གིས་ཕུལ་བའི་བཀའ་འགྱུར་ཚར་གཅིག ཡུམ་དུམ་པ་བཅུ་གཉིས། དཔལ་འབྱོར་སྐོར་ནས། སྤྱི་ཚོགས་གསར་རྙིང་གང་ལ་ཡང་རི་ཞིང་ཕྱུགས་ཟོག་ཅི་ཡང་ཡོད་མ་མྱོང་། བཙུན་མ་རྣམས་ལོ་རེ་རེ་ལ་བསོད་སྙོམས་སུ་ཕེབས་པའི་སྲོལ་ཡོད། འཚོ་བའི་ཆ་རྐྱེན་རང་ཁྱིམ་ནས་ཕུལ་དགོས། ཞེས་སྤྱི་ལོ་གཅིག་དགུ་གོ་བཞི་ལོའི་ཟླ་བདུན་པའི་ཚེས་ཉེར་བརྒྱད་ལ་རྒན་མ་བྲག་ཡུལ་དུ་ཕྱིན་ནས་དགོན་པ་དེར་མི་ཚེ་བསྐྱལ་བའི་བཙུན་མ་གཉིས་ཏེ་པད་མ་གཡུ་སྒྲོན་(དགུང་ལོ་རེ་ལྔ)དང་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་(དགུང་ལོ་ང་བརྒྱད)གཉིས་ལ་བཀའ་འདྲི་ཞུས། ཕྱི་ལོའི་ཟླ་བཞི་བའི་ཚེས་བཞི་ལ་མདོ་སྨད་ཁྲི་ཀའི་སྐྱེས་མིང་བ་ཚེ་རིང་ཐར་གྱིས་སྦྱར་རོ།།

ལུ་གུ་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས།

ལུ་གུ་དགོན་ནམ་ལུ་གུ་ཆོས་ལྡན་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་ཟེར་བ་འདི་དཀར་མཛེས་སྟོང་འཁོར་དགོན་པའི་དགོན་ལག་ཡིན་པས་གྲུབ་མཐའ་དགེ་ལུགས་པ་ཡིན། དཀར་མཛེས་རྫོང་རྡོ་ཐོག་ཞང་གི་ཟླ་ཆུའི་བྱང་འགྲམ་གྱི་ལུང་བར་ཆགས་ཡོད། རྒྱལ་དབང་བདུན་པ་སྐལ་བཟང་རྒྱ་མཚོའི་སྐབས་སུ་སྟོང་འཁོར་ཞབས་དྲུང་སྐུ་ཕྲེང་ལྔ་བ་བསོ་ནམས་རྒྱ་མཚོས་(1684-?)བཏབ་པས་དགོན་བདག་ནི་སྟོང་འཁོར་ཞབས་དྲུང་རིམ་བྱོན་ཡིན། ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆ་ཅི་ཡང་མ་རྙེད་མོད་ངག་རྒྱུན་ལྟར་ན། སྔོན་ཆད་ཚོགས་ཆེན་འདུ་ཁང་ཀ་མིག་བཞི་བཅུ་ཅན་གྱི་ནང་དུ་ཐུགས་ཀར་ཐུབ་པའི་གསེར་སྐུ་ལི་མ་མཐོ་གང་ཅན་ཡོད་པའི་བྱམས་པ་ཞིག་དང་། བྱམས་ཁང་ཀ་མིག་དྲུག་ཅན་ནང་དུ་ཐུགས་ཀར་རྗེ་སྐུ་ལི་མ་མཐོ་གང་ཅན་ཡོད་པའི་རྒྱལ་བ་བྱམས་པ་ཁང་བརྩེགས་གཉིས་ཅན། ཇོ་ཁང་ཀ་མིག་དྲུག་ཅན་གཅིག མགོན་ཁང་གཅིག ནང་དུ་ཐུགས་ཀར་ཐུབ་པའི་གསེར་སྐུ་ལི་མ་མཐོ་གང་ཅན་དང་གསེར་སྐུ་ཆུང་ཆུང་དུ་མ་ཡོད་[page 85] པའི་ཇོ་སྐུ་གཅིག བཀར་འགྱུར་ཚར་དྲུག་སྟེ་སྣར་ཐང་པར་གཅིག་དང་། སྡེ་དགེ་པར་གཅིག གསེར་དངུལ་གྱི་བྲིས་མ་ཚར་བཞི། རྗེ་ཡབ་སྲས་གསུམ་གྱི་གསུང་འབུམ་བཅས་སོ། བསོད་ནམས་རྒྱ་མཚོའི་རྗེས་ཀྱི་བླ་རབས་མི་གསལ། བསོད་ནམས་ཉི་མ་ཟེར་བ་ཞིག་དང་། བྱམས་པ་ལེགས་ལྡན་ཟེར་བའི་སེར་སྨད་ཀྱི་དགེ་བཤེས་ཤིག་བཅས་བྱོན་མྱོང་ཟེར། ནག་ཚང་བསྟན་པ་རབ་རྒྱས་དགོན་འདིར་ཕེབས་ནས་དུས་འཁོར་གྱི་དབང་བསྐུར་བ་དང་དབང་ཡོན་གྱིས་ཚོགས་ཆེན་འདུ་ཁང་རྒྱ་བསྐྱེད་སྐད། གྲྭ་བ་བརྒྱ་དང་ཉི་ཤུ་ལྷག་དང་གྲྭ་ཤག་བཞི་བཅུ་ཙམ་ཡོད། གྲྭ་བ་དྲུག་རེ་ལོ་གསུམ་རེ་ལ་སྟོང་འཁོར་དགོན་དུ་མཚན་ཉིད་སྦྱོང་བར་མངགས་དགོས། ཆོས་སྐྱོང་གཙོ་བོ་རྒྱལ་བོ་ཡིན། ལས་སྣེ་སྐོར་ལ་མཁན་པོ་དང་དགེ་བསྐོས། དབུ་མཛད་མཆོད་གཡོག་བཅས་གཅིག་རེའི་འགན་ཡུན་ལོ་གསུམ་རེ། མི་སེར་སྤྱི་བ་ཆེ་ཆུང་གཉིས་ཀྱི་འགན་ཡུན་ལོ་གཅིག་རེ་བཅས་སོ། དམངས་བཅོས་ཡར་སྔོན་ལ་མཁན་དགེ་དབུ་གསུམ་ནི་སྟོང་འཁོར་ཞབས་དྲུང་གིས་ཐག་གཅོད་རྒྱུ་དང་གཞན་པ་རྣམས་མཁན་དགེ་དབུ་གསུམ་གྱིས་ཐག་གཅོད་དགོས། ད་སྐབས་དགོན་པའི་བདག་གཉེར་ཚན་ཆུང་གིས་ཐག་གཅོད་དགོས། བདག་གཉེར་ཚན་ཆུང་གི་གཙོ་འཛིན་ནི་དགེ་འདུན་སྐྱབས་དགུང་ལོ་ཉེར་དྲུག་དང་། གཙོ་འཛིན་གཞོན་པ་བསོད་ནམས་དབང་ཆེན་དགུང་ལོ་རེ་བདུན་ཡིན།

ད་སྐབས་ཆོས་སྒོ་ཕྱེ་ཞིང་ཚོགས་ཆེན་འདུ་ཁང་དང་མགོན་ཁང་བསྐྱར་བཞེངས་གྲུབ། གྲྭ་ཤག་བཅོ་ལྔ་ཡོད། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་གཏན་དུ་འཁེལ་བའི་གྲྭ་བའི་གྲངས་ཀ་ནི་བཞི་བཅུ་དང་ད་ཡོད་ང་ལྔ་དང་རྒྱུན་སྡོད་ཉེར་གསུམ་མོ། དགོན་པའི་དཔལ་འབྱོར་སྐོར་ལ། དམངས་བཅོས་སྔོན་དུ་ས་ཞིང་མུའུ་ལྔ་བཅུ་ལྷག་ཡོད་པ་གྲྭ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཁྱིམ་ལ་བགོས་ཏེ་བདེབས། སྤྱི་བ་སྟེ་བདག་གཉེར་བྱེད་མཁན་མང་པོ་བསྐོས་ཏེ་འབྲུའི་ཐོན་སྒོ་རྣམས་ས་བོན་མ་གཏོགས་པ་ཐམས་ཅད་དགོན་པ་ལ་སྤྲོད་དགོས་རྒྱུ་དང་ས་བོན་དང་ས་ཞིང་བདག་གཉེར་བྱེད་པའི་འགན་ཁུར་དེ་ལོ་རྗེས་མའི་སྤྱི་བ་གསར་བར་སྤྲོད་དགོས། ད་སྐབས་ས་ཞིང་དང་ཕྱུགས་ཟོག་ཅི་ཡང་མེད། གྲྭ་བའི་འཚོ་བ་རང་རང་ཁྱིམ་ལ་བརྟེན་དགོས། ཞེས་སྤྱི་ལོ་གཅིག་སྟོང་དགུ་བརྒྱ་གོ་བཞི་ལོའི་ཟླ་བརྒྱད་པའི་ཚེས་གཅིག་གི་ཉིན་ལ་ལུ་གུ་དགོན་པའི་གྲྭ་བ་ཚུལ་ཁྲིམས་རྡོ་རྗེ་དང་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས། ཡིད་དགའ་བློ་གྲོས་བཅས་ལ་བཀའ་འདྲི་ཞུས་པའི་ཟིན་བྲིས་གཞིར་བྱས་ནས་ཕྱི་ལོའི་ཟླ་གསུམ་པར་མདོ་སྨད་ཁྲི་ཀའི་སྐྱེས་མིང་བ་ཚེ་རིང་ཐར་གྱིས་སྦྱར་བ་དགེའོ།།

ཉ་རྒྱས་ཇོ་མོ་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས།

[page 86] ཉ་རྒྱས་ཇོ་མོ་དགོན་ནི་ཁམས་དཀར་མཛེས་རྫོང་གི་རོང་པ་ཚའི་བྱང་དུ་ཆགས། གྲུབ་མཐའ་དགེ་ལུགས་པ་ཡིན། དགོན་པ་འདིའི་ལོ་རྒྱུས་སྐོར་ཡིག་ཆ་རྙིང་བ་མཐོང་མོད། ངག་རྒྱུན་ལྟར་ན། དགོན་པ་འདི་ཕྱག་འདེབས་མཁན་ནི་དར་རྒྱས་དགོན་པའི་བླ་མ་བློ་བཟང་བྱམས་པ་འཇིགས་མེད་ཐུབ་བསྟན་ནམ་ཡོང་གྲགས་སུ་བསོད་ནམས་དབང་ཆེན་བྱ་བ་ཡིན་པར་ཕལ་ཆེར་ཞལ་མཐུན་མོད། ཁོང་ཕྱག་འདེབས་མཁན་མིན་པའི་བཤད་ཚུལ་ཡང་འདུག གང་ལྟར་ཡང་བླ་མ་འདི་ཉ་རྒྱས་ཇོ་མོ་དགོན་ལ་བཀའ་དྲིན་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་ཀུན་གྱི་ཞལ་ལས་ཐོས། དུས་ནམ་ཞིག་བཏབ་པ་མི་གསལ་ཡང་། རྫོང་ནང་བསྟན་མཐུན་ཚོགས་ཀྱིས་འཚོལ་སྡུད་བྱས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ལྟར་ན་དགོན་པ་འདི་བཏབ་ནས་ད་རེག་བར་དུ་ཕལ་ཆེར་ལོ་བརྒྱ་དང་ལྔ་བཅུ་ཙམ་འགྱངས་ཟེར། བླ་མ་བསོད་ནམས་དབང་ཆེན་འདི་ཉ་རྒྱས་ཇོ་མོ་དགོན་གྱི་ཉེ་འདབས་ཀྱི་ཆོས་ས་ཚང་གི་རྒྱུད་དུ་འཁྲུངས། ཕྱིས་སུ་དབང་ལུང་ཁྲིད་གསུམ་གྱིས་ཕྱུག་ཅིང་མདོ་སྔགས་གཞུང་བརྒྱར་གཟིགས་རྒྱ་ཡངས་པའི་མཁས་པ་ཞིག་ཏུ་གྱུར། དར་རྒྱས་དགོན་དུ་གསང་བདེ་འཇིགས་གསུམ་གྱི་དབང་དང་བཀའ་འགྱུར་གྱི་ལུང་གནང་། ཉ་རྒྱས་དགོན་ལ་འདོན་རྟ་ཕྱག་རྒྱུན་དང་བཅས་པའི་སྲོལ་བཙུགས་པ་བཅས་གཟིགས་སྐྱོང་བླ་མེད་གནང་། དེའི་ཡང་སྲིད་བྱམས་པ་བཤད་སྒྲུབ་བསྟན་བཛིན་དང་། དེའི་ཡང་སྲིད་བློ་བཟང་དཔལ་ལྡན་ཟེར་བ་དགུང་ལོ་བཞི་བཅུར་ཉེ་བ་ད་ལྟ་བཞུགས། སྐུ་ཕྲེང་དེ་གསུམ་ག་ཉ་རྒྱས་ཇོ་མོ་དགོན་པའི་དགོན་བདག་ཡིན་མོད་དེ་རྣམས་སྐུ་ཕྲེང་ཅི་ཙམ་སོང་བ་མི་གསལ།

དགོན་པའི་སྐུ་སྒུང་ཐུགས་རྟེན་སྐོར་ལ། ཚོགས་ཆེན་འདུ་ཁང་ཀ་མིག་བཅུ་དྲུག་ཅན་གཅིག་ཏུ་གཙོ་སྐུ་བྱམས་པ་བརྩེགས་གཅིག་ཙམ། གཡས་གཡོན་དུ་རྗེ་སྐུ། ཇོ་སྐུ། མཁའ་སྤྱོད་མ། བླ་མ་འཇིགས་མེད་ཐུབ་བསྟན། སྐལ་བཟང་ཐུབ་བསྟན་རྣམ་རྒྱལ་དང་བཅས་པའི་འདམ་སྐུ་དང་། སྟོན་པའི་གསེར་སྐུ་མཐོ་གང་ཅན་གཉིས། སྒྲོལ་མའི་གསེར་སྐུ་མཐོ་གང་དང་ལྷག་ཅན་གཅིག མཆོད་རྟེན་ཁྲུ་གང་མ་བརྒྱད(སེར་པོ་ཡིན་པ་ལས་རྒྱུ་གསེར་ཟངས་གང་ཡིན་མ་དྲན)བཅས་དང་། འཁོར་ཁང་གཅིག་ལ་ཕྱག་རྡོར་དང་ཚེ་དཔག་མེད་ཀྱི་སྐུ་ཐང་ཆེན་པོ་གཅིག་རེ་དང་བཅས་སྐུ་ཐང་ཆེ་ཆུང་སུམ་ཅུ་ལྷག་ཡོད། སྤྲུལ་སྐུ་གཟིམ་ཁང་དུ་བཀའ་འགྱུར་ཚར་གཅིག་དང་འབུམ་ཚར་གཅིག་དང་དཔེ་ཆ་གཞན་པ་མང་པོ་དང་། སྤྱི་ཁང་གཅིག་དང་གྲྭ་ཤག་ཞེ་བརྒྱད་བཅས་ཡོད་པ་ཐམས་ཅད་ང་བརྒྱད་ལོ་འཇིག དེའི་སྔོན་དུ་བཙུན་མ་དྲུག་ཅུ་ཙམ་ཡོད། ཡང་དག་པའི་ཆོས་ལུགས་སྲིད་ཇུས་གཏན་དུ་ཕབ་[page 87] རྗེས་གྱ་ལྔ་ལོ་ནས་བཟུང་གསར་དུ་བཞེངས་འགོ་ཚུགས། གཙུག་ལག་ཁང་དང་ཇོ་ཁང་བཞེངས། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་གཏན་འཁེལ་བྱས་པའི་བཙུན་མའི་གྲངས་ཀ་ནི་ཉེར་བརྒྱད་དང་ད་སྐབས་ཉེར་བཞི་ཡོད། པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་དང་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་སྔ་གཞུག་ལྟར་སྒོར་མོ་༢༧༠༠དང་༣༠༠སྐོར་གཉིས་གནང་། ཆོས་སྐྱོང་ནི་དགྲ་ལྷ་དང་དཔལ་ལྡན་ལྷ་མོ། དུས་མཆོད་སྐོར་ནི་དགེ་ལུགས་པ་ཀུན་དང་མཐུན། ལས་སྣེ་སྐོར་ནི་བླ་མ་ཉ་རྒྱས་སྤྲུལ་སྐུ་དང་དབུ་མཛད་ཆེ་ཆུང་གཉིས། སྤྱི་བ་ཆེ་ཆུང་གཉིས། མཆོད་གཡོག་ཆེ་ཆུང་གཉིས་བཅས་ཡོད། དབུ་མཛད་དང་སྤྱི་བ་དང་མཆོད་གཡོག་རྣམས་དགོན་པ་བདག་གཉེར་ཚོ་ཆུང་གིས་ཐག་གཅོད་དགོས། སྐབས་ཐོག་གི་བདག་གཉེར་ཚོ་ཆུང་གི་གཙོ་འཛིན་ནི་པད་མ་དབང་མོ། དགུང་ལོ་བདུན་ཅུ། གཞོན་པ་བསོད་ནམས་གཡང་སྒྲོལ། ལོ་སོམ་ཅུ། དཔལ་འབྱོར་སྐོར་ལ། དམངས་བཅོས་སྔོན་ལ་ས་ཞིང་མུའུ་དགུ་ཙམ་ཡོད། སྤྱི་པས་མི་སེར་གླས་ནས་འདེབས། ད་སྐབས་ཞིང་ཕྱུགས་དང་ཐེབས་རྩ་མེད། བཙུན་མ་རྣམས་ཀྱི་འཚོ་བ་རང་ཁྱིམ་ལ་བརྟེན། ཞེས་སྤྱི་ལོ་གཅིག་དགུ་དགུ་བཅུ་གོ་བཞི་ལོའི་ཟླ་བརྒྱད་པའི་ཚེས་དགུའི་ཉིན་ཉ་རྒྱས་དགོན་ལ་དངོས་བཅར་གྱིས་རྩད་གཅོད་བྱིས་པའི་ཟིན་བྲིས་ལས་ཕྱི་ལོའི་ཟླ་བཞི་བའི་ཚེས་བཅུ་ལ་མདོ་སྨད་ཁྲི་ཀའི་སྐྱེས་མིང་བ་ཚེ་རིང་ཐར་གྱིས་སྦྱར་བ་དགེའོ།།

ལམ་བྲག་རི་ཁྲོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས།

ལམ་བྲག་རི་ཁྲོད་དགེ་འཕེལ་གླིང་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ལམ་བྲག་སྐུ་ཕྲེང་དང་པོ་ངག་དབང་བཀྲ་ཤིས་ཀྱིས་ཕྱག་བཏབ་པ་ཞིག་ཡིན། རི་ཁྲོད་འདི་ནི་དཀར་མཛེས་དགོན་པའི་ལྟག་རྒྱབ་སྤྱི་ལེ་གཉིས་ཙམ་གྱི་ཕ་རོལ་ན་ཡོད། སྔོན་རི་ཁྲོད་པ་ཉི་ཤུ་ལྷག་བཞུགས་པ་ལ་སྐུ་ཞོགས་ལམ་བྲག་ཚང་ནས་ལམ་རིམ་སོགས་ཀྱི་ཆོས་བཀའ་དང་གཞི་གསུམ་གྱི་ཕྱག་ལེན་བཙུགས། ཉེ་འདབས་ཀྱི་གྲོང་པ་རྣམས་ཀྱི་ལོ་ཏོག་གི་ཆེད། སད་སྲུང་འཛུགས་པ་སོགས་སེར་སྐྱ་རྣམས་ལ་ཕན་བདེ་མང་དུ་བསྒྲུབས་ཡོད། རི་ཁྲོད་འདིར་སྔོན་ལྷ་ཁང་དང་ནང་རྟེན་གྲྭ་ཤག་སོགས་མི་ཉུང་བ་ཞིག་ཡོད། དེ་ནས་ལམ་བྲག་སྐུ་ཕྲེང་དྲུག་པ་བྱམས་པ་མཁས་གྲུབ་དཔལ་བཟང་པོ་ཉིད་གཞོན་དུས་ནས་གྲྭ་ས་སེ་ར་བྱས་པར་སློབ་གཉེར་དང་། རྒྱ་གར་དང་འཇར་མན་སོགས་ལ་ལོ་ངོ་བཅུ་ཕྲག་འགར་ཡུལ་བྱོལ་དུ་ཕེབས་ནས་ཕྱིར་རང་ཡུལ་དུ་ལོག ༡༩༨༥ལོར་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེའི་ཞབས་འབྲངས་པ་བྱས་ཏེ་ལྷ་སར་ཕྱིན། དེ་དུས་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་ལ་བདག་གི་ལམ་བྲག་རི་ཁྲོད་འདི་ཇོ་མོ་དགོན་དུ་བསྒྲུར་ནས་ཆོག་མིན་གྱི་དགོངས་ཞུ་ཞུས་པར། རིན་པོ་ཆེ་ལ་བདག་གི་ལམ་བྲག་རི་ཁྲོད་འདི་ཇོ་མོ་དགོན་དུ་བསྒྱུར་ན་ཆོག་མིན་གྱི་དགོངས་ཞུ་ཞུས་པར། རིན་པོ་ཆེ་ནས་དེ་ལྟར་ཆོག་པའི་གསུང་གི་གནང་བ་ཐོབ།

[page 88] དེ་ལྟར་ཇོ་མོ་དགོན་དུ་བསྒྱུར་དགོས་དོན་ནི། ལམ་བྲག་དྲུག་པ་ཁོང་གི་ཀློག་གི་དགེ་རྒན་སངས་རྒྱས་ཕུན་ཚོགས་ལ་ཇོ་མོ་དགོན་ཞིག་ཡོད་པར་ཁོང་སྐུ་འདའ་ཁར་ལམ་བྲག་ཉིད་ལ་ཁྱོད་ཀྱིས་རྗེས་ནས་བདག་གི་ཇོ་མོ་འདི་རྣམས་ལ་བདག་གཉེར་ཡག་པོ་ཞིག་གནང་རོགས་ཞེས་པའི་ཞལ་ཆེམས་བཞག་པར་བླ་མའི་བཀའ་སྒྲུབ་པའི་ཆེད་ཡིན་གསུངས།

སྔ་མོ་དཀར་མཛེས་ཁོག་རྩེ་ཞང་ཁག་རྩས་ཡུལ་ཀྱི་བྱང་ངོས་སུ་ཡོད། ༡༩༨༦ལོར་ལམ་བྲག་རི་ཁྲོད་འདིར་སྤོར་ཏེ་ཇོ་མོ་དགོན་དུ་བསྒྱུར་བའི་མགོ་བརྩམས། དེ་ནས་རིམ་གྱིས་འདུ་ཁང་ཞིག་དང་། རྟ་མགྲིན་ལྷ་ཁང་། སྨན་ཁང་། སྲུང་མ་ཁང་། སློབ་གྲྭ གཟིམས་ཆུང་གཉིས། གྲྭ་ཤག་བརྒྱ་ཕྲག་ལྷག་བཅས་ལེགས་པར་བཞེངས། ད་ལྟ་ཇོ་མོ་བརྒྱ་དང་བརྒྱད་བཞུགས། ནང་རྟེན་གྱི་སྐོར་ལ། འདུ་ཁང་ནང་དུ་སྨན་སྐུ་རྗེ་ཡབ་སྲས་གསུམ། སྟོན་པ་གཙོ་འཁོར་གསུམ། སྒྲོལ་དཀར། སྤྱས་རས་གཟིགས་ཕྱག་བཞི་བ་བཅས་ཁང་བརྩེགས་གཅིག་དང་ཕྱེད། གཞན་གྲུབ་ཆེན་བརྒྱད་ཅུ་སོགས་མང་དུ་ཡོད། ལྷག་པར་དུ་རྟ་མགྲིན་ལྷ་ཁང་དུ་རྟ་མགྲིན་གྱི་སྐུའི་ནང་བཞུགས་བྱིན་རྟེན་སྲིད་ན་རྙེད་དཀའ་བ་རྣམས་བཞུགས་པ་དཀར་ཆག་ལྟར་འགོད་པ་ལ། སངས་རྒྱས་འོད་སྲུངས་ཀྱི་རིང་བསྲེལ། སྟོན་པའི་རི་བོ་མ་ལ་ཡའི་རྩེར་བྱ་ཁྱུང་འདབ་བཟང་དུ་སྤྲུལ་བ་མཛད་པའི་ཁྱུང་གི་སྡེར་མོའི་ཆ་ཤས། ཤཱ་རིའི་བུའི་མཁར་གསིལ་གྱི་བར་ཤིང་། ཤཱ་རིའི་བུའི་རྣམ་སྦྱར་ཚལ་བུ། པཎ་ཆེན་ནཱ་རོ་བའི་རུས་རྒྱན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་འཕགས་ཀྱི་ཚེམས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྟག་ངུའི་ཐུགས། དགེ་སློང་མ་དཔལ་མོའི་ལྷུང་བཟེད་ཀྱི་ཤུབས། ཕ་དམ་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྒོམ་ཐག ལྷ་བླ་མ་ཡེ་ཤེས་འོད་ཀྱི་སྐུ་ཤ། ཨ་ཏི་ཤའི་རྣམ་སྦྱར། ཁ་ཆེ་པཎྜི་ཏ་ཤཱཀྱ་ཤྲཱིའི་གཟིགས་དཔེ་བརྒྱད་སྟོང་རྒྱ་དཔེ། དཔལ་ལྡན་ཟླ་བ་གྲགས་པའི་གཟིགས་དཔེ་བརྒྱད་སྟོང་རྒྱ་དཔེ། དཔལ་ལྡན་ཟླ་བ་གྲགས་པའི་གཟིགས་དཔེ་གསང་འདུས་རྒྱ་དཔེ། པཎྜི་ཏ་ནགས་ཀྱི་རིན་ཆེན་གྱི་དབུ་ཞྭ། མངའ་བདག་ཉང་ཉི་མ་འོད་ཟེར་གྱི་གཏེར་མ་བཀའ་བརྒྱད་ཤོག་སེར། གུ་རུ་ཆོས་དབང་གི་ཞབས་ཆགས། གུ་རུ་ཆོས་དབང་གི་གཏེར་མ་བཀའ་བརྒྱད་ཤོག་སེར། ཐང་སྟོང་རྒྱལ་པོའི་སྐུ་བེར། ཨོ་རྒྱན་གླིང་བའི་སྐུ་ཤ ཀློང་ཆེན་རབ་འབྱམས་པའི་ན་བཟའ། ལྷོ་བྲག་གྲུབ་ཆེན་ལས་ཀྱི་རྡོ་རྗེའི་ན་བཟའ། ལྷོ་བྲག་མར་བའི་སྒོམ་ཐག དྭགས་པོ་ལྷ་རྗེ་ཞབས་ཆགས། ཀརྨ་དུས་གསུམ་མཁྱེན་པའི་ཞབས་ཆགས། འགྲོ་མགོན་ཕག་མོ་གྲུབ་པའི་སྐུ་ཤམ། བླ་མ་ཞང་གི་ཞབས་ཆགས། མཁས་གྲུབ་ཁྱུང་པོ་རྣལ་འབྱོར་གྱི་གདུང་རུས། ས་ཆེན་གྲགས་པ་རྒྱལ་མཚན་གྱི་ན་བཟའ། ས་སྐྱ་པཎྜི་ཏའི་སྒོམ་ཐག ཚར་ཆེར་བློ་གསལ་རྒྱ་མཚོའི་ན་བཟའ། བླ་མ་དམ་པ་བསོད་ནམས་རྒྱལ་མཚན་གྱི་སྐུ་ཆོས། བཀའ་གདམས་དགེ་བཤེས་མཆད་ཀ་བའི་རྣམ་སྦྱར། ཆོས་རྗེ་དོན་གྲུབ་རིན་ཆེན་གྱི་སྐུ་གདུང་བདུད་རྩི་རིལ་བུ། རྗེ་ཙོང་ཁ་བའི་རྣམ་སྦྱར་དང་སྐུ་འགག མཁས་གྲུབ་དགེ་ལེགས་དཔལ་བཟང་གི་དབུ་ཞྭ། འདུལ་འཛིན་གྲགས་པ་རྒྱལ་མཚན་གྱི་སྐུ་ཤམ།[page 89] འཇམ་དབྱངས་ཆོས་རྗེ་བཀྲ་ཤིས་དཔལ་ལྡན་གྱི་དབུ་ཞྭ། རྒྱལ་བ་དགེ་འདུན་གྲུབ་ཀྱི་སྐུ་ཆོས། རྒྱལ་བ་ཐུབ་བསྟན་རྒྱ་མཚོའི་དབུ་ལོ། པཎ་ཆེན་བློ་བཟང་ཆོས་རྒྱན་གྱི་དབུ་ཞྭ། པཎ་ཆེན་བློ་བཟང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་གཟན། པཎ་ཆེན་དཔལ་ལྡན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་ཆོས། པཎ་ཆེན་བསྟན་པའི་ཉི་མའི་སྐུ་ཆོས། ཕ་བོང་ཁ་བ་བདེ་ཆེན་སྙིང་པོའི་དབུ་ལོ། པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་དྲུང་པ་ནས་དགུ་བའི་བར་གྱི་སྐུ་ཤ་དང་སྐུ་རུས། པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་བའི་ཤངས་ཁྲག ཏྲེ་ཧོར་སྐྱོར་དཔོན་ཚེ་དབང་ནོར་བུའི་ན་བཟའ། དགེ་སངས་རྒྱས་ཕུན་ཚོགས་ཀྱི་དབུ་ཐོད། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་རང་བྱུང་ལྔ་ལྡན་གྱི་སྲོག་ཤིང་ཙན་དན་སྦྲུལ་སྙིང་གི་ཆ་ཤས་སོགས་ཐམས་ཅད་སྐུ་བརྙན་འདིའི་རྒྱུ་སྨན་འདམ་ནང་དུ་བསྲེས་ཏེ་བཞེངས་པའོ། སྟོང་སྐོར་གནས་རི་ནང་དུ་བྱམས་སྐུ་ཞིག་བཞེངས་པས་དེའི་གཟུངས་གཞུག་ལའང་ཚལ་བུ་རེ་ཕུལ་ཡོད། ད་དུང་དེའི་ཐུགས་ཀར་དུང་དཀར་གཡས་འཁྱིལ་ཁྲི་གང་བ་ཞིག་ཀྱང་ཕུལ་ཡོད།

དེ་ལྟར་ལམ་བྲག་རི་ཁྲོད་ཇོ་མོ་རྣམས་ཀྱི་དུས་མཆོད་སྐོར་ལ། ཉིན་རེ་ལ་ཞོགས་པར་ཇོ་མོ་རྣམས་འདུ་ཁང་ནང་དུ་འཚོགས་ནས་རྟ་མགྲིན་གྱི་སྔགས་མི་རེ་ནས་སྟོང་གསུམ་ལྷག་བཟླ་དགོས། དགུང་མོ་སྒྲོལ་དཀར་གྱི་གཟུངས་ཏ་རེ་སྟོང་གསུམ་བཟླ་བ་ཡི། དེ་ནས་ཟླ་དང་པོའི་ནང་བསྙུང་གནས་ཉིན་བཅུ་དྲུག་ཚོགས། ཟླ་བཞི་པའི་ནང་སངས་རྒྱས་དུས་མཆོད་ཉིན་འགའ་ཚོགས་པ་ཡིན། དེ་ནས་བསྙུང་གནས་ཉིན་བཞི་ལ་ཚོགས། ཟླ་བཅུ་པའི་ནང་རྗེ་ཙོང་ཁ་བའི་དུས་མཆོད་ཉིན་ལྔ་ལ་ཚོགས། ཟླ་བཅུ་གཅིག་པའི་ནང་གནས་བརྟན་ཕྱག་མཆོད་ཉིན་ལྔ་ལ་ཚོགས། ཟླ་བཅུ་གཉིས་པའི་ནང་སྒྲོལ་ལྗང་གི་ཚོགས་ཉིན་གསུམ་ཚོགས་པ་བཅས་སོ། ཇོ་མོ་རྣམས་ལོ་གཅིག་གི་ནང་ཟླ་ངོ་གཉིས་ཙམ་རང་ཡུལ་དུ་ཕྱིན་ནས་ཞིང་རྨོ་བ་དང་རྩྭ་རྔ་བ། སྟོན་བསྡུ་བ་སོགས་ཡུལ་ལ་རོགས་རམ་བྱེད་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན། ད་དུང་ཟླ་རེ་ལ་ངལ་གསོ་ཉིན་གཉིས་རེ་ཡོད། དེའི་སྐབས་སུ་ཇོ་མོ་རྣམས་རང་ཡུལ་ལ་འགྲོ་བ་དང་ཁྲོམ་ལ་འགྲོ་བ་སོགས་རུང་། གཞན་ཡང་རི་ཁྲོད་འདིར་སྨན་ཁང་ཞིག་བཙུགས་ནས། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱང་ཆོག་མཆན་ཐོབ་སྟེ་སྨན་པ་མི་བཅུ་དང་སྨན་འཐུ་མཁན་མི་སུམ་ཅུ་དང་སྨན་རྡུང་མཁན་མི་གསུམ་བཅས་ཡོད། ནད་པ་ཧ་ཅང་དཀའ་ངལ་ཆེ་བ་རྣམས་ལ་སྨན་རིན་ཀྱང་མི་ལེན། སྨན་པ་དགེ་རྒན་གཅིག་ཡོད་པས་དེའི་ཟླ་རེའི་ཕོག་ལམ་བྲག་གིས་སྟེར་བར་མ་ཟད། སྨན་གྱི་མ་རྩའང་ཁོང་གིས་གཏོང་བ་ཡིན།

༡༩༩༤ལོར་རི་ཁྲོད་འདིར་བུད་མེད་སློབ་གྲྭ་ཞིག་བཙུགས་ཏེ། སློབ་མ་ལོ་བདུན་ནས་བཅུ་གསུམ་བར་གྱི་སྐྱེས་མ་རྣམས་ཡིན། སློབ་མའི་གྲངས་ཀ་བཞི་བཅུ་ལྷག་ཡོད། སློབ་མ་རྣམས་ཀྱི་འབྲི་དེབ་དང་སྨྱུ་གུ་སོགས་ཚང་མར་ལམ་བྲག་ཚང་ནས་སྟེར་བ་ཡིན། སློབ་དེབ་ནི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་གཅིག་གྱུར་སློབ་དེབ་རྣམས་ཡིན། ཡིག་རིགས་བོད་ཡིག་དང་རྒྱ་ཡིག་གཉིས་སློབ་པ་དང་། དགེ་རྒན་མི་གཉིས་ཡོད་པར་དེའི་ཟླ་ཕོག་ཀྱང་ལམ་བྲག་སྒེར་སྟེར་བ་ཡིན། སློབ་མ་རྣམས་སློབ་མཐར་ཕྱིན་རྗེས་རང་མོས་ལྟར་[page 90] གང་སར་ཕྱིན་ཆོག་པ་ཡིན། རི་ཁྲོད་འདིའི་འདབས་ན་ཆུ་བོ་ཡན་ལག་བརྒྱད་ལྡན་གྱི་ཆུ་མིག་ཅིག་ཡོད་པར་ཆུ་དེས་ནད་རིགས་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན། ལྷག་པར་དུ་མགོ་བོ་ན་བ་དང་མིག་ན་བ་ལ་ཕན། ལམ་བྲག་རྫོང་ནང་དུ་བཻཌྰུ་རིའི་ལྷུང་བཟེད་བྱིན་ཅན་ཡོད། ལྷུང་བཟེད་འདི་དང་ཆུ་མིག་ཡན་ལག་བརྒྱད་ལྡན་དེ་གཉིས་ལམ་བྲག་སྐལ་བཟང་རྣམ་རྒྱལ་ལ་རྒྱལ་ཆེན་བཞིས་ཕུལ་བར་གྲགས། གྲུབ་ཐོབ་མདའ་ཤ་བའི་ཕུར་བུ་སེ་ར་ཕུར་བུ་ཁྲི་གང་བ་དེ་ཕུར་ལྕོག་བྱམས་པ་རིན་པོ་ཆེས་ལམ་བྲག་ལ་གནང་བ་ཡིན། ཞེས་ལམ་བྲག་རི་ཁྲོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་འདི་ནི་འབྲེལ་ཡོད་ཀྱི་ཡིག་ཆ་རྣམས་དང་ལྷག་པར་དུ་ལམ་བྲག་སྐུ་ཕྲེང་དྲུག་པ་བྱམས་པ་མཁས་གྲུབ་མཆོག་གིས་གསུང་པ་ཇི་བཞིན་བྲིས་པས་ཡིད་བརྟན་རུང་བ་བཅས་སྐྱེས་ཡུལ་མདོ་སྨད་རེབ་གོང་བ་འཇིགས་མེད་བསམ་གྲུབ་ཀྱིས་གཅིག་དགུ་གོ་ལྔ་ལོའི་ཟླ་གསུམ་པའི་ཚེས་བརྒྱད་ལ་སྦྱར་བ་དགེའོ།།

ནག་ཚང་དབེན་གནས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས།

དགའ་ལྡན་ནང་ཚང་དབེན་གནས་བཤད་སྒྲུབ་འཕེལ་རྒྱས་གླིང་གི་བྱུང་རིམ་དང་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་བྱོན་གྱི་རྣམ་ཐར་ཅུང་ཟད་གླེང་བར་བྱ་བ་ལ། གང་དུ་ཡོད་པའི་གནས་ནི་དཀར་མཛེས་རྫོང་གསེར་ཆུ་ཞང་གི་ཤར་ལྷོའི་ཕྱོགས་སུ་ཆགས་པའོ། གནས་འདི་སྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་བཅུ་དྲུག་པའི་ནང་དུ་ཆོས་འཁོར་སྤྲུལ་སྐུ་དགེ་འདུན་བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཚན་སོགས་དམ་པ་དུ་མའི་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་གནས་ཁྱད་པར་ཅན་ཡིན། རབ་བྱུང་བཅུ་གཅིག་པའི་ནང་དུ་སྔགས་རམས་པ་ནག་ནག་ཆེས་པའི་མཁས་གྲུབ་གཉིས་ལྡན་གྱི་སྐྱེས་བུ་ཞིག་བྱོན་པས་དབེན་གནས་དེ་ཕྱག་བཏབ་གནང་། དེའི་རྗེས་སུ་སྔགས་རྒན་ངག་དབང་ས་སྙིང་གིས་རྒྱུན་མཐུད་ནས་སྒྲུབ་པ་མཛད། དེའི་རྗེས་སྐབས་བབས་གླིང་པ་བྱ་བའི་དམ་པའི་སྐྱེས་བུ་སྔགས་རམས་པ་བློ་བཟང་སྟོབས་ལྡན་ཞེས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཐོག་མར་བྱུང་ཚུལ་མདོ་ཙམ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ལ། བོད་རབ་བྱུང་བཅུ་པའི་བགྲང་བྱ་ང་བཞི་པ་ལྕགས་སྤྲེལ་(༡༦༤༠)ལོར་དཀར་མཛེས་ཧོར་ཁང་གསར་དཔོན་གྱི་མངའ་འབངས་ཁོ་རྩེ་ཤོག་པ་ཞེས་པའི་གྲོང་ཚོའི་ནང་གསེས་དོར་སྒང་ཞེ་གྲོང་དེར་སྐུ་འཁྲུངས། ཡབ་ཡུམ་སོགས་ཀྱི་མཚན་གསལ་པོ་མ་ཤེས་པས་རེ་ཞིག་བྲི་མ་སྤོབས། གཞོན་ནུའི་དུས་ནས་དཀར་མཛེས་བཀྲ་ཤིས་བཤད་སྒྲུབ་ནོར་བུའི་གླིང་ཞེས་པའི་གྲྭ་ཚང་གསུམ་གྱི་ནང་གསེས་སྔགས་པ་གྲྭ་ཚང་དུ་ཆོས་སྒོར་ཞུགས། དམ་པ་མང་པོའི་ཞབས་པད་ཉེ་བར་བསྟེན་ཅིང་ཐོག་མར་ཀློག་སློབ་པ་ནས་བཟུང་གྲྭ་ཚང་སྤྱི་སྒོས་ཀྱི་ཆོས་སྤྱོད་དང་གཞུང་མང་པོ་ཐུགས་སུ་ཆུད། ལྕགས་རྟ་(༡༦༥༠)ལོར་ཞང་པོ་དང་མཉམ་དུ་ལྷ་ལྡན་དུ་ཕེབས་ཏེ་ཐོག་མར་ཁྲི་ཆེན་ངག་དབང་མཆོག་ལྡན་གྱི་ཐུགས་དགོངས་[page 91] བཞིན་གསང་ཆེན་རིག་པ་འཛིན་པའི་ཆོས་སྡེ་ཆེན་པོ་དཔལ་ལྡན་སྨད་རྒྱུད་གྲྭ་ཚང་དུ་བཞུགས་ཤིང་གྲྭ་ཚད་དེའི་འདོན་ཆ་དང་སྒྲིག་ལམ་ཀུན་སྤྱོད་སོགས་ལས་རབ་འབྱམས་ཀྱི་ཕྱག་ལེན་མཐའ་དག་ལ་མངའ་བརྙེས་པས་གསང་སྔགས་རིག་པ་འཛིན་པའི་སྔགས་རམས་པའི་མཚན་བཏགས་བཞེས། ཕྱག་ན་པད་དཀར་༧ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སྐལ་བཟང་རྒྱ་མཚོ་དང་སྣང་བ་མཐའ་ཡས་༧པཎ་ཆེན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དཔལ་ལྡན་ཡེ་ཤེས་སོགས་ཀྱི་ཞབས་རྡུལ་སྤྱི་བོར་བླངས། དམ་པ་དེ་དག་གི་ཐུགས་བཅུད་དབང་ལུང་མན་ངག་གི་བདུད་རྩི་མ་ལུས་པ་བུམ་པ་གང་བྱོས་ཚུལ་དུ་ལེགས་པར་གསན་པས་ཐུགས་ཀྱི་བུམ་བཟང་གང་བར་གྱུར། ལྷག་པར་འཇམ་དཔལ་གཤིན་རྗེ་གཤེད་ཞི་རྒྱས་དབང་དྲག་གིས་འཕྲུལ་འཁོར་སོགས་མན་ངག་སྙན་བརྒྱུད་ཀྱི་ཕྱག་ལེན་རྣམས་རྫོགས་པར་གསན། ལྕགས་ཕག་(༡༧༩༡)ལོར་གོར་ཁ་བས་བོད་ལ་བཙན་འཛུལ་བྱས་ཏེ་གདན་ས་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོའི་རྟེན་གསུམ་ལ་བར་ཆད་ཆེན་པོ་བྱུང་བའི་སྐབས་དེར་གཞུང་ས་ནས་བཀའ་ཕབས་པ་ལྟར། རྗེ་བླ་མ་དེ་ཉིད་གཤིན་རྗེའི་གཤེད་ཀྱི་སྐུར་བཞེངས་ཏེ་ལས་བཞིའི་འཕྲུལ་འཁོར་མངོན་སྤྱོད་དྲག་པོའི་འཕྲིན་ལས་ཀྱིས་ནག་ཕྱོགས་ཀྱི་གཡུལ་ངོ་བཟློག་ཏེ་མཆོད་ཡོད་རྣམས་ལ་མཛད་བཟང་བླ་ན་མེད་པ་གནང་། མེ་འབྲུག་(༡༧༩༦)ལོར་རང་ཡུལ་དུ་ཕེབས། རང་དགོན་དཀར་མཛེས་བཀྲ་ཤིས་བཤད་སྒྲུབ་ནོར་བུའི་གླིང་དུ་བདེ་མཆོག་གི་སྒྲུབ་མཆོད་གསར་འཛུགས་དང་རྒྱུད་སྡེ་བཞིའི་བཤད་སྒྲུབ་རྣམས་ཉམས་པ་སོར་ཆུད་མི་ཉམས་གོང་འཕེལ་མཛད། དར་རྒྱས་དགོན་སོགས་ལ་གཤིན་རྗེ་གཤེད་ཀྱི་འཕྲུལ་འཁོར་དང་མངོན་སྤྱོད་ཀྱི་ལས་མཐའ་ཡས་པ་གནང་། གྲུབ་མཆོག་ལམ་བྲག་སྐལ་བཟང་རྣམ་རྒྱལ་དང་སྔགས་རྒན་ངག་དབང་ས་སྙིང་སོགས་རིགས་བདག་གི་ཅོད་པན་དུ་བཞེས་ཏེ་ལམ་གྱི་རིམ་པ་དང་མན་ངག་མཐའ་ཡས་པ་གསན། དེ་ནས་ནག་ཚང་བཀྲ་ཤིས་བཤད་སྒྲུབ་གླིང་དུ་ཕེབས་ཏེ་སྒྲུབ་པའི་རྟགས་ཐོན། དབེན་གནས་འདི་ཅུང་རྒྱ་ཆེར་གཏང་བླ་བྲང་རྟགས་མ་དེ་ཐོག་མར་ཆགས། དགུང་གྲངས་བདུན་ཅུ་བ་རབ་བྱུང་བཅུ་བཞི་པའི་ལྕགས་ལུག་ལོར་རེ་ཞིག་གཟུགས་སྐུའི་བཀོད་པ་བསྡུ་ཉེ་བ་ན། གཟིགས་རྒྱབ་སྔགས་ཆེན་སྐལ་བཟང་དོན་འགྲུབ་དང་མཐའ་སྨད་གྲོང་སྡེ། ནག་ཚང་རི་ཁྲོད་འདུས་སྤྱི་སོགས་བུ་སློབ་ཀུན་གྱིས་མགྲིན་གཅིག་ཏུ་གསོལ་བ་བཏབ་སྟེ་བསྟན་འགྲོའི་དོན་དུ་ཡང་སྲིད་འཁྲུལ་བྲལ་ཞིག་ངེས་པར་འབྱོན་དགོས་པར་མ་ཟད། འཁོར་ཞིང་སོགས་མེད་སྟབས་ཐག་ཉེ་སར་སྐུ་འཁྲུངས་དགོས་ཞུས་པ་ན། ཞལ་བཞེས་ལེགས་པར་གནང་བས་དད་ལྡན་བུ་སློབ་ཐམས་ཅད་དབུགས་དབྱུང་མཛད། དེ་ནས་རིང་མིན་སྐུ་གཤེགས།

སྐུ་ཕྲེང་གཉིས་པ། རྗེ་བཙུན་བླ་མ་དགའ་ལྡན་ནག་ཚང་བསྟན་པ་དར་རྒྱས་ནི། རབ་བྱུང་བཅུ་པའི་བགྲང་བྱ་དྲུག་པ་ཆུ་སྤྲེལ་(༡༨༡༢)ལོར་དཀར་མཛེས་རྫོང་གསེར་ཆུ་ཤང་གི་འབྲས་བཏང་གྲོང་ཚོར་ཡབ་བསོད་ནམས་ཚེ་བརྟན་དང་ཡུམ་ཆོས་མཚོ་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་འཁྲུངས། དེ་ཉིད་[page 92] ནས་གཟིགས་རྒྱབ་སྔགས་ཆེན་རྡོ་རྗེ་འཆང་སྐལ་བཟང་དོན་གྲུབ་ཀྱི་རྗེས་སུ་བཟུང་སྟེ་ཚེ་དབང་དང་རྟ་མགྲིན་གྱི་རྗེ་གནང་སྩལ། མཚན་ལ་སྐལ་བཟང་རབ་བརྟན་ཞེས་གསོལ། དགུང་གྲངས་བདུན་ཙམ་གྱི་སྐབས་སུ་ཀླུ་གདོན་གྱི་གནོད་པས་ཞབས་ཡ་གཅིག་ལ་སྐྱོན་བྱུང་ཡང་རྐྱེན་ངན་གྲོགས་སུ་གྱུར་ཏེ་ཡབ་ཡུམ་གྱིས་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་དགོངས་པ་བཀྲོལ། དེ་རྗེས་ནག་ཚང་རི་ཁྲོད་དུ་ཞང་པོའི་མདུན་དུ་བཞུགས་ཏེ་ཀློག་སློབ་པ་ནས་བཟུང་ཆོས་སྤྱོད་སོགས་བློ་འཛིན་མཛད། དགུང་ལོ་བཅུ་གསུམ་ཐོག་(༡༨༢༤)རྡོ་རྗེ་འཆང་ནས་དོར་སྒང་སྔགས་རམས་པ་བློ་བཟང་སྟོབས་ལྡན་དམ་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཡང་སྲིད་དུ་ངོས་བཟུང་སྟེ་ནག་ཚང་དབེན་གནས་བཀྲ་ཤིས་བཤད་སྒྲུབ་ནོར་བུའི་གླིང་གི་གསེར་གྱི་ཁྲི་འཕང་མཐོན་པོར་ཞབས་སོར་བཀོད། བཀྲ་ཤིས་པའི་དབྱངས་སྙན་ཕྱོགས་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་པར་གྱུར། ལྗོངས་འདིའི་བསྟན་པའི་བདག་པོ་བརྟན་མཁས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་འཁྲུངས་གསར་རྡོ་རྗེ་འཆང་རྗེ་བཙུན་བློ་བཟང་ཕུན་ཚོགས་ཀྱིས་མཁན་སློབ་སྦྲགས་མ་མཛད་པ་དང་། སྔགས་ཆེན་རྡོ་རྗེ་འཆང་ནས་གསང་སྟོན་བཅས་དགེ་འདུན་གྲངས་ཚང་བའི་དབུས་སུ་དགེ་བསྙེན་རབ་བྱུང་ཚིག་སྔ་མ་དགེ་ཚུལ་གྱི་སྡོམ་པ་བཅས་མནོས་ཤིང་མཚན་བློ་བཟང་བསྟན་པ་དར་རྒྱས་ཞེས་གསོལ། གཞན་ཡང་བཀའ་འགྱུར། བསྟན་འགྱུར། རྗེ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་གསུང་འབུམ་སོགས་ཀྱི་ལུང་དང་དབང་ཁྲིད་ཐུགས་ཚིམ་པར་གསན། དགུང་ལོ་བཅུ་བདུན་པ་ས་གླང་(༡༨༢༩)ལོར་ཧོར་ཁང་གསར་དཔོན་སྐལ་བཟང་དར་རྒྱས་དང་མཉམ་དུ་ལྷ་ལྡན་ཕྱོགས་སུ་ཆིབས་བསྒྱུར་མཛད། མཀཧས་མང་བྱེ་བའི་འབྱུང་གནས་འབྲོག་དགའ་ལྡན་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་གླིང་ཞེས་ཡོངས་སུ་གྲགས་པའི་བྱང་རྩེ་ཐོས་བསམ་ནོར་བུའི་གླིང་དུ་ཚོགས་ཞུགས་མཛད། བསྡུས་གྲྭ་ནས་བཟུང་སྟེ་སློབ་གཉེར་དཔྱིས་ཕྱིན་པར་གནང་། ཀུན་གཟིགས་པཎ་ཆེན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དཔལ་ལྡན་བསྟན་པའི་ཉི་མ་དཔལ་བཟང་པོ་དང་ཁྲི་ཆེན་བྱང་ཆུབ་ཆོས་འཕེལ། ཁྲི་ཆེན་ངག་དབང་ཆོས་འཕེལ། བྱང་རྩེ་ཆོས་རྗེ་ངག་དབང་རྣམ་རྒྱལ་སོགས་ཀྱི་ཞབས་རྡུལ་སྤྱི་བོར་མཆོད་དེ་མདོ་སྔགས་ཀྱི་དབང་ཁྲིད་མན་ངག་མ་ལུས་པ་བུམ་པ་གང་བྱའོ་ཚུལ་དུ་བཞེས། ས་ཁྱི་༡༨༣༨ལོར་འཁྲུངས་ཡུལ་དུ་ཕྱིར་ཕེབས་ཏེ་དཀར་མཛེས་དགོན། བེ་རུ་དགོན། དར་རྒྱས་དགོན། ཁང་དམར། རྩིས་ཚང་། སྟོང་འཁོར། ལིའུ་དགོན། རྙི་དར་རྒྱས་གླིང་། ཧོར་བྲག་མགོ་དགོན་སོགས་དགོན་སྡེ་ཁག་ཏུ་མར་བདེ་གསང་འཇིགས་གསུམ་དང་དུས་འཁོར་སོགས་ཀྱི་དབང་བཀའ་དང་ལམ་རིམ་ཆེན་མོ་སོགས་ཀྱི་འཆད་ཉན་དང་། རྟེན་གསུམ་གྲངས་ལས་འདས་པ་སྐུ་ངོ་མས་བཟོ་བསྐྲུན་གནང་། ལྷག་པར་དུ་ནག་ཚང་སྒྲུབ་སྡེར་སྤྱིའི་འདུ་ཁང་གསར་རྒྱག་དང་རྗེ་བཙུན་མི་ཕམ་དགོན་པོ། རྗེ་ཤེས་རབ་སེང་གེ་སྟོན་པ་ཤཱཀྱའི་རྒྱལ་པོ་སོགས་ཐོག་བརྩེགས་གཉིས་ཅན། ལྷ་མོ། དམ་ཅན་ར་བཞོན་དང་། བཀའ་འགྱུར་བསྟན་འགྱུར། རྒྱལ་དབང་དང་པཎ་ཆེན་རྣམ་གཉིས་ཀྱི་འཁྲུངས་རབས་ཐང་ཀ་སོགས་རྟེན་གྲངས་མེད་[page 93] གསར་བཞེངས་མཛད། སྲས་ཀྱི་ཐུབ་བོ་ཁང་གསར་སྐྱབས་མགོན་བློ་བཟང་ཚུལ་ཁྲིམས་དཔལ་བཟང་པོ་དང་རྗེ་ཉིད་བཅས་རེ་མོས་ཀྱི་དབང་ལུང་ཁྲིད་སོགས་ལོ་འཁོར་མོར་གནང་། རྗེ་ཉིད་ཀྱིས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་འཁོར་ལོ་བདེ་མཆོག་ཡི་དམ་གྱི་གཙོ་བོར་མཛད། རིམ་གཉིས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་སྐྱོང་བ་དང་ལྷག་པར་དུ་ནཱ་རོ་ཆོས་དྲུག་གི་གདམས་ངག་དང་ཁྲིད་ཡིག་མན་ངག་ཞལ་ཤེས་སོགས་བརྒྱུད་པ་བར་མ་ཆད་པར་ད་བར་དུ་བཞུགས། གསུང་རྩོམ་བྲིས་མ་པོད་གསུམ་སྒྲུབ་སྡེར་བཞུགས་ཀྱང་རིག་གསར་སྐབས་རྐྱེན་དབང་དུ་ཤོར་བས་དེང་སང་ལམ་རིམ་དང་དུས་འཁོར་གྱི་སྐོར་པོད་གཅིག་མ་གཏོགས་བཞུགས་མེད། ཤིང་བྱ་༡༨༦༤ལོའི་ཟླ་བ་དགུ་པའི་ཚེས་ཉེར་ལྔའི་ཉིན་སྐུ་ཁམས་བདེ་མུས་སུ་བཞུགས་བཞིན་པའི་ངང་དགོངས་པ་རྫོགས་སོ།།

སྐུ་ཕྲེང་གསུམ་པ། རྗེ་བཙུན་བླ་མ་བློ་བཟང་བྱང་ཆུབ་ཆོས་འཕེལ་དཔལ་བཟང་པོ་ནི། རབ་བྱུང་བཅུ་བཞི་པའི་བགྲང་བྱ་༦༠པ་མེ་སྟག་༡༨༦༦ལོར་ལྷ་ས་སྟོད་ལུང་བདེ་ཆེན་རྫོང་དུ་སྐུ་འཁྲུངས་ཡབ་ཡུམ་གྱི་མཚན་དང་གྲོང་གི་མིང་སོགས་རྣམ་ཐར་རིག་གསར་སྐབས་རྐྱེན་དབང་དུ་སོང་བས་རྙེད་ཐབས་བྲལ། དགུང་ལོ་དྲུག་ཕེབས་སྐབས་ལྷ་ལྡན་ནས་དཀར་མཛེས་སུ་གདན་ཞུས་མཛད། དགུང་ལོ་བཅོ་ལྔ་ལ་ལྷ་ལྡན་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་མཛད། དགའ་ལྡན་བྱང་རྩེ་གྲྭ་ཚང་དུ་ཚོགས་ཞུགས་མཛད། དགུང་ལོ་སོ་གསུམ་ཐོག་ཏུ་སྨོན་ལམ་ཆེན་མོའི་གྲྭ་སྐོར་གྱི་ལྷ་རམས་ཀྱི་དམ་བཅའ་མཛད་སྐབས་ཨང་དང་པོའི་མིང་བཏགས་ཐོབ་སྟེ་རྒྱལ་དབང་བཅུ་གསུམ་པ་ཐུབ་བསྟན་རྒྱ་མཚོ་མཆོག་ནས་དགའ་ལྡན་ཚོགས་ཆེན་སྤྲུལ་སྐུའི་གོ་གནས། གོས་དམར་གྱི་འབོག་བཞི་གོས་ཆ་ཏུ་མ་བཞི། ཐམ་ཀ་ཆེ་ཆུང་གསུམ། མཛོད་གོས་སེར་པོའི་ཐོག་ཏུ་སྟོད་མངའ་རིས་སྐོར་གསུམ་སོགས་ཀུན་ལ་ཁྱབ་ཅེས་ཁོད་པའི་བླ་མ་དང་སྦི་ལིག་ཐུ་ཞེས་པའི་ཆོ་ལོའམ་གོ་གནས་གནང་། མཚན་ལྡན་གྱི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དུ་མའི་ཞབས་ལ་གཏུགས་ཏེ་མདོ་སྔགས་ཀྱིས་དབང་དང་ཁྲིད་མན་ངག་བཅས་ཀྱིས་ཐུགས་ཀྱི་བང་མཛོད་ཡོངས་སུ་གཏམས་ནས་རང་ཡུལ་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་མཛད། འཇིག་རྟེན་མགོན་པའི་རྣམ་འཕྲུལ་ཏྲེ་ཧོར་ཁང་གསར་སྐྱབས་མགོན་སྐུ་ཕྲེང་དང་པོ་བློ་བཟང་ཚུལ་ཁྲིམས་དཔལ་བཟང་པོ་ལ་གཞོན་ནུ་ནོར་བཟང་ལྟ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཚུལ་བཞིན་བསྟེན་དེ་དབང་ལུང་ཁྲིད་གསུམ་དང་མན་ངག་རྣམས་བུམ་པ་གོང་བྱོས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་གསན། འཆད་རྩོད་རྩོམ་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་ལྗོངས་འདིར་ཐུབ་པའི་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེའི་རྨང་བརྟན་པོ་བཙུགས། མཐའ་ཡས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་སྨིན་གྲོལ་གྱི་ལམ་ལ་བཀོད། ཁྱད་པར་དུ་ནག་ཚང་དབེན་གནས་བཀྲ་ཤིས་རིན་ཆེན་གླིང་གཟིམ་ཆུང་བདེ་སྟོན་ཉི་འོད་དང་བྱམས་ཁང་གསར་བཞེངས། རྒྱལ་བ་མི་ཕམ་མགོན་པོ་ཐོག་བརྩེགས་གསུམ་ཅན། འཇིམ་བཟོ་གཟིགས་པ་ལྔ་ལྡན། སངས་རྒྱས་རབ་བདུན། རྗེ་དགེ་ལེགས་མ་སྟོང་། ཇོ་འབྲོམ་ཡབ་སྲས་གསུམ། ཚེ་ལྷ་རྣམས་གསུམ། གསང་བདེ་[page 94] འཇིགས་གསུམ། དུས་འཁོར་ཀྱེ་རྡོར། སེང་གདོང་མ། མགོན་པོ་གུར་ཞལ་དང་ཕྱག་དྲུག་པ་མགོན་དཀར། ཆོས་རྒྱལ་ཕྱི་ནང་གསང་གསུམ། ལྷ་མོ་རྣམ་སྲས། ལྕམ་སྲས་ཨ་ཕྱི་མ། དམ་ཅན་ར་ཞོན་བཅས་མི་ཚད་ལྷག་ཙམ། གསང་བདེ་འཇིགས་གསུམ་བློས་བསླང་ལ་མཐའ་སྐོར་དུ་མི་འདོམ་ལྔ་ལྷག་ཙམ་དང་། རྒྱལ་བའི་བཀའ་འགྱུར། བསྟན་འགྱུར། རྗེ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་གསུང་འབུམ། མཁས་གྲུབ་ཆེན་པོ་ཡོངས་འཛིན་ཡེ་ཤེས་རྒྱལ་མཚན་སོགས་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་སུམ་ཅུ་ལྷག་གི་གསུང་འབུམ། མགོན་པོ་སོགས་སྲུང་མ་རྣམས་ཀྱི་བེའུ་བུམ། དཔེ་རིས་ཅན་སོག་པོད་༡༦ཙམ་དང་། མི་ཏྲ་ཟུར་བཀའ་དང་རྡོར་ཕྲེང་སོགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཉིས་བརྒྱ་ལྷག ཡི་དམ་ཆོས་སྐྱོང་ཅི་རིགས་ཀྱི་ཙཀླི་སྟོང་ལྷག་ཙམ་ཡོད་སྟབས། དཀར་མཛེས་རྫོང་དུ་དཔེ་ཆ་ཆེས་མང་བ་ནི་ནག་ཚང་བླ་བྲང་ཡིན། དེར་ཕྱིར་དགེ་རྟག་རྡོ་རྗེ་འཆང་གྲགས་པ་མཐའ་ཡས་དང་། བྲག་དཀར་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཡོངས་འཛིན་རྡོ་རྗེ་གནས་སྐྱབས་རྣམས་ཀྱི་བསྔགས་བརྗོད་ཀྱི་མེ་ཏོག་འཐོར། ལྕགས་གླང་དགུང་ལོ་སུམ་ཅུ་སོ་དྲུག་ཐོག་ཏུ་རོང་པ་ཚ་ཞི་ཚེ་རྒྱལ་དཔོན་ཚང་ནས་རྒྱལ་བའི་བཀའ་འགྱུར་རོ་ཅོག་ལྗགས་ལུང་གི་སྦྱིན་བདག་མཛད་དེ་ལྗགས་ལུང་གནང་བཞིན་ཡོད་སྐབས་འཕྲོ་མ་ཚར་བར་ཞི་བར་གཤེགས་སོ། སྐྱབས་མགོན་རྡོ་རྗེ་འཆང་གིས་མཛད་འཕྲིན་ལ་མི་བཟོད་པ་རེ་ཟུང་གིས་མཐུ་གཏད་བྱ་བའི་ཁུང་དུ་ནག་ཚང་སྐུ་འདི་ཉིད་ཚུད་པའི་སྐུ་ཚེ་བར་ཆད་ཡིན་པར་མཛད། སྐུ་ཕྲེང་དྲུག་པ་བར་སྐུ་ཚེ་མ་བརྟན་པ་སྐུ་ན་གཞོན་པ་ཤ་སྟག་ཞི་བར་གཤེགས།

སྐུ་ཕྲེང་བཞི་པ། རྗེ་བཙུན་ངག་དབང་ལུང་རྟོགས་དཔལ་ལྡན་འཇིགས་མེད་ཐུབ་བསྟན་དཔལ་བཟང་པོ་དེ་ཉིད་ནི། རབ་བྱུང་བཅོ་ལྔ་པའི་བགྲང་བྱ་སོ་དྲུག་ཆུ་སྟག་(༡༩༠༢)ལོར་(ད་ལྟ་དཀར་མཛེས་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་ཉག་རོང་རྫོང་རྡ་དགེ་ཆུས། ས་སྟོད་སྡེ་ཤོག འཁོར་བཟའ་ནང་)ཉི་ལོག་ཚང་དུ་སྐུ་འཁྲུངས། ཤིང་འབྲུག་ལོར་ནག་ཚང་དབེན་གནས་བཤད་སྒྲུབ་རིན་ཆེན་གླིང་དུ་ཁྲི་ལ་མངའ་གསོལ།

དགུང་ལོ་བདུན་དུ་ཕེབས་སྐབས་དཀར་མཛེས་དགོན་གྱི་མཁས་དབང་རིན་ཆེན་ཚེ་རིང་དགེ་རྒན་དུ་བསྟེན་ཏེ་ཀློག་སློབ་པ་ནས་བཟུང་མདོ་སྔགས་ཀྱི་གཞུང་ལུགས་རྒྱ་མཚོ་ལ་གསན་བསམ་གྱིས་སྒོ་ཡངས་པོར་ཕྱེས། དགུང་གྲངས་བཅུ་གསུམ་པ་ཤིང་སྟག་ལོར་ལྷ་སར་ཕེབས་ཏེ་བྱང་རྩེ་མཁན་ཆེན་བསྟན་དར་ཡོངས་འཛིན་དུ་བསྡུས་གྲྭ་དང་བློ་རྟགས་ཕར་ཕྱིན། དབུ་མ་གསར་པའི་བར་དམ་བཅའ་ཚོགས་ལང་གང་མང་གནང་བར་གཞན་གྱིས་རྩོད་ཟླ་བྲལ་བས་སྐྱེ་བོ་ཀུན་གྱིས་དད་གུས་དང་བསྔགས་བརྗོད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་གྱུར། དཀར་དགོན་བཀྲ་ཤིས་བཤད་སྒྲུབ་ནོར་བུའི་གླིང་གི་སྔགས་པ་གྲྭ་ཚང་གི་གཉེར་ཁག་ལྷ་ས་ས་ཁུལ་དུ་བཞུགས་པའི་ཚོང་གཉེར་མཁན་ཚོང་གཉེར་ལམ་འགྲོ་མ་བྱུང་བར་བརྟེན་རྗེ་བཙུན་[page 95] འདི་ཉིད་ཀྱིས་ཐུགས་འཁུར་ཆེན་པོས་བོད་ས་གནས་སྲིད་གཞུང་དང་སེར་བྱེས་གྲྭ་ཚང་བཅས་སུ་དངུལ་འབོར་ཆེན་བུ་ལོན་བཞེས་ཏེ་སླར་ཚོང་ལས་བྱ་རུ་བཅུག་ཀྱང་ལམ་འགྲོ་མ་ཕྱིན་སྟབས་བོད་སྲིད་གཞུང་གི་སྒྲིག་སྲོལ་དང་མི་མཐུན་པའི་བྱ་བ་མང་ཙམ་བསྒྲུབས་པས་ན་གཉེར་ཁག་གི་མི་སྣ་རྣམས་ལྷ་ལྡན་ནས་ཡུལ་བུད་བྱས། ནག་ཚང་སྤྲུལ་སྐུ་ཉིད་གྲྭ་སར་སློབ་གཉེར་དུ་བཞུགས་བཞིན་པའི་སྐབས་དེར་ལྷ་སར་ཡོད་པའི་ནག་ཚང་བླ་བྲང་གི་ཁང་གཞི་རྒྱུ་ནོར་ཡོངས་རྫོགས་ལ་བོད་ས་གནས་སྲིད་གཞུང་གིས་སྒོ་ཐེལ་བརྒྱབ། བླ་བྲང་ཕྱག་མཛོད་གུ་རུ་མ་དང་། གཉེར་པ་བསྟན་པ་ཆོས་བཟང་གཉིས་ལྷ་ས་སྣང་རྩེ་ཤག་བཙོན་ཁང་དུ་བཙུད། དུས་མཚུངས་སུ་རིན་པོ་ཆེ་ནས་འབའ་ཆོས་ལྡན་དགོན་གྱི་གྲྭ་བ་བློ་བཟང་ཆོས་འཕེལ་དཀར་མཛེས་སུ་མངགས་ཏེ་མྱུར་བར་རང་ཡུལ་ནས་བསུ་བ་ཡོང་དགོས་ཚུལ་གསུངས་པར། བླ་བྲང་ནས་འཕྲལ་དུ་བསུ་བ་ལ་འོང་གྲབས་སྐབས་རང་ཡུལ་དུའང་ས་གནས་ཀྱི་དཔོན་པོས་བླ་བྲང་གི་རྒྱུ་ནོར་གཞུང་བཞེས་བཏང་བས་བསུ་བར་འགྲོ་བའི་ཆ་རྐྱེན་བྲལ་ཏེ་གདན་ཞུ་མ་ཐུབ་པས་དུས་འགྱངས་སོང་སྟབས་དགུང་གྲངས་༢༡ཆུ་ཁྱི་༡༩༢༣ལོར་དགའ་ལྡན་ཧྲེ་ཧོར་ཁང་ཚན་འདུ་ཁང་ཐོག་གི་གཟིམ་ཆུང་དུ་རེ་ཞིག་གཟུགས་སྐུའི་བཀོད་པ་ཆོས་དབྱིངས་སུ་བསྡུས་སོ།།

སྐུ་ཕྲེང་ལྔ་པ། རྗེ་བཙུན་ངག་དབང་འཕྲིན་ལས་རྒྱ་མཚོ་དཔལ་བཟང་པོ་དེ་ཉིད་འགྱུར་རོང་ཚང་ཞེས་པ་ཡབ་བློ་བཟང་དགའ་སྐྱིད་གཉིས་ལ་རབ་བྱུང་བཅོ་ལྔ་པའི་བགྲང་བྱ་ང་གཅིག་ཤིང་བྱི་༡༩༢༤ལོ་ལ་སྐུ་འཁྲུངས། སྐུ་ཕྲེང་ལྔ་པ་ངོས་འཛིན་གྱི་ས་བོན་བསྡུས་ཏེ་ལྷ་ལྡན་ནས་ཕུར་ལྕོག་བྱམས་པ་རིན་པོ་ཆེས་གསེར་བུམ་རྒྱ་ཅན་གྱི་མཚན་གསོལ་གནང་། རང་ཡུལ་གྱིས་གསེར་བུམ་དེ་ཉིད་ཁ་ཕྱེ་སྐབས་སུ་སྐུ་ཞི་བར་གཤེགས་ཟིན་ཞིང་སྐུ་ཚེ་ཟླ་བ་བརྒྱད་ལས་མ་བཞུགས་པའོ།།

སྐུ་ཕྲེང་དྲུག་པ། རྗེ་བཙུན་ངག་དབང་དམ་ཆོས་འཇིགས་མེད་རྒྱལ་མཚན་དཔལ་བཟང་པོ་དེ་ཉིད་ནི། རབ་བྱུང་བཅུ་དྲུག་པའི་བགྲང་བྱ་གསུམ་པ་ས་སྦྲུལ་༡༩༢༩ལོར་རི་ཁྲོད་བཀྲ་ཤིས་བཤད་སྒྲུབ་འཕེལ་རྒྱས་ངམ་བཀྲ་ཤིས་ནོར་བུའི་གླིང་གི་ཉེ་འདབས་སུ་ངེས་ལང་ཞེས་བྱ་བའི་གྲོང་སྡེར་ཡབ་བློ་བཟང་ཆོས་འཕེལ་དང་ཡམ་ཚེ་ལྷ་ཞེས་པའི་སྲས་སུ་སྐུ་འཁྲུངས། (ཏྲེ་ཧོར་ལམ་བྲག་སྐུ་ཕྲེང་ལྔ་པ་བློ་བཟང་མཁས་གྲུབ་ཡེ་ཤེས་དབང་ཕྱུག་གི་སྐུ་ཚ་ཡིན།)ལྕགས་ལུག་ལོ་ལ་སྐུ་གོང་མའི་ངོས་འཛིན་མཛད་དེ་རི་ཁྲོད་བཀྲ་ཤིས་བཤད་སྒྲུབ་རིན་ཆེན་གླིང་གི་གསེར་ཁྲི་ལ་ཞབས་ཟུང་བཀོད། དགུང་ལོ་བརྒྱད་ཀྱི་ཐོག་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཆུ་བཟང་སྔགས་རམས་པ་སངས་རྒྱས་ཤེས་རབ་ཡོངས་འཛིན་དུ་བསྟེན་ནས་ཐོག་མར་ཀློག་སློབ་ནས་ཆོས་སྤྱོད་སོགས་བློ་འཛིན་མཛད། དགུང་ལོ་བཅུའི་ཐོག་ཏུ་དཀར་མཛེས་དགོན་གྱི་མདོ་སྔགས་གཉིས་ཀྱི་གྲྭ་ཚང་སོ་སོའི་ཆོས་ཀྱི་ཁྲི་འཕང་མཐོན་པོ་ལ་མངའ་གསོལ། འཁྲུངས་གསར་རྡོ་རྗེ་འཆང་༧བློ་བཟང་དཔལ་ལྡན་ངག་གི་དབང་ཕྱུག་དཔལ་བཟང་པོའི་མཁན་སློབ་སྦྲགས་མར་དགེ་[page 96] བསྙེན་དང་བར་མ་རབ་བྱུང་སོགས་དང་ཚིག་སྔ་མ་དགེ་ཚུལ་གྱི་སྡོམ་པ་གནང་བའོ། སྐལ་ལྡན་སྐྱེས་བུ་ཀུན་གྱི་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་དད་པ་ངང་གིས་སྐྱེ་བའི་མཛད་བཟང་གནང་། ཀུན་གྱིས་དམ་པ་གོང་མའི་ཡང་སྲིད་འཁྲུལ་བྲལ་དུ་ཡིད་ཆེས་བའི་གནས་སུ་གྱུར། དགུང་ལོ་བཅུ་གསུམ་ལ་ཕེབས་པར་ཉེ་བ་ན་གློ་བུར་དུ་སྐུ་ཁམས་མི་བདེ་བར་གྱུར་ཏེ་དགོངས་པ་ཆོས་དབྱིངས་སུ་ཐིམ་པའི་ཚུལ་མཛད་དོ།།

སྐུ་ཕྲེང་བདུན་པ། དགའ་ལྡན་ནག་ཚང་སྐུ་ཕྲེང་བདུན་པའི་མིང་འཛིན་དགེ་སློང་བློ་བཟང་བསྟན་པ་ངག་དབང་འཕེལ་རྒྱས་སམ་བྱམས་པ་ངག་དབང་དམ་ཆོས་འཕྲིན་ལས་ནི། ཟི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་དཀར་མཛེས་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་ཉག་རོང་རྫོང་རི་ནུབ་གྱོང་རྭི་ནང་དུ་རབ་བྱུང་བཅུ་དྲུག་པའི་བགྲང་བྱ་བཅོ་ལྔ་བའི་ལྕགས་སྤྲེལ་༡༩༤༡ལོའི་ཟླ་༢པའི་ཚེས་༢༥ཉིན་ཕ་པད་མ་རིག་འཛིན་ནམ་ཐང་སི་ཨ་བོན་དང་། མ་སྐལ་བཟང་ཆོས་མཚོ་གཉིས་ཀྱི་བུ་རུ་སྐྱེས། ཕུར་ལྕོག་བྱམས་མགོན་རིན་པོ་ཆེས་ནག་ཚང་སྐུ་ཕྲེང་བདུན་པའི་ཡང་སྲིད་དུ་ངོས་འཛིན་གནང་། ཤིང་སྤྲེལ་༡༩༤༤ལོའི་ཟླ་བ་དང་པོའི་ནང་དུ་ནག་ཚང་དབེན་གནས་བཀྲ་ཤིས་བཤད་སྒྲུབ་འཕེལ་རྒྱས་གླིང་དུ་ཁྲི་སྟོན་གྱི་མཛད་སྒོ་བྱས། ༡༩༤༧ལོར་དགེ་བ་བཤེས་གཉེན་ཆེན་པོ་སྔགས་རམས་པ་བློ་བཟང་ཚེ་དཔག་ཡོངས་འཛིན་དུ་བརྟེན་ནས་ཐོས་བསམ་གྱི་འགོ་བཙུགས། ལྕགས་སྟག་ལོར་འཁྲུངས་གསར་རྡོ་རྗེ་འཆང་བློ་བཟང་དཔལ་ལྡན་ངག་གི་དབང་ཕྱུག་དཔལ་བཟང་པོའི་ཞལ་སྔ་ནས་ཚིག་སྔ་མ་དགེ་ཚུལ་གྱི་སྡོམ་པ་ཞུས། ཡོངས་ཀྱི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་མཁན་རིན་པོ་ཆེ་བློ་བཟང་དབང་ཕྱུག་དཔལ་བཟང་པོའི་ཞལ་སྔ་ནས་ལམ་རིམ་མྱུར་ལམ་སོགས་ཀྱི་མྱོང་ཁྲིད་དང་། གསང་བདེ་འཇིགས་གསུམ་སོགས་བླ་མེད་ཀྱི་དབང་ཆེན་སོགས་རྒྱལ་བསྟན་ལུང་རྟོགས་ཀྱི་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེ་སྐྱོང་བའི་ཆེད་དུ་མདོ་སྔགས་ཀྱི་ཆོས་སྐོར་མང་པོ་ཞུས། ཤིང་ལུག་༡༩༥༥ལོར་ལྷ་ལྡན་དུ་སོང་ནས་ཆོས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་གདན་ས་ཆེན་པོ་དགའ་ལྡན་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་གླིང་བྱང་རྩེ་གྲྭ་ཚང་གི་ཆོས་སྒོར་ཞུགས། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཆེན་པོ་ཧྲེ་ཧོར་ཆོས་དབྱིངས་དཔལ་ལྡན་གྱི་ཞབས་ལ་གཏུགས་ཏེ་མཚན་ཉིད་ལ་སྦྱང་བརྩོན་བྱས། ཞོར་དུ་མཚན་ལྡན་གྱི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དུ་མའི་མདུན་ནས་དབང་ལུང་ཁྲིད་སོགས་མདོ་སྔགས་ཀྱི་ཆོས་སྐོར་རྒྱ་ཆེན་ཞུས། མེ་བྱ་༡༩༥༧ལོའི་ཟླ་༦པའི་ནང་ཕྱིར་རང་ཡུལ་དུ་འབྱོར། དཀར་མཛེས་དགོན་བཀྲ་ཤིས་བཤད་སྒྲུབ་ནོར་བུའི་གླིང་གི་འཆད་ཉན་གྱི་འགན་ཁུར་རང་ཐོག་ཏུ་བབས་པས་ལམ་རིམ་གྱི་འཆད་ཉན་སོགས་མཐོང་བ་བརྒྱུད་པའི་ཕྱག་ལེན་རྣམས་མ་ཉམས་པར་བྱས། སྤྱི་ལོ་༡༩༥༨ལོའི་ཟླ་༩པའི་ཚེས་༢༦ཉིན་བཞི་རྒོལ་གྱི་སློབ་སྦྱོང་ལ་བཙུད་ཅིང་མི་རིང་བར་དགོན་པ་དང་ཁ་བྲལ་ཏེ་ངལ་རྩོལ་གྱི་འཚོ་བ་དང་བསམ་བློ་བསྒྱུར་བཀོད་ཀྱི་འོག་ཏུ་དཀར་མཛེས་རྫོང་གསེར་ཆུ་སྟེང་མི་དམངས་ཀུང་ཧྲེ་མཐའ་སྨད་རུ་ཆེན་ཐོན་སྐྱེད་རུ་ཁག་བཞི་པ་རྒྱ་འུ་གྲོང་ནང་ཕ་ཡུལ་དུ་ཕ་མ་སོགས་སུ་ཡང་མེད་སྟབས་ཕྱག་མཛོད་པད་མ་ཆོས་[page 97] བཟང་གི་ཁྱིམ་དུ་ངལ་རྩོལ་ལས་ལ་ཞུགས། ཤིང་སྦྲུལ་༡༩༦༥ལོའི་ཟླ་བ་༦པའི་ཚེས་༢༧ཉིན་ལྐོག་ཏུ་ཆོས་ཀྱི་བྱེད་སྒོ་སྤེལ་བའི་ས་འོག་དགོན་པའི་དོན་རྐྱེན་གྱི་གཏེ་བོ་རུ་བརྩིས་ནས་གསར་བརྗེར་ངོ་རྒོལ་པའི་ཞྭ་མོ་གཡོག དེ་ནས་བཟུང་སྟེ་གྲོང་ལྷོ་ཞང་གླིང་ཐོག་མཉམ་ལས་ཁང་ཞེས་པའི་གྲོང་དུ་ཞིང་ལས་དང་། བཟོ་ལས། ཞོར་ལས་བཅས་ཀྱི་འཚོ་བའི་ངང་མི་གཞན་གྱིས་ལྟ་སྲུང་བྱ་བའི་འོག་ཏུ་རང་ཁ་རང་གསོ་བྱས། ས་ལུག་༡༩༧༩ལོའི་ཟླ་བ་༡༡པའི་ཚེས་༡༩ཉིན་གསར་བརྗེར་ངོ་རྒོལ་པའི་ཞྭ་མོ་ཕུད་ལྕགས་སྤྲེལ་༡༩༧༨༠ལོའི་ཟླ་བ་༤པའི་ཚེས་༡༣ཉིན་སྲིད་ཇུས་དོན་འཁྱོལ་གཞུང་ལས་ཁང་ནས་སྔོན་བྱུང་གི་བྱ་བ་ཀུན་ལ་དཀར་འདོན་དང་ཡོ་བསྲང་གནང་། ལོ་དེའི་ཟླ་བ་༨པའི་ཚེས་༡༥ཉིན་གོང་རིམ་གྱིས་མཆོག་མཆན་འོག་རྒྱ་གར་དུ་སྐྱེས་མ་མཇལ་བར་བསྐྱོད། ཝ་ར་ན་སི་སོགས་གནས་ཆེན་ཏུ་བགྲོད་ནས་མཆོད་མཇལ་དང་ཁྱད་པར་དུ་གནས་མཆོག་རྡོ་རྗེ་གདན་དུ་དགེ་སློང་གི་སྡོམ་པ་མནོས། ༡༩༨༡ལོའི་ཟླ་བ་༡༠པའི་ནང་སྐྱེས་མ་དང་མཉམ་དུ་རང་ཡུལ་དུ་ཕྱིར་སླེབས།

༡༩༨༤ལོ་ནས་ཏྲེ་ཤོད་མཎྜལ་ཐང་ཞེས་ས་དེར་འགྲོ་མགོན་ཆོས་རྒྱལ་འཕགས་པའི་དངོས་སློབ་རྒ་ཨ་གཉན་དམ་པའི་ཕྱག་བཟོ་དཔལ་ལྡན་གུར་གྱི་མགོན་པོ་ལྷ་བརྒྱད་བཅས་ཉམས་གསོ་བྱེད་པའི་དབུ་བཙུགས། དགེ་སློང་བཀྲིས་ཚེ་རིང་དང་དགེ་སློང་ཡ་ཐར་མགོན་པོ། དགེ་སློང་དབང་ཆེན་རྒྱ་མཚོ། དགེ་སློང་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོ་སོགས་མི་བརྒྱད་ཀྱི་ཉམས་གསོ་ཚོ་ཆུང་བཙུགས། ལྷ་ཁང་བཟོ་བཀོད་ལེགས་བཅོས་དང་། དཔལ་ལྡན་བླ་མ་དམ་པ་༧ཁང་དམར་རྡོ་རྗེ་འཆང་གི་རྒྱུ་སྦྱོར་མཛད་དེ་སྟེང་ཤོད་ཀུན་གྱི་རྟེན་གསུམ་བསྐྱར་བཞེངས་གྲུབ།

དཀར་མཛེས་དགོན་གྱི་ཆོས་ལུགས་པར་ཁང་གསར་དུ་གཉེར། ཆབ་མདོ། དཀར་མཛེས་ཁུལ་སོགས་རྫོང་བཅུ་ཕྲག་གཉིས་ལྷག་གི་ཞིང་འབྲོག་ས་ཁུལ་གྱི་ཁྱིམ་པ་ཕོ་མོ་ཚོས་དགེ་བ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། མ་ཎི་ཡིག་བརྒྱ། སི་དྷི་དམིགས་བརྩེ་མ་སོགས་གྱི་དུང་འཁོར་བརྒྱ་ཕྲག་བརྒལ་བ་འཛུགས་པའི་མཐུན་རྐྱེན་བསྐྲུན། ༡༩༧༨ལོ་ནས་གྲོང་སྡེ་སོ་སོའི་ལྷ་མོ་ཚོགས་པ་རྣམས་མཉམ་འབྲེལ་གྱིས་དཀར་མཛེས་ལས་ཞོར་ལྷ་མོ་ཚོགས་པ་ལ་བསྒྱུར། དེ་ཉིད་སླར་ཡང་༡༩༨༥ལོར་རྫོང་ལྷ་མོ་ཚོགས་པ་ལ་བསྒྱུར། འཁྲབ་གཞུང་ནི་བོད་ཀྱི་ལྷ་མོའི་འཁྲབ་གཞུང་ཆེན་པོ་བརྒྱད་དང་། གཞན་ལས་འབྲས་ལ་བླང་དོར་བྱ་ཚུལ་མི་གཤིས་བཟང་ངན་གྱི་ཁྱད་ཆོས། ཡ་རབས་ཀྱི་སྤྱོད་སོགས་འཁྲབ་སྟོན་བྱས། གནའ་རབས་མི་རིགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་མ་དོར་བའི་འོག དེང་རབས་སྒྱུ་རྩལ་གྱིས་ཁ་བསྐངས་ཏེ་ཞིང་ཆེན་བརྒལ་བའི་འཁྲབ་སྟོན་སོགས་བྱས།

མེ་སྟག་༡༩༨༦ལོར་དར་མདོ་ལྔ་མཆོད་དགོན་པ་ཉམས་གསོ་མཐུན་རྐྱེན་བསྒྲུབས། རྒྱལ་བ་བྱམས་པ་གསར་བཞེངས་དང་། དགེ་ཚུལ་སློང་གི་སྡོམ་པ་འབོགས་པ་སོགས་བྱས། ཀུན་གཟིགས་པཎ་[page 98] ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་དཀར་མཛེས་ཁུལ་དུ་ཕེབས་སྐབས་དཀར་མཛེས་དགོན་གྱི་རྒྱུ་བདག་བྱས་ཏེ་དཔལ་རྡོ་རྗེ་འཇིགས་བྱེད་ལྷ་བཅུ་གསུམ་པའི་དབང་ཆེན་ཞུས་སྐབས་དངོས་བཤམས་ཡིད་སྤྲུལ་གྱི་མཆོད་པ་རྒྱ་ཆེར་ཕུལ། ༡༩༨༡ལོ་ནས་༡༩༨༦ལོའི་བར་དཀར་མཛེས་བཀྲ་ཤིས་བཤད་སྒྲུབ་ནོར་བུའི་གླིང་རྨང་ནས་གསར་བཞེངས་ཀྱི་འགན་བཟུང་། རོང་ཚ་མཆོག་སྤྲུལ་བློ་བཟང་ངག་དབང་བསྟན་པ་ཡར་འཕེལ་མཆོག་ནས་འདུ་ཁང་སྟེང་ཤོད་ཀུན་གྱི་རི་མོ་དང་བཟོ་བཀོད་བྱས། ཁུལ་དང་རྫོང་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་། ཤང་བཅུ་དང་མཉམ་ལས་སོ་སོའི་འགོ་ཁྲིད་དང་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་། ཤང་བཅུ་དང་མཉམ་ལས་སོ་སོའི་འགོ་ཁྲིད་དང་མི་དམངས་ཡོངས་ཀྱི་ལུས་ལོངས་སྤྱོད་ལྟོས་མེད་ཀྱིས་འབད་བརྩོན་བྱས་ཏེ། འདུ་ཁང་དང་རྟེན་གསུམ་གསར་དུ་བཞེངས། ལམ་བྲག་རྡོ་རྗེ་འཆང་སོགས་རྩ་བའི་བླ་མ་རྣམས་ཀྱི་བཀའ་དགོངས་བཞིན་ཤང་བཅུ་ལ་གྲྭ་ས་ལྟར་ཁང་ཚན་བཅུ་བཏབ། དཀར་དགོན་དང་། བེ་རུ། ཁང་དམར་སོགས་དགོན་ཁག་ཉུང་ཤས་ལ་རྩ་བཞི་གང་རུང་ལས་འགལ་ཚེ་དགོན་པ་རུ་འཇུག་མི་ཆོག་པ་བྱས། སྐྱབས་འགྲོའི་རྒྱུ་གཉིས་དང་། ཕམ་ལྷག་བཅུ་བདུན་གྱི་རྒྱུག་སྤྲད་ཀྱི་སྲོལ་གསར་དུ་བཙུགས། པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེའི་དགོངས་པ་ལྟར་གྲངས་མང་བ་མི་གཙོ་སྤུས་ཚད་བཟང་གཙོ་བོ་བྱས་ཏེ་བསྟན་པ་རྒྱུན་རིང་ཐུན་གང་དུའང་། རང་ལག་ཏུ་ཡོད་ཚེ་འགྱོད་པ་སྒྲུབ་ཁུལ་བྱས། གཞི་གསུམ་གྱི་ཕྱག་ལེན་གཙོར་བཟུང་། ཆོས་ར་དུས་ཚད་ལས་རིང་དུ་བཏང་སྟེ། དབྱར་དགུན་སྟོན་དཔྱིད་བཞི་ལ་ཆོས་ཐོག་ཆེན་མོ་ཟླ་རེ་རེ་གསར་དུ་བཙུགས། བསྡུས་གྲྭ་ནས་བཟུང་འཛིན་གྲྭ་རྣམས་རིམ་གཉེར་བྱས། གྲྭ་རྒན་གཞོན་ཀུན་གྱིས་མཚན་ཉིད་ལ་གཟིགས་དགོས་པ་འཆར་བཀོད་སོགས་དགོན་པ་བདག་གཉེར་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་བསྒྲགས་ཡིག་ཆ་ཚང་བཟོས། ལོ་རེ་བཞིན་འདོན་ཆོག་དང་མཚན་ཉིད་རྒྱུག་སྤྲོད་ཨང་གྲངས་ཀྱི་བྱ་དགའ་སྤྲོད་པའི་ལམ་ལུགས་བཙུགས། དབྱར་གནས་སྐབས་སུ་གྲྭ་ཚང་གི་རྒྱུ་སྦྱོར་ཐོག གྲྭ་པ་བཞི་བཅུས་ལོ་རེ་ལ་ཡི་དམ་གང་རུང་ཞིག་གི་དབང་ཞུ་བ་དང་དེའི་ལས་རུང་བསྙེན་པ་དང་ཁ་སྐོང་སྦྱིན་སྲེག་འབུལ་རྒྱུ་གཏན་འཇག་བྱས། མ་འོངས་པ་ན་ལོ་རེ་ལ་འཇིགས་བྱེད་བསྙེན་ཆེན་སྡོད་མཁན་མི་བཞི་རེ་དགོན་ནས་ཞབས་འདེབས་ཞུས་ནས་བཞུགས་རྒྱུ་འཆར་བཀོད་བྱས། རབ་བྱུང་བཅུ་བདུན་པའི་མེ༡༩༨༧ལོའི་ཟླ་བ་༣པའི་ཚེས་༢༥ཉིན་ཀྲུང་གོ་བོད་བརྒྱུད་མཐོ་རིམ་ནང་བསྟན་སློབ་གླིང་གསར་འཛུགས་ཀྱི་གྲ་སྒྲིགས་ཚོ་ཆུང་དུ་པེ་ཅིང་དུ་སླེབས། ཧྥུ་ཡང་དགོན་(ཕོ་བྲང་རྙིང་པའི་ནུབ་ངོས་)དུ་“གངས་ཅན་རིགས་བརྒྱའི་སྒོ་འབྱེད་ལྡེ་མིག་”རྩོམ་སྒྲིག་ཚོ་ཆུང་གི་འགན་ཁུར། དེ་ནས་བཟུང་ད་བར་དུ་དེབ་དང་པོ་ནས་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་བར་རྩོམ་སྒྲིག་དང་དཔེ་བསྐྲུན་བྱས། ༡༩༨༧ལོའི་ཟླ་བ་༩པའི་ཚེས་༡ཉིན་ཐེངས་དང་པོའི་སློབ་མའི་གྲས་སུ་ཞུགས་ནས་འཛིན་གྲྭའི་སྐྱོར་དཔོན་གྱི་འགན་ཁུར། ས་འབྲུག་༡༩༨༨ལོའི་ཟླ་བ་༦པའི་ཚེས་༡༥ལོ་སློབ་གྲྭ་ནས་ཐོན་ཏེ་ཆེད་སྦྱོང་འཛིན་གྲྭ་ནས་ཐོན་པའི་ལག་འཁྱེར་གནང་ནས་ད་ཕན་སློབ་གླིང་རང་དུ་ལས་དོན་བསྒྲུབ། ལོ་[page 99] དེའི་ཟླ་བ་༡༡པའི་ཚེས་༡ཉིན་སློབ་གླིང་དབུ་གཙོ་གཞོན་པའི་ཕྱག་རྟགས་ཕེབས། སློབ་གླིང་གི་དགེ་སློབ་ལས་བཟོ་ཀུན་ལ་ཉེ་རིང་མེད་པའི་བྱ་བ་ཀུན་ལ་ལས་འབྲས་དཔང་པོར་བཞག་ནས་སྒྲུབ། ལྷག་པར་དུ་གྲུབ་མཐའ་ཁག་དང་། མི་རིགས་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆགས་སྡང་གི་བསམ་བློ་རིང་དུ་དོར་ཏེ། ངེས་དོན་གྱི་དགེ་རྒན་མཁས་ཆེན་དུང་དཀར་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས་རྒྱ་མཚོ། རྗེ་ཤར་གདོང་རིན་པོ་ཆེ་བློ་བཟང་བཤད་སྒྲུབ་རྒྱ་མཚོ། ས་སྐྱ་མཁན་ཆེན་ཀླུ་སྒྲུབ་རྒྱ་མཚོ། འབྲོག་མི་བྱམས་པ་བློ་གྲོས། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཆེན་པོ་ཡེ་ཤེས་དབང་ཕྱུག་དཔལ་བཟང་པོ་སོགས་དང་། (མཚོ་སྔོན)སྐུ་འབུམ་དགོན་གྱི་ཆེ་ཤོས་རྡོ་རྗེ་འཆང་བཤད་སྒྲུབ་རྒྱ་མཚོ། ཤིང་བཟའ་རྡོ་རྗེ་འཆང་སྐལ་བཟང་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན། མཁན་ཆེན་བསྟན་པའི་ཉི་མ་སོགས་དང་། (ཀན་སུའུ)བསེ་རྡོ་རྗེ་འཆང་བློ་བཟང་དཔལ་ལྡན་ཆོས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ། བླ་བྲང་དགེ་བཤེས་དགེ་འདུན་རྒྱ་མཚོ་སོགས་དང་། (ཟི་ཁྲོན)གསེར་ཐང་གནུབ་ཟོག་གནས་ལྔ་རིགས་པའི་མཁས་ཆེན་འཇིགས་མེད་ཕུན་ཚོགས། མི་ཉག་ཙ་ར་མཁན་ཆེན་ཆོས་གྲགས། ཚར་ཚར་སྒྲུབ་རྒན་ཀརྨ་བློ་གྲོས་ངེས་དོན་བསྟན་འཛིན་སེང་གེ་སོགས་གདན་ཞུས་ཐོག ཆེ་ཤོས་རྡོ་རྗེ་འཆང་བློ་བཟང་དཔལ་ལྡན་དཔལ་བཟང་པོ་དང་ཧྭ་བ་རིན་པོ་ཆེ་འཇམ་དབྱངས་བློ་གྲོས་སོགས་ཀྱི་ཡི་དམ་ཁག་གི་དབང་ཆེན་སྒྲུབ་ཐབས་རིན་འབྱུང་སོགས་གྲུབ་མཐའ་རང་རང་གི་ཕྱག་ལེན་མ་ཉམས་པའི་ཐོག་ཏུ་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་དབང་ལུང་མན་ངག་ཐུན་མོང་མིན་པའི་ཕྱག་སོར་དེ་ཉིད་སློབ་ཆེན་གཙོ་བོ་རུ་བཀོད་སྒྲིག་བྱས། ལྷག་པར་དུ་རྗེ་བཙུན་བླ་མ་དམ་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཐུགས་དགོངས་བཞིན་ཀན་སུའུ་བླ་བྲང་དགོན་ཆེན་དུས་འཁོར་གྲྭ་ཚང་གི་མཁས་པ་ཆེན་པོ་དགེ་རྒན་བསམ་འགྲུབ་རྒྱ་མཚོ་སོགས་གདན་ཞུ་བྱས་ཏེ་སྐར་རིག་པ་གནའ་རབས་དང་དེང་རབས་ཀྱི་གློག་ཆས་བེད་སྤྱོད་བྱ་ཚུལ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ལོ་གཉིས་སུ་ཆེད་གཉེར་འཛིན་གྲྭ་བཙུགས་ནས་རྒྱུན་སྤེལ་བྱས། ངེས་པ་དོན་གྱི་མཁས་ཆེན་མཁན་པོ་ཁྲོ་རུ་ཚེ་རྣམ་སོགས་གདན་ཞུ་བྱས་ཏེ་སྒྲ་ཀཱ་ཙན་དབྱངས་གསུམ་གྱི་ལུང་ཁྲིད་རྒྱུན་སྤེལ་ལ་ཆེད་ལས་སློབ་གཉེར་དུས་ཡུན་ལོ་གསུམ་དུ་བྱས། ༡༩༩༢ལོར་བླ་མ་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེ་ཤོས་རིན་པོ་ཆེ་སློབ་གླིང་དབུ་གཙོ་གཞོན་པ་གདན་ཞུ་བྱས། དེ་ནས་བཟུང་སྟེ་སློབ་གླིང་གི་བྱ་བ་ཀུན་ཁོང་ཉིད་ཀྱིས་གཙོ་འགན་བཞེས།

༡༩༨༨ལོའི་ཟླ་བ་༡༠པའི་ཚེས་༢༧ཉིན་ཀྲུང་གོ་བོད་བརྒྱུད་མཐོ་རིམ་ནང་བསྟན་སློབ་གླིང་དུ་བོད་རྒྱུད་ནང་བསྟན་ཞིབ་འཇུག་ཁང་དངོས་སུ་དབུ་བརྙེས། ཞིང་ཆེན་ལྗོངས་ཁག་བདུན་ནས་སྤྲུལ་སྐུ་དགེ་བཤེས་སོགས་མཁས་པའི་དབང་པོ་དྲུག་ཅུ་རེ་ལྔ་ལ་ཞིབ་འཇུག་པ། ཞིབ་འཇུག་པ་གཞོན་པ། ཞིབ་འཇུག་མི་སྣའི་མཚན་གསོལ།

༡༩༩༣ལོའི་ཟླ་བ་༡༠པའི་ཚེས་༢༡ཉིན་པེ་ཅིན་གྱི་ལྷ་ཁང་སེར་པོའི་དགོན་པ་རུ། ཀྲུང་གོའི་ཁྱད་[page 100] ཆོས་ལྡན་པའི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་ལམ་ལུགས་དང་མི་འགལ་བའི་འོག་ཏུ། ཕན་བདེ་འབྱུང་གནས་རྒྱལ་བའི་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེ་ཉམས་པ་སོར་ཆུད་གནས་པ་གོང་འཕེལ་དུ་འགྲོ་བ་དང་ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་ཀྱི་རིག་གནས་དར་སྤེལ་ཡོང་ཆེད་“ཀྲུང་ཧྭ་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ཞིབ་བསྡུར་ཚོགས་ཆེན་”དངོས་སུ་དབུ་བཙུགས་ཏེ་ཚོགས་ཆེན་ཐོག་ཞིབ་འཇུག་ཁང་གི་སྒྲིག་ཡིག “ཆོས་ཆར”དུས་དེབ་བོད་རྒྱ་དབྱིན་གསུམ་གྱི་ཡིག་རིགས་བཟོ་རྒྱུ་དང་། ཞིང་ཆེན་ལྗོངས་ཁག་བདུན་གྱི་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་དགོན་པའི་ལོ་རྒྱུས་འབྲི་རྒྱུ་དང་དཔེ་བསྐྲུན་བྱ་རྒྱུ། “གངས་ཅན་རིག་པའི་དཔེ་ཚོགས་”ཞེས་པའི་དཔེ་ཚོགས་སུ་ནང་བསྟན་གྱི་གཞུང་རྙིང་རྒྱུན་དཀོན་རྣམས་དཔར་རྒྱུ་དང་། རྒྱ་ཡིག་ཏུ་བསྒྱུར་ཏེ་དཔེ་བསྐྲུན་བྱ་རྒྱུ། 《གངས་ཅན་རིགས་བརྒྱའི་སྒོ་འབྱེད་ལྡེ་མིག་》ལས་ས་དགེ་བཀའ་རྙིང་གི་གྲུབ་མཐའ་ནས་འགོ་བཙུགས་ཏེ་རྒྱ་ཡིག་ལ་བསྒྱུར་ནས་དཔེ་སྐྲུན་བྱ་རྒྱུ་གྲོས་འཆམ་བྱུང་།

མེ་ཡོས་༡༩༨༨ལོའི་ཟླ་༢པའི་ཚེས་༣ཉིན་དཀར་མཛེས་རྫོང་ནག་ཚང་དབེན་གནས་བཤད་སྒྲུབ་འཕེལ་རྒྱས་གླིང་བསྐྱར་བཞེངས་ཀྱི་དབུ་བཙུགས། སྔགས་རམ་པ་བློ་བཟང་ཆོས་རྒྱལ་དང་། གསོལ་དཔོན་དོན་གྲུབ་རྣམ་རྒྱལ་གཉིས་ཀྱིས་དབུ་འཛིན་མཛད། རོང་ཚྭ་མཆོག་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེའི་བྱམས་ཁང་སྟེང་ཤོད། གཟིམ་ཆུང་སོགས་ཀྱི་བཟོ་དབྱིབས་ཇུས་བཀོད་དང་། ཤིང་དཔོན་ཙང་ཅ་སྲིང་། བློ་བཟང་དབང་རྒྱས། གཉེར་མི་བཞི། ལྷ་བཟོ་བཅས་གཙོ་བོ་བྱས་ཏེ་རུ་ཁག་ལྔའི་དབུ་འཛིན་དང་རིམ་པ་ཁག་གི་སྲིད་གཞུང་གི་གཟིགས་སྐྱོང་ཆེན་པོ་དང་། མང་ཚོགས་ཀྱི་རྒྱབ་སྐྱོར་འོག་ཏུ། འདུ་ཁང་སྟེང་ཤོད་ཀུན་དང་། སྐུ་རྒྱུ་ཟངས་རག་ལས་བྱས་པའི་རྒྱལ་བ་མི་ཕམ་མགོན་པོའི་སྣང་བརྙན་མཐོ་ཚད་སྤྱི་ཁྲི་བརྒྱད་ཅན་དང་། སྟོན་པ་ཐུགས་རྗེ་ཅན་དང་། སློབ་དཔོན་མཚོ་སྐྱེས་རྡོ་རྗེ། རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོ། རྗེ་ཤེས་རབ་སེང་གེ་བཅས་མཐོ་ཚད་སྤྱི་ཁྲི་ལྔ་ཅན་བཅས་དང་། སྨན་འདམ་ལས་གྲུབ་པའི་བདེ་གསང་འཇིགས་གསུམ། དུས་འཁོར་ལ་སོགས་ཡི་དམ་གྱི་སྐུ་བརྙན། མགོན་པོ་ཆོས་རྒྱལ་ཕྱི་ནང་གསང་གསུམ་སོགས་ཆོས་སྐྱོང་སྐོར་སྤྱི་ཁྲི་གསུམ་ཅན། རྒྱལ་བའི་བཀའ་འགྱུར་ཆེན་མོ་དང་བསྟན་འགྱུར་སོགས་ཚར་བཞི། རྗེ་ཡབ་སྲས་གསུམ། པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་བྱོན་སོགས་གྲུབ་མཐའ་རིས་མེད་ཀྱི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་གྲངས་༥༧བཅས་ཀྱི་གསུང་འབུམ་པོད་༣༢༠ལྷག་ཙམ་དང་། གཞན་དཔེ་ཆ་སྣ་ཚོགས་པོད་༡༠༠ཡན་ཙམ་གསར་བཞེངས་བྱས། གནས་བརྟན་བཅུ་དྲུག་གི་ཞལ་ཐང་དང་། གཞན་ཡི་དམ་སོགས་ཐང་ཀའི་རིགས། གཟུངས་སུ་འབུལ་བའི་སྐུ་ལ་བླ་མ་ཡི་དམ་སངས་རྒྱས་བྱང་སེམས་དང་། ཆོས་སྐྱོང་སྲུང་མ་བཅས་ཀྱི་སྐུ་བརྙན་ས་ཡ་དྲུག་ལྷག་དང་། སོ་སོའི་གཟུངས་སྔགས་དུང་༡༠ལྷག་བཞུགས་སོ། ཞེས་ནག་ཚང་དབེན་གནས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་འདི་ནི་ནང་ཚང་བྱམས་པ་ངག་དབང་དང་འཇིགས་མེད་བསམ་གྲུབ་གཉིས་ཀྱིས་སྦྱར་བ་དགེའོ།།

སྟོང་སྐོར་གནས་ནང་ཇོ་མོ་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས།

[page 101] སྟོང་འཁོར་གནས་ནང་དགོན་ཞེས་པ་འདི་ནི་ཟི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་དཀར་མཛེས་ཁུལ། དཀར་མཛེས་རྫོང་སྟོང་འཁོར་ཆིའུ་ལེ་སྤྱི་ལས་བཅུ་ཙམ་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཆགས་ཡོད། དགོན་པ་འདི་ནི་བྲག་དཀར་བླ་མ་བྱམས་པ་རབ་བརྟན་བྱང་ཆུབ་ཆོས་རྒྱལ་གྱིས་བཏབ་པའི་ཇོ་མོའི་དགོན་པའམ་མཚམས་ཁང་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན། ལྷ་ཁང་སོགས་མེད། བཙུན་མའི་གྲྭ་ཤག་ཉི་ཤུ་ལྷག་ཡོད། དང་པོ་འདེབས་དུས་དབེན་ལུང་ནང་དུ་ཡོད། རྗེས་ནས་དབེན་ལུང་ནང་དུ་རྐུན་ཇག་ཧ་ཅང་མང་སྟབས་བཙུན་མ་རྣམས་སྡོད་མ་ཚུགས་བར་དགོན་གནས་གཟི་རྫོང་ནང་དུ་སྤོས། དེ་ནས་འདུ་ཁང་ཆུང་བ་མི་སུམ་ཅུ་ལྷག་ཤོང་བའི་བཞུགས་ས་ཞིག་བཞེངས། གྲྭ་ཁང་ཉི་ཤུ་ལྷག་ཡོད། འདུ་ཁང་ནང་དུ་རྗེ་ཡབ་སྲས་གསུམ་གྱི་སྨན་སྐུ། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ། བླ་མ་བྱམས་པ་རབ་བརྟན། སྟོང་འཁོར་སྐུ་ཕྲེང་ཞིག་གི་ཐང་ག་བཅས་ཡོད། རྗེ་ཙོང་ཁ་བའི་གསུང་འབུམ་ཚར་གཉིས་དང་། ཇོ་མོ་རེ་ལ་ཁྲོད་ཆོས་སྐོར་དང་ལམ་རིམ་ཆེ་ཆུང་སོགས་ཡོད། སློབ་གཉེར་གྱི་རིམ་པ་ནི་ཇོ་མོ་ཆུང་བ་རྣམས་ལ་ཐོག་མ་ཡི་གེ་འབྲི་ཀློག་སོགས་བསླབ། དེ་ནས་རིམ་གྱིས་འདོན་ཆོག་དང་གཞུང་ལུགས་སྐོར་ཇོ་མོ་ཡོན་ཏན་ཡོད་མཁན་ཚོས་སློབ་པ་ཡིན། དུས་མཆོད་སྐོར་ལ། ཟླ་དང་པོའི་ནང་སྨན་བླ་འདོན་ཆོག་ཉིན་བདུན། ཟླ་གསུམ་པའི་ནང་བླ་མ་མཆོད་པའི་ཚོགས་མཆོད་ཉིན་བདུན། ཟླ་བཞི་བའི་ནང་སྨན་བླ་ཉིན་བདུན། རེ་འགར་ཟླ་ཕྱེད་བར་ཚོགས། ཟླ་དྲུག་པའི་ནང་སྨན་བླ་དང་བླ་མ་མཆོད་པ། སྒྲོལ་མ་སྒྲུབ་མཆོད་སོགས་ཉིན་འགའ་ཚོགས་པ་ཡིན་ཟླ་བརྒྱད་པའི་ནང་བདེ་མཆོག་གི་ཆོ་ག་ཉིན་འགའ་ཚོགས། མདོར་ན་ལོ་གཅིག་གི་ཟླ་རེ་ཚེས་བརྒྱད་དང་བཅོ་ལྔ། ཚེས་ཉེར་གཉིས་དང་ཉེར་དགུ་བཅས་ལ་ཇོ་མོ་ཚང་མ་འདུ་ཁང་དུ་ཚོགས་ཆེན་ཡོད། ཇོ་མོ་རྒན་གཞོན་སུ་ཡིན་ཀྱང་དགོན་པའི་སྒྲིག་ལམ་དང་འགལ་ན་དགེ་སྐོས་ཀྱིས་ཆད་པ་གཅོད། དཔེར་ན། ཕྱག་འཚལ་དུ་འཇུག་པ་དང་། ཟླ་ངོ་གཅིག་ལ་ཚོགས་སུ་མི་ཆུད་པ་སོགས་ཡིན། ཉེས་ཆེན་བྱུང་ན་དགོན་པ་ནས་ཕུད། ཇོ་མོ་རྣམས་ཀྱི་འཚོ་བ་ནི་རང་ཁྱིམ་ལ་བརྟེན་པ་དང་གལ་སྲིད་ཡུལ་མེད་པ་རྣམས་ལ་ཇོ་མོ་ནང་ཕན་ཚུན་གྱིས་རོགས་རམ་བྱེད། ལ་ལ་གྲོང་ནང་དུ་བསོད་སྙོམས་ལ་འགྲོ་བ་སོགས་བྱེད།

༡༩༩༠ལོར་དགོན་པ་འདི་དབེན་ལུང་གི་འདབས་ཞོལ་དུ་སྤོས་ཏེ་འདུ་ཁང་ཆུང་བ་ཞིག་བཞེངས་ཤིང་། གྲྭ་ཤག་སུམ་ཅུ་ལྷག་དང་ཇོ་མོ་དྲུག་ཅུ་ཙམ་བཞུགས། དཔེ་ཁྲིད་དང་སྒྲིག་ལམ་འཚོ་རྟེན་སོགས་སྔོན་མ་ནང་བཞིན་ཡིན། ཇོ་དགོན་འདི་ནི་གྲུབ་མཐའ་དགེ་ལུགས་པ་ཡིན། ཇོ་དགོན་འདི་ནི་གྲུབ་མཐའ་དགེ་ལུགས་པ་ཡིན་པ་དང་ད་ལྟ་ཆོས་སྒོ་ཕྱེ་མེད། ཞེས་གནང་ནང་ཇོ་མོ་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་བསྡུས་པ་འདི་ནི་འབྲེལ་ཡོད་ཀྱི་ཡིག་ཆ་སོགས་མ་མཐོང་བས་[page 102] དགོན་རང་གི་ཇོ་མོ་རྒན་རབས་རྣམས་ཀྱི་ངག་རྒྱུན་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེས་ཡུལ་མདོ་སྨད་རེབ་གོང་བ་འཇིགས་མེད་བསམ་གྲུབ་ཀྱིས་སྤྱི་ལོ་གཅིག་དགུ་གོ་ལྔ་ལོའི་ཟླ་གཉིས་པའི་ཚེས་ཉེར་ལྔ་ལ་པེ་ཅིན་དུ་སྦྱྲར་བ་དགེའོ།།

དགའ་ལྡན་ཇོ་མོ་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས།

དགའ་ལྡན་ཇོ་མོ་དགོན་པའམ་དགའ་ལྡན་ཆོས་གླིང་ཇོ་མོ་དགོན་ཞེས་པ་ནི། དཀར་མཛེས་རྫོང་གི་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་སྤྱི་ལེ་བཅུ་ཙམ་ཡོད་པའི་གཙང་ཆུའི་འགྲམ་མདའ་མདོ་ཞང་གི་མངའ་འོག་ཏུ་ཆགས་ཡོད། བོད་ཀྱི་རབ་བྱུང་བཅུ་བཞི་པའི་ལྕགས་སྤྲེལ་སྤྱི་ལོ་༡༨༦༠ལོར་ཧྲེ་ཧོར་ཁང་གསར་སྐྱབས་མགོན་སྐུ་ཕྲེང་དང་པོ་བློ་བཟང་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཚན་དགུང་ལོ་ཉེར་བདུན་ཐོག་བཏབ་པའི་གྲུབ་མཐའ་དགེ་ལུགས་པ་ཡིན།

ཐོག་མར་གནས་འདི་དབུས་རི་བོ་དགའ་ལྡན་པའི་ལྡན་ས་དང་ཆགས་ཚུལ་ཧ་ཅང་འདྲ་ཕྱིར། ཁོང་གིས་འདིར་རི་ཁྲོད་བཏབ། མཚན་ལའང་དགའ་ལྡན་རི་ཁྲོད་ཅེས་བཏགས། དེ་ནས་ཁོང་གིས་བུད་མེད་ཀྱི་གདུལ་བྱ་ལ་དགོངས་ནས་ཇོ་མོའི་དགོན་དུ་བསྒྱུར། ཁོང་སྦྱིན་བདག་དུ་ཕེབས་ནས་རི་ཁྲོད་དུ་འདུ་ཁང་ཆེན་མོ་ཀ་བ་ཉི་ཤུ་ཙམ་ཞིག་ཡོད་པ་ཞིག་བཞེངས། དེ་དུས་ཇོ་མོ་ཉི་ཤུ་ཙམ་ཡོད་སྐད། ཇོ་དགོན་འདི་དཀར་མཛེས་དགོན་གྱི་དགོན་ལག་ཡིན་པས་དགའ་ལྡན་ཆོས་གླིང་བླ་མ་ཟེར་ནས་དཀར་མཛེས་དགོན་པའི་དགེ་བཤེས་རེ་གཏོང་དགོས། བླ་མ་བཞུགས་ཡུལ་ལ་དུས་ཀྱི་གཏན་འཁེལ་མེད་ཉུང་ནའང་ལོ་རེ་བཞུགས་དགོས། ཆོས་གླིང་བླ་མས་ཇོ་མོ་རྣམས་ལ་གཙོ་བོ་སྤྱོད་འཇུག་སོགས་གཙོས་པའི་མདོ་སྔགས་ཀྱི་གཞུང་ཁྲིད། རིག་གནས་སོགས་ལ་སློབ་གཉེར་ཀྱི་སྲོལ་བཙུགས། དེ་ནས་ཆོས་གཉེར་གྱི་སྒོ་ནས་བླ་མ། སྒྲིག་ཁྲིམས་གྱི་སྒོ་ནས་དགེ་བསྐོས། ཆོས་སྐྱོར་གྱི་སྒོ་ནས་དབུ་མཛད། རྒྱུ་གཉེར་གྱི་སྒོ་ནས་གཉེར་པ་དང་དགོན་པའི་སྒྲུབ་མཆོད་སོགས་མ་དགོན་གྱི་ལུགས་ལྟར་སྲོལ་གཏོད་ཅིང་སྐྱབས་མགོན་ཁོང་གིས་སྲོལ་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་བཅའ་ཡིག་ལྟར་ཕྱག་ལས་ལྷོད་མེད་གནང་བཞིན་མཆིས། དེ་ནས་སྐྱབས་མགོན་སྐུ་ཕྲེང་དང་པོ་བློ་བཟང་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྟན་པའི་རྒྱན་མཚན་དང་། སྐུ་ཕྲེང་གཉིས་པའི་ཐུབ་བསྟན་བློ་བཟང་འཇིགས་མེད་རྒྱ་མཚོ། སྐུ་ཕྲེང་གསུམ་པ་ཐུབ་བསྟན་དགེ་ལེགས་དཔལ་བཟང་པོ་བཅས་སྐུ་ཐོག་གསུམ་དང་། དེ་ལས་གཞན་ཡང་མདའ་མདོ་བླ་མ་འོད་ཟེར། འོབས་བཟང་དགེས་བཤེས་སྐྱོར་དཔོན། དཀར་མཛེས་བླ་མ་བསོད་ནམས་དབང་གྲགས། འོབས་བཟང་བླ་མ་བྱམས་པ་བསྟན་འཛིན། འོབས་བཟང་བླ་མ་བུ་ཡག(ད་ལྟ་བཞུགས་ཡོད)སོགས་ལྔ་བཅུ་ཙམ་དང་། དགེ་བསྐོས་[page 103] བདུན་ཅུ་ཙམ། དབུ་མཛད་ཀྱང་དེ་ལྟར་ཕེབས་པའི་སྐུ་དྲིན་ལས་ཞྭ་སེར་བསྟན་པའི་རིང་ལུགས་རྒྱས་པར་

མཛད། རྟེན་གྱི་སྐོར་ལའང་གཙོ་བོ་སྐུ་ཡི་རྟེན་ཡབ་སྲས་གསུམ་གྱི་གསེར་སྐུ་གྲུ་གུ་ཙམ། ཐུབ་དབང་གསེར་སྐུ་ཁྲུ་གང་ཙམ་སོགས་གསེར་སྐུ་སུམ་ཅུ་ལྷག་ཡོད། གསུང་གི་རྟེན་ལ་བཀའ་འགྱུར་དང་བསྟན་འགྱུར། འབུམ་པོ་ཏི་བཅུ་གཉིས། རྗེ་ཡབ་སྲས་གསུམ་གྱི་གསུང་འབུམ། ཁང་གསར་སྐྱབས་མགོན་གཙོས་པའི་གསུང་འབུམ་བརྒྱ་ཕྲག་ཁ་ཤས་བཞུགས། དེའང་ཇོ་དགོན་འདི་ལ་མཆོད་སྡེ་དྲུག་ཙམ་ཡོད། མདའ་མདོ་གྲོང་། འོབས་བཟང་གྲོང་། རབ་དཀར་གྲོང་། ཆུ་བཟང་གྲོང་། ཞིང་བཟང་གྲོང་། རྩེ་ཆུ་གྲོང་། གསེར་མཁར་གྲོང་སོགས་ཡིན་པས་ཇོ་མོ་ཡོང་ཁུངས་གཙོ་བོ་དེ་རྣམས་ཡིན། གཞན་ཡང་ས་ཆ་གཞན་པ་ནས་འདི་རུ་ཕེབས་མཁན་ཇོ་མོ་ཡོད་སྲིད།

དེ་ནས་ཇོ་དགོན་འདི་བཞི་རྒོལ་སྐབས་སུ་ནང་རྟེན་ཚང་མ་བརླག། ཇོ་མོ་རྣམས་སྐྱ་ཕབ་ནས་ངལ་རྩོལ་བྱེད་དུ་བཅུག རིག་གནས་གསར་བརྗེའི་སྐབས་སུ་འདུ་ཁང་འོག་བརྩེགས་མ་གཏོགས་གྲྭ་ཤག་དང་བཅས་པ་གཏོར་བཤིག་བྱུང་། འདུ་ཁང་ནི་ཐོན་སྐྱེད་རུ་ཁག་གི་གཟན་རྩྭ་ཁང་དང་རྫི་ཁང་དུ་གྱུར་ཏོ།

དེ་ནས་བཅོས་བསྒྱུར་སྒོ་འབྱེད་ཀྱི་དུས་བཟང་འཕྲོད་སྦྱོར་གྱིས་ཆོས་ལུགས་དད་པར་དབང་གི་སྲིད་ཇུས་ལག་བསྟར་འོག ཁང་གསར་སྐྱབས་མགོན་སྐུ་ཕྲེང་གསུམ་པ་ཐུབ་བསྟན་དགེ་ལེགས་ཀྱིས་སྦྱིན་བདག་མཛད་ནས་བོད་རབ་བྱུང་བཅུ་དྲུག་པའི་ཆུ་ཕག་སྤྱི་ལོ་1983ལོར་ཞིག་གསོ་མཛད། སྔར་གྱི་འདུ་ཁང་འོག་བརྩེགས་ཀྱི་ཁང་བརྩེགས་གཉིས་བཞེངས་ཏེ་སུམ་བརྩེགས་ཅན་གྱི་འདུ་ཁང་སྤུས་ལེགས་བཞེངས། འདུ་ཁང་གི་གཞི་ཁྱོན་སྔར་ལྟར་ཡོད། ད་དུང་གྲྭ་ཤག་བཞི་བཅུ་ལྷག་བཏབ། དེ་ནས་སྟོང་འཁོར་གྱི་ལྷ་བཟོ་བློ་བཟང་གདན་དྲངས་ཏེ་ལྡེབས་རིས་བཅས་རྟེན་ངོ་མཚར་བཞེངས། ནང་རྟེན་གྱི་སྐོར་ལ་སྐུ་རྟེན་བྱམས་པ་སྐུ་ཚད་ཁང་བརྩེགས་གཉིས་ཙམ་རིན་པོ་ཆེའི་ཕྲ་ཚོམ་དང་བཅས་པ། དེའི་སྐུ་གཡས་སུ་རིམ་བཞིན་ཇོ་བོའི་སྐུ་ཁང་བརྩེགས་ཙམ། དེ་ནས་རིགས་གསུམ་མགོན་པོའི་ཞལ་ཐང་ཆེན་པོ་ཞིག གཡོན་དུ་རྗེ་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ་ཁང་བརྩེགས་ཙམ། དེ་ནས་ཐུབ་པའི་ཚོགས་ཞིན་ག་ཐང་ཀ་ཆེན་པོ་ཞིག དེ་དག་གི་སྣེ་འགྲམ་གཉིས་སུ་སྟོན་པའི་སྐུ་མཐོ་གང་ཙམ་ལྔ་བརྒྱ་རེ་སྟེ་ཁྱོན་སྟོང་སྐུ་གཅིག (སྐུ་རྟེན་ཚང་མ་འདམ་སྐུ་ཡིན)སོགས་གཟུངས་གཞུག་ཚད་དང་ལྡན་པ་བཅས་བཞེངས་པར་མཛད། གསུང་གི་རྟེན་ལ་རྩེ་པོ་ཏཱ་ལ་ནས་གདན་དྲངས་པའི་བཀའ་འགྱུར་དང་བསྟན་འགྱུར་ཆ་ཚང་། རྗེ་གསུང་འབུམ་སོགས་ཁ་ཤས་དང་། དགོན་པའི་མཆོད་རྫས་ཆ་ཚང་བཞག་པར་མ་ཟད། དེ་དག་ལ་རབ་གནས་མཛད། དགོན་པ་འདིའི་ཆོས་སྐྱོང་སྔར་ཤུགས་ལྡན་ཡིན་ལ་དེང་སང་རྨ་རྒྱལ་སྦོམ་ར་ཡིན། བཅའ་ཁྲིམས་སོགས་སྔར་ལྟར་ཉམས་གསོ་མཛད་དེ་དགོན་དཔོན་ཚེ་རིང་དང་དབུ་མཛད་ཤེས་རབ། བླ་མ་བུ་ཡག་བཅས་ནས་དབུ་ཁྲིད་མཛད་ནས་བསྟན་པ་འཛིན་སྐྱོང་གནང་བ་དང་དགོན་བདག་ནི་ད་[page 104] བཞུགས་ཁང་གསར་སྐྱབས་མགོན་ཐུབ་བསྟན་དགེ་ལེགས་མཆོག་ཡིན།

ད་ལྟ་དགོན་འདིས་རང་ཁ་རང་གསོ་བྱེད་བཞིན་མཆིས། འཚོ་བའི་ཐོན་ཁུངས་གཙོ་བོ་ནི། སོ་སོའི་ཁྱིམ་དུ་ཡོད་པའི་ཞིང་མུའུ་གསུམ་མམ་བཞི་རེ་ཙམ་དང་། དགོན་པ་སྤྱི་ལ་ཞིང་མུའུ་བཅུ་ཙམ་ཡོད་པ་དེ་དག་བདག་གིར་ལས་གཉེར་ལས་ཐོབ་པའི་འབྲུ་རིགས་དང་། ཞོར་དུ་འཚོ་བའི་ཁ་གསབ་ལ་ཞལ་འདེབས་དང་འབུལ་ཡོན། འདོན་ཡོན་སོགས་ལོ་རེར་ཡོང་སྒོ་སྒོར་མོ་ཆ་སྙོམས་གཉིས་སྟོང་ཙམ་ཡོད། དེ་དག་དགོན་པའི་དུས་ཆེན་སོགས་ལ་འགྲོ་སོང་གཏོང་དགོས། ཕྱི་ལ་ཨ་མཆོད་འགྲོ་བའི་སྲོལ་མེད། མདོར་ན་དགོན་པ་འདིས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་སྲིད་ཇུས་ནང་ལྟར་མང་ཚོགས་ལ་ཁུར་པོ་མེད་པ་དང་རང་ཁྱིམ་རང་བདག་གི་ལམ་དུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད། ཅེས་ཐེངས་འདིའི་ལོ་རྒྱུས་འདྲི་གཏུགས་བྱེད་ས་དཀར་མཛེས་ཁང་གསར་སྐྱབས་མགོན་སྐུ་ཕྲེང་གསུམ་པ་ཐུབ་བསྟན་དགེ་ལེགས་མཆོག་དང་། ཡུས་ཧྲུའུ་སྒ་ཁོག་པ་ལབ་ཕན་འདུམ་བློ་བཟང་བློ་གྲོས་ནས་བོད་རབ་བྱུང་བཅུ་བདུན་པའི་ཤིང་ཕག་སྤྱི་ལོ་1995ལོའི་ཟླ་བ་གསུམ་པར་པེ་ཅིང་ནས་བྲིས་པ་དགེ་ལེགས་འཕེལ།།

བྲག་དཀར་ཇོ་མོ་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས།

བྲག་དཀར་ཇོ་མོ་དགོན་པའམ་བྲག་དཀར་འཕེལ་རྒྱས་གླིང་ནི་དཀར་མཛེས་རྫོང་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་སྤྱི་ལེ་དྲུག་ཙམ་ཡོད་པའི་ཉག་ཆུ་ཆུས་གསེར་ཆུ་ཞང་གི་ས་གནས་སུ་ཆགས་ཡོད། བོད་རབ་བྱུང་བཅུ་གཉིས་པའི་མེ་སྤྲུལ་སྤྱི་ལོ་1737ལོར་བྲག་དཀར་ཞབས་དྲུང་གོང་མ་བྱམས་པ་རབ་བརྟན་གྱིས་བཏབ་མཛད། གྲུབ་མཐའ་དགེ་ལེགས་བ་ཡིན།།

ཇོ་དགོན་འདི་མདོ་ཁམས་སྨད་ཀྱི་དགོན་པ་གཞན་དང་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་ཆོས་ཡོད་པས་ཀུན་གྱིས་བསྔགས་འོས་ཀྱི་གནས་སུ་གྱུར། ཟླ་ཤེལ་རིལ་བུ། སྨྱུང་གནས། བུད་མེད་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་སོགས་སྲོལ་བཟང་ཡོད་ལ། འགྲོ་བའི་ལུས་ཀྱི་ནད་དང་སེམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་སོགས་ཞི་བའི་མཛད་འཕྲིན་བླ་ན་མེད་པ་འདི་དང་འབྲེལ་བའི་སྒོ་ནས་དགོན་པའི་ལོ་རྒྱུས་རགས་ཙམ་བརྗོད་པར་བྱ་ན།

གཅིག དགོན་པའི་མཛད་པ་ཆེ་བཞིའི་སྐོར།

1、ཟླ་ཤེལ་རིལ་བུའི་སྐོར། དེའང་ནི་འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་དབང་དངོས། ཞྭ་སྭེར་ཅོད་པཎ་འཆང་བའི་རིང་ལུགས་པ་དཔལ་ལྡན་བླ་མ་བྱམས་པ་རབ་བརྟན་སྐུ་ཆུང་ངུའི་དུས་ནས་སྐྱེས་བུ་དམ་[page 105] པའི་མཛད་སྤྱོད་སྡིག་སྤོང་དང་དགེ་སྒྲུབ་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཡ་མཚན་ཅན་ཤ་སྟག་ལས་མ་རབས་ཚུལ་མིན་གྱི་སྤྱོད་པ་དྲི་ཙམ་ཡང་མི་བྲོ་བ་ཞིག་ཡིན། ཁོང་ལུག་རྫི་ལ་འགྲོ་ཐུབ་པའི་སྐབས་སུ་རྫི་རོགས་ཞིག་ལ་ནད་གཞི་ལྕི་བས་སྨན་པ་སུས་ཀྱང་བཅོས་མ་ནུས་པ་སྐྱུག་འབྲུམ་དང་། རྒྱུ་གཟེར་སོགས་ནད་ཧ་ཅང་ཚབས་ཆེན་པོས་མནར་འདུག་པ་ལ། རྗེ་བླ་མ་དམ་པ་འདི་ཉིད་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་སྒོ་ནས་ཐུགས་རབ་ཏུ་སྐྱོ་སྟེ་སྤྱན་ཆབ་ཤོར། ཁོང་གིས་འཕགས་པ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་གསོལ་བ་བཏབ་པར་འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་ཞལ་མངོན་སུམ་དུ་གཟིགས་ནས་རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་ཀྱིས་སྤྱིར་སེམས་ཅན་ཐམསཅད་དང་། ཁྱད་པར་དུ་རང་གི་གྲོགས་ལ་དམིགས་ནས་མི་བཟོད་པའི་སྙིང་རྗེ་འདི་ཙམ་བསྐྱེད་པ་ནི་ལེགས་སོ་ལེགས་སོ། དེ་ལ་ཕན་པའི་སྨན་གྱི་སྦྱོར་བ་ནི། དཀར་པོ་ཆིག་ཐུབ། བྱ་ཕུར་ལེབ་བམ་ཀོ་བྱི། ཅོང་ཞི། སྤང་སྤོས། ཏིག་ཏའི་རིགས་ཐམས་ཅད་དང་། ཧོང་ལེན་སོགས་ཚོགས་པར་བྱས་ནས་ལེགས་པར་བརྡུང་ལ་ཆང་བཟང་པོའི་ནང་དུ་བསྙལ། སྐྱེས་བུ་དམ་པ་དུ་མའི་གདུང་རུས་བྱིན་རྟེན་གང་འཛོམས་བཏགས་ནས་རིལ་བུ་དྲིལ་ལ། རྩི་ནག་པོ་བསྐྱོན་ནས་མིང་དུ་ཟླ་ཤེལ་རིལ་བུ་ཞེས་བཏགས་ནས་རང་གི་གྲོགས་དང་། དེ་ལས་གཞན་ནད་པ་མཐའ་དག་ལ་སྦྱིན་པར་གྱིས་དང་། བདུད་རྩི་སྨན་གྱི་མཆོག་ཏུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུང་གི་སྣང་བ་ངོ་མཚར་བརྗོད་དུ་མེད་པ་དུ་མ་གནང་བ་ནི་རང་བཞིན་སྒྲོ་བཏགས་ཙམ་མ་ཡིན་པ་ཚད་མར་གྱུར་པའི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་དུ་མས་མགྲིན་གཅིག་ཏུ་བསྔགས་པར་བརྗོད་དོ། དེ་ནས་འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱིས་གང་གསུང་ལྟར་ཟླ་ཤེལ་རིལ་བུ་དྲིལ་ནས་རང་གི་རྫི་རོགས་ནད་པ་ལ་བྱིན་པས་དེ་མ་ཐག་ཏུ་ནད་ལས་གྲོལ་ཞིང་། དེས་མཚོན་པའི་འགྲོ་བ་ནད་པ་དུ་མ་ལ་བྱིན་པས་ཐམས་ཅད་ནད་ལས་གྲོལ། ལ་ལས་ཟླ་ཤེལ་རིལ་བུ་དང་། ལ་ལས་དགེ་མ་ཟླ་ཤེལ། ལ་ལས་དཀར་མཛེས་རིལ་ནག་བཅས་མིང་སྣ་ཚོགས་བཏགས་ནས་ཆེས་ཆེར་བསྔགས་པར་གྱུར་ཏོ། སྨན་མཆོག་ཟླ་ཤེལ་རིལ་བུ་འདི་སྦྱོར་བའི་དུས་ཚོད་ལ་བརྟག་ན། སྤྱི་ལོ་1737ལོ་ནི་ཁོང་གིས་དགོན་པ་བཏབ་པའི་དུས་ཡིན་ལ། དེའི་སྔོན་ལོ་ཉི་ཤུ་ནང་ལ་ཟླ་ཤེལ་རིལ་བུ་སྦྱོར་ཚར་ཟེར་བ་ཡིན་ན། ཁོང་དགུང་ལོ་ཉེར་བདུན་ཐོག་དགོན་པ་བཏབ་ཅིང་། དགུང་ལོ་བདུན་སྟེ་སྤྱི་ལོ་1717ལོ་ནི་རིན་ཆེན་རིལ་བུ་སྦྱོར་བའི་དུས་ཡིན་པར་འདོད། དེ་ནས་བཟུང་ཞབས་དྲུང་སྐུ་ཕྲེང་ལྔའི་བར་དུ་སོ་སོས་སྨན་རྒྱུད་མ་ཉམས་པ་ལེགས་པར་སྤེལ། ད་སྐབས་ཟླ་ཤེལ་རིལ་བུ་དཀར་མཛེས་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་ཡོངས་ལ་མ་ཁྱབ་པ་མེད། ད་དུང་བོད་ལྗོངས། མཚོ་སྔོན། ཀན་སུའུ། ཡུན་ནན་བདེ་ཆེན་སོགས་སུའང་ཁྱབ། ལྷག་པར་ཏུ་རྒྱ་གར་དང་བལ་པོ། འབྲུག་ཡུལ། འབྲས་ལྗོངས་སོགས་རྒྱལ་ཁབ་དུ་མས་སྨིན་གྱི་ཕན་ཡོན་ཤེས་ནས་ནད་བརྒྱ་འཇོམས་བའི་བདུད་རྩི་ཞིག་ལ་བརྩི་བཞིན་ཡོད་དོ།།

2、རོ་ཁྲོད་བཏབ་པའི་ཚུལ། དེ་ནས་བླ་མ་བྱམས་པ་རབ་བརྟན་གྱིས་དཀར་མཛེས་མཚན་ཉིད་གྲྭ་[page 106] ཚང་གི་ཁྲི་བ་སྐྱོང་བཞིན་པའི་སྐབས་དེར། ཉིན་ཞིག་ད་ལྟའི་བྲག་དཀར་རི་ཁྲོད་བཏབ་པའི་གནས་དེར་ཕེབས་ནས་དཔོན་གཡོག་རྣམས་ལ་ས་འདི་ཤིན་ཏུ་ཉམས་དགའ་བ། ཉི་མ་དྲོ་བ། དབེན་ཞིང་བག་ཕེབས་པ་ཞིག་འདུག་ཟེར་ན་ཐུགས་དགྱེས་ཏེ་རབ་བྱུང་བཅུ་གཉིས་པའི་མེ་སྤྲུལ་སྤྱི་ལོ་1737ལོར་བཏབ་འགོ་བརྩམས། སྐབས་དེར་ཕྱོགས་ཀྱི་གྲོང་བའི་སྦྱིན་བདག་དད་པ་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་རི་ཁྲོད་བཞེངས་པའི་མཐུན་རྐྱེན་ཚད་མེད་སྒྲུབ་པས། རྒྱུན་དུ་བཞུགས་གནས་དང་འདུ་ཁང་བཅས་ལེགས་པར་གྲུབ། དེའང་གནས་འདི་བྱང་རྟ་སྒོའི་གངས་ཀྱི་སྤྲུ་གཟིམས་ཕུག་གི་རི་ཁྲོད་ཀྱི་བཀོད་པ་དང་མཚུངས་ཏེ་མཚན་ལའང་བྲག་དཀར་རི་ཁྲོད་ཅེས་གསོལ། གནས་ཀྱི་སྲུང་མའང་སྔར་ནས་མདོངས་རི་ལྷ་མོ་རང་གིས་ཞལ་བཞེས་བཞིན། སྨན་འདས་གྱི་དཔལ་ལྡན་ལྷ་མོའི་སྐུ་གཙོ་འཁོར་གསུམ་བཞེངས། རབ་གནས་སོགས་མཛད་པས་ཞལ་གྲངས་ཏེ་ལྷ་མོ་གསུང་འབྱོན་མར་གྲངས། དེ་ནས་འདུ་ཁང་དུ་རྟེན་གཙོ་ཐུབ་དབང་གི་སྐུ་དང་རྗེ་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ། མཉམ་མེད་ཇོ་བོ་རྗེའི་སྐུ། བྱམས་པ། འཇམ་དབྱངས་སོགས་རྒྱུ་སྨན་འདམ་ལས་གྲུབ་པའི་ལྷ་ཚུགས་སྤུས་ལེགས་མང་བོ་དང་། བྱིན་རྟེན་སོགས་ཁྱད་དུ་འཕགས་པ་རྣམས་བཞེངས། དེ་ནས་རི་ཁྲོད་དུ་གཞི་གསུམ་གྱི་ལག་ལེན་དངོས་གཙང་བའི་གཞིར་བཅས། དགུན་ཆོས་སུ་འཇིགས་བྱེད་ཀྱི་བསྙེན་མཚམས་རེ་དང་དེའི་མཇུག་ཏུ་བདག་འཇུག་ཉིན་གསུམ། སྦྱིན་བསྲེག་དང་བཅས་པ་རྒྱུན་ཆགས་དང་དབྱར་གནས་སྐབས་མི་འཁྲུགས་པའི་བདག་འཇུག་ཉིན་གསུམ། མཇུག་ཏུ་ཉིན་སྲིབ་ཀྱི་བསྙུང་གནས་དང་ས་ཟླ་བའི་ནང་བསྙུང་གནས་དཀར་པོ་ཆ་རེ་བླ་མ་རང་གི་ཕྱག་རྫས་ཀྱིས་མཐུན་རྐྱེན་མཛད་ནས་འཚོགས་རྒྱུ་དང་། གཞན་ཡང་གསོ་སྦྱོང་སྐབས་སུ་གནས་བརྟན་ཕྱག་མཆོད་རེ་ཆགས་མེད་མཛད་པ་སོགས་མིག་གི་འབྲས་བུ་ལྟར་བསྐྱངས།

3、གྲོང་པ་ལ་སྨྱུང་གནས་སྲོལ་བཙུགས་ཚུལ། དེ་ནས་རྗེ་ལམ་བྲག་སྐལ་བཟང་རྣམ་རྒྱལ་གྱི་བཀའ་བཞིན། དཀར་མཛེས་ཉིན་སྲིབ་གཉིས་ཀྱི་གྲོང་པ་སོ་སོ་ལ་སྨྱུང་གནས་རྒྱུན་འཛུགས་བཞེད་པ་ལ། དང་པོ་རྗེ་བླ་མ་བྱམས་པ་རབ་བརྟན་རང་གི་ཕྱག་རྫས་ཀྱི་ཆ་རྐྱེན་སྦྱར་ནས་གྲོང་པ་རེ་ལ་བསྙུང་གནས་རེ་འཛུགས་དགོས་ཚུལ་དང་། འཚོགས་ན་ཕན་ཡོན་ཆེ་ལུགས་རྣམས་གསུངས་ཀྱང་། དེ་དུས་ཆོས་ཧ་ཅང་མི་དར་བའི་སྐབས་ཡིན་པས་མོས་པ་དང་དུ་ལེན་མཁན་སུ་ཡང་མེད། རྗེ་བླ་མ་འདི་ཉིད་ཐབས་མཁས་པས་ཁྱེད་ཅག་ངས་ཟེར་བ་ལྟར་དང་པོ་སྨྱུང་གནས་རེ་འཚོགས་དང་། དེའི་རྗེས་སུ་སྐྱེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྟ་རྒྱུགས། བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྩེད་མོ་དང་། སྟག་ཤར་དང་བུད་མེད་རྣམས་ཀྱིས་བྲོ་བརྡུང་གླུ་ལེན་སོགས་སྟོན་མོ་བྱེད་ཆོག་གསུངས་པ་དང་ཚང་མ་དགའ་ནས་དང་པོ་སྨྱུང་གནས་སྦྱིན་རེ་མཛད་པས་ཐམས་ཅད་དགའ་ནས་ལོ་རེ་བཞིན་སྨྱུང་གནས་ཚོགས་ཐུབ་པར་བྱུང་ངོ་། དེ་ནས་གྲོང་པ་སོ་སོ་སྨྱུང་གནས་ལ་ཚོགས་རྗེས་རྩེད་མོ་དེ་[page 107] དག་རེ་ཞིག་ཁྱོད་ཅག་རྣམས་སེམས་དགའ་བ་དང་བདེ་བ་ཙམ་བྱེད་པ་འདྲ་ཡང་། དེ་ལ་རྟེན་ནས་སེམས་ལ་ཉོན་མོངས་པ་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་དང་། ངན་འགྲོའི་སྡུག་བསྔལ་དེ་རྣམས་མྱོང་མི་དགོས་པའི་ཐབས་ཤེས་བྱ་དགོས་ཚུལ་སོགས་ཀྱི་བསླབ་བྱ་རིམ་བཞིན་གནང་བར་བརྟེན། གྲོང་པའི་སྐྱེ་བོ་ཕོ་མོ་ཀུན་ནས་དགེ་བའི་བགཆགས་སད་པ་དུ་མས་ཆོས་ཀྱི་ཕན་ཡོན་ལེགས་པར་གོ་ནས་གྲོང་ཚོ་རེ་རེ་བཞིན་རྟ་རྒྱུགས་དང་གླུ་ལེན་བྲོ་འཆམ་སོགས་བག་མེད་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ངན་པ་ཐམས་ཅད་བླ་མའི་གསུང་བཞིན་དུ་སྤངས་ནས་རྟ་རྒྱུགས་སོགས་ཀྱི་འདུ་འཛི་རྣམས་ཀྱང་སྙུང་གནས་ཀྱི་ཇ་ཐུག་སོགས་གཏོང་བ་བྱེད་ཅིང་། དེ་ནས་བཟུང་སྨྱུང་གནས་ཀྱི་གཏོང་སྒོ་དང་སྒྲིག་ཁྲིམས་རྣམས་ཇེ་དར་དང་ཇེ་དམ་དུ་སོང་ནས་དེའི་བཅའ་ཁྲིམས་ཀྱང་ལམ་བྲག་སྐལ་བཟང་རྣམ་རྒྱལ་གྱིས་མཛད། དེའུ་དུས་སུ་ཡུལ་གྱི་དཔོན་པོ་རྣམས་ཀྱང་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ལ་མངོན་པར་དགའ་བས། སྨྱུང་གནས་འདིའི་རྒྱུ་རྫས་ཆུད་ཟོས་སུ་བཏང་མི་ཆོག་པ་དང་། སྨྱུང་གནས་ཀྱི་དུས་སུ་ར་བཟི་འཁྲུག་རྩོད་སོགས་བག་མེད་སྡིག་པའི་སྤྱོད་པ་བྱུང་ན། དངོས་འབབ་ཀྱི་རྒྱུ་ཐོག་གང་གི་སྒོ་ནས་ཆད་པ་གཅོད་དགོས་པར་མ་ཟད། བཅའ་ཡིག་གི་མཇུག་ཏུ་དཔོན་པོ་ཁག་ནས་ཕྱག་ཐམ་གནང་རྒྱུ་དང་། དཔོན་པོ་ཁག་ནས་རང་རང་གི་སྨྱུང་གནས་ལ་རྟེན་བཞག་མཛད་རྒྱུ་སོགས་མཛད་སྤྱོད་སྒོ་ཀུན་ནས་མཚུངས་པར་མཛད།

4 དགེ་ཚུལ་མའི་སྡེ་མང་དུ་སྤེལ་ཚུལ། ཡུལ་ཕྱོགས་འདིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་འཁོར་རྣམ་བཞི་དར་བའི་རྟེན་འབྲེལ་ཚུལ་དུ་ཐོག་མར་བུད་མེད་བཞི་ཙམ་ལ་དགེ་ཚུལ་གྱི་སྡོམ་པ་གནང་ནས་གཟན་ཤམ་སོགས་གྱོན་དུ་བཅུག སྔར་དེ་ལྟ་བུ་གཏན་ནས་དར་མ་མྱོང་བས་ཕོ་ཕལ་ཆེར་གྱིས་ནི་བླ་མ་བྱམས་པ་རབ་བརྟན་འདི་ཧ་ཅང་བླ་མ་བྱ་བྱེད་མང་པོ། མི་བྱེད་དགུ་བྱེད། ནུ་མ་ཅན་ལ་གཟན་ཤམ་གྱོན་དུ་བཅུག་ཅེས་འཕྱ་ཞིང་སྐུར་བ་བཏབ་པ་མང་པོ་བྱུང་ཡང་། རྗེ་བླ་མ་ཁོང་གིས་ཆོས་དང་མ་འགལ་ན་གཏམ་ངན་འཕྱ་སྨོད་སོགས་ཅི་བྱུང་ཡང་བཟོད་སྙོམ་དུ་སྙིང་སྟོབས་བསྐྱེད་ནས་དགེ་ཚུལ་མ་གཅིག་ལས་གཉིས་སྤེལ་ནས་དཀར་མཛེས་སྲིབ་མོ་ཕྱོགས་སུ་དགེ་ཚུལ་མའི་གྲངས་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་ལས་མང་ཉུང་འགྲོར་མི་རུང་བའི་ཁ་ཚོན་བཅད་ནས་སྔར་གྱི་རི་ཁྲོད་རྒྱ་བསྐྱེད་དེ་ཇོ་དགོན་དུ་བསྒྱུར། དེ་ལ་གྲྭ་ཤག་རུང་ཁང་འདུ་ཁང་དང་དེའི་ནང་དུ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་ཡང་མང་དུ་བཞེངས་ནས་དཔལ་ལྡན་ལྷ་མོ་སྲུང་མར་བསྟེན། ཕྱིས་སུ་བྲག་དཀར་སྐུ་ཕྲེང་གཉིས་པ་བླ་མ་བྱང་ཆུབ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་གྱི་སྐུ་རིང་ལ་གཟིགས་རྒྱབ་བློ་བཟང་ཆོས་འཕེལ་མཐུ་སྟོབས་རྒྱ་མཚོས་བཀའ་ཕབས་ནས་དགེ་བསྙེན་ཕྱིང་ཀ་ར་ཡང་བརྟེན་པར་བྱས་ནས། ད་ལྟ་ཡང་ལྷ་མོ་དང་དགེ་བསྙེན་ཕྱིང་ཀ་ར་གཉིས་དགོན་གནས་དེ་ཉིད་ཀྱི་སྲུང་མ་ཡིན། དེ་ནས་དགེ་ཚུལ་མ་རྣམས་ལ་འཚོགས་འདོན་ཆོས་སྤྱོད་ཀྱི་རིམ་པའང་གདུགས་དཀར། སྨན་བླ་སྒྲོལ་མ་སོགས་ཆོས་སྤྱོད་རིགས་ཐམས་ཅད་དང་། ལམ་བྲག་སྐལ་བཟང་རྣམ་རྒྱལ་གྱིས་མཛད་པའི་ལམ་རིམ་[page 108] ཚིགས་བཅད་མ་དང་། དཔའ་མོ་ལུགས་ཀྱི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་བདག་འཇུག་དང་གནས་བཅུ་ཕྱག་མཆོད། སྨྱུང་གནས་སོགས་བཙུགས་ནས་རྒྱུན་དུ་དགེ་རྒན་བསྟེན་ནས་དགེ་ཚུལ་གྱི་བསླབ་བྱ་ལམ་རིམ་བློ་སྦྱོང་སོགས་ལ་ཐོས་བསམ་བྱེད་པའོ།

གཉིས། དགོན་པ་འཕེལ་འགྲིབ་ཀྱི་སྐོར།

དེ་ནས་ཇོ་དགོན་འདི་རྒྱ་བསྐྱེད་པ་པོ་ནི་བྲག་དཀར་སྐུ་ཕྲེང་གསུམ་པ་བློ་བཟང་དཔལ་ལྡན་བསྟན་འཛིན་སྙན་གྲགས་འདི་བ་ཡིན། ཁོང་གི་སྐབས་སུ་སྔར་བླ་མ་བཀའ་དྲིན་ཅན་རྣམས་ཀྱི་མཛད་འཕྲིན་དང་མཛད་སྒོ་ཇི་བཞིན་སྒྲུབ་ཅིང་སྤེལ་བར་མ་ཟད། གཙོ་བོ་ལྷ་ཁང་དང་རྟེན་སོགས་སྔར་དང་མི་འདྲ་བ་རྣམ་སྲས་ཀྱི་བང་མཛོད་ལ་འགྲན་ནུས་པའི་དགེ་མཚན་བསྐྲུན། གཞན་ཡང་ཁོང་གིས་མེ་ཏོག་བཏབ་ནས་ཤོག་བུའི་བཟོ་གྲྭ་དང་པར་ཤིང་བརྐོས་ནས་པར་ཁང་། གསེར་བྲིས་དངུལ་བྲིས་ཀྱི་བཀའ་བསྟན་འགྱུར་དང་འབུམ། དགེ་མ་ཟླ་ཤེལ་སྣགར་ལས་སྤྱས་ལེགས་སུ་བཏང་བ་བཅས་བཀའ་དྲིན་དཔག་མེད་བཅངས་ནས་མཛད་འཕྲིན་དབྱར་མཚོ་ལྟར་རྒྱས་པས། དཀར་མཛེས་དགོན་དང་ས་སྒོ་ཁང་སར་སོགས་རྣ་བས་མ་ལྕོགས་པས། བྱ་མ་གྲགས་གོང་ནས་བྱེའུ་གྲགས། ལ་ཁ་ནས་ལ་འདབས་ལ་འཕུར་ཨེ་ཐུབ། མ་ཐུབ་ན་ཇ་འགེབས་མེ་ལ་གཏོང་སླ་མོ་ཡིན་ཟེར་ནས་དགོན་པའི་འདུ་ཁང་། དེང་ཆོས་སྒ་སྟེང་ལ་ཡོད་པའི་འདུ་ཁང་ཡང་མེར་བསྲེགས། བླ་མ་དང་ཇོ་མོ་བཅས་བྲག་མགོའི་བར་དུ་བསྐྲོད་ཀྱང་སྐབས་དེར་སྐྱོན་ཆེར་མ་བྱུང་སྟབས། དུས་ཡུན་རིང་མ་འགྱངས་བར་ཁོང་གིས་མྱུར་མོར་ཉམས་གསོ་དང་། བླ་གྲྭ་མྱུར་འཛོམས་ཀྱིས་ཆོས་སྤྱོད་སྔར་ལས་ལོངས་སུ་འཕེལ་མཛད། ལྷག་པར་དུ་ཁོང་གི་བླ་བྲང་རྒྱ་བསྐྱེད་དེ་ནོར་ཟོང་མ་ཉམས་པ་ལེགས་པར་བསྐྲུན།

བཅིངས་འགྲོལ་མ་བྱས་གོང་དུ་བླ་བྲང་ལ་ཞིང་མུའུ་ཆིག་བརྒྱ་ཉི་ཤུ་ཙམ་དང་། ཕྱུགས་ཟོག་སུམ་བརྒྱ་ཙམ། རྟེན་དྲེལ་ལྔ་བཅུ་ཙམ། ལུག་བརྒྱ་དང་ཁ་ཤས་ཡོད་པ་ཁྱོན་སྒོ་ཕྱུགས་ལྔ་བརྒྱ་ཙམ་ཡོད། དགོན་པ་ལ་ལྷ་ཁང་བརྒྱད་ཙམ་ཡོད་དེ། དེ་དག་གི་ནང་རྟེན་སྐུ་གདུང་ལྷ་ཁང་དུ་བཞུགས་པའི་རྟེན་གྱི་གཙོ་བོ་མཆོད་སྡོང་རིན་པོ་ཆེ་ཀུན་ལས་འཕགས་པའི་བྱིན་རླབས་འོད་སྟོང་འབར་བའི་ལྷུན་པོ་སོགས་དང་། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་ལྷ་ཁང་སྙིང་རྗེའི་གུར་ཁྱིམ་དུ་རྟེན་གཙོ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་གསེར་སྐུ་མདའ་ཚད་མ་ཕྱག་མཚན་ཕྱག་འཁོར་དང་བཅས་པ་དུ་མ་དང་། སྒྲོལ་མའི་ལྷ་ཁང་གི་རྟེན་གཙོ་བོ་སྒྲོལ་དཀར་ཡིད་བཞིན་འཁོར་ལོ་གསེར་སྐུ་མི་ཚད་ཙམ་དང་། སྒྲོལ་མ་གསུང་འབྱོན་མ(ད་ལྟ་བཞུགས་ཡོད)སོགས་དུ་མ་བཞུགས། བྱམས་པ་ལྷ་ཁང་གི་རྟེན་གྱི་གཙོ་བོ་བྱམས་སྐུ་དགེ་ལེགས་གཟི་བྱིན་སྟོང་འབར་གསེར་[page 109] སྐུ་ཐོག་བརྩེགས་གཉིས་ཡོད་པ་རིན་པོ་ཆེའི་རིགས་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་བརྒྱན་པ་ཞིག་དང་འཁོར་རྣམས། རྡོར་སེམས་མཐོང་བ་ཀུན་གྲོལ་གྱི་ལྷ་ཁང་གི་རྟེན་གཙོ་རྡོར་སེམས་གསེར་སྐུ་ཐོག་བརྩེགས་གཉིས་ཡོད་པ་ཞིག་དང་གཞན་པའི་སྐུ་དུ་མ་དང་། རྗེ་སྐུ་ལྷ་ཁང་ཤེས་རབ་སྣང་བའི་མཛོད་དུ་རྟེན་གྱི་གཙོ་བོ་རྗེ་བླ་མ་གསེར་སྐུ་མདའ་ཚད་མ་ཆེན་པོ་ཞིག་དང་གཞན་ཡང་གསེར་སྐུ་དུ་མ་བཅས། མགོན་ཁང་ཁྲག་འཐུང་རོལ་བའི་ཕོ་བྲང་དུ་རྟེན་གྱི་གཙོ་བོ་དཔལ་རྡོ་རྗེ་འཇིགས་བྱེད་སྨན་འདམ་ལས་གྲུབ་པ་གྲུ་གང་ཙམ་བཅས་སྲུང་མ་མོང་ངོ་། གཞི་གསུམ་གྱི་ཆོ་ག་བྱེད་པའི་འདུ་ཁང་དུ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་སྐོར་དང་མཆོད་རྫས་སྤུས་ལྡན་གྲངས་ལས་འདས་པ་བཞུགས།

དེའང་དགོན་པ་འདིར་སྤྲུལ་སྐུ་གཅིག སྨྱུང་གནས་བླ་མ་གཅིག ཇོ་མོ་སོ་ལྔ་ཙམ་བཞུགས་ཡོད་ཚུལ་བཀོད་ན། བྲག་དཀར་ཞབས་དྲུང་སྐུ་ཕྲེང་ལྔ་བར་བྱོན་ཡོད་དེ། སྐུ་ཕྲེང་དང་པོ་བྱམས་པ་རབ་བརྟན་དང་། སྐུ་ཕྲེང་གཉིས་པ་བྱང་ཆུབ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན། སྐུ་ཕྲེང་གསུམ་པ་བློ་བཟང་དཔལ་ལྡན་བསྟན་འཛིན་སྙན་གྲགས། སྐུ་ཕྲེང་བཞི་བ་བློ་བཟང་ཐུབ་བསྟན་དཔལ་ལྡན་འོད་ཟེར། སྐུ་ཕྲེང་ལྔ་བ་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན་སྙན་གྲགས་བཅས་སོ། འདི་བ་ད་ལྟ་བཞུགས་ཡོད། སྨྱུང་གནས་བླ་མ་བྱོན་ཚུལ་ཤེས་ཙམ་ནི། མི་ཉག་ཨ་ཁུལ་སྐལ་བཟང་། བྲག་མགོའི་ནོར་བུ་བསམ་གྲུབ། བྲག་མགོའི་ཨ་ཁུ་དགྱེས་སྐུ། སྡེ་དགེའི་ཨ་ཁུ་བློ་བཟང་དོན་གྲུབ། འདི་བའི་ཡན་མགོན་ཚེ་ཞུ་སྟེ་པར་བརྐོ་ལ་མཁས། ཕྱིས་སུ་ཇོ་མོ་རྣམས་ལ་བསླབས་ཏེ་བཀའ་དྲིན་ཤིན་ཏུ་ཆེ། དེ་ནས་བན་དེ་དགོན་གྱི་ཨ་ཁུ་བཟོད་པ། བྲག་མགོའི་ཨ་ཁུ་བློ་བཟང་དངོས་གྲུབ་སོགས་གྱུར་སྤྲུལ་སྐུ་དང་བླ་མ་དུ་མ་ཕེབས། ཇོ་དགོན་འདིའི་དུས་ཆེན་དང་སྒྲུབ་མཆོད་སོགས་ཆོས་ཀྱི་ཆོ་ག་ནི་རི་བོ་དགེ་ལྡན་པའི་ལུགས་མ་ཉམས་པའི་སྲོལ་ལེགས་པར་བསྐྱངས་ནས་མདོ་སྨད་ཇོ་དགོན་ཀུན་གྱི་མ་དགོན་དུ་གྱུར་བ་ངོ་གནོངས་མི་དགོས་པ་ཞིག་ཡིན། དེའང་བུ་དགོན་བཅུ་ཙམ་ཡོད་དེ་དེ་དག་ནི། ཆོས་སྒང་སྟེང་། སྲིབ་མོ་ཇོ་དགོན། ཉིན་མོ་ཇོ་དགོན། སྟོང་འཁོར་གནས་ནང་ཇོ་དགོན། ཏྲེ་བོ་ངོག་སྒོ་ཇོ་དགོན། བྲག་མགོ་ཇོ་དགོན། རྟའུ་རྔ་སྒང་ཇོ་དགོན། རྟའུ་རྨོག་རུ་ཇོ་དགོན། རབ་འཁྲུངས་ཇོ་དགོན། བྲག་དཀར་རི་ཁྲོད་དགོན་པ་བཅས་སོ། སྔར་དགོན་པ་དེ་དག་ལ་ཇོ་མོ་ཞུགས་དགོས་ཚེ། ཐོག་མར་བྲག་དཀར་ཇོ་དགོན་དུ་ཡོངས་ནས་སྨྱུང་གནས་བླ་མའི་དྲུང་དུ་སྡོམ་པ་བཞེས་དགོས། ཡང་ན་སྨྱུང་གནས་བླ་མ་དགོན་ཁག་སོ་སོར་ཕེབས་ནས་སྡོམ་ལུང་གནང་བ་མ་ཟད། ཆོས་ཀྱི་དབང་ལུང་ཁྲིད་གསུམ་ཆ་ཚང་གནང་དགོས་པས་ཐུགས་རྗེ་མ་ཡིས་བུ་བཞིན་སྐྱོང་པའི་ལུགས་སྲོལ་མ་ཉམས་པར་ལྡན། ཕྱིས་སུ་དུས་རབས་འཕོ་འགྱུར་བྱུང་བའི་དབང་གིས་ཇོ་དགོན་ལ་ལ་རང་དགོན་གྱི་བླ་མའི་དྲུང་དུ་རབ་ཏུ་བྱུང་བའང་མང་ངོ་། བྲག་དཀར་ཇོ་དགོན་འདི་ལ་སྔར་ཇོ་མོ་སོ་ལྔ་ཙམ་མ་གཏོགས་མེད། དེ་དག་དགོན་པ་ལ་བརྟན་བཞུགས་མཛད་ནས་ཆོས་ལ་གཉེར་བཞིན་མཆིས།[page 110] དེ་ནས་བཞི་རྒོལ་སྐབས་སུ་བྲག་དཀར་སུམ་དགོན་ཏེ་ཆོས་སྒར་སྟེང་། སྲིབ་མོ་ཇོ་དགོན། བྲག་དཀར་ཇོ་དགོན་གསུམ་ལ་ཇོ་མོ་ཉིས་བརྒྱ་ཙམ་ལས་གཏོགས་གྲོང་དུ་བཏང་ནས་ངལ་རྩོལ་བྱེད་དུ་བཅུག ནང་རྟེན་ཚང་མ་དཀར་མཛེས་རྫོང་དུ་ཁྱེར་འགྲོ་བའི་སྐབས་སུ་དགོན་པའི་རྒྱབ་ཏུ་དགོན་པའི་དགུན་མཚེར་ཡོད་པས། དེར་ཕྱུགས་ཟོག་བདག་གཉེར་མཁན་ཁྱིམ་ཚང་འཁྲི་ས་ཆགས་ས་མེད་པའི་ཇོ་མོ་ཆེ་ཆུང་དགུ་བཞག དེ་དག་ནི་ཆོས་ལ་དད་སྙིང་ལྡན་པ། ཇོ་མོ་ཚེ་སྐྱིད་དང་ཡུ་ལོ་གཙོས་འདུ་ཁང་ཚང་མ་ལ་སྒོ་ཐེལ་རྒྱབ་ཡོད་ཀྱང་སྲོག་དང་ཉེན་ཁ་ལ་མ་འཛེམ་པར་མཚན་མོ་སྒེའུ་ཁུང་གཏོར་ནས་རྟེན་གཙོ་བོ་རྣམས་འདུ་ཁང་གི་པང་གཅལ་འོག་ཏུ་སྦས། དེ་ནས་འདུ་ཁང་བཤིག་པར་དོགས་ནས་རྟེན་དེ་དག་ཏུ་དགུན་མཚེར་ཁང་བའི་པང་གཅལ་འོག་ཏུ་ཆོས་སྒོ་མ་ཕྱེ་བར་དུ་སྦས། དེ་དག་ལས་ད་ལྟ་སྐབས་དེའི་ཆུང་ཤོས་ཚེ་དགའ་དང་གཞན་གཅིག་མ་གཏོགས་ཚང་མ་རྒས་ནས་འདས། དེ་དུས་དགོན་པའི་ལྷ་ཁང་དང་བླ་བྲང་བཅས་ཚང་མ་སྟོང་བར་བཟོས། གྲྭ་ཤག་ཚང་མ་བཤིག རིག་གནས་གསར་བརྗེའི་སྐབས་སུ་དགོན་པའི་རྒྱབ་ཀྱི་དགུན་མཚེར་གྱི་ཁང་བ་མ་གཏོགས། དགོན་པའི་འདུ་ཁང་དང་བླ་བྲང་གི་ཁང་བ་ཚང་མ་ཐོན་སྐྱེད་རུ་ཁག་ལ་བགོས་ཏེ་བཤིགས་སོ།

གསུམ་པ། དགོན་པ་སླར་གསོ་མཛད་ཚུལ་གྱི་སྐོར།

སྤྱི་ལོ་1978ལོའི་ཏང་གི་སྐབས་བཅུ་གཅིག་པའི་ལམ་ཕྱོགས་ལག་ལེན་བསྟར་རྗེས། རྫོང་སྲིད་གྲོས་ཀྱི་ཨུ་ཡོན། རྫོང་ནང་བསྟན་མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་རྒྱུན་ལས་ལས་འཛིན་པ། ཁུལ་ནང་བསྟན་མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་རྒྱུན་ལས་ལས་འཛིན་པ། སྔར་བྲག་དཀའ་དགོན་གྱི་ཇོ་མོ་ཚངས་དབྱངས་དཔལ་སྒྲོན་གྱིས་ཁུལ་མི་དམངས་འཐུས་མི་ཚོགས་ཆེན་ཚོགས་དུས། དཀར་མཛེས་ས་ཁུལ་གྱི་ཇོ་མོ་ཡོངས་ཀྱི་ཚབ་མཛད་ནས་ཇོ་མོ་དགོན་པ་རྣམས་སླར་གསོ་མཛད་རྒྱུ་རེ་བ་ནན་གྱིས་ཞུས་མཐར། སྐབས་དེར་དཀར་མཛེས་རྫོང་དུ་ཇོ་དགོན་གཅིག་གིས་ཆོག་ཟེར་ན་སྤྱི་ལོ་1983ལོའི་ཟླ་4ཚེས་30ཉིན་སྔར་གྱི་མ་དགོན་བྲག་དཀར་ཇོ་མོ་དགོན་འདི་ཆོས་སྒོ་ཕྱེ་ཆོག་པའི་ཆོག་མཆན་ཐོབ། དེ་ནས་ཚེས་བཟང་དུས་བཟང་གི་ཉིན་དེར་རྫོང་ནང་བསྟན་མཐུན་ཚོགས་ཚོགས་གཙོ་ནག་ཚང་བྱམས་པ་ངག་དབང་དང་། གཞོན་པ་ཁང་དམར་བློ་བཟང་ཐུབ་བསྟན་གཙོས་པའི་རྫོང་ཆོས་ལུགས་ཅུའུ་ཀྲང་སྐལ་ལྡན། རྫོང་འཐབ་ཕྱོགས་གཅིག་གྱུར་པུའུ་ཡི་པུའུ་ཀྲང་ཨ་རྫི་སོགས་ཕེབས་ནས་བྲག་དཀར་དགོན་རྒྱབ་ཀྱི་དགུན་མཚེར་དེར་ཆོས་ཀྱི་མཛད་སྒོ་བཏང་། ཇོ་མོ་བརྒྱ་དང་བཞེ་བདུན་ཙམ་འཛོམས། དད་ལྡན་མི་གྲངས་ཕལ་ཆེར་བདུན་སྟོང་ཙམ་ཆོས་ཀྱི་མཛད་སྒོ་ལ་ཕེབས་ནས་གསོལ་འདེབས་སྨོན་ཚིག་གིས་རི་ལུང་[page 111] འགེངས། རྟེན་འབྲེལ་གྱི་མེ་ཏོག་ནམ་མཁར་གང་། བཀྲ་ཤིས་ཀྱི་ཁ་བཏགས་རི་ལྟར་སྤུངས་ནས་བྲག་དཀར་ཇོ་མོ་དགོན་དེ་ནས་བཟུང་འགོ་བརྩམས་པར་གྱུར་ཏོ། དགོན་པའི་འགོ་ཁྲིད་ཚན་ཆུང་ལའང་ཇོ་བགྲེས་དྲུག་ཙམ་འདེམས་བསྐོས་བྱས་ཏེ། ཚངས་དབྱངས་དཔལ་སྒྲོན་གྱི་གཙོ་འཛིན་གྱི་འགན་བཞེས་དགུང་ལོ་དོན་གཅིག་ཡིན། གཙོ་འཛིན་གཞོན་པ་པད་མ་སྒྲོལ་མ། དགུང་ལོ་རེ་དྲུག་ཡིན། དགོན་པའི་དཔེ་ཆའི་དགེ་རྒན་ཡང་ཡིན། ཨུ་ཡོན་ལ་རཏྣ་མཚོ། དགུང་ལོ་རེ་བཞི། དགུང་ལོ་རེ་བཞི། དབང་ཕྱུག་སྒྲོལ་མ། དགུང་ལོ་རེ་གསུམ། ཚེ་དགའ། དགུང་ལོ་གསུམ་བཅས་ཇོ་བགྲེས་འདི་དག་གིས་དབུ་ཁྲིད་མཛད་འོག་སྤྱི་ལོ་1986ལོར་སྔར་བླ་བྲང་གི་ཤུལ་དུ་གཙུག་ལག་ཁང་བཞེངས་འགོ་བརྩམས། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་དགོན་པ་ཉམས་གསོའི་ཆེད་དུ་སྒོར་ཆིག་ཁྲི་སུམ་སྟོང་གནང་བའི་ཁར། མང་ཚོགས་ཀྱིས་འབུལ་ཡོན་དང་ངལ་རྩོལ་གྱི་ནུས་ཤུགས་འདོན་པ་མ་ཟད། ལྷག་ཏུ་ཇོ་མོ་རྣམས་ཀྱིས་བློ་ཐབས་གང་ནུས་སྒོས་ལུས་ཤུགས་ལ་རྟེན་ནས་ངལ་རྩོལ་དང་། ལག་ཤེས་ལ་བརྟེན་ནས་ཟླ་ཤེལ་བསྒྲུབས་ཏེ་གཞི་ནས་བོད་ཀྱི་རབ་བྱུང་བཅུ་དྲུག་པའི་ས་འབྲུག་སྤྱི་ལོ་1988ལོར་ས་ག་ཟླ་བའི་ཉེར་བཞི་ཙམ་ལ་བརྩེགས་གཉིས་ཅན་གྱི་གཙུག་ལག་ཁང་དང་བཅས་པ་བཞེངས། ཐོག་ཁང་ལ་བདེ་སྐྱིད་ཕོ་བྲང་དང་། མགོན་ཁང་། གཟིམ་ཆུང་སོགས་རྟེན་དང་བཅས་པ་བཞེངས་ཡོད་པ་མ་ཟད། གྲྭ་ཤག་ལྔ་བཅུ་ཙམ་བཞེངས་ཐུབ་པར་བྱུང་དེ་དག་ལ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་བཞུགས་ཚུལ་ནི། ཐོག་མར་འོག་གི་འདུ་ཁང་ཆེན་མོའི་ནང་གི་དཀྱིལ་དབུས་སུ་སྨན་འདམ་ལས་གྲུབ་པའི་སྟོན་པ་གཙོ་འཁོར་གསུམ་ཁང་བརྩེགས་ཕྱེད་གཉིས་ཙམ། དེ་ནས་གཡས་གྲལ་དུ་རིམ་གྱིས་ཇོ་འབྲོམ་རྣམ་གསུམ། དེ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ། གཡོན་གྲལ་རིམ་གྱིས་རྗེ་ཡབ་སྲས་གསུམ། དེ་ནས་འཇམ་པའི་དབྱངས་ཀྱི་སྐུ་བཅས་ཚང་མ་སྨན་འདམ་ལས་གྲུབ་ཅིང་མཐོ་ཚད་ཧ་ལམ་ཁང་བརྩེགས་གཅིག་ཙམ་བཅས་དེ་དག་ལ་གཟུངས་གཞུག་སྤུས་དང་ལྡན་པར་བཞུགས། འདུ་ཁང་གི་གཡས་འགྲམ་དུ་བཀའ་འགྱུར་ཚར་གཅིག་བཞུགས། གཞན་ཡང་པར་ཤིང་མང་པོ། འདུ་ཁང་གཡོན་འགྲམ་དུ་མཁན་པོ་རྣམས་ཀྱི་བཞུགས་ཁྲི་སོགས་ཡོད། འདི་དག་ཚང་མ་སྤྱི་ལོ་1991ལོ་ལ་བཞེངས་འགོ་བརྩམས་ཏེ། སྤྱི་ལོ་1994ལོར་ཡོངས་སུ་གྲུབ། དེ་ནས་ཐོག་ཁང་དཀྱིལ་དབུས་སུ་ཡོད་པའི་བདེ་ཆེན་ཕོ་བྲང་དུ་སྐུ་ཡི་རྟེན་ལ། ཤེལ་སྒྲོལ་ཆེན་པོ་ཡོད་པའི་དཀྱིལ་དུ་ལིང་ཚེ་ཆེ་བ་བཞི་བསྟར་ཡོད་པ་དང་པོ་ཟངས་གསེར་ལས་གྲུབ་པའི་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་སྐུ་གྲུ་ཕྱེད་ཙམ། དེའི་འགྲམ་ཇོ་བོའི་སྐུ་དེ་དང་མཉམ་པ་ཞིག དེའི་འགྲམ་སྒྲོལ་དཀར་གསེར་སྐུ་གྲུ་གང་ཙམ། དེའི་འགྲམ་རྣམ་རྒྱལ་མའི་གསེར་སྐུ་དེ་ལས་ཅུང་ཆུང་བ་ཞིག་བཅས་བཞུགས། དེ་དག་གི་གཡས་སུ་ཤེལ་སྒྲོལ་གོང་འོག་ཅན་ཡིན་ཕྱིར། གོང་གི་དང་པོའི་ནང་དུ་ཞབས་དྲུང་གསུམ་པ་བློ་བཟང་དཔལ་ལྡན་སྙན་གྲགས་ཀྱི་འདྲ་སྐུ་དངུལ་ལས་གྲུབ་ཅིང་གསེར་ཆུ་གསོལ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་རྒྱན་ཆས་ཀླུབས་པ་ཞིག དེའི་འགྲམ་རྒྱུ་ཟངས་གསེར་ལས་གྲུབ་པའི་[page 112] སྟོན་པའི་སྐུ་དེ་དང་མཉམ་པ་ཞིག དེའི་འགྲམ་བདེ་མཆོག་གི་གསེར་སྐུ་གྲུ་གང་ཙམ། འོག་གི་དང་པོར་མཁའ་སྤྱོད་ཀྱི་སྐུ་ཟངས་གསེར་ལས་གྲུབ་པ་གྲུ་གང་ཙམ། དེའི་འགྲམ་ན་ཞབས་དྲུང་གསུམ་པའི་ཡོངས་འཛིན་བུ་རམ་སྣ་སྐུ་ཕྲེང་གཉིས་པ་བློ་ལྡན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་འདྲ་སྐུ་ཟངས་གསེར་ལས་གྲུབ་ཅིང་རིན་པོ་ཆེའི་རྒྱན་ཆ་དང་བཅས་པར་མཐོ་ཚད་ཁྲུ་གང་ཙམ་སོགས་ཤིན་ཏུ་མང་། ཐང་གའི་སྐོར་ལ་རྒྱན་དྲུག་མཆོག་གཉིས་ཀྱི་ཐང་ག་བརྒྱད་དང་། དཔག་བསམ་འཁྲི་ཤིང་གི་ཐང་ག་ཉེར་གཅིག ཡང་ཙན་དན་སྒྲོལ་ཤིང་ཅན་དཔག་བསམ་འཁྲི་ཤིང་གི་ཐང་ག་ཉེར་དགུ་སོགས་དང་། བྲག་དཀར་ཞབས་དྲུང་དང་པོ་བྱམས་པ་རབ་བརྟན་དང་། གཉིས་པ་བྱང་ཆུབ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན། གསུམ་པ་བློ་བཟང་དཔལ་ལྡན་བསྟན་འཛིན་སྙན་གྲགས། དགེ་བསྙེན་ཙུནྡ་སོགས་ཀྱི་འཁྲུངས་རབས་ཐང་ག་རྙིང་བ་ཤ་སྟག་དང་། གཞན་ཡང་གསར་དུ་བཞེངས་པའི་ཐང་ག་ཁ་ཤས་བཅས་ཁྱོན་དྲུག་ཅུ་ལྷག་བཞུགས།

གསུང་གི་རྟེན་ལ་བློ་བཟང་དཔལ་ལྡན་བསྟན་འཛིན་སྙན་གྲགས་ཀྱི་གསུང་འབུམ་པོ་ཏི་བཅུ་བདུན་ཅན་ཚར་གཉིས། ཁོང་གི་རྣམ་ཐར་ཚར་གཉིས་རེ། དེའང་རྗེ་ཡབ་སྲས་གསུམ་གྱི་གསུང་འབུམ་གཙོས་པོ་ཏི་ཞེ་བདུན་ཙམ། གཞན་ཡང་བཀའ་འགྱུར་ཚར་གཅིག བསྟན་འགྱུར་ཚར་གཅིག འབུམ་ཚར་གཅིག་བཅས་བཞུགས་སོ། ཐུགས་ཀྱི་རྟེན་ལ། གསེར་ལས་གྲུབ་པའི་མཆོད་རྟེན་ཆ་བརྒྱད་མཐོ་གང་ཙམ། ཡང་གསེར་ལས་གྲུབ་པའི་སྐུ་གདུང་ཁ་ཐོར་བཞི། མཐོ་ཚད་གྲུ་གང་ཙམ། གཞན་ཟངས་གསེར་ལས་གྲུབ་པའི་མཆོད་རྟེན་ཆེ་ཆུང་བཅུ་བཞི་ཙམ་ཡོད་པས་ཁྱོན་མཆོད་རྟེན་ཆེ་ཆུང་ཉེར་དྲུག་ཙམ་བཞུགས་ཏེ། ལ་ལར་རིན་པོ་ཆེའི་ཕྲ་དང་བཅས་པར་བཞུགས། མདོར་ན་བདེ་སྐྱིད་ཕོ་བྲང་དུ་བཞུགས་པའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་གཙོ་ཆེ་ཤོས་རྣམས་སྔར་བཀའ་དྲིན་ཤིན་ཏུ་ཡངས་བའི་ཇོ་མོ་དེ་དག་གིས་དགོན་པའི་དགུན་མཚེར་དུ་སྦས་པ་དེ་དག་གོ

དེ་ནས་བདེ་སྐྱིད་ཕོ་བྲང་གི་གཡས་འགྲམ་ན་ཞབས་དྲུང་གཟིམ་ཆུང་དང་དེའི་ཡབ་ཡུམ་གྱི་གཟིམ་ཆུང་བར་འཁྱམ་དང་ཀུན་དགའ་ར་བ་བཅས་པ་སྤུས་ལྡན་གཉིས་ཡོད་དེ། ཞབས་དྲུང་གཟིམ་ཆུང་ནང་དུ་ཅུ་གང་ལས་གྲུབ་པའི་གནས་བརྟན་བཅུ་དྲུག་གི་སྐུ། ཡབ་ཡུམ་གྱི་གཟིམ་ཆུང་ནང་དུ་ཡང་ཅུ་གང་ལས་གྲུབ་པའི་སྒྲོལ་མ་ཉེར་གཅིག་གི་སྐུ། དེ་ནས་བདེ་སྐྱིད་ཕོ་བྲང་དུ་སྟོད་པའི་སྐུ། གུ་རུའི་སྐུ་འཇིགས་བྱེད་ཀྱི་སྐུ། དེ་ནས་བདེ་སྐྱིད་ཕོ་བྲང་དུ་སྟོན་པའི་སྐུ། གུ་རུའི་སྐུ། འཇིགས་བྱེད་ཀྱི་སྐུ། རྗེ་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ་སོགས་ཤིན་ཏུ་མང་ངོ་།

དེ་ནས་རིམ་གྱིས་སྤྱི་ལོ་1987ལོར་ཧོར་ཟླ་གསུམ་པའི་ནང་བྲལ་དཀར་ཇོ་དགོན་འགོ་ཁྲིད་ཚན་ཆུང་གིས་གཙོ་འགན་བཞེས་ཏེ། དགོན་པ་མདུན་གྱི་གཡས་རོལ་ཏུ་ཡིག་བརྒྱའི་དུས་འཁོར་བཞེངས། སྤྱི་ལོ་1990ལོ་ལ་བྲག་དཀར་ཞབས་དྲུང་ལྔ་བ་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན་སྙན་གྲགས་ཀྱིས་སྦྱིན་བདག་མཛད་ནས་དགོན་པའི་གོང་རོལ་ཏུ་རྣམ་རྒྱལ་མཆོད་རྟེན་མཐོ་ཚད་ཁང་བརྩེགས་གཉིས་ཙམ་ལ་ནང་དུ་ཁོང་གི་སྐུ་[page 113] གོང་མའི་སྐུ་གདུང་བཞུགས་ཡོད་པ་ཞིག་བཞེངས། སྤྱི་ལོ་1994ལོའི་བོད་ཟླ་བཞི་བའི་ནང་དུ་དགོན་པས་གདན་སའི་ཉེ་འདབས་སུ་བདུད་འདུལ་མཆོད་རྟེན་མཐོ་ཚད་ཁང་བརྩེགས་གསུམ་ཙམ་གཟུངས་གཞུག་དང་བཅས་པ་ཧ་ཅང་རྔམ་བརྗིད་ལྡན་པ་ཞིག་བཞེངས། མཆོད་རྟེན་འདི་གཉིས་དང་འཁོར་ཁང་སོགས་སྔར་གྱི་ལུགས་སྲོལ་ལྟར་བཞེངས་པ་ཡིན་ནོ།

ད་ལྟ་དགོན་པ་འདི་ལ་སྤྲུལ་སྐུ་གཅིག ཇོ་མོ་བརྒྱ་དང་ཉི་ཤུ་ཙམ་ཡོད་དེ། དེ་དག་ཕལ་ཆེར་དགོན་པར་བཞུགས་ནས་དཔེ་ཆ་དང་ཆོས་སོགས་ལ་གཉེར་བཞིན་ཡོད། ཇོ་མོ་དེ་དག་གི་ཡོང་ཁུངས་གཙོ་བོ་ནི། ད་ལྟའི་མདའ་མདོ་ཞང་དང་། གསེར་མཁར་ཞང་། གསེར་ཆུ་སྟེང་ཞང་། དཀར་རགས་ཞང་བཅས་ཞང་བཞིའི་གྲོང་པ་བཅུ་བདུན་ཙམ་དང་། ད་དུངདཀར་མཛེས། ཚ་ཚ་སོགས་ནས་ཡོང་སྟེ། སྔར་ཡང་ཕལ་ཆེར་གྲོང་ཁག་འདི་དག་ནས་ཡིན། དགོན་པའི་སྒྲུབ་མཆོད་སྐོར་ལའང་ཕལ་ཆེར་སྔར་ལྟར་སླར་གསོ་མཛད་དེ་བོད་ཟླ་དང་པོའི་ཚེས་གཅིག་ནས་གསུམ་བར་སྒྲོལ་ཆོག་ཚོགས་པ་དང་། བོད་ཟླ་བཞི་བའི་ཚེས་བཅུ་ནས་ཚེས་ཉེར་ལྔའི་བར་མཁའ་སྤྱོད་པའི་བདག་འཇུག་ཚོགས་པ་དང་། བོད་ཟླ་དྲུག་པའི་ཚེས་བརྒྱད་ནས་སྨོན་ལམ་ཉིན་བཞི་ཚོགས་པ་དང་། བོད་ཟླ་བཅུ་བའི་ནང་འགོ་བཙུགས་ཏེ་ཟླ་དང་པོའི་བར་ཐུན་བཞིར་ཆག་མེད་ཚོགས་བཞིན་ཡོད།

དེ་ནས་མི་སེར་གྱི་ཁུར་པོ་ཇེ་ཡང་དུ་གཏོང་ཆེད། ཇོ་མོ་རྣམས་ལོ་གཅིག་གི་ནང་ལ་ཉིན་བཞི་བཅུ་ཞེ་ལྔ་ཙམ་ཐོན་སྐྱེད་ངལ་རྩོལ་དུ་ཞུགས་ནས་ལས་བྲེལ་སྐབས་དཔྱིད་རྨོ་སྟོན་བསྡུ་སོགས་ལ་ཞུགས་ནས་རང་ཁ་རང་གསོ་བྱེད་བཞིན་ཡོད། ཅེས་ཡུས་ཧྲུའུ་སྒ་ཁོག་པ་ལབ་ཕན་འདུམ་བློ་བཟང་བློ་གྲོས་ནས་བོད་རབ་བྱུང་བཅུ་བདུན་པའི་ཤིང་ཕག་སྤྱི་ལོ་1995ལོའི་ཟླ་བ་ལྔ་བའི་ནང་པེ་ཅིང་ནས་བྲིས་པ་དགེ་ལེགས་འཕེལ།

དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ།

1. 《དཀར་མཛེས་རྫོང་རིག་གནས་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་རིགས་འདེམས་སྒྲིག》དེབ་དང་པོ།

2. 《དཀར་མཛེས་རྫོང་གི་ས་ཆའི་མིང་བཏུས་》

3. 《བྲག་དཀར་བླ་མ་དམ་པ་སྐུ་ཕྲེང་ལྔའི་རྣམ་ཐར་མདོར་བསྡུས་》ལག་བྲིས་མ།

གཞན་ཡང་ཐེངས་འདིའི་ལོ་རྒྱུས་དྲི་བ་བྱེད་ས་དགོན་པའི་འགོ་ཁྲིད་ཚན་ཆུང་གི་གཙོ་འཛིན་ཚངས་དབྱངས་དཔལ་སྒྲོན་དང་ཚེ་དགའ་སོགས་འགོ་ཁྲིད་ཚན་ཆུང་གི་ལས་སྣེ་རྣམས་སོ།།

འབྲས་ཚལ་བདེ་ཆེན་གླིང་གི་ལོ་རྒྱུས།

[page 114] འབྲས་ཚལ་བདེ་ཆེན་མཁའ་སྤྱོད་གླིང་ངམ་འབྲས་ཚལ་ཇོ་མོའི་དགོན་ནི་དཀར་མཛེས་རྫོང་གི་བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་འབྲས་ཚལ་བཙན་ཐང་སྒང་གི་ལུང་པ་རྩྭ་ཆུ་འཛོམས་པའི་དབེན་ས་ཉམས་དགའ་བ་ཞིག་ཏུ་ཆགས། ཐོག་མར་ཕྱག་འདེབས་མཁན་འབྲས་ཚལ་དགོན་བདག་སྤྲུལ་སྐུ་སྐུ་ཕྲེང་གཉིས་པ་མགར་བ་བླ་མ་བསོད་ནམས་བཀྲ་ཤིས་དང་ཁོང་གི་ཚ་མོ་ཚུལ་ཁྲིམས་སྒྲོལ་མ་གཉིས་ཡིན་ཞིང་བོད་རབ་བྱུང་བཅུ་དྲུག་པའི་ཆུ་བྱ་སྟེ་སྤྱི་ལོ་༡༩༣༣ལོར་འབྲས་ཚལ་དགོན་དུ་རི་ཁྲོད་བཙུགས། འབྲས་ཚལ་དགོན་བདག་སྤྲུལ་སྐུ་ཨོ་རྒྱན་དངོས་གྲུབ་ཀྱིས་རི་ཁྲོད་རྒྱ་བསྐྱེད་དེ་དགོན་པར་བཟོས། དེ་དུས་ཇོ་མོ་ལྔ་བཅུ་ང་བརྒྱད་བཞུགས་ལ་གྲུབ་མཐའ་རྙིང་མ་བའི་རྫོགས་ཆེན་ལུགས་འཛིན། དགོན་པའི་བླ་མ་འབྲས་ཚལ་དགོན་གྱི་ཡིན། མཁན་རབས་སོགས་མེད། དགེ་དཔོན་རྒན་གཞོན་གཉིས་ནས་དགོན་པའི་འགན་དབང་བཞེས་ཤིང་བྱ་བ་གལ་ཆེན་རིགས་དགོན་པའི་ཇོ་མོ་ཡོངས་ཚོགས་ཏེ་ཐག་གཅོད་དགོས། དགེ་དཔོན་དང་པོ་ཚུལ་ཁྲིམས་སྒྲོལ་མ། དེ་ནས་ཨ་ནེ་ཤེས་རབ་དང་གཞོན་པ་དཔལ་ལྡན་ཆོས་མཚོ། དེ་ནས་ཚེ་བརྟན་ལྷ་མོ། ད་ལྟ་སྒྲོལ་མ་ལྷ་མོ་དང་གཞོན་པ་འཇམ་དབྱངས་སྒྲོལ་མ་ཡིན་ཞིང་དགེ་དཔོན་རྒན་གཞོན་གཉིས་ཀ་དགོན་ཡོངས་ཀྱི་ཇོ་མོ་ཚོགས་ཏེ་འདེམས་བསྐོ་བྱས་པ་བརྒྱུད་ནས་ཐོན་དགོས། དམངས་སྒྱུར་དུས་སུ་དགོན་པ་གཏོར་ཞིང་ཇོ་མོ་ཡོངས་རང་ཡུལ་དུ་བསྐྲད། དགོན་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཞིབ་པ་སྤྲུལ་སྐུ་ཨོ་རྒྱན་དངོས་གྲུབ་ཀྱིས་མཛད་པའི་ཆོས་འབྱུང་རིག་པ་གསལ་བྱེད་ཅེས་པའི་ནང་གསལ་ཡང་ས་ཁྱི་ལོའི་དུས་འགྱུར་ནང་འཇིག་སོང་། དགོན་པའི་ཆོས་སྐྱོང་ནི་མ་མགོན་ལྕམ་དྲལ་དང་ཚེ་རིང་མཆེད་ལྔ། དམ་ཅན་རྡོར་ལེགས། རྡོ་རྗེ་གཡུ་སྒྲོན། དུར་ཁྲོད་ལྷ་མོ་བཅས་ཡིན་ཞིང་མཆོད་སྒྲུབ་སྐོར་སྔོན་ལ་ས་ག་ཟླ་བར་བསྙུང་གནས་མཆོད་པ་དང་རྒྱུན་དུ་ཕྱག་རྒྱ་སྒོམ་པའི་སྲོལ་ཡོད། ད་ལྟ་ཟླ་རེར་དུས་མཆོད་ལྔ་ཡོད་ཅིང་དུ་མཆོད་གཅིག་ལ་ཉིན་གཉིས། ལོ་མཆོད་དུ་གཙོ་བོ་ཟླ་གཉིས་པའི་ནང་ཨོ་རྒྱན་དངོས་གྲུབ་ཀྱི་འདས་མཆོད་མཛད་སྒོ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ཡིན།།

སྤྱི་ལོ་༡༩༨༥ལོར་ཆོས་སྒོ་ཕྱེ་བའི་ཆོག་མཆན་ཐོབ་ཅིང་། ༡༩༨༦ལོའི་ཟླ་༩བའི་ཚེས་བདུན་ཉིན་འབྲས་ཚལ་དགོན་དང་བར་ཐག་ཅུང་ཉེ་བའི་ད་ལྟའི་ཆགས་ཡུལ་འདིར་དགོན་པ་གསར་དུ་འདེབས་འགོ་ཚུགས་ཤིང་འབྲས་ཚལ་འཚོ་བས་སྤྱིའི་འགན་ཁུར་པ་ལས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་སྒོར་༡༢༧༠༠དང་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་ནས་སྒོར་༣༠༠གནང་། སྔོན་གྱི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་འདི་ཡིན་ཞེས་གསལ་བོར་ཤེས་[page 115] དཀའ་ཡང་། ད་ལྟ་འདུ་ཁང་གཅིག ཇ་ཁང་གཅིག མ་ཎི་ཁང་གཅིག གྲྭ་ཤག་བཞི་བཅུ་བཅས་ཡོད། རྒྱུ་སྨན་འདམ་ལས་གྲུབ་པའི་སྤྱས་རས་གཟིགས་ཕྱག་སྟོང་སྤྱན་སྟོང་། འཇམ་དབྱངས། ཕྱག་རྡོར་ཀྱི་སྐུ་ཁང་ཚད་གཅིག་རེ། སྟོན་པའི་སྐུ་གཅིག འོད་དཔག་མེད་དང་གུ་རུའི་སྐུ་གཅིག སངས་རྒྱ་སྨན་བླ། སེང་གེ་སྒྲ། གྲུབ་ཐོབ་ཐང་རྒྱལ་བཅས་ཀྱི་ཐང་ག་གསར་བ་བཅོ་ལྔ་ལྷག བཀའ་འགྱུར་ཆ་ཚང་གཅིག་རྫོགས་ཆེན་དཔལ་སྤྲུལ་གསུང་འབུམ་པོད་ལྔ། ཀློང་གསལ་སྙིང་པོའི་གསུང་འབུམ་པོད་བཅུ་གསུམ། འབུམ་སོགས་པོད་ཁ་ཤས་བཅས་བཞུགས། དགོན་པའི་སྒྲིག་ཁྲིམས་ནི་ཐོག་དང་པོར་རི་ཁྲོད་འདེབས་མཁན་མགར་བ་བླ་མ་བསོད་ནམས་བཀྲ་ཤིས་ཀྱིས་ཐག་བཅད་པའི་བཅའ་ཡིག་ནང་བཞིན་ཡིན་ཞིང་གལ་ཏེ་སུ་དགོན་པའི་ཁྲིམས་དང་འགལ་ན་ཉེས་པ་ཆུང་བའི་རིགས་ཕྱག་འཚལ་ནས་འགྱོད་བཤགས་བྱེད་པ་དང་འབྲིང་བ་ལ་ནོར་གྱིས་ཆད་པ་གཅོད་པ། ལྗིད་པའི་རིགས་བྱུང་དུས་དགོན་པ་ནས་ཕྱིར་ཕུད་པ་སོགས་སོ། དགོན་པར་རྒྱལ་ཁབ་ནས་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་ཇོ་མོའི་གྲངས་༤༧དང་དངོས་སུ་བཞུགས་མཁན་༥༤ཡོད། ལོ་རེར་དབྱར་དུས་ཟླ་བཞི་ཙམ་གྱི་རིང་ཇོ་མོ་ཡོངས་རང་རང་གི་ཁྱིམ་ལ་ལོག་ནས་ངལ་རྩོལ་ལ་ཞུགས་དགོས་ཤིང་ནམ་རྒྱན་གྱི་ཤི་འགྲོ་སོང་རང་ཁྱིམ་ནས་གཏོང་དགོས། ཇོ་མོ་རང་ལ་ཐོབ་པའི་འབུལ་བའི་ནང་༧༠%དགོན་པ་གཞུང་ལ་འཇོག་དགོས། ས་ཆའི་ཆ་རྐྱེན་གྱི་དབང་གིས་འབུལ་བ་ཉུང་ལ་རང་ཁ་གསོ་ཐབས་བྲལ་བའི་རྒན་པ་མང་ཙམ་འདུག་པས་དགོན་པའི་དཔལ་འབྱོར་ཐད་ཀར་ངལ་མང་པོ་ཞིག་མཆིས་སོ་ཞིག་དགོན་པའི་བླ་མ་(དགེ་རྒན་)རིན་ཆེན་བཟང་པོས་གསུང་བ་བཞི་མདོ་ཁྲི་གདུགས་དཀར་ཚེ་རིང་གིས་སྤྱི་ལོ་༡༩༩༤ལོའི་ཟླ་བདུན་པའི་ནང་བྲིས་པ་དགེའོ།།

འབྲུ་ཤུག་དགོན་པའི་ལོ་རྒྱུས།

འབྲུ་ཤུག་དགོན་པ་ཐོག་མར་ཕྱག་འདེབས་མཁན་གྱི་མཚན་ལ་བླ་མ་ནོར་བུ་ཕུན་ཚོགས་ཟེར་ཞིང་ཁོང་གིས་བོད་རབ་བྱུང་བཅུ་གསུམ་པ་མེ་ཡོས་སྟེ་སྤྱི་ལོ་༡༧༤༧ལོར་རྭ་བསྐོར་གོང་མ་དང་བར་མ། འདབ་མ་གསུམ་བྱ་བའི་ཚོ་ཆེན་ཞིག་ཡོད་པའི་རྭ་བསྐོར་འདབ་མར་དགོན་པ་བཏབ་པས་དགོན་མིང་ལའང་རྭ་བསྐོར་འདབ་མའི་དགོན་དུ་འབོད་ཅིང་དེ་དུས་འབྲོག་དགོན་ཡིན་ཏེ་ཁང་པ་སོགས་མེད་པར་སྦྲ་གུར་དུ་སྡོད་པའོ། ཕྱིས་སུ་འབྲུ་ཤུག་བྱ་བའི་ནགས་ཚལ་དབེན་ཞིང་མཛེས་སྡུག་ལྡན་པ་ཞིག་ཏུ་རྒྱུན་པར་དབྱར་ཆོས་ཚོགས་པར་བརྟེན་ཡུན་གྱིས་དགོན་མིང་འགྱུར་ནས་ཐ་མར་བླ་མ་གངས་ཤར་རང་གྲོལ་བྱ་བས་འབྲུ་ཤུག་དགོན་ཞེས་མིང་བཏགས། དགོན་པའི་ཤར་ཕྱོགས་སུ་ཡུལ་ལྷ་རྨ་བུ་དཀར་སྐྱོང་རི་བོ་དང་བྱང་ཕྱོགས་སུ་གསེར་གཞུང་ཐང་ཆེན། མདུན་དུ་ཚྭ་རྩྭ་ཆུ་ཕྲན་ལྷུང་ལྷུང་དུ་འབབ་ཅིང་ད་ལྟ་སྲིད་[page 116] འཛིན་གྱི་ཐད་ནས་སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་དཀར་མཛེས་རྫོང་ཟླ་ཐང་པ་ཆུས་ཚྭ་རྩ་ཞང་གི་ཁོངས་སུ་གཏོགས།

གྲུབ་མཐའ་རྙིང་མ་བར་གཏོགས་ཤིང་རྫོགས་ཆེན་ལུགས་གཙོ་བོར་འཛིན། དགོན་འདིར་གཏེར་སྟོན་ཐེག་མཆོག་རྡོ་རྗེ་བྱ་བའི་གྲུབ་ཆེན་དམ་པ་དང་། སྤྲུལ་སྐུ་མེ་ལོང་རྡོ་རྗེ། སྐྱེས་མཆོག་སྤྲུལ་སྐུ། བླ་མ་བསོད་ནམས་སྤྲུལ་སྐུ་སོགས་བྱོན་མྱོང་པ་མ་ཟད་གཏེར་སྟོན་ཆེན་པོས་ཤོག་གྲངས་སུམ་བརྒྱ་ལྷག་གི་འབྲུ་ཤུག་དགོན་པའི་གདན་རབས་རྒྱས་པ་ཞིག་ཀྱང་བརྩམས་མྱོང་ཡང་དམངས་བསྒྱུར་དུས་སུ་བརླག་ཟིན། སྔོན་ལ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་སྐོར་བྲ་རུའི་འཇིམ་སྐུ་ཞིག་ལས་གཞན་ཡོད་པའི་ལོ་རྒྱུས་མི་གསལ། དགོན་པའི་ཆོས་སྐྱོང་གཙོ་བོ་མགོན་པོ་དང་གསེར་གྱི་འབྲོང་རི་གཉིས་ཡིན། དགོན་པའི་ལས་གནས་ཀྱི་སྒྲིག་རིམ་ཐད་སྤྲུལ་སྐུ་ལྔ་སྟེ་འགྱུར་མེད་རྒྱ་མཚོ་དང་གངས་ཤར་རང་གྲོལ། འབྲུག་གྲགས། སྟོབས་བཅུ། མདོ་སྔགས་བསྟན་པའི་རྒྱ་མཚན་(མདོ་ལོ)བཅས་དང་། མཁན་པོ་གཅིག དགེ་བ་བསྐོས་གཅིག་ཡོད། ལོ་གསུམ་ནང་ཐེངས་གཅིག་འདེམས་དགོས་ཤིང་དགོན་པ་སྤྱིའི་བྱ་བར་གྲོས་བྱེད་པའི་ཚོགས་འདུ་བསྡུ་བའི་སྲོལ་ཡོད་ལ་ཞུགས་མཁན་ནི་སྤྲུལ་སྐུ་ལྔ་བོ་དང་མཁན་པོ། དགེ་བསྐོས། རིག་གནས་སྤྱི་པ་བཞི། སྔོན་མཁན་པོ་དང་དགེ་བསྐོས་ཁུར་མྱོང་མཁན་བཅས་ཡིན། དགོན་པ་འབྲོག་དགོན་ཡིན་སྟབས་ཆོས་ཚོགས་སྐབས་སུ་མཉམ་གཅིག་འདུས་པ་ལས་རྒྱུན་པར་རང་སར་རི་དང་ནགས་ཚལ་དབེན་པར་སོང་ནས་སྒོམ་ལ་བཞུགས་ཡོད་པར་བཤད། དེའི་རྐྱེན་གྱིས་དགོན་པ་སྤྱི་ལ་དཔལ་འབྱོར་ཐོག་ཀྱང་འདི་ཞེས་མེད་དེ་ཆོས་ཚོགས་མེ་སེར་ཁྱིམ་ནས་ཚོགས་ཤིང་ཚོགས་ཐེངས་རེར་ཁྱིམ་གཅིག་ནས་གཉིས་སྦྱིན་བདག་བྱས་ཏེ་འགྲོ་སྒོ་ཚང་མའི་འགན་ཁུར་དགོས་ལ། ཚོགས་སྐབས་སུ་འབུལ་བ་རེ་བྱུང་ན་ཕྱིར་ཁྱིམ་བདག་ལ་སྟེར་བ་ལས་སྤྲུལ་སྐུ་དང་གྲྭ་པས་ཁྱེར་སྲོལ་མེད། བཅིངས་འགྲོལ་སྐབས་སུ་གྲྭ་གྲངས་བརྒྱ་དང་སུམ་ཅུ་ལྷག་ཡོད་ཀྱང་ས་ཁྱི་ལོ་ནས་བཟུང་ཚང་མ་སྐྱ་སར་ཕབ། ཚོགས་གུར་དང་མཆོད་རྫས་ཡོངས་རྫོགས་གཞུང་བཞེས་བརྒྱབ།།

སྤྱི་ལོ་༡༩༨༢ལོ་ནས་བཟུང་མང་ཚོགས་ཀྱི་རེ་འདོད་བཞིན་དགོན་པ་སླར་གསོ་བྱ་བའི་འགོ་བརྩམས་ཏེ་ཚོགས་གུར་དང་མཆོད་ཆས་ཁ་ཤས་གསར་བཞེངས་བྱས་ཤིང་༡༩༨༤ལོའི་ཟླ་༡༡པར་ཆོས་སྒོ་ཕྱེ་ཆོག་པའི་ཆོག་མཆན་ཐོབ། ༡༩༨༧ལོ་ནས་འབྲོག་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་མཇུག་རྫོགས་ཏེ་གུ་རུ་བཞུགས་ས་དང་སེར་མོ་བའི་འཚོགས་ས་ལྷ་ཁང་གཅིག་ལྕོགས་ཀྱི་ཁང་པ་གསར་པ་ཞིག་བཞེངས་པ་མ་ཟད། ཇོ་བོའི་སྐུ་ཁང་ཚད་མ་གཅིག་དང་། ཚེ་དཔག་མེད་ཀྱི་སྐུ་གཅིག རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་མདའ་ཚད་མ་གཅིག གུ་རུ་གཙོ་འཁོར་གསུམ། སྒྲོལ་དཀར་གཅིག་བཅས་དང་། གསུང་གི་རྟེན་ལ་བཀའ་འགྱུར་ཆ་ཚང་བཞི། གཞུང་ཆེན་བཅུ་གསུམ། ཀློང་ཆེན་མཛོད་བདུན། ཚད་མ་རིག་གཏེར་སོགས་པོད་མང་པོ་བཞུགས། དེ་རྣམས་འཛིན་སྐྱོང་སྤེལ་གསུམ་གྱི་འཕྲིན་ལས་སྐྱོང་མཁན་སེར་[page 117] མོ་བཞི་བཅུ་ཞེ་ལྔ་ཡོད་པ་ཚང་མ་རང་ཁ་རང་གསོ་ལས་དགོན་པ་གཞུང་ནས་དཔལ་འབྱོར་ཐད་རྒྱབ་སྐྱོར་མེད་ཅེས་སྤྱི་ལོ་༡༩༩༤ལོའི་ཟླ་༧པའི་ནང་སྤྲུལ་སྐུ་མདོ་ལོ་ནས་འཆད་ཅིང་མདོ་ཁྲི་གདུགས་དཀར་ཚེ་རིང་ནས་བྲིས་པ་དགེའོ། །

འབྲས་ཚལ་དགོན་པའི་ལོ་རྒྱུས།

འབྲས་ཚལ་དགོན་ནམ་འོད་ཟེར་བསམ་གཏན་གླིང་ཞེས་སྔ་འགྱུར་རྙིང་མའི་གྲུབ་མཐའ་འཛིན་པའི་དགོན་པ་འདི་དཀར་མཛེས་བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་མཛེས་ཤིང་ལྟ་ན་སྡུག་པའི་འབྲས་ཚལ་རི་སྐེད་དུ་ཆགས་ཤིང་སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་དཀར་མཛེས་རྫོང་ཤར་ཕྱོགས་ཞང་གི་ཁོངས་སུ་གཏོགས། དགོན་པ་ཕྱག་འདེབས་མཁན་གྱི་མཚན་ལ་ཀརྨ་འཕྲིན་ལས་བྱ་ཞིང་བཏབ་པའི་དུས་ལ་དགོན་པ་རང་ནས་བོད་རབ་བྱུང་བཅུ་གསུམ་ནང་ཡིན་ཟེར་བ་དང་། ཡིག་ཆ་འགའ་རེའི་ནང་བོད་རབ་བྱུང་བཅུ་དྲུག་སྟེ་སྤྱི་ལོ་༡༩༣༡ལོར་བཏབ་བྱ་བས་གང་ཡིན་པ་ད་དུང་དཔྱད་དགོས། ཀཿཐོག་དགོན་པས་ཆོས་འབྱུང་ལས། དགོན་ལག་སུམ་བརྒྱའི་ནང་གི་ཐོར་བུའི་གྲས་སུ་རྩིས་ཡོད་པ་དང་དགོན་པ་ཆགས་རིམ་གྱི་ངག་རྒྱུན་ལ་གཞིགས་ནས་དགོན་པ་བཏབ་པས་ལོ་རྒྱུས་ཧ་ཅང་རིང་པོ་མེད་པ་རྟོགས་སླ་བར་བསམ། དགོན་པའི་མིང་དེ་འབྲས་ཚལ་བྱ་བ་ནི་ཚོ་བའི་མིང་ས་མིང་དང་དེ་ནས་དགོན་པར་བཏགས་པ་སྟེ། སྔོན་ལ་ཉག་རྐེད་མགོན་པོ་རྣམ་རྒྱལ་བྱ་བའི་ས་ཆའི་རྒྱལ་པོ་(དཔོན་པོ་)ཞིག་གི་མངའ་འོག་ཏུ་འབྲས་ཚལ་རྡ་ཁེ་སྲས་པོར་འབོད་པའི་བློན་པོ་ཞིག་མཆིས་པར། དུས་ནམ་ཞིག་ལ་རྒྱལ་བློན་མ་མཐུན་པས་ཁོང་རང་འོག་གི་ཚོ་བ་ཁྲིད་དེ་ས་གཞན་དུ་འཁྱམས་ཤིང་། རྒྱ་ལ་སྐྱབས་བཅོལ་ནས་རྒྱ་དམག་གིས་ལོ་གསུམ་ཙམ་དམག་བརྒྱབ་ཀྱང་ཕམ་ཁ་ཉོས་སྟབས་ཁོ་སླར་ཡང་དབུས་གཙང་ཕྱོགས་སུ་སོང་ནས་ས་གནས་སྲིད་གཞུང་ལ་གཏུགས་ཏེ་བོད་དམག་ཁྲིད་འོངས་ནས་དམག་བརྒྱབ་པས་ཉག་རྐེད་དཔོན་པོ་ཕམ་པར་བཏང་། ཉག་རོང་སོགས་བོད་སྲིད་གཞུང་གིས་བཟུང་ཞིང་ཁོང་དེ་ཡི་རྒྱབ་རྟེན་འོག་སྟོང་རི་སྒང་འདི་བཟུང་ནས་ས་དིའི་དཔོན་དུ་བསྡད་རྗེས་རིམ་གྱིས་ཚོ་བའི་མིང་ལ་ཐོགས་ནས་འབྲས་ཚལ་བཙན་ཐང་སྒང་ཞེས་ཆགས། ཚོ་བ་གཙོ་བོ་རྫ་མགོ་ཚང་དང་ཀེ་རེ་ཚང་། གེ་སྐེ་ཚང་། གཟུང་རི་ཚང་ཀུན་མཐུན་ཚང་བ་ཅས་ལྔ་ཡོད་ཅིང་འཁྲུངས་ས་རྫ་མགོ་ཚང་ཡིན་པའི་ཉག་རོང་གྲོང་སྟོད་དགོན་གྱི་བླ་མ་ཀརྨ་འཕྲིན་ལས་བྱ་བར་རང་ཡུལ་དུ་ཕེབས་ཏེ་འོད་ཟེར་བསམ་གཏན་གླིང་ཞེས་རྙིང་མ་བའི་དགོན་པ་ཞིག་བཏབ་པར་འབྲས་ཚལ་དགོན་ཞེས་འབོད་བྱ་བའི་ངག་རྒྱུན་གསལ་པོ་ཞིག་འདུག རྫ་མགོ་བླ་མ་ཀརྨ་འཕྲིན་ལས་ནས་ཕྱག་བཏབ་པའི་དགོན་པ་འདི་ཁོང་གི་ཡང་སྲིད་མགར་བ་བླ་མ་བསོད་ནས་དཔལ་འབྱོར་གྱི་རིང་ལ་རྒྱ་བསྐྱེད་མཛད་དེ་[page 118] གྲྭ་གྲངས་བཞི་ཅུ་ལྷག་བྱུང་། དེ་རྗེས་ཁོང་གི་ཡང་སྲིད་འབྲས་ཚལ་སྤྲུལ་སྐུ་ཨོ་རྒྱན་དངོས་གྲུབ་ཀྱི་རིང་ལ་ཡང་བསྐྱར་རྒྱ་བསྐྱེད་ནས་འདུ་ཁང་ཆེན་མོ་དང་ནང་རྟེན་གསེར་ཐང་མང་པོ་བཞེངས་ཤིང་གྲྭ་གྲངས་ཀྱང་སྔོན་ལས་དགུ་བཅུ་ཙམ་ཇེ་མང་ལ་སོང་བ་མ་ཟད་དགོན་པར་སྤྲུལ་སྐུ་གསུམ་སྟེ་མཁྱེན་རབ་དང་འབྲག་གྲགས། ཁོང་བཅས་དང་མཁན་པོ་བསོད་ནམས་བཀྲ་ཤིས་སོགས་འདུས་པའི་ཡུལ་ཁོག་འདིའི་རྙིང་དགོན་ཆེ་གྲས་སུ་གྱུར། ཁོང་དགོངས་པ་རྫོགས་ནས་ཡང་སྲིད་སྤྲུལ་སྐུ་པདྨ་དབང་རྒྱལ་གྱིས་དགོན་བདག་གི་འགན་བཞེས་དུས་ས་ཁྱི་ལོའི་དམངས་བསྒྱུར་ལས་འགུལ་བྱུང་ནས་དགོན་པ་གཏོར་འགོ་ཚུགས་ཤིང་རིག་གསར་སྐབས་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་དང་བཅས་པ་རྩ་མེད་དུ་བཏང་།།

དགོན་པ་ཕྱག་བཏབ་པ་ནས་སྤྲུལ་སྐུ་རིམ་བྱོན་གྱིས་ཇེ་རྒྱས་སུ་བཏང་བའི་ཁྲོད་རྟེན་དང་བརྟེན་པ་མང་པོ་བཞེངས་ཡོད་པ་འདིར་ཉུང་ཙམ་བཀོད་ན་དམངས་བསྒྱུར་སྔོན་དུ་འདུ་ཁང་གཅིག ཇ་ཁང་གཅིག གཉེར་ཁང་གཅིག རི་ཁྲོད་ཁང་པ་ཞིག་བཅས་དང་གྲྭ་ཤག་སུམ་ཅུ་ལྷག་བཅས་ཡོད་པའི་ནང་སྨན་འདམ་ལས་གྲུབ་པའི་གུ་རུ་པདྨའི་སྐུ་ཐོག་ཚད་གསུམ་ཅན་གཅིག བཀར་འགྱུར་ཆ་ཚང་གཅིག གསེར་བྲིས་གྱན་ཐང་བཅུ་བཞི། བཀའ་ཐང་གསེར་བྲིས་མ་བཅུ་གཉིས། གསེར་ཐང་གནས་བརྟན་བཅུ་དྲུག སྟོན་པའི་གསེར་སྐུ་ལི་མ་མདའ་ཚད་མ་གཅིག་བཅས་བཞུགས་ཤིང་དགོན་པའི་སྲུང་མ་གཙོ་བོ་མ་མོ་དང་མགོན་པོ་ཚོགས་བདག དམ་ཅན་རྡོར་ལེགས་གསུམ་ཡིན། སྒྲུབ་མཆོད་ཀྱི་སྐོར་གཙོ་བོ་རྒྱུན་ཇ་ཟླ་གཅིག་གི་ཆོས་ཚོགས། དགུན་ཆོས་ཉིན་བདུན། ཚེས་བཅུ་ཉིན་བདུན། བསྙུང་གནས་ཆ་བཞི། མ་ཎི་ཉིན་བདུན། རི་བསང་ཉིན་ལྔ་བཅས་དང་དགོན་པའི་འདུལ་ཁྲིམས་དང་བཅའ་ཡིག་ཀཿཐོག་དགོན་པ་དང་མཚུངས་ཤིང་དགོན་པའི་བྱ་བ་ཚང་མ་མཁན་པོ་དང་དགེ་བསྐོས། ཁྲི་པ་ལས་སྣེ་གསུམ་ཚོགས་ནས་ཐག་བཅད་དེ་དགོན་བདག་སྤྲུལ་སྐུར་ཞུས་རྗེས་ལག་ལེན་དུ་འདེབས་དགོས།།

སྤྱི་ལོ་༡༩༨༣ལོ་ནས་དགོན་པ་ཉམས་གསོ་བྱ་བའི་རྨང་བཏང་ཞིང་༩༡ལོ་འདུ་ཁང་སོགས་བཞེངས་ནས་འགྲུབ་པ་དང་༩༤ལོར་ནང་གི་རྟེན་ཚང་མ་བཞེངས་ཚར་བ་སྟེ་གཙོ་བོ་སྨན་འདམ་ལས་གྲུབ་པའི་འོད་དཔག་མེད་དང་སྤྱན་རས་གཟིགས། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔལ། གུ་རུ་གཙོ་འཁོར་བཅས་ཐོག་ཚད་མ་དང་། སྟོན་པ་གཙོ་འཁོར་གསུམ། འཇམ་དབྱངས་གཙོ་འཁོར་གསུམ། སྒྲོལ་མ་སྔོན་མོ། གུ་དྲག་གི་སྐུ། སེང་གདོང་མ། ལྷ་ཁང་བཞི་བསྐོར་དུ་གྱན་ཐང་ཁ་ཚང་། སྲུང་མ་མགོན་པོ། དཔལ་ལྡན་ལྷ་མོ། སྔགས་སྲུང་མ། ཁྱབ་འཇུག གེ་སར་སོགས་གསར་དུ་བཞེངས་པ་ལས་ཟངས་དངུལ་གྱི་མཆོད་ཆས་དང་རོལ་ཆ་སྣ་ཚོགས། བཀའ་འགྱུར་ཆ་ཚང་གཉིས་བཅས་བཞུགས་ཤིང་དགོན་པ་ཡོངས་ལ་ད་ལྟ་འདུ་ཁང་གཅིག་དང་གཉེར་ཁང་གཅིག ཇ་ཁང་གཅིག་དགོན་བདག་སྤྲུལ་སྐུའི་བླ་བྲང་གཅིག གྲྭ་ཤག་གཅིག་ཡོད་པའི་ནང་གྲྭ་གྲངས་ང་བཞི་དང་། རྒྱུན་སྡོད་བཅུ་གཉིས་ཙམ་[page 119] བཞུགས། དགོན་པའི་དཔལ་འབྱོར་ཐད་སྔོན་ཆད་ཕྱུགས་ཉུང་ཤས་ཡོད་ཅེས་པ་ལས་གསལ་བོར་ཤེས་མཁན་མེད་པ་དང་ད་ལྟའི་དགོན་པ་སྤྱིའི་ཡོང་སྒོ་ཡང་འདི་ཡིན་ཞེས་མེད་པར་གཙོ་བོ་བདག་གཉེར་འགོ་ཁྲིད་ལས་སྣེ་མི་སྣ་ལོ་རེ་བཞིན་འབྲོག་ཁུལ་དུ་སོང་ནས་མར་སློང་དགོས་ལ་སློང་ནས་ཐོབ་པ་ཡོད་ཚད་ཆོས་ཚོགས་ཐོག་སྤྱོད་དགོས་པ་ལས་གྲྭ་བ་རྣམས་རང་ཁ་རང་གསོ་ཡིན། ཞེས་དགོན་པའི་བླ་མ་ཚངས་དབྱངས་རྒྱ་མཚོས་གསུང་པ་བཞིན་མདོ་ཁྲི་གདུགས་དཀར་ཚེ་རིང་གིས་སྤྱི་ལོ་༡༩༩༤ལོའི་ཟླ་བདུན་པར་སྦྱར་བ་དགེའོ།།

འབུམ་ཐང་དགོན་པའི་ལོ་རྒྱུས།

འབུམ་ཐང་དགོན་བཀྲ་ཤིས་ཆོས་གླིང་ནི་སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་དཀར་མཛེས་རྫོང་ཚ་རྩྭ་ཞང་རྫ་ཧོར་ཆེན་གི་འབུམ་ཐང་དུ་ཆགས་ཤིང་དགོན་པའི་ཤར་ཕྱོགས་སུ་བེ་དཀར་ཕྱུག་མོ་རི་བོ་དང་ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་ནགས་རྒྱལ་ཕྱུག་མོ། ནུབ་ཕྱོགས་རྩེ་ལྷ་ནོར་བུ་གཡུ་རྒྱལ། བྱང་དུ་བྱེས་སྨུག་ཤ་རྭ་དུང་རྩེ་བཅས་རི་རྒྱལ་ལྷུན་པོ་གསེར་གྱི་ཕྲེང་བས་བརྒྱན་ཅིང་། བཏབ་དུས་ནི་བོད་རབ་བྱུང་བཞི་བ་མེ་ལུག་ལོར་བསོད་ནམས་རྒྱ་མཚོས་བཏབ་པ་དང་བོད་རབ་བྱུང་བཅུ་པའི་ཤིང་འབྲུག་སྤྱི་ལོ་༢༦༠༤ལོར་སྙི་བླ་པདྨ་བསྟན་འཛིན་གྱིས་ཕྱག་བཏབ་བྱ་བའི་འཆད་ཚུལ་གཉིས་མཆིས་པ་ལས་ང་ཚོས་དགོན་པ་རང་གི་འཆད་རྒྱུན་སྙི་བླ་པདྨ་བསྟན་འཛིན་སྐུ་རིང་དུ། ས་དེ་གའི་དཔོན་པོ་སྟོང་བཟའ་མགོན་ནེ་བྱ་བས་སྦྱིན་བདག་བྱས་ཏེ་བཏབ་ཅེས་པ་དོན་དངོས་དང་མཐུན་པར་འདོད། གང་ལྟར་ནའང་གསལ་བོར་ཤེས་པ་ནི་ཐོག་མར་ཕྱག་འདེབས་དུས་འབྲོག་དགོན་ཡིན་ཞིང་མིང་ལའང་མིག་སྨན་ཐིག་ལེ་དགོན་སྐལ་བཟང་གཡང་འདུས་དགའ་ཚལ་བྱ་ཡང་ཕྱིས་སུ་རིམ་གྱིས་ས་མིང་དགོན་ལ་བཏགས་པས་འབུམ་ཐང་དགོན་བཀྲ་ཤིས་ཆོས་གླིང་དང་ཚོ་བའི་མིང་གིས་ར་བསྐོར་བར་མའི་དགོན་ཞེས་འབོད། འབྲོག་དགོན་ཡིན་དུས་བླ་མ་སོགས་བཞུགས་སའི་སྦྲ་གུར་ཆེ་ཆུང་ལྔ་བཅུ་ལྷག་དང་གྲྭ་བ་དང་ཇོ་མོ་ཉིས་བརྒྱ་ཙམ་ཡོད་པར་འཆད། གྲུབ་མཐའ་ཐོག་མར་རྒྱལ་བ་ཀཿཐོག་པའམ་སྔ་འགྱུར་རྙིང་མ་རྒྱལ་བ་དཔལ་ཡུལ་པའི་ལུགསཡིན་ཟེར་ཡང་རྗེས་སུ་གྲུབ་དབང་རྫོགས་ཆེན་པའི་ལུགས་འཛིན་པར་མ་ཟད་དེའི་བུ་དགོན་གྱི་གྲས་སུ་ཚུད། དེ་དུས་རྗེ་འཇིགས་མེད་དཔའ་བོ་རྡོ་རྗེ་དགོན་འདིར་བྱོན་ནས་དགོན་པ་རྒྱ་བསྐྱེད་མཛད་དེ་དུས་འཁོར་དང་མཆོད་རྟེན། ཆོས་ཚོགས་འཚོགས་ཐུབ་པའི་གཉེར་ཁང་། གྲྭ་ཤག་བདུན་བརྒྱད་ཙམ་བཞེངས། ཁོང་སྐུ་གཤེགས་རྗེས་ར་བསྐོར་བར་མའི་ཚོ་བ་ནང་འཁྲུག་བྱུང་སྟེ་དགོན་པའི་ནང་རྟེན་མཆོད་རྟེན་སོགས་བརླག ཕྱིས་སུ་ཉམས་གསོ་བྱེད་པའི་དུས་སུ་རྒྱ་ཇག་དུམ་བུ་ཞིག་ཐོན་ནས་དགོན་པ་དང་ཚོ་བའི་[page 120] རྒྱུ་ནོར་མང་པོ་འཕྲོག་ཅིང་མི་བཅུ་ལྷག་དམར་གསོད་བཏང་ནས་དགོན་པ་གཏོར་སྐྱོན་ཐེབ་པས་བརྟེན་འགངས་ཆེན་རིགས་མེད་པར་སོང་། ལོ་རྒྱུས་ཐོག་གྲུབ་ཆེན་དཀར་དབང་ཆགས་པའི་རྡོ་རྗེ། སྒོ་བླ་དགེ་འདུན་དར་རྒྱས། མཁས་ཆེན་ཐུབ་བསྟན་ཤེས་རབ་འོད་ཟེར་སོགས་སྐྱེས་ཆེན་དམ་པ་མང་པོ་དགོན་འདིར་ཕེབས་ནས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་མྱོང་ལ་ལྷག་པར་དུ་ཐུབ་བསྟན་ཤེས་རབ་འོད་ཟེར་དགོན་འདིར་བཞུགས་རིང་དུ་ཡེ་ཤེས་བླ་མའི་འགྲེལ་པ་ཀུན་བཟང་བླ་མའི་ཞལ་ལུང་གི་ཟིན་བྲིས་ཆེན་པོ་སོགས་ལྗགས་རྩོམ་གནང་།།

དགོན་པའི་ལས་གནས་ཀྱི་སྒྲིག་རིམ་ཐད་ཆེས་མཐོ་བ་ནི་དགོན་བདག་སྤྲུལ་སྐུ་ཡིན་ཏེ། དང་པོ་སྙེ་བླ་པདྨ་བསྟན་འཛིན་དང་བློ་ལྡན་ཤེས་རབ་གཉིས། དེ་ནས་སྙེ་བླ་བསྟན་འཛིན་དར་རྒྱས། དེ་རྗེས་འཇིགས་མེད་དཔའ་བོ་རྡོ་རྗེ། དེ་ནས་སྤྲུལ་སྐུ་བདེ་ཆེན་བཟང་པོ། དེ་ནས་ཐུབ་བསྟན་རྒྱལ་མཚན་དཔལ་བཟང་། དེ་ནས་སྒོ་གཏེར་རིག་འཛིན་ནོར་བུ། དེ་ནས་འགྱུར་ཀུན་བཟང་འོད་ཟེར། དེ་ནས་འཇིགས་མེད་འོད་ཟེར། དེ་ནས་སྒོ་བླ་ཤེས་རབ་བློ་གྲོས། དེ་ནས་དཀར་དབང་ཆགས་པའི་རྡོ་རྗེ། དེ་ནས་སྒོ་བླ་དགེ་འདུན་དར་རྒྱས། དེ་ནས་ཐུབ་བསྟན་ཚུས་ཁྲིམས་དཔལ་བཟང་། དེ་ནས་དབོན་པོ་ཐུབ་བསྟན་ཤེས་རབ་འོད་ཟེར། དེ་ནས་རྒྱལ་སྲས་པདྨ་དབང་གྲགས། དེ་ནས་ཀརྨ་མཁྱེན་བརྩེ། དེ་ནས་དཀར་དབང་འགྲོ་འདུལ་གླིང་པ། དེ་ནས་དཔོན་བླ་བཀྲ་ཤིས་རྒྱ་མཚོ། དེ་ནས་འཇིགས་མེད་ཉི་མ། དེ་ནས་ཐུབ་དབང་ཉི་མ་དང་གཞན་ཕན་འོད་ཟེར་བཅས་དང་དགོན་པ་སྤྱིར་སྤྲུལ་སྐུའི་ཕྲེང་རིམ་འདེད་རྒྱུ་ཡོད་པ་ལྔ་སྟེ། ཟིལ་ནང་བེ་རོ་དང་རྫོགས་སྤྲུལ། མཁྱེན་བརྩེ། ཐུབ་དབང་ཉི་མ། གཞན་ཕན་འོད་ཟེར་བཅས་སོ། དགོན་བདག་སྤྲུལ་སྐུ་ལས་དམའ་བ། མཁན་པོ་དང་དེ་ནས་དགེ་བསྐོས་ཆེ་ཆུང་གཉིས། དབུ་མཛད་ཆེ་ཆུང་གཉིས། གཉེར་པ་བཅས་གོ་རིམ་ལྟར་ཡིན་ལ་ལས་སྣེ་དག་ཚང་མ་སྤྲུལ་སྐུས་བསྐོ་བཞག་བྱེད་དགོས་ཤིང་དགོན་པ་སྤྱིའི་བྱ་བ་གལ་ཆེན་རིགས་སྤྲུལ་སྐུ་དང་མཁན་པོ་ལས་སྣེ་སོགས་ཀྱི་ཐོག་གྲྭ་རྒན་བཅུ་འདེམས་ནས་གྲོས་ཚོགས་ཐོག་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་སྲོལ་ཡོད། སྔོན་ལ་རྫོགས་ཆེན་པའི་ལུགས་ལྟར་བཅས་ཡིག་ཞིབ་རྒྱས་ཤིག་ཡོད་པ་དམངས་བསྒྱུར་སྐབས་དགོན་པ་དང་རྟེན་རྒྱུ་ནོར་ཡོད་ཚད་མེད་པར་བཏང་བས་ད་ལྟ་དགོན་པ་དང་ཆོས་སྲིད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་དངོས་ལ་གཞིགས་ཏེ་དགོན་པ་རང་གི་བཅའ་ཡིག་གསར་བ་ཞིག་གཏན་ལ་ཕབ་ཡོད།།

སྒྲུབ་མཆོད་སྐོར་ཆོ་འཕྲུལ་ཟླ་བའི་ནང་གྲྭ་པ་ཡོངས་ཚོགས་ཏེ་སིདྡྷིའི་བུམ་སྒྲུབ་དང་ཕུར་པ་བུམ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཆོས་ཚོགས་དང་འཆམ་ཉིན་བཞི། ས་ག་ཟླ་བའི་ནང་བསྙུང་གནས་ཆ་བརྒྱད། གླང་ཟླའི་ནང་མགོན་པོ། གསོལ་ཁ། བསམ་ལྷུན་ཆོ་གའི་ཆོས་ཚོགས་དེ་ནས་དབྱར་གནས་ཟླ་གཅིག་དང་ཕྱེད། ཡོས་ཟླ་ནང་སྒྲོལ་མའི་ཆོས་ཚོགས། སྤྲེའུ་ཟླ་ནང་དགུ་གཏོར་བཅས་ཡིན་ལ་དགོན་པའི་ཆོས་སྐྱོང་གཙོ་བོ་ནི་[page 121] དཔལ་ལྡན་ལྷ་མོ། གཟའ། དམ་ཅན་དང་དེ་གསུམ་འདུས་པའི་སྲུང་མ་སྡེ་དགུ་ཡིན།

སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་ལ་གསེར་སྐུ་སྟོན་པ་གཙོ་འཁོར་གསུམ་དང་གུ་རུ་གཙོ་འཁོར་གསུམ། སྨན་བླ་མཆེད་བརྒྱད། གནས་བརྟན་བཅུ་དྲུག་དང་གསེར་ཐང་སྒྲོལ་མ་ཉེར་གཅིགགནས་བརྟན་བཅུ་དྲུགལེའུ་བདུན་མ་(ཨོ་རྒྱན་རྣམ་ཐར)། བསམ་ལྷུན། ལྟུང་བཤགས། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་བཅས་ཡོད། གསུང་གི་རྟེན་གཙོ་བོ་ནི་འབུམ་དངུལ་བྲིས་མ་ཡིན་ཞིང་སྔོན་གྱི་རོལ་ཆ་སྤུས་ལེགས་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་མཆིས་པའི་ནང་ཁྱད་དུ་འཕགས་པ་བཅུ་གསུམ་སྟེ། སྦུབ་ཆ་རྒྱན་ནག་ཏྲ་དབྱངས་ལ་(ལི)བ་ལ་པོ་བརྒྱ་འདུལ་མ། བྱ་ཤང་ཤང་༏དུག་ཚ་རོལ་མོ། སིལ་སྣང་རོལ་མོ། ཁྲོམ་ཏོག་རོལ་མོ། ལི་དགོན་རོལ་མོ། དངུལ་དུང་ཆེན་པོ་ཆ་གཅིགཟངས་རག་གི་དུང་ཆེན་ཆ་གཉིས། གསེར་གྱི་གླང་བུ་ཆ་གཉིས། དུང་གླང་ཆ་གཉིས། ཟངས་རག་གྱི་གླང་བུ་ཆ་གཉིས། གསེར་དངུལ་གྱི་མཎྜལ་ཆ་གཅིག་བཅས་པ་ལས་ད་དུང་རྩ་ཆེ་བའི་རིགས་ལ་གསེར་གྱི་མཆོད་ཆ་ཚང་ཞིགབུམ་པ་གཉིས། སྨན་རག་ཆ་གཅིག། ནང་མཆོད་ཆ་གཅིག། བྲན་ཐུར་ཆ་གསུམ་བཅས་དང་གསེར་གྱི་ཞལ་འབག་ལྔ། དུང་དཀར་གསེར་གྱིས་ཤན་པ་གཅིག་ལི་ཡི་སིལ་སྙན་གསུམ་བཅས་སོ། རིག་གནས་ཐད་ཆེ་འབྲིང་ཆུ་གསུམ་གྱི་འཛིན་གྲྭ་བཙུགས་ཏེ་འཆད་ཉན་སྤྱངས་པའི་སྲོལ་ཅུང་ཡོག་པོ་ཞིག་ཡོད། རྩོད་གྲྭ་དར་མེད། འཆམ་རྒྱག་པ་ནི་རྫོགས་ཆེན་ནས་དར་ཡོང་། དམངས་བསྒྱུར་སྐབས་སུ་དགོན་པ་ནང་རྟེན་བཅས་མེད་པར་གྱུར་བ་དང་། སེར་མོ་སྤྲུལ་སྐུ་རྣམ་གཉིས་བཅས་རུ་ཁག་ངལ་རྩོལ་དུ་བཞུགས།

སྤྱི་ལོ་༡༩༨༤ལོར་ཆོས་སྒོ་ཕྱེ་ཆོག་པའི་ཆོག་མཆན་ཐོབ་ལ་༨༥ལོ་ནས་འདུ་ཁང་བཞེངས་ཏེ་དགོན་པ་སླར་གསོ་བྱེད་བའི་འགོ་བརྩམས་ཤིང་༡༩༩༤ལོར་ཕྱིའི་ཁང་པ་དང་ནང་གི་རྟེན་སོགས་བཞེངས་པ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་ནས་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་རྟེན་ད་ལྟ་བཞུགས་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། འདུ་ཁང་ཀ་བ་བརྒྱད་ཅུ་ཅན་གཅིགམགོན་ཁང་ཀ་བ་བརྒྱད་ཅན་གཅིགའཆད་ཉན་གྱི་ཚོགས་ར་ཆེན་པོ་གཅིགམཛོད་ཁང་ཀ་བ་བརྒྱད་ཅན་གཅིགགཉེར་ཁང་གཅིགའཆམ་རོལ་སྤྲོད་མཁན་བཞུགས་ས་ཁང་མིག་བརྒྱད། སྒྲུབ་གྲྭའི་འདུ་ཁང་གཅིག་དང་གྲྭ་ཤག་དྲུགདགོན་པ་སྤྱིའི་གྲྭ་ཤག་བདུན་ཅུ་བཅས་དང་སྐུ་རྟེན་གསེར་ཟངས་ལས་གྲུབ་པའི་གུ་རུའི་སྐུ་མི་ཚད་མ་གཅིགརྒྱུ་མཚུངས་ཡེ་ཤེས་མཚོ་རྒྱལ་དང་ལྷ་ལྕམ་མཎ་དྷ་ར་བ་མི་ཚད་ཕྱེད་ཅན། རྒྱ་གར་ཤར་མའི་སྒྲོལ་སྐུ་ལི་མ་གཅིགརྡོ་རྗེ་སེམས་དཔལ། རྒྱན་དྲུག་མཆོག་གཉིས། གུ་རུ་མཚན་བརྒྱད། གུ་རུའི་འཇམ་སྐུ་ཁང་ཚད་མ་གཅིགགསེར་ཐང་རྙིང་པ་བརྒྱད། གྱན་ཐང་ཆེན་པོ་ཉི་ཤུ་དང་ཆུང་བ་སུམ་ཅུ་སོ་ལྔ། གསུང་གི་རྟེན་ལ་བཀའ་འགྱུར་ཆ་ཚང་གསུམ། བསྟན་འགྱུར་ཆ་ཚང་གཅིགརྙིང་མ་རྒྱུད་འབུམ་པོ་ཏི་ཉེར་བདུན། ཤེར་ཕྱིན་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་པ་གཅིགཀློང་ཆེན་གསུང་འབུམ། འཇིགས་མེད་གླིང་པའི་གསུང་འབུམ། མི་ཕམ་གསུང་འབུམ། རིག་འཛིན་ཉི་[page 122] གྲགས་ཀྱི་གསུང་འབུམ་བཅས་དང་། དུང་འཁོར་ཆེན་པོ་གསུམ། རྡོ་ཡི་མཆོད་རྟེན་ལྔ་བཅས་བཞུགས་ཤིང་དགོན་པར་གཏན་འབེབས་སེར་མོ་བ་གོ་གཅིག་དང་དངོས་སུ་བཞུགས་པ་བརྒྱ་དང་བཅུ་ལྷག་ཡོད་ལ་དེ་དག་གི་འཚོ་བའི་རྟེན་ས་གཙོ་བོ་ནི་རང་ཁྱིམ་དང་འབུལ་བ་ཡིན་ཞིང་དགོན་པ་སྤྱིར་ཕྱུགས་ཟོག་ལྔ་བཅུ་ཡོད་པ་དང་འབུལ་བ་སོགས་ལོ་གཅིག་གི་ཡོང་སྒོ་སྒོར་ལ་བརྩིས་ན་ཁྲི་གཅིག་གི་གྲངས་ལ་སླེབས་ཀྱང་འགྲོ་སྒོ་སྒོར་ཁྲི་གཅིག་སྟོང་ལྔ་ཉིས་བརྒྱ་ལ་ཐོན་པས་འགྲོ་ཡོང་ཅུང་དོ་མི་སྙོམས་པར་ཐབས་གཞན་གྱིས་ཐག་གཅོད་བྱས་པ་ཡིན། དགོན་པའི་རྒྱུ་ནོར་དང་དབང་ཆ་ཡོད་ཚད་དགོན་བདག་སྤྲུལ་སྐུ་དང་དགེ་བསྐོས། གཉེར་པ། བདག་གཉེར་ཚོ་ཆུང་བཅས་ཐུན་མོང་གིས་དོ་དམ་དང་ཐག་གཅོད་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། ཞེས་སྤྱི་ལོ་༡༩༩༤ལོའི་ཟླ་བརྒྱད་པའི་ནང་སྤྲུལ་སྐུ་མདོ་ལོས་གསུང་པ་བཞིན་མདོ་ཁྲི་གདུགས་དཀར་ཚེ་རིང་གིས་བྲིས་པ་དགེའོ།།

གྲ་ལག་དགོན་པའི་ལོ་རྒྱུས།
དང་པོ། དགོན་པའི་སྔོན་བྱུང་གི་ལོ་རྒྱུས།

གྲ་ལག་དགོན་པའམ་གྲ་ལག་བཤད་སྒྲུབ་མདོ་སྔགས་གླིང་བྱ་བ་དེ་ཁམས་དཀར་མཛེས་ཀྱི་ཡུལ་གྲ་ཟླ་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བའི་གྲ་ཡི་རུ་ལག་ཏུ་ཆགས་པས་ན་གྲ་ལག་དགོན་ཟེར། ད་ལྟ་སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་དཀར་མཛེས་ཁུལ། དཀར་མཛེས་རྫོང་གི་ཟླ་ཐང་མ་ཆུས་ཀྱི་ཚ་ལུང་ཞང་གི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་འདི་ད་ལྟ་གསང་སྔགས་རྙིང་མ་བའི་འདུས་སྡེ་ཞིག་ཡིན་མོད། དེའི་སྔ་མ་ནི་བོན་པོ་ཡིན་པར་བཤད་དེ། ངག་རྒྱུན་ལྟར་ན། ཟླ་ཐང་མའི་ཀན་བརྒྱ་ལུང་བར་ཀན་བརྒྱ་བྲག་དཀར་ཟེར་བའི་གནས་རི་ཞིག་ཡོད་པའི་རྩེ་མོར་བན་རི་དང་བོན་རི་གཉིས་ཡོད་པ་ལ་བན་བོན་གྱི་དགོན་པ་གཉིས་ཆགས། བོན་དགོན་དེའི་དགོན་ལག་གཉིས་ཏེ་ལྟེ་ལག་དགོན་དང་གྲ་ར་རིང་བྲག་དཀར་དགོན་ཟེར་བའི་ཕྱི་མ་དེ་འདེབས་མཁན་ནི་མཁས་གྲུབ་ཁྱུང་བོ་རྣལ་འབྱོར་གྱི་སློབ་མ་ཆོས་ཀྱི་ཉི་མ་ཡིན། ཚེ་ཏན་ཞབས་དྲུང་གི་བསྟན་རྩིས་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ལྟར་ན་མཁས་གྲུབ་ཁྱུང་པོ་རྣལ་འབྱོར་ཉིད་ནི་ཕྱི་ལོ་༡༡༣༠ལོར་འདས་པས་དེའི་སློབ་མ་ཡིན་ན་དུས་རབས་བཅུ་གཉིས་པའི་སྟོང་ཙམ་ཡིན་པ་གལ། དེའི་རྗེས་ཀྱི་བོན་དགོན་གྱི་བླ་རབས་དང་ལོ་རྒྱུས་མ་གསལ། བོན་པོ་ཡི་དུས་ཀྱི་ཡོན་བདག་སོག་པོ་ཡིན་ཞིང་དེའི་མི་བརྒྱུད་སོག་པོའི་སྐོར་བ་ཟེར་བ་ད་ལྟའི་བར་དུ་ཟླ་ཐང་མའི་ཁོངས་སུ་ཡོད། ཕྱིས་སུ་རབ་བྱུང་དྲུག་པར། ཀཿ་ཐོག་དགོན་པའི་བླ་མ་བྱང་ཆུབ་འབུམ་གྱི་སློབ་མ་ཡེ་ཤེས་འབུམ་གྱི་དངོས་སློབ་ཀུན་དགའ་འབུམ་གྱིས་བོན་དགོན་དེ་གསང་[page 123] སྔགས་རྙིང་མ་བར་བསྒྱུར། ཀུན་དགའ་འབུམ་ནི་རབ་བྱུང་དྲུག་པའི་ཆུ་སྤྲེལ་སྤྱི་ལོ་༡༣༣༢ལོ་སྐུ་འཁྲུངས་པ་ཀཿ་ཐོག་ཆོས་འབྱུང་དུ་གསལ། དེ་ཀ་ཐོག་གི་ཆོས་བརྒྱུད་ཡིན་པས་གྲ་ལག་དགོན་ཡང་ཀཿ་ཐོག་དགོན་པའི་དགོན་ལག་ཆེ་ཁག་ཏུ་གྱུར། ཕྱིས་སུ་༡༧༧༧ལོ་ལ་དགེ་རྩེ་དཔོན་པོ་བློ་བཟང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་དགེ་རྩེ་པཎ་ཆེན་གཉིས་ཀྱིས་དགོན་པ་དེ་ད་ལྟའི་གནས་འདིར་སྤོར་ཏེ། གནམ་ཆོས་མི་འགྱུར་རྡོ་རྗེའི་སྐྱེ་མཐའ་རྨོག་གྲུབ་ནམ་མཁའ་ཆོས་དབང་གདན་དྲངས་ནས་གྲ་ལག་ཏུ་ས་འདུལ་མཛད་ཅིང་གྲྭ་ཚང་ཀུན་ལ་བཀའ་གཏེར་སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་ཏུ་བདུད་ཀློང་གཉིས་ཀྱི་དབང་ལུང་གནང་། དགོན་པ་བཞེངས་ཚར་རྗེས་ཕྱིར་ཀ་ཐོག་ཏུ་ལོགརིག་འཛིན་ཆོས་འཕེལ་བཟང་བོ་དགོན་གནས་འདིའི་བདག་པོར་མངའ་གསོལ། དེས་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ཀ་ཡུན་རིང་དུ་བསྐྱངས་རྗེས། འདས་ཤུལ་བླ་མ་བསོད་ནམས་ཆོས་ལྡན་བསྟན་དགོན་གྱི་བདག་པོར་བཀའ་སྩལ་བས་བསྟན་དགོན་བཀའ་དྲིན་ཆེན་པོས་བསྐྱངས།

དགོན་པའི་དགོན་བདག་བླ་མ་ཕྱག་ཚ་རིན་པོ་ཆེ་ནི། འབྲོག་སྡེ་ཕྱག་ཚ་རུ་འཁྲུངས་པའི་སྐུ་ཕྲེང་དང་པོ་ཀུན་བཟང་ངེས་དོན་དབང་བོ་ནི་ཀ་ཐོག་མཁས་གྲུབ་དྲི་མེད་ཞིང་སྐྱོང་ཉིད་ཀྱིས་ཁོང་གི་ཡོངས་འཛིན་གྲུབ་དབང་བརྩོན་འགྲུས་རྒྱ་མཚོའི་ཡང་སྲིད་དུ་ངོས་བཟུང་ཞིང་ཀ་ཐོག་ཏུ་གདན་དྲངས་པ་གྲུབ་ཐོབ་རྣམ་འབྱོར་གྱི་དབང་ཕྱུག་ཏུ་གྱུར། ཞལ་སློབ་ཀྱང་བདུད་འདུལ་བཞི་བ་རིག་འཛིན་འཇིགས་མེད་མགོན་པོ་དང་། རྨོག་གྲུབ་འཇིགས་བྲལ་ཆོས་དབྱིངས་རྡོ་རྗེ་སོགས་སྐྱེས་སྐྱེས་ཆེན་དམ་པ་དུ་མ་བྱོན། དམ་པ་དེའི་ཡང་སྲིད་ཕྱག་ཚ་གཉིས་པ་ཀུན་བཟང་བསྟན་པའི་ཉིད་བྱེད། དེའི་ཡངསྲིད་ཕྱག་ཚ་གསུམ་པ་ཀུན་བཟང་བྱམས་པ་སེང་གེའདི་གཉིས་ཀ་ཐོག་གསེར་ཁྲི་ལ་མངའ་གསོལ་མཛད་རྗེས་གཙོ་ཆེར་གྲ་ལག་དགོན་དུ་བཞུགས་ནས་བསྟན་འགྲོ་བསྐྱངས། དེའི་ཡང་སྲིད་སྐོར་ལ་ཀཿ་ཐོག་ཆོས་འབྱུང་གསར་རྙིང་གཉིས་ཞལ་མི་མཐུན་ཏེ། ལེགས་བཤད་བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཚན་ལྟར་ན་ཕྱག་ཚ་བཞི་བ་ཀུན་བཟང་པད་མ་འཕྲིན་ལས་རྒྱ་མཚོ་ཡིན་ལ། དེའི་ཡང་སྲིད་དེ་ད་ལྟ་བཞུགས་པའི་ཐུབ་བསྟན་ཚུལ་ཁྲིམས་བློ་གྲོས་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་ནི་ཕྱག་ཚ་སྐུ་ཕྲེང་ལྔ་བ་ཡིན་ལ། སངས་རྒྱས་རྡོ་རྗེ་ལྟར་ན་ཕྱག་ཚ་བཞི་བ་ངེས་དོན་བསྟན་འཛིན་དང་ལྔ་བ་ཀུན་བཟང་པད་མ་འཕྲིན་ལས་རྒྱ་མཚོ་ཡིན། དེ་ལྟར་ན་ད་ལྟ་བཞུགས་པའི་ཕྱག་ཚ་ཐུབ་བསྟན་ཚུལ་ཁྲིམས་བློ་གྲོས་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་འདི་ཕྱག་ཚ་སྐུ་ཕྲེང་དྲུག་པ་ཡིན་དགོས། གང་ལྟར་ཀྱང་ཀུན་བཟང་པད་མ་འཕྲིན་ལས་རྒྱ་མཚོ་ནི་དགོན་མ་ལག་གཉིས་ཆར་དུ་གསེར་ཁྲིར་མངལ་གསོལ་ཞིང་བསྟན་འགྲོའི་ལས་དོན་རྒྱ་ཆེན་པོ་མཛད། ལྷག་པར་དུ་མཁན་ཆེན་ངག་དགའ་རིན་པོ་ཆེ་གདན་དྲངས་ནས་གྲ་ལག་ཏུ་བཤད་གྲྭ་གསར་དུ་བཙུགས་པས་དགོན་འདི་བཤད་སྒྲུབ་གཉིས་ལྡན་གྱི་ཆོས་གྲྭ་ཆེན་པོར་གྱུར།

[page 124] གྲ་ལག་དགོན་པའི་མཁན་རབས་རིམ་བྱོན་ནི། ཀཿ་ཐོག་མཁན་ཆེན་ངག་གི་དབང་བོ་དང་། གོས་སྤྲུལ་འགྲྱུར་མེད་མཐུ་སྟོབས་རྣམ་རྒྱལ། མཚོ་ཤུལ་འཇམ་དཔལ། དྲི་མེད་འོད་ཟེར། ཨོ་བསྟན། པུ་ཅ་ཆོས་ཉིད། ཕུར་ཚེ། བློ་རྒྱམ།(འདིའི་སྔོན་དམངས་གཙོ་བཅོས་བགྱུར་ཡར་སྔོན་གྱི་མཁན་པོ)བསྟན་འཛིན་བཟང་བོ། བསྟན་འཛིན། ར་སེས། ཐུབ་བསྟན་བསྟན་འཛིན་འོད་ཟེར་བཅས་བཅུ་གསུམ་མོ། དམངས་བཅོས་སྔོན་གྱི་བླ་བྲང་བརྒྱད་དང་དེ་དག་ཏུ་བཞུགས་པའི་སྤྲུལ་སྐུ་ནི། ཕྱག་ཚ་བླ་བྲང་དུ་ཕྱག་ཚ་པད་མ་འཕྲིན་ལས་རྒྱ་མཚོ་དང་ནོར་དབང་། ཐོག་རྒོལ་བླ་བྲང་དུ་ཐོག་སྤྲུལ་བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཚན་དང་རྒོལ་སྤྲུལ། སྤྲུལ་སྐུ་ཚེ་རིང་ཆོས་འཕེལ། ར་ཟ་བླ་བྲང་དུ་ར་བཟའ་སྐུ་ཆེན་ཀུན་བཟང་ཉི་མ་དང་སྐུ་ཆུང་གཞོན་ནུ་རྒྱལ་མཚན། གནས་ནས་བླ་བྲང་དུ་སྤྲུལ་སྐུ་པོ་རྡལ་དང་ཕུར་བ་ཚེ་རིང་། གོས་སྤྲུལ་བླ་བྲང་དུ་སྤྲུལ་སྐུ་ཐུབ་བསྟན་དང་ཨོ་རྒྱན། དགེ་རྩེ་བླ་བྲང་དུ་དགེ་རྩེ་སྤྲུལ་སྐུ། འདས་ཤུལ་བླ་བྲང་དུ་འདས་ཤུལ་པད་མ་དགར་དབང་། འབར་ཆུང་བླ་བྲང་དུ་བླ་མ་རྣམ་རིས། བྲང་མེད་མཁན་ཞུ་ཆེན་སྤྲུལ་སྐུ་དང་། ཆེ་ཡོས་སྤྲུལ་སྐུ། ཀུན་ལོ། མགར་བ་སྤྲུལ་སྐུ། རྒྱ་ར་སྤྲུལ་སྐུ། ཁྲོ་སྤྲུལ་སེང་གེ་ཉི་མ་བཅས་སོ། གཞན་ཡང་། བླ་མ་བཅུ་གཉིས་ཟེར་བའི་ཡོན་ཏན་གྱིས་ཤིན་ཏུ་མཐོ་བ་བཅུ་གཉིས་བགྲང་སྲོལ་ཡོད་པ་ནི། ཕྱག་ཚ་སྤྲུལ་སྐུ་པད་མ་འཕྲིན་ལས་རྒྱ་མཚོ་དང་། རི་ཤུར་རིག་འདུས། འབར་ཆུང་བློ་གྲོས་བཟང་བོ། སེང་གེ་དགེ་རྒྱམ། འོད་ཟེར། མཚན་ལྡན། རྒྱལ་རོང་བླ་མ། པད་ཤེར། མགོ་ཤེར་དབུ་མ། ཆོས་ཉིད་བཟང་བོ། གནས་ནང་འབྲུག་གྲགས་བཅས་སོ། སྐབས་དེའི་དགོན་བདག་དང་ཡུལ་ཟླ་ཐང་མའི་ཆོས་སྲིད་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་མངའ་བདག་ནི་ཕྱག་ཚ་སྤྲུལ་སྐུ་པད་མ་འཕྲིན་ལས་རྒྱ་མཚོ་དང་། བསྟན་པའི་བདག་པོ་ནི་འབར་ཆུང་བླ་མ་རྣམ་རིས། དགེ་བསྐོས་ནི་རྒྱ་ཤུར་སྤུ་རས་དང་ཨ་སྐྱབས་གུ་རྡི། མགོ་ཤུར་རྒྱ་པོ་གསུམ་ཡིན། དབུ་མཛད་ནི་ཧོར་བཟང་པའོ།།

གྲ་ལག་དགོན་པའི་ལྷ་སྡེ་སྟེ་དགེ་རྩེ་ཟླ་ཐང་མའི་ཚོ་བ་བཅུ་གསུམ་ལ་ཚོ་ཆེན་བཞི་དང་ཚོ་འབྲིང་ལྔ། དང་ཚོ་ཆུང་བཞི་བཅས་ཡོད་དེ། ཚོ་ཆེན་བཞི་ནི་སྟོད་ནས་དགེ་རྩེ་གོང་མ་དང་རྩ་ཤུལ་འབར་ཆུང་། སྨད་ནས་གུ་ཁྲོམ་རྡོ་གསུམ་སྐོར་དང་ཝ་འདས་སོ། ཚོ་འབྲིང་ལྔ་ནི་སྨད་ནས་དགེ་རྩེ་བར་མ་དང་སྐོར་དང་ར་ཟ་བརྒྱ་ཚོགས་སྐོར། ཡ་ཁྲོ་སྐོར། ཧོར་ཕ་ཤུལ་སྐོར། སོག་པོ་ནུ་ཟོག་དང་བཅས་སོ། ཚོ་ཆུང་བཞི་ནི་སྟོད་ནས་ཏོག་ཚ་རྒྱ་གསང་སྐོར་དང་། སྨད་ནས་དགེ་རྩེ་འགབ་མ་སྐོར། ཤ་ཚང་མགོ་ལོག་སྐོར། ཁྲོམ་ཐོག་རྔ་བ་བཅས་སོ། དམངས་གཙོ་བཅོས་བསྒྱུར་ཡར་སྔོན་དུ། ཚོ་བ་ཁག་གི་དོན་བྱ་ཕར་ཞོགདགོན་པ་སྤྱི་ལ་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་དོན་བྱ་གལ་ཆེན་ཡོད་དུས་ཀྱང་དགེ་རྩེ་ཁག་གསུམ་གྱིས་གཙོས་པའི་ཟླ་ཐང་མའི་ཚོ་བ་བཅུ་གསུམ་གྱི་དཔོན་པོ་རྣམས་འདུས་ནས། དགོན་པའི་བླ་སྤྲུལ་དང་མཉམ་དུ་གྲོས་བསྡུར་དང་ཐག་གཅོད་བྱེད་པའི་སྲོལ་ཡོད།

གཉིས་པ། མཆོད་རྫས་གནའ་རྫས་ཀྱི་སྐོར།

[page 125] དམངས་གཙོ་བཅོས་བསྒྱུར་ཡར་སྔོན་དུ་ཚོགས་ཆེན་འདུ་ཁང་ཀ་བརྒྱད་ཅུ་ཅན་དང་། ཐུབ་ཆེན་ལྷ་ཁང་། ཕུར་བའི་སྒྲུབ་ཁང་། བཤད་གྲའི་འདུ་ཁང་དང་གྲངས་ཀྱི་ཞིབ་ཆ་མ་ངེས་པའི་གཙུག་ལག་ཁང་དང་། དེ་དག་ཏུ་བཞུགས་པའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་གསུམ་གྱི་རྟེན་པ་མང་ཤོས་ནི་དམངས་བཅོས་སྐབས་སུ་འཇིག་ཅིང་དེ་དུས་ལྷག་པའི་མཆོད་རྟེན་གཉིས་ཏེ་དགོན་པ་འདི་སྤོར་མཁན་གྱིས་བཞེངས་པའི་དུས་འཁོར་མཆོད་རྟེན་དང་འབྲུ་ཤུག་བླ་མའི་སྐུ་གདུང་མཆོད་རྟེན་ཏེ་མིང་ལ་བཀྲ་ཤིས་སྒོ་མང་མཆོད་རྟེན་ཟེར་བ་ཕྱིས་སུ་རྙིང་བ་བཞི་གཏོར་བའི་སྐབས་སུ་འཇིགསྔ་མའི་གཟུངས་གཞུག་ཀ་ཐོག་བླ་མ་རིག་འཛིན་ཀློང་གསལ་སྙིང་བོའི་ཕྱག་དྲིལ་མིང་ལ་རྒྱ་འོ་མའི་དུང་མཚོ་དཀར་མོ་ཟེར་བ་དང་རྐེད་ཕུར་མིང་ལ་གནམ་ལྕགས་དཀར་བོ་ཟེར་བ་སོགས་ཡོད་དེ། དྲིལ་བུ་དེ་ཕྱིས་སུ་༡༩༦༢ལོ་ལ་གྲྭ་རྒན་བསོད་ལི་ཟེར་བས་མི་སེར་ཞིག་གི་ལག་ནས་སྒོར་ལྔ་བྱིན་ནས་ཉོས་པ་དེ་གྲྭ་ལག་གི་གྲྭ་རྒན་ལུག་ལིས་སྒོར་མོ་སྟོང་གཅིག་གིས་ཉོས་ཏེ་སྤྲུལ་སྐུ་བློ་བྷེ་མཁའ་སྤྱོད་རྡོ་རྗེ་ལ་ཕུལ། ཕུར་བ་དེ་སངས་པོ་ཟེར་བ་ཞིག་གིས་བོད་ཇ་བཞི་ཆའི་གཅིག་བྱིན་ནས་མི་སེར་ཞིག་གི་ལག་ནས་ཉོས་ཤིང་༡༩༨༣ལོ་ཁོང་འདས་ཁར་གྲ་ལག་དགོན་གྱི་བླ་སྤྲུལ་ཡོངས་ལ་ཕུལ། དེ་རྣམས་ཀྱིས་གྲ་ལག་དགོན་གྱི་གཙོ་སྐུ་ཐུབ་པའི་གཟུངས་གཞུག་དེའི་སྤྱིན་བདག་སྤྲུལ་སྐུ་བློ་བྷེ་ལ་ཕུལ། རྟེན་གཞན་པ་ཐམས་ཅད་ཕྱིར་མ་ཐོབ། དགོན་པའི་ཆོས་སྐྱོང་རྒྱུད་མགོན་ལེགས་ལྡན་དང་། དཔལ་ལྡན་ལྷ་མོ། ཨེ་ཀ་ཙམ་ཏྲི་བཅས་སོ།

གསུམ་པ། འཆད་ཉན་སློབ་གསོའི་སྐོར།

ཀཿཐོག་མཁན་རབས་ཀྱི་ཐོག་མ་ཀ་ཐོག་མཁན་ཆེན་ངག་གི་དབང་བོ་ནས་གྲྭ་བཙུན་རྣམས་ལ་དགེ་ཚུལ་གྱིས་སྡོམ་པ་གནང་ཞིང་འདུལ་བ་གཞི་གསུམ་གྱི་ཕྱག་བཞེས་བཙུགས། འདུལ་བ་ཀ་རི་ཀ་ནས་སྔགས་རྫོགས་ཆེན་བར་གྱི་ཁྲིད་དང་དབང་ལུང་གནང་། གྲ་ལག་གི་དཔེ་ཁྲིད་ཐམས་ཅད་སྔར་རྒྱ་གཞུང་གཙོ་བོར་འཆད་ལ། མཁན་རབས་ལྔ་བ་སྟེ་བླ་མ་ཨོ་བསྟན་ནས་བཟུང་མི་ཕམ་གྱི་གསུང་ཁོ་ནའི་ཐོག་ནས་འཆད་པའི་སྲོལ་དར། དགོན་པ་འདི་ལ་བཤད་གྲྭ་དང་སྒྲུབ་གྲྭ་གཉིས་ཀ་ཡོད་དེ།

བཤད་གྲྭ་ལ་ཡར་ངོའི་ཚེས་བཅུ་དང་མར་ངོའི་ཉེར་ལྔའི་ཉིན་ལ་ཀློང་ཆེན་སྙིང་ཐིག་ལས་བླ་མ་རིག་འཛིན་འདུས་པ་དང་མཁའ་འགྲོ་ཡུམ་ཀ་བདེ་ཆེན་རྒྱལ་མོའི་ཚོགས་སོགས་ཕུར་བ་དང་འདུལ་བའི་ཕྱག་བཞེས་དང་མཐུན་པ་བྱེད། ས་པཎ་དང་ཀློང་ཆེན་རབ་འབྱམས་པ། རྗེ་བློ་བཟང་གྲགས་པ།[page 126] འཇུ་མི་ཕམ་བཅས་པ་རྣམས་ཀྱི་འདས་མཆོད་ཕྱག་བཞེས་དང་མཐུན་པར་བྱེད། སྐབས་རེར་རྒྱུད་གསང་བ་སྙིང་བོ་ཁམས་ཟུར་གཉིས་ཀྱི་དགོངས་པ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ཏེ་སློབ་ཁྲིད་གནང་། འཇུ་མི་ཕམ་གྱི་འགྲེལ་བ་ལྟར་བྱམས་ཆོས་སྡེ་ལྔ་དང་། དབུ་མ་རྩ་འཇུག་རྒྱན་གསུམ། མངོན་པ་མཛོད། སོར་མདོ། བཤེས་སྤྲིངས། མཁས་འཇུག ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ། ཚད་མ་རིག་གཏེར་བཅས་རང་ལུགས་སུ་བཞག་ནས་གཞུང་བཤད་རྒྱས་སྤྲོད་དང་། ཟུར་ཁྲིད་དུ་དབུ་ཕར་འདུལ་མཛོད་སོགས་ཀྱི་དཔེ་ཁྲིད་བྱེད་དོ།།

སྒྲུབ་གྲྭ་ལ་སྒྲུབ་ཡུན་ལོ་གསུམ། དེར་གཙོ་བོ་འདས་ཤུལ་བླ་མ་བསོད་ནམས་ཆོས་ལྡན་གྱི་ཕྱག་བཞེས་དང་གཏེར་སྟོན་ཀརྨ་གླིང་བའི་གཏེར་མ་ཟབ་ཆོས་ཞི་ཁྲོ་དགོངས་པ་རང་གྲོལ་གྱི་བསྙེན་མཚམས་རྒྱས་པ་ཟླ་བ་དྲུག་ཞི་ཁྲོ་འབྲིང་བའི་སྟོང་མཆོད་གཅིགཕྱག་འབུམ་ཐེར་གཅིགམ་ཎི་སྟོང་གཅིག་དང་གེ་སྦྱོར་མཐར་ཕྱིན་དང་འགྲུབ་པའི་རྟགས་ཐོན་པ་ཞིག་སྒྲུབ་དགོས་བཅས་པའི་དགེ་སྦྱོར་སྒྲུབ་ཤིང་རྟགས་ཐོན་པ་ཞིག་བྱེད་དགོས། གཞན་ཡང་། ཕུར་བའི་སྒྲུབ་གྲྭ་ཞིག་ཡོད་པའི་སྒྲུབ་ཡུན་ལོ་གསུམ་ལ། རིག་འཛིན་བདུད་འདུལ་རྡོ་རྗེའི་གཏེར་མ་ཡང་གསང་མཁའ་འགྲོའི་སྙིང་ཁྲག་དང་། ཕུར་བ་དགྲ་བགེགས་ཀུན་འདུལ་གྱི་བསྙེན་མཚམས་ཟླ་བ་དྲུག་དུ་བཅས་པའི་སྒྲུབ་མཐར་སྦྱིན་སྲེག་ཚོགས་མཆོད་རྒྱས་སྤྲོས་བྱས་ཏེ་མཐར་ཕྱིན་དགོས།

བཞི་པ། དགོན་པའི་མཛད་སྒོའི་སྐོར།

ཧོར་ཟླ་དང་པོ་མཆུ་ཟླ་ལ་བདེ་འདུས་སྒྲུབ་མཆོད། གཉིས་པ་དཔོ་ཟླ་ལ་སྨིན་གླིང་བཀའ་མའི་སྒྱུ་འཕྲུལ་ཞི་བའི་སྒྲུབ་མཆོད། བཞི་པ་ས་ག་ཟླ་བར་ཡུལ་དགོན་གཉིས་ཀར་བསྙུང་གནས། ལྔ་པ་སྣུབས་ཟླ་བར་ཚོ་ཤོག་སོ་སོར་མ་ཎི་དང་སིདངྷིའི་བུམ་སྒྲུབ་རྣམས་དང་སྤྱི་སྲུང་དང་བཅས། དྲུག་པ་ཆུ་སྟོད་ཟླ་བ་ལ་ཚེས་བཅུ་དང་དབྱར་གནས། བདུན་པ་བྱི་བཞིན་ཟླ་བར་བླ་མ་སྐུ་གསུམ་སྒྲུབ་པའི་ཟླ་མཚམས། བཅུ་གཅིག་པ་མགོ་ཟླའི་ཚེས་བཅོ་ལྔ་ནས་བཅུ་གཉིས་པ་རྒྱལ་ཟླའི་ཚེས་བཅོ་ལྔའི་བར་སྔོན་འགྲོའི་ཆོས་ཁྲིད་དང་མཇུག་ཏུ་དགུ་གཏོར་གྱི་འཆམ་དང་བཅས་སོ།།

ལྔ་པ། དགོན་པའི་ལས་སྣེ་སྒྲིག་རིམ་དང་བཅའ་ཁྲིམས།

དགོན་བདག་བླ་མ་ནི་ཕྱག་ཚ་སྤྲུལ་སྐུ་རིམ་བྱོན། བསྟན་པའི་བདག་པོ་འགན་ཡུལ་ལོ་གསུམ། གཙོ་བོ་ཕྱག་ཚ་སྤྲུལ་སྐུའི་འགན་གཞོན་པ་ཁུར་ཏེ། དགོན་པའི་ཁྲི་གཙོར་བཞུགས་མས་རྒྱུན་སྲོལ་གྱི་དུས་[page 127] མཆོད་དང་དགོན་པའི་ལས་བྱ་སྤྱི་ལ་འགན་འཁུར་དགོས་ཤིང་རྟེན་བཞེངས་ངེས་ཅན་རེ་བྱེད་དགོས། དགེ་བསྐོས་གསུམ། འགན་འཁུར་ཡུན་ལོ་གསུམ། གཙོ་བོ་ཡུལ་དགོན་གཉིས་ཀའི་བདེ་འཇགས་དང་གྱོད་གཞི། དགོན་པའི་ཚོང་ལས། དགེ་འདུན་གྱི་སྒྲིག་ཁྲིམས་བཅས་ཀྱི་འགན་འཁུར་རྒྱུ་དང་། ལོ་རེ་རེའི་སྐུ་གསུམ་སྒྲུབ་པ་ཟླ་གཅིག་དང་བགེགས་གཏོར་ཉིན་བཞི། བཅའ་ཐོ་ཉིན་གཅིག་བཅས་ཀྱི་འགྲོ་སོང་གཏོང་དགོས། དབུ་མཛད་གཅིགའགན་ཡུན་ལོ་གསུམ་དགོན་པའི་ཚོགས་འདོན་གྱི་དབུ་སྐུལ་བྱེད་དགོས། བཤད་གྲྭའི་མཁན་པོ། འགན་ཡུན་ལོ་ལྔ། མཁན་པོའི་ཆ་རྐྱེན་ནི། དགོན་པ་འདིར་ལོ་བཅོ་ལྔའི་ཡན་ཆད་ཀྱི་སློབ་གཉེར་དང་། ཀ་ཐོག་དང་རྫོགས་ཆེན། སེ་རའི་བྱས་པ། ཨོ་རྒྱན་སྨིན་གླིང་བཅས་པ་གང་རུང་ལ་ཞུགས་ནས་སློབ་གཉེར་གནང་མྱོང་བ། དམ་ཚིག་དང་ལྡན་པ། མདོ་སྔགས་གཉིས་ཀྱི་འཆད་པ་ལ་མི་རྨོངས་པ་བཅས་སོ། གཙོ་བོ་བཤད་གྲྭའི་དཔེ་ཁྲིད་དང་བདག་གཉེར་གྱི་འགན་འཁུར་རྒྱུ་དེ་ཡིན། སྒྲུབ་གྲྭ་མཁན་པོ། འགན་ཡུན་ལོ་གསུམ། གཙོ་བོ་སྒྲུབ་གྲྭའི་ཉམས་ལེན་གྱི་སྒྲིག་ཁྲིམས་དང་སྒྲུབ་གྲྭའི་བདག་གཉེར་གྱི་འགན་འཁུར་རྒྱུ་དེ་ཡིན། ད་ལྟ་གྲྭ་ལག་དགོན་པའི་བདག་གཉེར་ཨུ་ཡོན། ལྷན་ཁང་གི་གཙོ་འཛིན་ནི་སྤྲུལ་སྐུ་བློ་བྷེ་སྟེ་མིང་གཞན་མཁའ་སྤྱོད་རྡོ་ཟེར་བ་ཡིན་ལ། ཟླ་ཐང་མའི་གྲ་མདོ་ཞང་ནས་འཁྲུངས་ཤིང་དགུང་ལོ་ང་ལྔ་འོ། གཙོ་འཛིན་གཞོན་པ་ནི་སྤྲུལ་སྐུ་ཀུན་ལོ་དང་པད་རྡོར་ཡིན། སྔ་མ་དགུང་ལོ་ང་གཉིས་ཡིན་ལ་རྫོང་ནང་བསྟན་མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་གཙོ་འཛིན་གཞོན་པ་དང་སྲིད་གྲོས་ཨུ་ཡོན་གྱི་འགན་ཁུར་ཡོད། ཕྱི་མ་ཟླ་ཐང་མའི་ཟླ་སྟོད་ཞང་ནས་འཁྲུངས་ཤིང་དགུང་ལོ་ཞེ་བརྒྱད་ཡིན།

དྲུག་པ། དགོན་པའི་དེང་དུས་ཀྱི་གནས་བབ།

སྐབས་བཅུ་གཅིག་པའི་ཚང་འཛོམས་གྲོས་ཚོགས་ཐེངས་གསུམ་པའི་རྗེས་སུ་ཡང་དག་པའི་ཆོས་ལུགས་སྲིད་ཇུས་སླར་གསོ་བྱུང་བས། གྲ་ལག་དགོན་པའི་བླ་གྲྭ་རྣམས་དང་དེའི་དད་ལྡན་མང་ཚོགས་ཀྱིས་ཀྱང་རང་འགུལ་གྱིས་སྲིད་དངུལ་དང་རྒྱུ་ནོར་བསགས་ནས་༡༩༨༢ལོ་ནས་བཟུང་དགོན་པའི་གཙུག་ལག་ཁང་དང་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་བསྐྱར་དུ་བཞེངས་པའི་འགོ་བརྩམས། ད་ཡོད་ལྟར་ན། ཚོགས་ཆེན་འདུ་ཁང་ཀ་རིང་བཅུ་གཉིས་དང་ཀ་ཐུང་བརྒྱ་ཅན་ཞིག་དང་། བསླབ་གྲྭའི་འདུ་ཁང་ཆེན་མོ་གཙོར་བྱས་པའི་གྲྭ་ཁང་ལྔ་བཅུ། སྒྲུབ་གྲྭའི་ལྷ་ཁང་གཉིས་དང་གྲྭ་ཁང་སུམ་ཅུ་ཙམ། པར་ཁང་གཉིས། གསེར་ཁང་གཅིགཐུབ་ཆེན་ལྷ་ཁང་བརྩེགས་གསུམ་ཅན། ནང་གི་རྟེན་ནི། ཚོགས་ཆེན་འདུ་ཁང་དུ་གུ་རུ་རིན་པོ་ཆེ་དང་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ། ཚེ་དཔག་མེད། འཇམ་དཔལ། འོད་དཔག་མེད་གཙོ་འཁོར་[page 128] གསུམ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་སོགས་ཀྱི་གསེར་སྐུ་རྒྱན་ལྡན་མཐོ་བཅུ་གསུམཔ། གུ་རུའི་གསེར་སྐུ་མདའ་ཚད་གཉིས། བྱམས་ཁང་དུ་བྱམས་པའི་ཟངས་སྐུ་མཐོ་བཅུ་གསུམ་ཅན། སྒྲུབ་གྲྭ་སྟེང་མར་གུ་རུའི་གསེར་སྐུ་མཐོ་ཚད་བརྒྱད་པ། གཞན་གསེར་སྐུ་ཉི་ཤུ། སྒྲུབ་གྲྭ་གོང་མར་ཟངས་གསེར་གྱི་གྲུབ་སྐུ་མཐོ་ཚད་བརྒྱད་ཅུ་དང་གཙོ་འཁོར་གསུམ་བསླབ་གྲྭ་ལ་སྐུ་རྟེན་ཐུབ་དབང་འཛམ་གླིང་རྒྱན་གཅིགཐུབ་སྐུ་གནོད་སྤྱིན་ལི་མ་གཅིགཆབ་མདོའི་གསེར་སྐུ་ལུས་ཚད་དང་མདའ་ཚད་ཅན་གཉིས་བཅས་མང་ཡང་ཞིབ་ཏུ་མ་བཀོད། དཔེ་ཆའི་སྐོར་ལ། འདུ་ཁང་སྟེང་འོག་དང་བསླབ་གྲྭ་སྒྲུབ་གྲྭ་ཡོངས་ལ་བཀའ་འགྱུར་ཚར་དྲུགབསྟན་འགྱུར་ཚར་བཞི། རྙིང་མ་རྒྱུད་འབུམགཅིགརིན་ཆེན་གཏེར་མཛོད་གཅིགཀུན་མཁྱེན་ཀློང་ཆེན་ཡབ་སྲས་ཀྱི་བཀའ་འབུམ་ཁ་ཤས། མི་ཕམ་གསུང་འབུམ་ཚར་ལྔ་དང་བཅས་ཁྱོན་པོ་ཏི་སྟོང་ཕྲག་ཁ་ཤས་བཞུགས།

གཙུག་ལག་ཁང་དང་རྟེན་བཞེངས་ཀྱི་འགྲོ་སོང་ལ།༡༩༨༠ལོ་དཀར་མཛེས་རྫོང་སྲིད་གྲོས་ཀྱི་གཙོ་འཛིན་གཞོན་པ་ཤེས་རབ་འོད་ཟེར་བརྒྱུད་ནས་པར་ཤིང་ཞིག་གསོ་བྱེད་སྤྱད་སྒོར་མོ་བཞི་བརྒྱ་ཐོབ། ཕྱིས་སུ་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་དཀར་མཛེས་སུ་ཕེབས་དུས་སྒོར་ཁྲི་ཕྲག་གཅིག་གནང་། དེ་མ་གཏོགས་པའི་འགྲོ་སོང་ཐམས་ཅད་དགོན་པའི་བླ་གྲྭ་དང་མི་སེར་ནས་བཏང་། ད་སྐབས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་ཐག་བཅད་པའི་གྲྭ་གྲངས་ནི་བརྒྱད་ཅུ་དང་རྒྱུན་སྡོད་བརྒྱད་ཅུ་ལྷགགྲྭ་བའི་ཡོང་ཁུངས་གཙོ་བོ་ཟླ་ཐང་མའི་སྔོན་གྱི་ཚོ་བ་བཅུ་གསུམ་གྱི་མི་སྣ་སྡེ། གཞན་ཡང་། དགོན་པར་མིང་ཐོ་བཀོད་ཀྱང་ཆོས་ཚོགས་སྐབས་མ་གཏོགས་དགོན་པར་མི་བཞུགས་བའི་གྲྭ་བ་དགུ་བརྒྱ་ལྷག་ཡོད།

བདུན་པ། དགོན་པའི་དཔལ་འབྱོར།

དམངས་གཙོ་བཅོས་བསྒྱུར་གྱི་ཡར་སྔོན་དུ། དགོན་པ་སྤྱི་ལ་སྐྱི་དངུལ་ཟེར་བའི་ཐེབས་རྩ་བའི་མ་དངུལ་ཡོད་ལ་དགོན་པས་ལྷ་སྡེའི་ཚོ་བ་ཁག་ལ་བུན་ལོན་བཏང་ནས་འཕེལ་ཏོག་དེ་དུས་མཆོད་ཀྱི་འགྲོ་སོང་ལ་གཏོང་བའི་སྲོལ་ཡོད་དེ། དགོན་པ་གཞུང་ནས་ཚེས་བཅུ་རེ་ལ་དངུལ་སྒོར་རྡོ་ཚད། རྡོ་ཚད་གཅིག་ནི་དངུལ་སྒོར་བརྒྱ་དང་དྲུག་ཅུ་ཡིན་ཉེ་དྲུག་རེ་ཚོ་བ་གཅིག་ལ་སྐྱི་ས་ན་ཚོ་བ་དེས་དེར་འཕེལ་ཏོག་བླངས་ནས་ལོ་དེའི་ཚེས་བཅུ་འཚོགས་པའི་འགྲོ་སོང་གཏོང་དགོས་ཤིང་མཐར་སྐྱི་དངུལ་གྱི་མ་དེ་ཆད་ལྷག་མེད་པར་ཕྱིར་སྤྲོད་དགོས། དེ་ལྟར་སྒྲུབ་མཆོད་རྙིང་པ་རེ་ལ་རྡོ་ཚད་ཉེར་དྲུག་དང་། བཤད་གྲྭ་ལ་རྡོ་ཚད་ཉེར་ལྔ། མ་ཎི་སྒྲུབ་གྲྭ་ལ་རྡོ་ཚད་ལྔ་བཅས་དང་། དགེ་བསྐོས་གསུམ་ལ་རྡོ་ཚད་བཅོ་ལྔ་ཡོད་པའི་འཕེལ་ཏོག་དེ་ཁོ་ཚོའི་འགན་འཁུར་ཡུན་ལོ་གསུམ་རིང་གི་དུས་མཆོད་ལ་སོགས་པའི་འབྲེལ་ཡོད་ཀྱི་[page 129] འགྲོ་སོང་ལ་གཏོང་དགོས་ཤིང་འགན་ཁུར་བརྗེ་དུས་སྐྱི་དངུལ་གྱི་མ་དེ་ཡང་ཆད་ལྷག་མེ་པར་དགེ་བསྐོས་གསར་བ་རྣམས་ལ་སྤྲོད་དགོས། དེ་ལྟར་མཆོད་དཔོན་གཉིས་ལ་རྡོ་ཚད་བཞི་དང་། རྒྱལ་གཉེར་གཉིས་ལ་རྡོ་ཚད་གཉིས། འདུ་ཁང་སྟེང་གི་ལྷ་གཉེར་གསུམ་ལ་རྡོ་ཚད་དགུ་བཅས་སོ། དེང་སྐབས་དགོན་པ་སླར་གསོ་བྱས་པ་ནས་ད་རེག་བར་དགོན་པའི་བླ་གྲྭ་རྣམས་དང་ཆོས་དད་མང་ཚོགས་རྣམས་ཀྱིས་དགོན་པར་ཕུལ་བ་ལ་འཚོ་རྟེན་གྱི་འབྲི་ལྔ་བརྒྱ་དང་ཐེབས་རྩའི་མ་དངུལ་སྒོར་ཉིས་ཁྲི་བསགས་ཡོད། དེ་རྣམས་ཀྱི་འཕེལ་ཏོག་ལེན་ཚུལ་དང་དེ་གྲོན་ཚུལ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཟླ་སྟོད་ཞང་རུ་ཆེན་ལྔ་བའི་རུ་ཁག་བཞིའི་ནང་ཚེས་བཅུ་དང་དབྱར་གནས་ཀྱི་རྟེན་འབྲི་ཞེ་བཞི་དང་། ཟླ་སྟོད་ཞང་རུ་ཆེན་དང་པོའི་རུ་ཁག་ལྔར་ཚེས་བཅུ་དང་དབྱར་གནས་ཀྱི་རྟེན་དུ་འབྲི་ཞེ་བཞི་དང་། གྲ་མདོ་ཞང་ཕ་ཤུལ་རུ་གཉིས་སུ་ཚེས་བཅུ་གཅིག་གི་རྟེན་དུ་འབྲི་སོ་བཞི་དང་། གྲྭ་མདོ་ཞང་རུ་ཆེན་དྲུག་པའི་རུ་ཁག་གཉིས་སུ་ཚེས་བཅུ་གཅིག་གི་རྟེན་དུ་འབྲི་སོ་བཞི་དང་། ཚ་ལུང་ཞང་ཚ་ལུང་རུ་ཁག་གཉིས་ལ་ཚེས་བཅུ་གཅིག་གི་རྟེན་དུ་འབྲི་སོ་བཞི་བཅས་བཞག་ཡོད་ལ། གོང་སྨྲས་ཀྱི་རུ་སྐོར་ལྔ་བོས་འབྲི་རེར་ལོ་རེར་མར་རྒྱ་མ་བཅུ་རེའི་ཡོང་སྒོ་ལྟར་བརྩིས་ནས་དེ་བཙོང་བའི་སྒོར་མོས་རུ་སྐོར་རེས་ལོ་རེ་ལྟར་ཚེས་བཅུ་འཚོགས་དགོས། རུ་སྐོར་རེར་དགོན་པས་བསྐོས་པའི་ཚོང་བ་གཉིས་རེ་ཡོད་པས་འགན་འཁུར་ཡུན་ལོ་གསུམ་རེ་རེད། དེ་གཉིས་ཀྱིས་མར་བསྡུས་ཤིང་བཙོང་རྗེས་དངུལ་དེས་ཚོང་ལས་བྱས་ཏེ་དེའི་འཕེལ་ཏོག་གིས་ཚེས་བཅུ་འཚོགས་པའི་འགྲོ་སོང་གཏོང་དགོས། ལྷག་མ་ཡོད་ན་མོ་སེར་བགོས་ཆོག་ཅིང་ཚོང་ཤེར་ནས་ཚེས་བཅུའི་འགྲོ་སོང་གཏོང་མ་ཐུབ་ན་མར་རྐྱང་དགོན་པར་སྤྲད་ན་ཆོག་ཆད་པ་ཅི་ཡང་མེད། རང་རང་གིས་ཁས་བླངས་པ་ལྟར་དུད་ཚང་རེར་དགོན་པའི་འཚོ་རྟེན་གྱི་འབྲི་འགའ་རེ་བཞག་པ་འཆི་མེད་རྒས་མེད་དུ་བཞག་པ་སྟེ་དེ་དག་གི་འཕེལ་ཐོག་ཐམས་ཅད་མི་སེར་རང་ལ་དབང་ལས་དགོན་པ་ཕྱིར་སྤྲོད་མི་དགོས།

ཚ་ལུང་ཞང་གི་སྐྱེ་ཆེན་རུ་ཁག་དང་པོ་དང་གཉིས་པ། གྲྭ་མདོ་ཞང་གི་རྡོ་སྤུངས་རུ་ཁགའཁྱག་ལུང་རུ་ཁགཨ་གསར་རུ་ཁག་དང་པོ། ཨ་གསར་རུ་ཁག་གཉིས་པ་བཅས་རུ་ཁག་དྲུག་པོས་ཀྱང་གོང་སྨྲས་ལྟར་སྒྲུབ་མཆོད་ཀྱི་འགྲོ་སོང་གཏོང་དགོས། བཤད་གྲྭའི་མིང་བཞི་ཡོད་པའི་འཚོ་རྟེན་དུ་འབྲི་དྲུག་ཅུ་ཡོད་པ་གྲྭ་བ་རང་རང་གི་ཁྱིམ་དུ་འཇོག་ལ། གྲྭ་བ་ཚོས་མི་རེར་ལོ་རེ་ལ་རྒྱ་མ་བཅུ་རེར་འཚོ་རྟེན་དུ་ལེན་རྒྱུ་མ་གཏོགས་འཕེལ་ཏོག་ཐམས་ཅད་ཁྱིམ་ལ་དབང་། བཤད་གྲྭ་ནས་ལོ་ལྔ་ལོངས་ཏེ་མཐར་ཕྱིན་རྗེས་འབྲི་དེ་ཡང་ཕྱིར་དགོན་པར་སྤྲོད་དགོས།

སྒྲུབ་གྲ་དང་ལྷ་གཉེར་མི་སོ་བཞི་ལ་འཚོ་རྟེན་དུ་སྒོར་མོ་སྟོང་ཕྲག་བཞི་དང་ལྔ་བརྒྱ་སྐྱིས་ཏེ། སྤྱི་[page 130] ནས་ཚོང་བ་བསྐོ་རྒྱུ་དང་ཡང་ན་རང་རང་གིས་བགོས་ནས་ཚོང་ལས་བྱས་ཏེ་དེའི་འཕེལ་ཐོག་གྲྭ་བ་ཚོའི་འཚོ་རྟེན་བྱེད་རྒྱུ་དང་ལོ་མཇུག་ཏུ་མ་དངུལ་ཆད་ལྷག་མེད་པར་ཕྱིར་དགོན་པར་སྤྲོད་དགོས།

དགེ་བསྐོས་གསུམ་གྱིས་འགན་ལེན་དགོས་པའི་དུས་མཆོད་རྣམས་དང་ཁོ་རང་ཚོའི་རྟེན་དུ་འབྲི་བརྒྱད་ཅུ་གྱ་གཉིས་དང་སྒོར་མོ་ཆིག་ཁྲི་ལྔ་སྟོང་། ཇ་ཤར་མོ་ཉེར་གཅིག་ཡོད་ལ། དེའི་འཕེལ་ཐོག་གིས་ཁོ་རང་ཚོའི་འགན་ཡུན་སྐབས་ཀྱི་སྐུ་གསུམ་སྒྲུབ་པ་དང་། བགེགས་གཏོར། བཅའ་ཐོ། ལོ་གསར་གྱི་ཉིན་གཅིག་གི་སྟོན་མོ་བཅས་ལ་འགྲོ་སོང་གཏོང་རྒྱུ་མ་གཏོགས། མགོན་བླར་མར་རྒྱ་མ་ཉི་ཤུ་དང་། འདུ་ཁང་སྟེང་ཤོད་ཀྱི་ལྷ་གཉེར་གཉིས་ལ་མར་རྒྱ་མ་བཅུ་རེ་ཐུབ་ཆེན་ལྷ་གཉེར་ལ་མར་རྒྱ་མ་ཉི་ཤུ་རེ། བཅས་སྤྲོད་དགོས། འཕྲོ་མས་ད་དུང་འདུ་ཁང་དང་ཐུབ་ཆེན་ལྷ་ཁང་། མཆོད་རྟེན་གསུམ་བཅས་ལ་ཞིག་གསོ་བྱེད་དགོས། པར་ཁང་ལ་མི་གཉིས་ཡོད། ལོ་རེའི་ཡོང་སྒོ་སྒོར་མོ་སྟོང་ཕྲག་རེ་ལས་ཕྱེད་ཀ་དགོན་པར་སྤྲོད་རྒྱུ་དང་ཕྱེད་ཀ་ཁོ་གཉིས་ཀྱི་འཚོ་རྟེན་དུ་བགོས་ཆོག༡༩༩༡ལོའི་ཟླ་༡༢པར་སྡོམ་རྩིས་བྱས་པ་ལྟར་ན། དགོན་པ་གཞུང་ལ་མི་སེར་གྱི་འབུལ་བ་སྒོར་མོ་༡༠༥༠༠༠དང་ཕྱུགས་ཟོག་དང་རྒྱུ་ནོར་ངེས་མེད། དགོན་པ་སྤྱི་ལ་གྲྭ་བ་སྟོང་ཕྲག་མ་རྩི་རྒྱུ་ཡོད་མོད། དངོས་བཞུགས་ཀྱི་བརྒྱད་ཅུ་ལྷག་ལ་ལོ་རེར་མི་རེ་ལ་སྒོར་མོ་༥༠༠-༡༠༠༠རེ་འཚོ་རྟེན་དུ་ངོས་སྤྲོད་ཐུབ། དེའི་ལྷག་མ་ཡོད་ན་ཐེབས་རྩའི་མ་དངུལ་དུ་འཇོགཕྱིར་སྡོད་ཀྱི་གྲྭ་བ་དགུ་བརྒྱས་གྲོང་ཆོག་དང་ཕྱུགས་རྫི་དང་སྨན་བརྐོ་བ་སོགས་ཀྱིས་རང་ཁ་རང་གསོ་བྱེད་རྒྱུ་ལས་དགོན་པས་འགྲོ་སོང་མི་གཏོང་།

ཟུར་ལྟའི་ཡིག་ཆ།

༡ཐུབ་བསྟན་འཇམ་དབྱངས་ལེགས་བཤད་བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་བརྩམས་པའི་《གསང་ཆེན་བསྟན་པའི་ཆུ་འགོ་རྒྱལ་བ་ཀ་ཐོག་པའི་ལོ་རྒྱུས་མདོར་བསྡུས་རྗོད་པ་འཆི་མེད་ལྷའི་རྔ་སྒྲ་ངོ་མ་མཚར་རྣ་བའི་དགའ་སྟོན་》དང་། སངས་རྒྱས་རྡོ་རྗེ་བརྩམས་པའི་《རྒྱལ་བ་ཀ་ཐོག་པའི་གདན་རབས་བརྒྱུད་དངབཅས་པའི་བྱུང་བ་བརྗོད་པ་རིན་པོ་ཆེའི་ཕྲེང་བ་ལྟ་བུའི་གཏམ་》དང་། མཁན་བསྟན་འཛིན་བཟང་པོས་བརྩམས་པའི་《དཔལ་ལྡན་བླ་མ་རིན་པོ་ཆེ་ངེས་དོན་སྐུ་ཕྲེང་བཞི་བའི་རྣམ་ཐར་ནོར་བུའི་ཟེར་ཕྲེང་》དང་། བྱང་ཆུབ་རྡོ་རྗེས་བརྩམས་པའི་《རྒྱལ་བསྟན་ཀ་ཐོག་ཆེན་པོའི་གདན་རབས་གཉིས་པ་གྲ་ལག་བཤད་སྒྲུབ་མདོ་སྔགས་གླིང་དུ་གྲགས་པའི་དགོན་གནས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་》དང་།[page 131] སྤྱི་ལོ་༡༩༢༤ལོའི་ཟླ་༥པར་གྲ་ལག་དགོན་ནས་ཞིབ་དཔྱོད་བྱེད་དུས་མཆོག་སྤྲུལ་བློ་བྷེ་དང་ལྷག་པར་དུ་སྤྲུལསྐུ་ཀུན་ལོ་ལ་བཀའ་འདྲི་ཞུས་པའི་ཟིན་བྲིས་བཅས་སོ། ཞེས་༡༩༩༥ལོའི་ཟླ་༤ཚེས་༥ལ་མདོ་སྨད་ཁྲི་ཀའི་སྐྱེ་མིང་ལ་ཚེ་རིང་ཐར་གྱིས་སྦྱར་བའོ།

གླིང་མདའ་དགོན་པའི་ལོ་རྒྱུས།

གླིང་མདའ་དགོན་སྟེ་རྒྱས་མིང་དུ་ཨོ་རྒྱན་ཆོས་འཁོར་གླིང་བྱ་བའི་གསང་སྔགས་རྙིང་མ་བའི་གདན་ས་འདི་ཁམས་དཀར་མཛེས་རྫོང་གི་རོང་པ་ཚའི་རྟ་ཁོག་ལུང་བའི་ཕུག་གི་འཇུ་ཁོག་ཟེར་བའི་ལུང་བ་ཆུང་ཆུང་ཞིག་གི་ནང་དུ་ཆགས། རྒྱབ་རི་ལ་བྲག་མགོ་དཀར་པོ་ཟེར། དགོན་པ་འདིའི་ལོ་རྒྱུས་སྐོར་ལ་ཡིག་ཆ་ཅི་ཡང་མ་མཐོང་མོད། ངག་རྒྱུན་ལྟར་ན། དགོན་པ་འདི་ཕྱག་འདེབས་མཁན་ནི་ཨ་འཛོམས་དགོན་གྱི་བླ་མ་རིན་ཆེན་གླིང་བ་ཡིན། ཁོང་གིས་ཐོག་མར་དགོན་པ་འདི་དང་ཐག་ཉེ་སའི་སེར་ཐོ་མ་བྱ་བའི་རི་སེར་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་རྒྱབ་རིར་བརྟེན་ནས་དེའི་ལུང་མདའ་ནས་སེར་མདའ་བྱ་བའི་ས་ཞིག་ཡོད་པར་སེར་མདའ་དགོན་པ་བཏབ་པ་ལ་གྲྭ་བ་བདུན་ཙམ་ལས་མེད། ཕྱག་བཏབ་པའི་དུས་ཕལ་ཆེར་བོད་རབ་བྱུང་བཅོ་ལྔ་བའི་སྟོད་ཙམ་སྟེ་དུས་རབས་བཅུ་དགུ་བའི་དུས་མཇུག་ཙམ་ཡིན། འདུ་ཁང་ཀ་མིག་བཅུ་གཉིས་ཅན་ཞིག་བཞེངས་པའི་ནང་དུ་གཙོ་སྐུ་གུ་རུ་རིན་པོ་ཆེ་གཙོ་འཁོར་གསུམ་དང་། གཞན་གནས་བརྟན་ཅུ་དྲུགཐུབ་པའི་གསེར་སྐུ་ཆེ་ཆུང་གཉིས། འབུམ་ཚར་གཅིག་དང་མཆོད་རྟེན་གཅིག་བཞེངས། ང་བརྒྱད་ལོའི་ཟིང་ཆའི་སྐབས་སུ་བླ་གྲྭ་རྣམས་སྟག་ཕུ་དགོན་པར་བྲོས་བྱོལ་དུ་ཕེབས་ཤུལ་ནས་དགོན་པ་རྟེན་དང་བཅས་པ་འཇིག

དང་ཐོག་སྤྲུལ་སྐུ་ཨ་སངས་སམ་ཡོངས་གྲགས་སུ་གླིང་མདའ་སྤྲུལ་སྐུ་ཟེར་བ་དེ་དགོན་བདག་ཡིན་ལ། ད་སྐབས་ཡང་སྲིད་བཙལ་མེད་པས་དགོན་པ་འདིའི་གྲྭ་བ་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོས་བླ་མ་བྱེད། དགེ་བསྐོས་དང་དབུ་མཛད་གཅིག་རེ་ལ་འགན་ཡུན་ལོ་གསུམ་རེ། སྤྱི་གཉིས་ལ་འགན་ཡུན་ལོ་གཉིས། དེ་ཐམས་ཅད་བདག་གཉེར་ཚོ་ཆུང་གིས་ཐག་གཅོད་དགོས། བདག་གཉེར་ཚོ་ཆུང་གི་གཙོ་འཛིན་ནི་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོ་དང་གཙོ་འཛིན་གཞོན་པ་གནས་སྐྱབས་ཡིན། སྐབས་བཅུ་གཅིག་པའི་ཚང་འཛོམས་གྲོས་ཚོགས་ཐེངས་གསུམ་པའི་རྗེས་སུ་ཡང་དག་པའི་ཆོས་ལུགས་སྲིད་ཇུས་ལག་ཏུ་བསྟར་བས། གཅིག་དགུ་གྱ་གསུམ་ལོ་ད་ལྟའི་དགོན་པའི་གནས་འདིར་སྤོར་ནས་སླར་ཡང་དགོན་པ་བཏབ་ཅིང་དགོན་པའི་མིང་ལ་ཨོ་རྒྱན་ཆོས་འཁོར་གླིང་ཞེས་སྔར་ལྟར་དང་བསྡུས་མིང་དུ་ཉག་རོང་གི་གླིང་མདའ་ནས་ཆད་ཡོང་བའི་གླིང་མདའ་ཚོ་བའི་གྲོང་དུ་ཆགས་པས་ཚོ་བའི་མིང་དགོན་པ་ལ་ཐོགས་ནས་གླིང་མདའ་དགོན་ཞེས་[page 132] ཟེར། ད་སྐབས་ཡང་སྔར་ལྟར་འདུ་ཁང་ཀ་མིག་བཅུ་གཉིས་ཅན་ཞིག་བཞེངས་ཡོད་པ་ལ་གཙོ་སྐུ་མཁན་སློབ་ཆོས་གསུམ་དང་མཐར་སྤྱན་རས་གཟིགས་དང་རྗེ་བཙུན་སྒྲོལ་མ། བཀའ་འགྱུར་སྡེ་དགེ་པར་མ་ཚར་གཅིག་དང་གཙང་གི་གློག་པར་མ་ཚར་གཅིག བསྟན་འགྱུར་ཞོལ་པར་མ་ཚར་གཅིག་བཅས་བཞུགས། གྲྭ་བ་ཉེར་གཉིས་ཡོད། དགོན་པ་འདི་དང་པོ་ནས་ཀཿཐོག་དགོན་པའི་དགོན་ལག་ཡིན་པས་ལོ་རེར་ཀཿ་ཐོག་ལ་གྲྭ་བ་འགའ་རེ་མངགས་ནས་ལོ་གསུམ་རེའི་སློབ་གཉེར་བྱེད་དགོས། དཔལ་འབྱོར་ཕྱོགས་ནས་དགོན་པ་ལ་ཞིང་ཕྱུགས་དང་ཐེབས་རྩ་ཅི་ཡང་མེད་ལ་གྲྭ་བའི་འཚོ་བ་རང་ཁྱིམ་ལ་བརྟེན་དགོས། ཞེས་གཅིག་དགུ་གོ་བཞི་ལོའི་ཟླ་བརྒྱད་པའི་ཚེས་བཅུ་གཉིས་ཉིན་དགོན་པ་དེར་དངོས་བཅར་གྱིས་དགོན་པའི་གྲྭ་བ་འཆི་མེད་རིག་འཛིན་ཟེར་བ་དགུང་ལོ་རེ་བརྒྱད་ཡིན་པ་ལ་བཀའ་འདྲི་ཞུས་པའི་ཟིན་བྲིས་གཞི་བྱས་ཏེ་ཕྱི་ལོའི་ཟླ་གསུམ་པ་ལ་མདོ་སྨད་ཁྲི་ཀའི་སྐྱེ་མིང་བ་ཚེ་རིང་ཐར་གྱིས་པེ་ཅིན་ནས་སྦྱར་བ་དགེའོ།།

འབོལ་ཆེན་དགོན་པའི་ལོ་རྒྱུས།

འབོལ་ཆེན་འགོན་ནམ་འབོལ་ཆེན་བཀྲ་ཤིས་ཆོས་གླིང་ཟེར་བའི་གསང་སྔགས་ཪྙིང་མ་བའི་དགོན་པ་འདི་ནི། ཁམས་དཀར་མཛེས་རྫོང་གི་སྟོང་འཁོར་རྙི་ཁོག་གི་ཪྙི་ཆུའི་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་ཟིལ་ཁོག་ཟེར་བའི་ལུང་བའི་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་གསེར་རྫོང་རི་རྐེད་དུ་ཆགས། དགོན་པ་འདིའི་ལོ་རྒྱུས་སྐོར་ལ་ཡིག་ཪྙིང་སོགས་ཅི་ཡང་མ་ཪྙེད་མོད། ངག་རྒྱུན་ལྟར་ན། རྒྱལ་དབང་ལྔ་བ་ཆེན་པོའི་དུས་སུ་ཪྙི་ཆུའི་ཕ་རོལ་གྱི་གཞི་ཆེན་ལུང་བའི་ནང་གི་འབོལ་ཆེན་ཟེར་བའི་ལུང་ཆུང་ཞིག་གི་ནང་དུ་གསང་སྔགས་ཪྙིང་མ་བའི་བླ་མ་ཤེས་རབ་བློ་ལྡན་ཟེར་བ་ཞིག་གིས་ལོ་མང་པོར་ཉམས་ལེན་མཛད་ནས་བཞུགས་པའི་རི་ཁྲིད་དེ་རྒྱ་བསྐྱེད་ནས་དགོན་པ་ཞིག་ཏུ་བསྒྱུར་པ་ལ་འབོལ་ཆེན་དགོན་ཟེར། ཁོང་དང་ཁོང་གི་ཚ་བོ་པད་མ་བསྟན་འཛིན་གཉིས་ཀྱིས་རི་ཁྲོད་དེ་རྒྱ་བསྐྱེད་ནས་དགོན་པ་ཞིག་ཏུ་བསྒྱུར་པ་ལ་འབོལ་དགོན་ཟེར། སྐབས་དེར་རྫོགས་ཆེན་པད་མ་རིག་འཛིན་གྱིས་རྒྱལ་དབང་ལྔ་བའི་བཀའ་ལྟར་ཁམས་ཕྱོགས་སུ་གསང་སྔགས་ཪྙིང་མ་བའི་བསྟན་པ་སྤེལ་དུ་ཕེབས་ནས་རྫོགས་ཆེན་དགོན་ཕྱག་བཏབ་པ་ན། འབོལ་ཆེན་ཤེས་རབ་བློ་ལྡན་ཞལ་མཇལ་དུ་ཕྱིན་པ་དང་དེ་ནས་བཟུང་འབོལ་ཆེན་དགོན་པ་དེ་རྫོགས་ཆེན་དགོན་ པའི་དགོན་ལག་ཏུ་གྱུར་པ་དང་རྫོགས་ཆེན་རིན་པོ་ཆེས་དེ་ལ་གཟིགས་སྐྱོང་གནང་བར་ཞལ་བཞེས་ཟེར། དེ་མ་ཟད་འབོལ་ཆེན་ཤེས་རབ་བློ་ལྡན་རྫོགས་ཆེན་པད་མ་རིག་འཛིན་གྱི་ཞལ་མཇལ་བར་ཕེབས་པའི་ལམ་ནས་སྔ་གཞུག་ལྟར་མཇལ་དར་དཀར་པོ། སེར་བོ། སྔོན་པོ་གསུམ་ཐོབ་པ་རིམ་བཞིན་ཕུལ་བས་ཐུགས་དགྱེས་ནས་དེ་རིགས་གསུམ་[page 133] མགོན་པོའི་བླ་དར་ཡིན་པས་རིགས་གསུམ་མགོན་པོའི་ཆོས་བརྒྱུད་འཛིན་མཁན་རྒྱུན་མི་ཆད་པའི་རྟེན་འབྲེལ་ཡིན་པར་གསུངས་སྐད། དེ་གཉིས་ཀྱི་རྗེས་སྐྱོང་བ་བསྟན་འཛིན་དར་རྒྱས་ཟེར་བ་ཞིག་གིས་ལུང་བསྟན་ཞིག་ལ་བསྟེན་ནས་ད་ལྟའི་ཟིལ་ལུང་བའི་ཆགས་གནས་འདི་ལ་སྤོར་བས་ཟིལ་དགོན་ཡང་ཟེར། འདིར་སྤོར་པའི་ས་རིན་དུ་འབོལ་ཆེན་བླ་བྲ ང་གིས་ས་འདིའི་མངའ་བདག་སྟོང་འཁོར་དཔོན་ཚང་ལ་ལོ་གཉིས་གསུམ་རེ་ནས་རྟ་རེ་སྤྲོད་དགོས། བསྟན་འཛིན་དར་རྒྱས་ཀྱིས་ཚོགས་ཆེན་འདུ་ཁང་དང་ནང་དུ་ཐང་སྐུ་སྟེང་འོག་བཀང་བ་ཞིག་བཞེངས་པ་དང་། འདུ་ཁང་སྟེང་གི་ལྷ་ཁང་གཅིག་གི་ནང་འབོལ་ཆེན་ཤེས་རབ་བློ་ལྡན་གྱི་སྐུ་གདུང་དང་། གུ་རུ་རིན་པོ་ཆེའི་ས་སྐུ་གྲུ་ལྔ་ཅན་ཞིག་དང་། བཀའ་འགྱུར་གསེར་བྲིས་མ་ཚར་གཅིག་དང་། པད་མ་བསྟན་འཛིན་གྱི་སྐུ་གདུང་། གུ་རུའི་གསེར་སྐུ་བཅས་བཞེངས་པ་མ་ཟད། སྡེ་དགེའི་རྫོགས་ཆེན་དགོན་ལའང་ལོ་གཉིས་གསུམ་རེ་ནས་རྟ་དྲེལ་དང་རྒྱུ་ནོར་གང་རུང་འབུལ་བའི་སྲོལ་ཡོད། ཁོའི་རིང་ལ་འབོལ་ཆེན་དགོན་འདི་དར་རྒྱས་ཆེ་བས་མཚན་ལའང་ཪྙི་བླ་བསྟན་འཛིན་དར་རྒྱས་ཐོགས། དེའི་རྗེས་སུ་དགོན་པ་འདིར་སྤྲུལ་སྐུ་ངོས་འཛིན་རྒྱུའི་འགོ་ཚུགས་ཏེ་ཁོང་གི་ཡང་སྲིད་འཇིགས་མེད་དཔའ་བོ་རྗེ་ཟེར་བ་སྐབས་ཐོག་གི་རྫོགས་ཆེན་སྤྲུལ་སྐུས་ཐུགས་ཐག་བཅད་ཟེར། སྤྲུལ་སྐུ་འདི་བྲག་དམར་རྩེ་ལུ་རྒོད་ཚང་གི་སྤྲུལ་སྐུ་སྣ་ཚོགས་རང་གྲོལ་དང་མཉམ་དུ་ལྷ་ལྡན་དང་ཚ་རི་ལ་གནས་མཇལ་དུ་ཕེབས་རྗེས་དཀར་མཛེས་ཟླ་ཐང་མའི་ཚ་ཚ་ཞང་གི་འབུམ་ཐང་དགོན་དང་གསེར་རྟ་རྫོང་ཡར་ལུང་ཞང་གི་སྐྱིད་ལྷུང་དགོན་གཉིས་བཏབ་པ་འབོལ་ཆེན་དགོན་གྱི་དགོན་ལག་དུ་གྱུར་པ་ལ་འབོལ་ཆེན་དགོན་ཁག་གསུམ་ཟེར། སྐབས་དེར་འབོལ་ཆེན་དགོན་དར་ཆེ་བས་གྲྭ་བ་སུམ་བརྒྱ་ལྷག་ཡོད། འཇིག་མེད་དཔའ་བོ་རྡོ་རྗེ་ལའང་ཡོངས་གྲགས་སུ་འབོལ་ཆེན་སྐྱབས་མགོན་ནམ་སྐྱ་ཆེན་ཚང་ཟེར། དེའི་ཡང་སྲིད་རྡོ་ཁོག་སྐྱེས་མཆོག་ཚང་དུ་འཁྲུངས། དེས་དགོན་པ་འདིར་སངས་རྒྱས་མཉམ་སྦྱོར་གྱི་སྒྲུབ་མཆོད་དང་བཤད་གྲྭ་བཙུགས། སྐྱབས་འགྲོའི་འགྲེལ་བ་ལྡེབ་དྲུག་ཅུ་ལྷག་ཅན་ཞིག་དང་བཅས་པ་བརྩམས། དགུང་ལོ་བཞི་བཅུའི་ནང་གྲོངས། ཡོངས་གྲགས་སུ་འབོལ་ཆེན་སྐྱེས་མཆོག་སྤྲུལ་སྐུ་ཟེར། དེར་ཡང་སྲིད་གཉིས་ཏེ་སྐྱེས་མཆོག་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོ་དང་ཐུབ་བསྟན་ཤེས་རབ་འོད་ཟེར་རོ། སྔ་མ་སྐྱིད་ལྷུང་དགོན་ནས་ཁྲི་སར་བཀོད། མཆོད་རྟེན་ཆེན་པོ་ཞིག་བཞེངས་ཤིང་ཚེས་བཅུ་བཞག་གཅིག་དགུ་ང་བརྒྱད་ལོ་གསེར་རྟ་ཁྲིམས་ཁང་དུ་འདས། ཕྱི་མས་འབོལ་ཆེན་ནས་དབྱར་གནས་བཙུགས། ཁང་བརྩེགས་མཆོད་རྟེན་དང་། འདུ་ཁང་སྟེང་ཞི་ཁྲོའི་ལྷ་གྲངས་ཡོངས་རྫོགས། གུ་རུ་གཙོ་འཁོར། གསེར་ཁང་བཅས་བཞེངས། དགོན་པ་མང་པོ་དང་། མཚོ་སྔོན་པོ། མགོ་ལོག རྨ་སྟོད་སོགས་སུ་དབང་ལུང་ཁྲིད་གསུམ་དང་དགེ་ཚུལ་སློང་གི་སྡོམ་པ་མང་པོ་གནང་པས་སྙན་གྲགས་ཆེ། ང་བརྒྱད་ལོ་གྲ་ལག་དགོན་ལ་ཕེབས་པའི་ལམ་དུ་འཛིན་བཟུང་བྱས་ནས་གྲོངས། ཁོང་གཉིས་ཞལ་[page 134] བཞུགས་དུས་འབོན་ཆེན་དགོན་ཁག་གསུམ་ག་ལ་ཕེབས་སྐྱོད་དང་གཟིགས་སྐྱོང་གནང་ཞིང་གསུམ་གས་བསྟན་པའི་བདག་པོར་ཁས་ལེན།

དམངས་བཅོས་ཡར་སྔོན་དུ་འདུ་ཁང་ཆེ་ཆུང་གཉིས་ཏེ་ཆེ་བར་ཀ་བ་བརྒྱད་ཅུ་དང་ཆུང་བ་ལ་བཅུ་གཉིས། ཆུང་བ་དེར་བཀའ་འགྱུར་དང་འཕགས་པ་བརྒྱད་སྟོང་བ་གསེར་བྲིས་མ་གཅིག་རེ་དང་། ཆེ་ཆུང་གཉིས་ཀར་བྱམས་པའི་གསེར་སྐུ་ལི་མ་གྲུ་གང་མ་གཅིག་དང་མཐོ་གང་མ་གཅིག སྒྲོལ་མའི་གསེར་སྐུ་ལི་མ་གཅིག གསེར་གྱི་བཀའ་གདམས་མཆོད་རྟེན་མཐོ་གང་མ་གཅིག ཇོ་བོ་དང་གྲུབ་ཐོབ་སྦར་版་བ་འཇམ་པའི་དབྱངས་ཀྱི་གསེར་སྐུ་ཆུང་ཆུང་རེ ཙན་དན་ཇོ་བོ་གཅིག སྐུ་གདུང་མཆོད་རྟེན་འབྲིང་ཙམ་ཞིག ཞི་ཁྲོ་དམ་པ་རིགས་བརྒྱའི་སྐུ་ཆ་ཚང་བརྒྱ་ལྷག་བཅས་དང བླ་བྲང་ན་གུ་རུ་གཙོ་འཁོར་གསུམ་གྱི་གསེར་སྐུ་ལི་མ་གྲུ་དོ་ཅན གནས་བརྟན་བཅུ་དྲུག་གི་གསེར་སྐུ་མཐོ་གང་ཙམ་རེ་བཅས་ཁྱོན་སྡོམ་གསེར་སྐུ་བརྒྱ་ལྷག་ཙམ་དང་དཔེ་ཆ་ཧ་ཅང་མང་པོ་བཞུགས་དགོན་པ་འདིའི་ཆོས་སྐྱོང་ནི་དཔན་ལྡན་ལྷ་མོ་དང་རྫོགས་ཆེན་གྱི་གྲི་བཙན་ཡིན། དགོན་པའི་ལྷ་སྡེ་ནི་གསེར་རྟ་དང་སྟོང་སྐོར་ཪྙི་ཁོག་གཉིས་ཀར་མཆོད་ཡོན་གྱི་འབྲེལ་བ་ཙམ་ཡོད་པ་དང་། བྱེ་བྲག་དུ་བིལ་རེ་བ་ཟེར་བའི་འབྲོག་སྡེ་ཆུང་ཆུང་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ཡིན།

ལས་སྣེ་སྐོར་ལ་སྤྲུལ་སྐུས་ཁྲི་བའི་འགན་བཞེས་རྒྱུ་དང་སྐུ་ན་ཆུང་ན་གཞན་གྱིས་ཚབ་བྱས་ཆོག དགེ་བསྐོས་ཆེ་ཆུང་གཉིས་ལ་འགན་ཡུན་ལོ་གསུམ། དབུ་མཛད་གཅིག་ལ་འགན་ཡུན་ངེས་མེད། མཆོད་དཔོན་ཆེ་ཆུང་གཉིས་ལ་འགན་ཡུན་ལོ་གསུམ། དམངས་བཅོས་སྔོན་ལ་ལས་སྣེ་དེ་ཐམས་ཅད་དགོན་བདག་བླའམ་འབོལ་ཆེན་སྤྲུལ་སྐུས་ཐག་གཅོད་རྒྱུ་དང་། ད་སྐབས་དགོན་པ་བདག་གཉེར་ཚོ་ཆུང་གིས་ཐག་གཅོད། བདག་གཉེར་ཚོ་ཆུང་གི་གཙོ་འཛིན་ཐུབ་བསྟན་དཔལ་བཟང་དང་གཙོ་འཛིན་གཞོན་པ་དགེ་ལེགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས། སྔ་མ་དགུང་ལོ་ཞེ་དགུ་དང་ཕྱི་མ་ང་ལྔའོ། དགོན་པའི་དུས་མཆོད་ནི་ཚེས་བཅུ་དང་སྒྲུབ་མཆོད། རབ་གནས། དབྱར་གནས། བསྙུང་གནས། བསངས་མཆོད་བཅས་ཪྙིང་མ་བ་ཀུན་དང་མཐུན། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་གཏན་དུ་འཁྲེལ་བའི་གྲྭ་བའི་གྲངས་ཀ་བཞི་བཅུ་དང་ད་ཡོད་སུམ་ཅུ་སོ་ལྔ་ཡིན།

དགོན་པའི་དཔལ་འབྱོར་སྐོར་ལ། དམངས་བཅོས་སྔོན་ལ་དགོན་པའི་སྤྱི་ཞིང་མུ་ལྔ་བཅུ་ཡོད་པ་དགོན་པའི་སྒྲུབ་མཆོད་དང་ཚེས་བཅུ་ལ་སོགས་པའི་དུས་མཆོད་ཀྱི་སྤྱི་བ་རྣམས་ཀྱིས་མི་གླས་ནས་བཏབ་སྟེ་འཕེལ་ཏོག་དེ་དགོན་པའི་དུས་མཆོད་རྣམས་ལ་གྲོན་པའི་སྲོལ་ཆགས་ཡོད། ད་སྐབས་ས་ཞིང་དང་ཕྱུགས་ཟོག་ཅི་ཡང་མེད། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་སྒོར་མོ་ཆིག་ཁྲི་ཉིས་སྟོང་བདུན་བརྒྱ་དང་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེས་སུམ་བརྒྱ་གནང་། གྲྭ་བ་རྣམས་ཀྱི་འཚོ་བ་རང་ཁྱིམ་ལ་བརྟེན་དགོས་པ་ལས་དགོན་པ་གཞུང་ནས་[page 135] ཕོག་སྤྲོད་རྒྱུ་མེད། ཞེས་སྤྱི་ལོ་གཅིག་དགུ་གོ་བཞི་ལོའི་ཟླ་བདུན་པའི་ཚེས་སོ་གཅིག་ལ་འབོལ་ཆེན་དགོན་ནས་ཐུབ་བསྟན་དཔལ་བཟང་དང་ ཐུབ་བསྟན་རྡོ་རྗེ་གཉིས་ལ་བཀའ་འདྲི་ཞུས་པའི་ཟིན་བྲིས་དང་ཐུབ་བསྟན་རྗེས་བྲིས་པའི་འབོལ་ཆེན་དགོན་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཤོག་ལྡེབ་བཅུ་དྲུག་ཅན་དེ་གཉིས་སྡེབ་ནས་ཕྱི་ལོའི་ཟླ་གསུམ་པར་མདོ་སྨད་ཁྲི་ཀའི་སྐྱེ་མིང་བ་ཚེ་རིང་ཐར་གྱིས་སྦྱར་བ་དགེའོ།།

གུར་ལུང་དགོན་པའི་ལོ་རྒྱུས།
དང་པོ། དགོན་པའི་སྔོན་བྱུང་གི་ལོ་རྒྱུས་སྐོར།

དེ་ཡང་གུར་ལུང་དགོན་པའམ་མཚན་གཞན་གསང་སྔགས་བསྟན་རྒྱས་གླིང་(སྔ་དུས་སོག་དགོན་པ་ཞེས་བརྗོད་སྲོལ་ཡང་འདུག་)ཞེས་པ་འདི་ནི་སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་དཀར་མཛེས་རྫོང་གི་ནུབ་ཕྱོགས་གསེར་མཁར་ཞང་གི་ཉེ་འཁོར་དུ་ཆགས་ཡོད། དགོན་པ་འདི་ནི་བོད་རབ་བྱུང་དགུ་བའི་མེ་མེ་འབྲུག་སྤྱི་ལོ་༡༥༥༦ལ་རྗེ་ནོར་བུ་སྐུ་ཕྲེང་དང་པོ་བསྟན་པའི་ཉི་མས་ཕྱག་བཏབ་གནང་བའི་གྲུབ་མཐའ་སྔ་འགྱུར་ཪྙིང་མ་བའི་དགོན་པ་ཞིག་ཡིན། དགོན་པའི་མིང་ལ་གུར་ལུང་དགོན་ཞེས་མཚན་ཐོགས་དོན་ནི། གནས་འདིར་དབྱར་དུས་སུ་གུར་ཀུམ་གྱི་མེ་ཏོག་ཤིན་ཏུ་བཀྲ་བས་ལུང་བའི་མིང་ལ་གུར་ལུང་ནང་ཟེར་བ་དགོན་པའི་མིང་ལ་ཐོགས་ཏེ་གུར་ལུང་དགོན་ཞེས་མིང་ཆགས། དགོན་པ་འདི་ནི་ཀ ཐོག་དགོན་པའི་དགོན་ལག་ཞིག་ཡིན། སྤྱིར་ཀ ཐོག་དགོན་པ་ལ་བླ་རབས་དང་། མཁན་རབས། དྲུང་རབས་སོགས་མང་དུ་བྱོན་པ་ལས་དེ་དག་གི་ནང་ནས་ཆེས་ཁྱད་དུ་འཕགས་པ་དམ་གཙང་བྱམས་གསུམ་ཞེས་བྱུང་བ་ལས། བྱམས་པ་འརྗམ་གྱི་སློབ་མདརྗ་འོད་ཡེ་ཤེས་འརྗམ་བྱ་བ་བྱུང་། དེ་ལ་སློབ་མ་མང་དུ་ཡོད་པ་ལས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་བ་བསྟན་པའི་ཉི་མ་ཞེས་པ་བྱོན། ཉིན་ཞིག་བླ་མས་ཞལ་ནས། བསྟན་པའི་ཉི་མ་ཁྱེད་འདི་ནས་ཉི་མ་བྱང་ཤར་གྱི་མཚམས་སུ་ཆེས་མཆོག་རོལ་བའི་གནས་ཀྱི་ཉེ་ཁོར་གུར་ཀུམ་ལུང་ཞེས་པ་ས་དཔྱད་དུ་མ་དང་ལྡན་པ་ལ་སྒྲུབ་པའི་རྒྱལ་མཚན་བཙུགས་ན་བསྟན་པ་དར་རྒྱས་སུ་འབྱུང་ཞེས་པར་ལུང་བསྟན། དེ་ནས་རབ་བྱུང་དགུ་བའི་མེ་འབྲུག་ལོར་བསྟན་པའི་ཉི་མའི་བླ་མའི་གསུང་བཞིན་ཧོར་ཡུལ་སྟོད་སྨད་ཀུན་ལ་བཙལ་བས། ཉིན་ཞིག་བེ་རི་གསེར་མཁར་དུ་བྱོན་ནས་སྐྱེ་བོ་ཞིག་ལ་གུར་ལུང་ཞེས་པ་གར་ཡོད་དྲིས་པས། དེས་གུར་ལུང་ཞེས་པ་མི་ཤེས་གུར་ལུང་ནང་ཞེས་པ་ལུང་པ་ཡ་གི་ཟེར་ཞེས་བཤད། འོ་ན་ཁྱོད་ཀྱི་མིང་ལ་ཅི་ཟེར་ཞེས་དྲིས་བས། ངའི་མིང་ལ་བསྟན་པ་དར་རྒྱས་ཟེར་ཞེས་པས་མིང་ལེགས་པས་རྟེན་འབྲེལ་ཤིན་ཏུ་བཟང་སྙམ། ཡུལ་འདི་ལ་གནས་ཇི་སྐད་བྱ་བ་[page 136] ཡོད་ཅེས་དྲིས་པར། སྐྱེ་བོ་དེའི་ཡ་གི་གནས་འདི་ལ་ཏྲེ་ཤོད་པད་མ་བརྩེགས་པའི་གནས་བཀའ་སྲུང་ལྷ་མོ་ཕུག་ཟེར། ཁྱོད་རང་གནས་མཇལ་བ་ཡིན་ནམ་ཞེས་གསོལ་བས། གནས་མཇལ་ཡང་ཡིན་འདི་ལ་དོན་ཞིག་ཡོད་གསུངས་ཏེ་ཐུགས་ལ་བླ་མས་གསུངས་པའི་གནས་དེ་ས་འདི་ལས་གཞན་དུ་བཙལ་མི་དགོས་པར་འདུག་དགོངས། དེ་ནས་ཡུལ་དེའི་ས་སྐྱོང་ཆིན་པོ་བེ་རི་དཔོན་པོ་མགོན་པོ་ཚེ་རིང་ལ་ལྷ་དར་མཇལ་རྟེན་བཅས་ཕུལ་ཏེ་གུར་ལུང་ནང་དུ་དགོན་པ་ཞིག་འདེབསཔར་ས་བསླང་བར། བེ་རི་དཔོན་པོ་བླ་མ་ལ་ཤིན་ཏུ་དད་དེ་དགོན་པ་འདེབས་པའི་ས་ཕུལ་བ་དང་བླ་མ་ཉིད་ཁོང་གི་མཆོད་གནས་སུ་གྱུར།

དེ་ནས་བེ་རི་དཔོན་པོ་དང་གྲོང་སྡེ་རྣམས་ཀྱིས་སྦྱིན་བདག་བྱས་ཏེ། བོད་རབ་བྱུང་དགུ་བའི་མེ་འབྲུག་སྤྱི་ལོ་༡༥༥༦ལོའི་ཟླ་གསུམ་པའི་ནང་གུར་ལུང་ནང་དུ་དམ་ཅན་བྲག་ཞེས་པའི་འོག མཁའ་འགྲོའི་བྲོ་རལ་ཞེས་པར་གཙུག་ལག་ཁང་རྟེན་དང་བརྟེན་པ་བཅས་གསར་བཞེངས་མཛད། དེང་ཐོག་གཞི་རྒྱ་ཆེན་པོ་མེད། དེ་ནས་བླ་མ་ཉིད་ཀ ཐོག་ལ་ཕེབས་ནས་ནང་རྟེན་བྱིན་ཅན་འགའ་གདན་དྲངས་ཏེ་ཀ ཐོག་བླ་མ་རྣམས་དགོན་པར་ཞུས་ནས་རབ་གནས་མཛད་སྐབས་ངོ་མཚར་བའི་ལྟས་མང་དུ་བྱུང་། དེ་ནས་དགོན་པའི་འདོན་ཆོས་དང་ཕྱག་ལེན་སོགས་ཀྱི་རིམ་པ་རྣམས་ལེགས་པར་བཙུགས་ཏེ་སློབ་མ་ཡང་སུམ་བཅུ་ལྷག་བྱུང་། སྒྲུབ་གྲྭའི་མཁན་པོ་ལ་བླ་མ་བསོད་ནམས་བྱ་བ་བསྐོས། སློབ་མའི་ཚོགས་ལ་འཆད་ཉན་དང་ཚོགས་ཆོས་སོགས་མང་དུ་གསུངས་ཏེ་ཡུན་རིང་བཞུགྶ། དེ་ནས་ཉིན་ཞིག་བླ་མས་ངའི་ཕྱག་ཕྲེང་དང་དརྗ་ཞྭ་ཕྱག་དྲིལ་རྣམས་ལོ་གསུམ་གྱི་རྗེས་ནས་སྡེ་དགེ་འཁོར་ལོ་མདོ་ནས་ཆོས་རྒྱལ་ཟེར་བ་ཞིག་འོང་བས་དེ་ལ་སྤྲོད་གསུངས། དེ་ནས་སློབ་མ་རྣམས་ལ་མི་རྟག་པའི་ཆོས་དང་། སེམས་ཅན་ལ་བདེ་སྐྱིད་འབྱུང་བའི་སྨོན་ལམ་གནང་བཞིན་ཕྱག་གཉིས་ཐལ་མོ་སྦྱར་ཞལ་ལྷོ་ནུབ་ལ་གཟིགས་ཏེ། དགུང་ལོ་བརྒྱད་ཅུ་གྱ་གསུམ་པ་ལ་དགོངས་པ་རྫོགས་སོ། །ཕྱིས་སུ་ དགོན་པ་འདི་འབའ་ཕུག་ཆོས་པ་རྒྱ་མཚོས་བོད་རབ་བྱུང་བཅུ་གསུམ་པའི་ཆུ་ཁྱི་སྤྱི་ལོ་༡༨༠༢ལ་དགོན་པ་འདི་གུར་ལུང་ལས་གནས་སྤོར་ཏེ་བེ་རི་གསེར་མཁར་ཞང་གི་མཐའ་བེ་རི་དཔོན་པའི་ཕོ་བྲང་གི་མདུན་དུ་སྤོར་ཏེ་ད་ལྟའི་བར་དུ་གནས་ཡོད།

གཉིས་པ། དགོན་པའི་བདག་གཉེར་དང་ལས་སྣེའི་སྐོར།

དགོན་པ་འདི་ལ་སྤྲུལ་སྐུ་གཉིས་ཡོད་པས་སྤྱིར་དགོན་བདག་ནི་ཁོང་རྣམ་གཉིས་ཡིན། དེ་ནི་ནོར་རྗ་སྤྲུལ་སྐུ་རིམ་བྱོན་དང་འབའ་ཕུག་སྤྲུལ་སྐུ་རིམ་བྱོན་གཉིས་ཡིན། ཆོས་ལུགས་ཐད་དགོན་པ་འདིར་[page 137] མཁན་པོ་བསྐོ་བའི་ལུགས་སྲོལ་ཡོད། དེ་ནི་གྲྭ་བ་རྣམས་ཀ ཐོག་དང་རྫོགས་ཆེན་གང་རུང་ལ་ཕེབས་ནས་ལོ་ངོ་བཞི་ལྔ་ཙམ་ལ་ནང་བསྟན་གྱི་གཞུང་ལ་སྦྱངས་པ་བྱེད་པ་དང་ཆབས་ཅིག་དབང་ལུང་མན་ངག་ཁྲིད་སོགས་ཀྱི་བཀའ་ཆོས་མང་དུ་གསན་མཐར་ཕྱིར་རང་དགོན་དུ་ཕེབས། དེ་ནས་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆེ་ཆུང་ལ་བལྟས་ནས་མཁན་པོར་བསྐོ་བ་ཡིན། མཁན་པོ་གཅིག་གི་ལོ་ངོ་བཞི་ལ་མཁན་པོའི་འགན་འཁུར་དགོས། དེ་ནས་མཁན་པོ་གསར་བ་བསྐོས་ཏེ་འགན་འཁུར་དེ་ལ་སྤྲོད་པ་ཡིན། མཁན་པོའི་ལས་འགན་གཙོ་བོ་ནི་དགོན་པའི་འཆད་ཉན་དང་། དབང་བསྐུར། སྒྲུབ་མཆོད་སོགས་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་ལས་དོན་རྣམས་སྒྲུབ་པ་ཡིན། དགེ་སྐོས་གཅིག་ཡོད་པ་ལོ་རེ་ལ་བརྗེ་རེས་བྱེད་པ་ཡིན། དགེ་སྐོས་ཀྱིས་གཙོ་བོ་དགོན་པའི་སྒྲིག་ལམ་སྐོར་ལ་དོ་དམ་བྱེད་པ་ཡིན། དགོན་པའི་ཆོས་སྲིད་ཀྱི་ལས་དོན་གལ་ཆེ་བ་རྣམས་ཐག་གཅོད་དགོས་ཚེ་སྤྲུལ་སྐུ་དང་། མཁན་པོ། མཁན་ཟུར། དགེ་སྐོས་བཅས་འཚོགས་ནས་ཐག་གཅོད་བྱེད་པ་ཡིན།

གསུམ་པ། དགོན་པའི་སྔོན་གྱི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་སྟེན་དང་མཆོད་རྫས་ཀྱི་སྐོར།

སྐུའི་སྐོར་ལ་རྒྱུ་གསེར་ཟངས་ལས་གྲུབ་པའི་དམ་ཚིག་རྡོ་རྗེའི་སྐུ་ཁང་བརྩེགས་གཅིག་ཅན། སྒྲོལ་མ་བྱི་དྲོད་མ་ཁྲུ་གང་བ། རྒྱུ་སྨན་འདམ་ལས་གྲུབ་པའི་ཐུབ་པ་རྡོར་གདན་མ། གུ་རུ་འཇའ་ཟུག་མ། མཁན་སློབ་ཆོས་གསུམ། རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་ཡང་སྲས་གསུམ་བཅས་མི་ཚད་རེ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ། ཇོ་བོ། སྤྱན་རས་གཟིགས། ཚེ་དཔག་མེད་བཅས་ཁང་བརྩེགས་གཅིག་ཙམ་ཡོད། རྗེ་བཙུན་བྱམས་པའི་སྐུ་ཁང་བརྩེགས་གཉིས་ཅན། མར་མེ་མཛད། ཐུབ་པ། ཀློང་ཆེན་རབ་འབྱམས། འཇིགས་གླིང་བཅས་ཁང་བརྩེགས་གཅིག་ཙམ་ཡོད་པ། གཞན་ཡང་ལི་སྐུ་ཆེ་ཆུང་དང་སྲུང་མའི་སྐུ་སོགས་མང་དུ་ཡོད། ཐང་ཀའི་སྐོར་ལ། སྟོན་པའི་སྐྱེས་རབས་དཔག་བསམ་འཁྲི་ཤིང་། རྗེ་མི་ལའི་རྣམ་ཐར་སྐུ་ཐང་། གུ་རུའི་ཚོགས་ཞིང་། ཨ་འཇམ་རོལ་བའི་རྡོ་རྗེས་གནང་བས་ཞི་ཁྲོའི་གསེར་ཐང་འཇའ་ཟུག་མ། གུ་རུ་མེ་ཐུབ་མ། གུ་རུ་གསུང་འབྱོན་མ། གཟའི་ཐང་ཀ་མེ་འབར་མ། ཐུབ་པའི་གོས་སྐུ་ཆེན་མོ་ཉེ་སྲས་བརྒྱད་ཀྱིས་བསྐོར་བ་སོགས་ཐང་ག་ལྔ་བརྒྱ་ལྷག་བཞུགས། གསུང་རབ་སྐོར་ལ། བཀའ་འགྱུར་ཚར་གསུམ། བསྟན་འགྱུར་ཚར་གཉིས། ཀློང་ཆེན། འཇིགས་གླིང་། འཇུ་མི་ཕམ། ལོ་ཆེན་དྷརྨ་ཤྲྰི རྗེ་ཙོང་ཁ་བ། རྫོགས་ཆེན་དཔལ་རྡོར། མཁན་པོ་གཞན་དགའ། མཁན་པོ་མགོན་པོ་བཅས་ཀྱི་གསུང་འབུམ་ཆ་ཚང་། བརྒྱད་སྟོང་གསེར་བྲིས་ཚར་གཅིག་སོགས་ཡོད། ཐུགས་རྟེན་དང་མཆོད་རྫས་ཀྱི་སྐོར་ལ། ཆོས་པ་རྒྱ་མཚོའི་སྐུ་གདུང་མཆོད་རྟེན། ནོར་བུ་སྤྲུལ་སྐུ། དམ་ཚིག་རྗེའི་སྐུ་གདུང་མཆོད་རྟེན། མཆོད་རྫས་[page 138] སྐོར་ལ། རོལ་མོ་གྲ་ཧོ་ཁ་སྤྲོད། རོལ་མོ་འཛམ་གླིང་གཡས་བཞག། རྒྱ་ནག་སིལ་སྙན་འཛམ་ཡོངས་གྲགས་སོགས་སིལ་སྙན་བརྒྱ་ཕྲག་ལྷག་ཙམ་ཡོད། རྒྱུ་གསེར་དངུལ་ཟངས་རག་གིས་བཟོས་པའི་རྒྱ་གླིང་བཅུ་ལྷག། དེ་དག་ལ་གཡུ་བྱུ་རི་སྤོས་ཤེལ་སོགས་ཀྱི་ཕྲ་དང་ལྡན་པ། རྒྱུ་ཐང་དངུལ་ཟངས་ལསགྲུབ་པ་བྱུ་རུའི་ཕྲ་ལྡན་དུང་དམར་ཆ་བཅུ། དུང་དཀར་ཐོས་པ་རང་གྲོལ་གསེར་དངུལ་གཤོག་པ་ཅན་བྱུ་རུས་ཕྲ་རྒྱན་ཡོད་པ། གསེར་འབག་ཕྲ་ཅན། གདུགས་དང་རྒྱལ་མཚན། ཀ་འཕན། འཆམ་གོས་སོགས་མང་དུ་ཡོད་པའོ།།

བཞི་པ། དགོན་པའི་བཤད་སྒྲུབ་ཉམས་ལེན་གྱི་སྐོར།

དགོན་འདི་དང་ཐོག་བཏབ་དུས་སུ་བཤད་དང་སྒྲུབ་སྒྲ་ཞེས་དམིགས་བསལ་མེད་ཀྱང་དོན་ལ་གྲྭ་བ་སུམ་ཅུ་ལྷག་ཡོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་དབྱར་དུས་སུ་སློབ་གཉེར་གཙོ་བོར་བྱེད་པར་དབྱར་ཆོས་སུ་གྲགས། དེ་ཡང་བོད་ཟླ་དང་པོའི་ནང་མ་ཎི་བུམ་སྒྲུབ་ཉིན་ཉི་ཤུ་ལྷག་ཚོགས་རྒྱུ་ཡོད་པས། དེ་དུས་མཁན་པོ་ལས་ཐོག་པས་ཀུན་བཟང་བླ་མའི་སྔོན་འགྲོ་དང་། དབྱར་གནས་སྐབས་སྡོམ་གསུམ་རྣམ་ ངེས་ཀྱི་ཁྲིད་གསུངས་པ་བཅས་ལ་གྲྭ་བ་རྣམས་ཀྱིས་གཞུང་ལུགས་དེ་དག་ལ་སློབ་གཉེར་བྱེད་པ་ཡིན། དགུན་དུས་སུ་ཡི་དམ་སྒྲུབ་སྐོར་སོགས་ལ་བསྙེན་པ་བྱེད་པ་ཡིན། དགོན་པ་འདི་ནི་སྔོན་བཏབ་དུས་གྲྭ་བ་སུམ་ཅུ་ལྷག་ལས་མེད་ནའང་ཕྱིས་སུ་ཧ་ཅང་རྒྱས་པའི་དུས་སུ་གྲྭ་བ་བཞི་བརྒྱ་ལྷག་ཡོད་མྱོང་། དགོན་པའི་སྒྲུབ་མཆོད་དང་ཆོ་ག་ཕྱག་ལེན། གྲྭ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱི་ནང་གི་སྒྲིག་ཁྲིམས་བཅས་ཀཿ་ཐོག་དང་རྫོགས་ཆེན་གཉིས་ཀྱི་ལུགས་ལྟར་བཙུགས་ཡོད། ཆོས་སྐྱོང་ནི་མ་གཟའ་རྡོར་གསུམ་དང་། ཙི་དམར། ཚེ་རིང་མ། རྟ་མགྲིན། མགོན་པོ་ཚོགས་བདག་སོགས་བསྟེན།

ལྔ་པ། དགོན་པའི་མཛད་སྒོའི་སྐོར།

བོད་ཟླ་དང་པོའི་ཚེས་གཅིག་ལ་བླ་མ་རིག་འཛིན་འདུས་པའི་ཚོགས་འཁོར་རྒྱས་པ་བསྐོར། ཚེས་གཉིས་ལ་ལས་ཐོག་མཁན་པོའི་བསྙེན་གནས་གསུངས། ཚེ་ལྔའི་ཕྱི་དྲོ་ནས་རྒྱ་མཐོ་བཞག་སྟེ་སྐྱ་སེར་ཀུན་མ་ཎི་བུམ་སྒྲུབ་འཚོགས་ཏེ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་སྡུག་བསྔལ་རང་གྲོལ་གྱི་ཆོ་ག་གསུངས་པ་དང་། དཀྱིལ་འཁོར་ལ་བརྟེན་ནས་བུམ་པ་རིལ་བུ་བཅས་བསྒྲུབས་ཏེ་ཚེས་ཉེར་བརྒྱད་བར་འཚོགས་དགོས། ཚེས་ཉེར་དགུ་ནས་ཉིན་གསུམ་ལ་གནས་སྟོང་ཀར་གླིང་ཐོས་གྲོལ་འཚོགས་དགོས། བོད་ཟླ་གཉིས་པའི་ཚེས་བརྒྱད་ལ་ཀར་མའི་ན་རཀ་དོང་སྤྲུགས་དང་། སྙིང་ཐིག་དཔལ་ཆེན་འདུས་པ་གཉིས་ཀྱི་སྒྲུབ་པ་ཉིན་[page 139] བདུན་ལ་འཚོགས་པ་དང་ཚེས་བཅུ་དྲུག་ནས་སུམ་ཅུ་བར་རྒྱུན་ཇ་འཚོགས། དེ་ཡང་སྔ་དྲོ་ལ་རིམ་གྲོ་ལྟུང་བཤགས་དང་མ་ཎི། སྨོན་ལམ་སོགས་ཅི་ཡོད་འདོན། ཕྱི་དྲོ་ལ་གསོལ་ཁ་འདོན། ཟླ་གསུམ་པའི་ཚེས་དགུ་ནས་བཅོ་ལྔ་བར་གནས་སྟོང་ཀརྨ་གླིང་པའི་ཐོས་གྲོལ། ཟླ་བཞི་པའི་ཚེས་གཅིག་ནས་རྒྱ་མཐོ་བཞག་སྟེ་དཀོན་མཆོག་སྤྱི་འདུས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བུམ་སྒྲུབ་ཉིན་བདུན་ལ་འཚོགས། ཚེས་བཅུ་ནས་གུ་རུ་ཆོས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་གི་དག་སྣང་ལུགས་ཀྱི་འཆམ་ཉིན་གསུམ། ཚེས་བཅོ་ལྔ་ནས་སུམ་ཅུ་བར་རྒྱུན་ཇ་དང་། ཟླ་ལྔ་བའི་ཚེས་གསུམ་གྱི་ཕྱི་དྲོ་ནས་འབའ་ཕུག་སྐུ་ཕྲེང་གསུམ་པ་པད་མ་བདེ་ཆེན་གླིང་བས་དགོངས་གཏེར་ཐུགས་སྒྲུབ་ཀུན་འབྱུང་གི་སྨན་སྒྲུབ་ཉིན་བདུན་ལ་འཚོགས་ཏེ་ཚེས་བཅུ་ལ་སེར་སྐྱ་ཀུན་ལ་སྨན་སྒྲུབ་སྦྱིན་པ་ཡིན། ཟླ་དྲུག་པའི་ཚེས་གཅིག་ནས་གསུམ་བར་གླིང་ཁ་གཏོང་། ཚེས་སུམ་ཅུ་ནས་དགག་དབྱེ་ཉིན་གསུམ་ལ་འཚོགས་དགོས། ཟླ་བརྒྱད་པའི་ཚེས་བདུན་ནས་ཉིན་བཞི་ལ་གླིང་ཁ་གཏོང་། དེ་དུས་དྲི་མེད་ཀུན་ལྡན་སོགས་སྔོན་བྱོན་དམ་པ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་ཐར་འཁྲབ་དགོས། ཟླ་དགུ་པའི་ཚེས་བདུན་ནས་ཚེས་བཅུ་བཞི་བར་ཀར་གླིང་ཐོས་གྲོལ་གྱི་གནས་སྟོང་། ཚེས་བཅུ་བདུན་ནས་ཉེར་བཞི་བར་གཏོར་སྒྲུབ། ཟླ་བཅུ་བའི་ནང་ཉིན་བདུན་ལ་རཏྣ་གླིང་པས་ཚེས་སྒྲུབ། ཟླ་བཅུ་གཅིག་པའི་ཚེས་གསུམ་ནས་ཚེས་བཅུ་བར་གནས་སྟོང་འཚོགས། ཟླ་བཅུ་གཉིས་པའི་ནང་ཕུར་བ་དང་། སེང་གདོང་གཉིས་ཀྱི་སྒྲུབ་མཆོད་འཚོགས་ཏེ་ཚེས་ཉེར་དགུ་ལ་ཟོར་འཆམ་གཏོར་རྒྱག་བཅས་བྱེད། གཞན་ཡང་ཟླ་རེ་དུས་རྒྱུན་ཚེས་བཅུ་དང་ཉེར་ལྔ་ལ་ཚོགས་མཆོད། འདས་མཆོད། བེ་རི་དཔོན་ཚང་གིས་མགོན་པོ་ཁྲི་མཆོད་གསེར་མཁར་གྲོང་བས་གནས་སྟོང་ཚོགས་མཆོད་བཅས་ཆག་མེད་འཚོགས་རྒྱུ་ཡོད།

དྲུག་པ། དམངས་གཙོ་བཅོས་བསྒྱུར་སྔ་གཞུག་གི་དགོན་པའི་གནས་ཚུལ།

དེ་ཡང་དགོན་པ་འདི་སྤྱི་ལོ་༡༥༥༦ལོར་བཏབ་པ་ནས་བཟུང་རིམ་གྱིས་ཇེ་རྒྱས་སུ་ཕྱིན་ཏེ་དགོན་པ་སྤྱིའི་གཞི་རྒྱ་ནི་གཙུག་ལག་ཁང་ཆེན་པོ་ཁང་བརྩེགས་གསུམ་ཅན་ཞིག་ཡོད་པ་དང་དེའི་ནང་དུ་གསེར་གདུང་ཁང་། སྒྲོལ་མ་ཁང་། བསམ་ལྷུན་ཁང་། མགོན་ཁང་། སྤྱིལ་བ་ཁང་། མཆོད་རྫས་ཁང་། རྒན་ཤག་ཁང་བཅས་ཡོད། གྲྭ་ཤག་བསྡོམས་༧༠ལྷག་ཡོད། ནང་རྟེན་དང་མཆོད་རྫས་སོགས་གོང་དུ་བཤད་པ་རྣམས་བཞུགས།

ཕྱིས་སུ་གཙུག་ལག་ཁང་ཆེན་པོ་མ་གཏོགས་ལྷ་ཁང་དང་ནང་རྟེན་གྲྭ་ཤག་སོགས་ཐམས་ཅད་འཇིག་ཟིན། གཙུག་ལགཁང་ནི་སྐབས་དེར་གྲོང་པའི་མཉམ་ལས་ཁང་གི་འབྲུ་རིགས་འཇོག་སར་བྱས་ཏེ་མ་འཇིག་པ་ཡིན། གྲྭ་བ་ཕལ་ཆེར་གྲོང་དུ་ཕྱིན་ནས་ཐོན་སྐྱེད་ངལ་རྩོལ་ལ་ཞུགས།

བདུན་པ། དགོན་པའི་དེང་དུས་ཀྱི་གནས་བབ།

[page 140] སྐབས་བཅུ་གཅིག་པའི་ཚང་འཛོམས་གྲོས་ཚོགས་ཐེངས་གསུམ་པའི་རྗེས་སུ་ཏང་གི་ཆོས་དད་རང་མོས་ཀྱི་སྲིད་ཇུས་དངོས་འབབ་བྱས་ཏེ་སྤྱི་ལོ་༡༩༨༤ལོར་དགོན་པ་ཡང་བསྐྱར་སླར་གསོ་བྱེད་མགོ་བརྩམས་ཏེ་སྔོན་གྱི་ལྷ་ཁང་རྣམས་དང་། གྲྭ་ཤག་ཉི་ཤུ་ལྷག་སྐྱར་བཟོ་གྲུབ། སྔོན་གྱི་རྟེན་ཪྙིང་དང་མཆོད་རྫས་བྱིན་ཅན་སྐོར་ད་ལྟ་ལྷག་ཡོད་པ། སྒྲོལ་མ་བྱི་དྲོད་མ། ཐུབ་པ་རྡོར་གདན་མ། དུང་དཀར་ཐོས་པ་རང་གྲོལ། རོལ་མོ་འཛམ་གླིང་གཡས་བཞག། སིལ་སྙན་འཛམ་གླིང་ཡོངས་གྲགས། གུ་རུ་ཐང་ག་མེ་ཐུབ་མ། གུ་རུ་ཐང་ག་གསུང་བྱོན་མ་བཅས་ད་ལྟའང་ལྷག་ཡོད། གསར་བཞེངས་སྐོར་ལ། གུ་རུ་ཚོགས་ཞིང་ལ་སོགས་པའི་ཐང་ག་བདུན་ཅུ་ལྷག་དང་། གསེར་སྐུ་ཆེ་ཆུང་ཉི་ཤུ་ལྷག མཆོད་རྟེན་ཆེ་ཆུང་དྲུག སྨན་སྐུ་ཆེ་ཆུང་སྣ་ཚོགས་བཅས་ཡོད། གསུང་གི་སྐོར་ལ། བཀའ་འགྱུར་ཚར་གཉིས། བསྟན་འགྱུར་ཚར་གཅིག ཪྙིང་མ་རྒྱུད་འབུམ། རིན་ཆེན་གཏེར་མཛོད། ཀློང་ཆེན། འཇིག་གླིང་བཅས་ཀྱི་གསུང་འབུམ་དང་ཐོར་བུའི་སྐོར་སོགས་ཡོད། མཆོད་རྫས་ཀྱི་སྐོར་ལ་སྦུབ་དང་སིལ་སྙན་ཆེ་ཆུང་བཅུ་བཞི། རྐང་གླིང་ཆ་བརྒྱད། དུང་དཀར། དུང་དམར། རྒྱ་གླིང་། བུམ་པ་སོགས་མང་ངོ་།

ད་ལྟ་སྲིད་གཞུང་ནས་དགོན་པར་གྲྭ་བ་ལྔ་བཅུ་བཞུགས་ཆོག་པའི་ཆོག་མཆན་ཐོབ་ཡོད་ཀྱང་དོན་དངོས་སུ་དགོན་པ་འདིར་དེང་སྐབས་གྲྭ་བ་བརྒྱད་ཅུ་གྱ་གཉིས་བཞུགས། དགོན་པ་སླར་གསོ་བྱས་པ་ནས་དེང་གི་བར་གྲྭ་བ་ཉི་ཤུ་ལྷག་ཕྱིར་གྲོང་དུ་ཕྱིན་ནས་ཁྱིམ་ལས་ལ་ཞུགས་ཡོད།

བརྒྱད་པ། དགོན་པའི་དཔལ་འབྱོར་གྱི་སྐོར།

སྤྱི་ཚོགས་ཪྙིང་པར་དགོན་པ་གཞུང་ལ་དཔལ་འབྱོར་གྱི་ཐོན་ཁུངས་ས་ཞིང་མུ་བརྒྱ་ཙམ་ཡོད། དེ་ནི་གྲྭ་བ་སྐོར་ཞིག་གིས་གྲོང་པའི་མི་རྣམས་ལ་གླ་རྔན་སྤྲད་དེ་ཞིང་འདེབས་སུ་བཅུག་སྟེ་སྟོན་ཁར་མུ་རེ་སྟེང་ནས་འབྲུ་རིགས་རྒྱ་མ་ཉིས་བརྒྱ་རེ་དགོན་པ་གཞུང་ལ་འརྗལ་དགོས། ལྷག་མ་ཡོད་ཚེ་ཞིང་འདེབས་མཁན་གྱི་མི་ལ་དབང་བ་ཡིན། ད་དུང་དགོན་པའི་ལོ་རེར་གྲྭ་བཅུ་སྐོར་རེ་ཚོང་ལས་ལ་མངགས་པ་དང་། ཚོང་ལས་ཀྱི་མ་དངུལ་སྒོར་དགོན་པ་གཞུང་ནས་སྟེར་བ་ཡིན། ལོ་མཇུག་ཏུ་ཚོང་ལས་ཀྱི་བསྐྱེད་ཀ་འཆར་གཞི་ལྟར་དགོན་པ་གཞུང་ལ་འབུལ་དགོས། ད་དུང་དགོན་པའི་གྲྭ་བ་སྐོར་ཞིག་གྲོང་ཆོག་ལ་མངགས་ཏེ་གྲོང་སྡེ་རྣམས་སུ་ཆོས་འདོན་བྱས་པར་མང་ཚོགས་ཀྱི་ཕུལ་བའི་ཡོན་རྣམས་དགོན་པ་གཞུང་ལ་འབུལ་བ་ཡིན། དགོན་པའི་སྤྲུལ་སྐུ་གཉིས་ལ་ཕྱུག་ཟོག་ལྔ་བཅུ་ལྷག་ཡོད་ཀྱང་དེའི་ཡོང་སྒོ་རྣམས་བླ་བྲང་རང་ལ་དབང་བ་ལས་དགོན་པ་གཞུང་ལ་མི་དབང་བ་ཡིན།

[page 141] ༡༩༨༣ལོར་དགོན་པ་ཡང་བསྐྱར་ཆོས་སྒོ་ཕྱེ་བ་ནས་ད་ལྟའི་བར་དགོན་པ་གཞུང་ལ་ས་ཞིང་མུ་སུམ་ཅུ་ཙམ་ཡོད། ཕྱུགས་ཟོག་འབྲི་བཞི་བཅུ་ལྷག་ཡོད། དེ་ནི་གྲོང་སྡེ་ཁྱིམ་ཚང་སོ་སོ་ལ་སྤྲད་དེ་ལོ་རེར་འབྲི་རེ་ནས་མར་རྒྱ་མ་བཅུ་དགོན་པ་ལ་སྤྲོད་དགོས། ལྷག་མའི་མར་དང་བེའུ་རྣམས་གྲོང་པ་རང་ལ་དབང་བ་ཡིན། ༡༩༩༡ལོར་རྒྱལ་ཁབ་སྲིད་གཞུང་གིས་དགོན་པ་སླར་གསོ་བྱེད་པར་རོགས་སྐྱོར་སྒོར་གཅིག་ཁྲི་སུམ་སྟོང་གནང་བ་ཡིན། ད་ལྟ་གྲྭ་བ་རྣམས་ཀྱི་འཚོ་བའི་ཡོངས་ཁུངས་གཙོ་བོ་རང་ཁྱིམ་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན། ཞེས་གུར་ལུང་དགོན་པའི་ལོ་རྒྱུས་མདོར་བསྡུས་འདི་ནི་འབྲེལ་ཡོད་ཡིག་ཆའི་སྐོར་དང་དགོན་པ་རང་གི་གྲྭ་བ་རྒན་པ་དག་གི་ངག་རྒྱུན་བཅས་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེས་ཡུལ་མདོ་སྨད་རེབ་གོང་བ་འཇིགས་མེད་བསམ་གྲུབ་ཀྱིས་གཅིག་དགུ་གོ་ལྔའི་ཟླ་གསུམ་པར་པེ་ཅིན་དུ་སྦྱར་བ་དགེའོ།།

ཁ་ནོན་དགོན་པའི་ལོ་རྒྱུས།

ཁ་ནོན་དགོན་པའམ་ཐུབ་བསྟན་ཉིན་བྱེད་དགའ་ཚལ་གླིང་ནི། དཀར་མཛེས་རྗོང་གི་ཤར་ཕྱོགས་སུ་སྤྱི་ལེ་བཅུ་གསུམ་གྱི་མཚམས་སུ་ལྷོ་པ་ཆུས་ཐིང་ཁ་ཞང་གི་ཁོངས་སུ་ཆགས་ཡོད། བོད་རབ་བྱུང་བཅུ་བཞི་བའི་མེ་སྦྲུལ་སྤྱི་ལོ་1257ལོར་སྒ་ཨ་མྱེ་དམ་པས་བཏབ་མཛད་པའི་གྲུབ་མཐའ་ས་སྐྱ་པ་ཡིན།

དགོན་པ་འདི་ཐོག་མར་ཟངས་ཚ་བསོད་ནམས་རྒྱལ་མཚན་གྱི་སྲས་འགྲོ་མགོན་ཆོས་རྒྱལ་འཕགས་པ་ལ་གོང་མ་ཆེན་པོས་གདན་འདྲེན་གྱི་གསེར་ཡིག་སླེབས་པ་བཞིན་ཧོར་ཡུལ་དུ་ཕེབས་ནས་ཧོར་རྒྱལ་པོ་སེ་ཆེན་ལ་དགྱེས་པ་རྡོ་རྗེའི་དབང་བསྐུར་བས་ཏཱི་ཤྲཱིའི་མཚན་གསོལ་བའི་ཡོན་དུ་བོད་ཁྲི་སྐོར་བཅུ་གསུམ་ཕུལ་སྐབས། ཁོང་གི་དངོས་སློབ་ཐུགས་ཀྱི་བུ་ཆེན་ནམ། དེའང་གོང་མའི་ཏཱི་ཤྲཱི་ལ་བསྐུར་བའི་སྒ་ཨ་མྱེ་དམ་པས་ཁོང་གི་དགོན་པ་སྒ་ཁྲི་འདུ་སྐལ་བཟང་དགོན་མ་བཏབ་གོང་ལོ་ངོ་བཅུ་གཅིག་ཙམ་གྱི་ཡར་སྔོན་དུ། སྔར་སྒྲུབ་པའི་སྐྱེས་ཆེན་གཡུ་སྒྲ་སྙིང་པོ་དང་། ཅོག་རོ་ཀླུའི་རྒྱལ་མཚན། ཁྲམ་མཁའ་སྤྱོད་དབང་པོ། སྤྲུལ་སྐུ་ར་མིག་ཆོས་འབྱུང་སོགས་པཎ་གྲུབ་དུ་མའི་སྒྲུབ་གནས། སྒ་ཨ་མྱེ་དམ་པ་རང་གི་སྒྲུབ་ཕུབ་ཏུ་མུ་མཐུན་རྒུད་པ་མཐའ་དག་ཞི་ཆེད་དང་རྒྱལ་འགོང་དམ་སྲི་སོགས་ནག་ཕྱོགས་བདུད་ཀྱི་གཡུལ་ངོ་ཁ་གནོན་ཕྱིར་དགོན་པ་བཏབ་པས་དོན་གྱི་སྙིང་པོའི་སྒོ་ནས་དགོན་པའི་མཚན་ལ་ཁ་ནོན་དགོན་པའམ་ཐུབ་བསྟན་ཉིན་བྱེད་དགའ་ཚལ་གླིང་ཞེས་བཏགས། དེ་ནས་དགོན་པ་འདིར་འཕེལ་འགྲིབ་སྤེལ་མ་བྱུང་ཡང་ཆོས་རྒྱུད་ལྟ་གྲུབ་སོགས་ས་སྐྱ་ཁོ་ནའོ། །དེའང་བསྟན་བདག་སྤྲུལ་སྐུ་མ་བྱོན་གོང་། ཆོམ་རྐུན་གྱིས་འཚེ་ནས་བླ་མ་གྲྭ་ཚང་འཐོར་ལ་ཉེ་ཚེ། བསྟན་སྲུང་དམ་ཅན་རྡོ་རྗེ་ལེགས་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་འཐོར་ཞིག་ལས་བསྲུངས་བ་དང་། དེའི་རྗེས་སུ་ལྕགས་མདུད་ཉག་སྐེད་པས་ལྷ་ཁང་མེ་ལ་སྲེག་སྐབས། དམ་ཅན་སྐུ་གཅིག་པོ་ལ་མེ་སྐྱོན་གྱི་དྲི་མས་མ་གོས་པས་དམ་ཅན་བཞུགས་འདུག་ཟེར་ནས་གདན་ས་སྤོར་བའི་དགོངས་ཚུལ་བཟློག་ནས་སླར་གནས་ཤུལ་དེར་ཞིག་གསོ་མཛད། སྐབས་དེའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་གྱི་སྐོར་ལ། སྐུ་རྟེན་གཙོ་བོ་ཇོ་བོ་རིན་ཆེན་འབྱུང་ལྡན་དང་ས་པཎ་སྐུ་ཟངས་གསེར་ལས་གྲུབ་པ། སྒྲོལ་མའི་སྐུ་ལི་མ་གཙོས་གསེར་སྐུ་བརྒྱ་ཕྲག་དུ་མ་ཡོད། མགོན་ཁང་ཁོ་ན་ལ་གསེར་སྐུ་སུམ་ཅུ་ལྷག་དང་། ཐང་སྐུ་ཡང་ཕལ་ཆེར་བརྒྱ་ལྷག་ཡོད་སྐད། གསུང་རྟེན་གཙོ་བོ་ཨེ་ཝཾ་[page 178] བཀའ་འབུམ། བཀའ་འགྱུར། བསྟན་འགྱུར། གཞན་གསུང་འབུམ་ཡང་མང་ཙམ་བཞུགས། ཐུགས་ཀྱི་རྟེན་ལ་གསེར་གདུང་འགའ་ཡོད་པས་གསལ་བོ་མི་ཤེས། མཆོད་རྫས་སོགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། ལྷག་པར་དུ་དམ་ཅན་སྐུ་བྱིན་རླབས་ཅན་ཞིག་བཞུགས།

དེ་ནས་བཤད་སྒྲུབ་ཀྱི་སྐོར་ལ། སྤྲུལ་སྐུ་འཇམ་དབྱངས་སེང་གེ་རྒྱལ་མཚན་གྱི་སྐུ་རིང་ལ་ཁོང་གིས་དགོན་པ་དག་ཐེར་མཛད་ནས་འདུལ་ཁྲིམས་དང་དམ་ཚིག་ལ་སེལ་ཞུགས་པ་རྣམས་ཚོགས་གྲལ་ནས་བསྐྲད་པ་དང་། འབྱུང་འདུལ་ཀྱེེ་རྡོར་སོགས་ལ་ལས་རུང་གི་བསྙེན་པ། ཆགས་མེད་རྣམ་བཞི་རྒྱུན་འདོན་དང་ཟླ་བ་ཡར་མར་ངོ་ལ་གསོ་སྦྱོང་ཆག་མེད། དབྱར་ཆོས་ཟླ་བ་གསུམ་གྱི་རིང་ལ་དཔེ་ཆའི་གཞུང་དོན་གང་རུང་གནང་། དགུན་ཆོས་ཟླ་བ་གསུམ་ལ་རྩ་རླུང་འཁྲུལ་འཁོར་གྱི་ཁྲིད། རྗེས་སོར་རྒན་ཆོས་སྐུ་དཔལ་ལྡན་དང་ཡང་སྤྲུལ་ཀུན་དགའ་བློ་གྲོས་གཉིས་ཀྱི་སྐུ་རིང་ལ་སྒྲུབ་གྲྭ་བཙུགས་ནས་དེང་སང་དགོན་པ་ཆགས་ས་དེ་རུ་སྒྲུབ་ཁང་དང་འཚོ་བ་བཅས་སྤྱི་གཉེར་འགན་འཁུར་ལོ་གསུམ་རེར་བཞུགས་དགོས། དེ་ཡང་སྔོན་ཆད་གྲྭ་བ་ཡོངས་རྫོགས་གྲྭ་སར་ལོ་གསུམ་རེ་བཞུགས་ནས་སླར་རང་དགོན་དུ་ཕེབས་ནས་སྒྲུབ་གྲྭར་བཞུགས། དུས་མཆོད་རྒྱུན་སྲོལ་གྱི་སྐོར་ལ། བོད་ཟླ་དང་པོའི་ནང་སིངྡྷ་བུམ་སྒྲུབ་ཉིན་བཅུ་གསུམ། ཀུན་རིག་རྡུལ་ཚོན་ལ་རྟེན་ནས་སྒྲུབ་མཆོད་ཚེ་སྒྲུབ་རུས་སྒྲུབ་བཅས་ཉིན་བདུན། བོད་ཟླ་གསུམ་པའི་ནང་རྣང་རྒྱལ་མའི་སྒྲུབ་མཆོད་ཉིན་བདུན། བོད་ཟླ་བཞི་པའི་ནང་ཉིན་བདུན་ལ་རྡུལ་མཚོན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་བརྟེན་ནས་ཀྱེེ་རྡོར་སྒྲུབ་མཆོད་དང་རབ་གནས་དཔལ་འབྱོར་རྒྱ་མཚོ་ཉིན་གསུམ་བཅས་ཚོགས། བོད་ཟླ་ལྔ་པའི་ཚེས་བཅོ་ལྔ་ནས་བོད་ཟླ་བདུན་པའི་ཡར་ཚེས་བར་དབྱར་གནས་བཞུགས། བོད་ཟླ་དགུ་པའི་ཚེས་བཅུ་བཞི་ཉིན་ནས་ཚེས་བདུན་བར་ལམ་འབྲས་བླ་མཆོད་དང་། ཚེས་ཉེར་ལྔའི་བར་བླ་མ་སྟོན་པའི་འདས་མཆོད། མཁའ་སྤྱོད་བཅུ་ཚོགས་དགོས་སོ། བོད་ཟླ་བཅུ་པའི་ནང་རིན་ཆེན་འབྱུང་ལྡན་སྒྲུབ་མཆོད་དང་ཚེ་དཔག་མེད་ལྷ་དགུའི་སྒྲུབ་མཆོད་བཅས་ཉིན་བཅུ་གསུམ་ཚོགས་དགོས་པ་དང་། བོད་ཟླ་བཅུ་གཅིག་པའི་ཚེས་བཅུ་དགུ་ནས་ཚེས་ཉེར་བདུན་བར་མགོན་པོ་ཁྲོ་བཅུའི་གཏོར་བཟློག་དང་འབྲེལ་ནས་གར་དང་ཕྱག་རྒྱ། འཆམ་བཅས་ཡོད། བོད་ཟླ་བཅུ་གཉིས་པའི་ཚེས་ཉེར་བདུན་ནས་ཉེར་དགུའི་བར་སྒྲོལ་མའི་གཡུལ་བཟློག་གསུངས་ནས་ཡུལ་ལུང་ལ་སད་སེར་དང་། ནད་མུག་མཚོན་འཁྲུག་སོགས་ཞི་ཆེད་དུ་ཚར་འགྲོ་གནད་སྨིན་བཅས་ཚོགས་དགོས།

དེའང་འགན་བཞེས་ཚུལ་ལྟར་ན། བསྟན་པའི་བདག་པོ་ཁ་ནོན་སྤྲུལ་སྐུ་མ་གཏོགས་གཞན་སུ་ཡང་བསླུ་སྲོལ་མེད། གཞན་ཡང་འགན་བཞེས་སུ་བླ་མ་ཁྲི་བ་གཅིག དགེ་བསྐོས་གཅིག དབུ་མཛད་གཅིག སྤྱི་པ་གསུམ་རེ་བཅས་ཀྱིས་ལོ་གསུམ་རེ་ལ་དགོན་པའི་ཕྱི་ནང་ཐམས་ཅད་ལ་འཚོ་སྐྱོང་དང་བདག་གཉེར་མཛད། དགོན་བདག་ལ་སྤྲུལ་སྐུ། སྤྱི་སྐྱོང་ལ་ཁྲི་པ། སྒྲིག་ཁྲིམས་ལ་དགེ་བསྐོས། ཆོས་[page 179] ཚོགས་ལ་དབུ་མཛད། སློབ་གཉེར་ལ་མཁན་པོ། རྒྱུ་རྫས་ལ་སྤྱི་བ། ད་དུང་ལྷ་གཉེར་གཅིག་བཅས་ཡོད་དོ། དེ་ཡང་སྤྲུལ་སྐུ་བྱོན་ཚུལ་ལ། སྒ་ཨ་མྱེ་དམ་པའི་སྐྱེ་མཐའ་ཁ་ནོན་སྐུ་ཕྲེང་དང་པོ་ངག་དབང་བསོད་ནམས་དང་སྐུ་ཕྲེང་གཉིས་པ་ངག་དབང་ཀུན་དགའ། སྐུ་ཕྲེང་གསུམ་པ་འཇམ་དབྱངས་སེང་གེ་རྒྱལ་མཚན། སྐུ་ཕྲེང་བཞི་བ་འཇམ་དབྱངས་ཀུན་དགའ་བློ་གྲོས། སྐུ་ཕྲེང་ལྔ་པ་ལུང་རྟོགས་ཆོས་ཀྱི་ཉི་མ་སོགས་བྱོན། དེའང་ཁྲི་པ་སོགས་ཤེས་ཚད་ཙམ་བཀོན་ན། ཁྲི་བ་རྣམ་རྒྱལ། ཆོས་སྐུ་དཔལ་ལྡན་﹙འདི་བའི་མཛད་རྗེས་ཤིན་ཏུ་ཆེ། སྟོང་འཁོར་ནས་ཡིན﹚ དེ་ནས་མཁའ་འགྲོ་རྡོ་རྗེ། རྡོ་རྗེ་སྤྲུལ་ཐར། བསྟན་པ་རྒྱལ་མཚན། ད་ལྟའི་ཉི་མ་རྒྱལ་མཚན་སོགས་དང་། དགེ་བསྐོས་ལ་སྔར་དཔལ་ལྡན་རྒྱ་མཚོ། དེང་སང་སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས། དེ་ནས་ཚངས་དབྱངས་མཐར་ཕྱིན། ད་ལྟ་འདི་བ་ཡིན། དབུ་མཛད་ཀྱི་སྐོར་ལ་སྔར་བསོད་ནམས་བློ་གྲོས། ཆོས་གྲགས་སོགས་དང་དེང་སང་ཀུན་དགའ་ལྷུན་འགྲུབ། ཀུན་དགའ་བཟང་པོ། དོན་འགྲུབ་བཀྲ་ཤིས། སྟོབས་རྒྱལ་སོགས་ཕེབས་ནས་བསྟན་པ་བསྐྱངས་དང་སྐྱོང་བཞིན་མཆིས།

བོད་རབ་བྱུང་བཅུ་དྲུག་པའི་ཤིང་བྱའི་སྤྱི་ལོ་༡༩༨༤ལོའི་ཟླ་བ་བཅུ་གཅིག་པའི་ཚེས་བཅུ་བཞི་ཉིན་ལ་རྫོང་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་གིས་ཆོས་སྒོ་ཕྱེ་ཆོག་པའི་བཀའ་གནང་ནས། སྔོན་མའི་དགོན་ས་གནས་ཧྲུལ་ལ་མ་བཏབ་པར་སྔར་དགེ་ཆོས་སྐུ་དཔལ་ལྡན་དང་ཡང་སྤྲུལ་ཀུན་དགའ་བློ་གྲོས་གཉིས་ཀྱི་སྒྲུབ་ཁང་གི་གནས་ཤུལ་སྒྲུབ་སྡེ་གླིང་དུ་སྡེ་རྒན་སྟོན་པ་རྒྱ་མཚོ་གཙོས་པའི་དད་ལྡན་སེར་སྐྱ་ཕོ་མོ་རྒན་གཞོན་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱུ་ཤུགས་དང་ལུས་ཤུགས་གཉིས་ནས་འཕངས་མེད་བཏང་མཐར། སྤྱི་ལོ་༡༩༨༢ལོ་ནས་བཏབ་འགོ་བརྩམས་ཏེ་ཆོས་སྒོ་ཕྱེ་དུས་གཙུག་ལག་ཁང་གི་ཐོག་ལ་རབ་གསལ་ཁང་དང་སྲུང་མ་ཁང་སོགས་རྟེན་དང་བཅས་པ་དང་། གཞན་ཆོས་ར། འཆམ་ར། གཉེར་ཁང་། ཇ་ཁང་བཅས་བཙུགས་པར་མ་ཟད། མིག་སྔར་གྲྭ་ཤག་སོ་བཞི་ཙམ་ཡོད་པས། དགོན་པ་རྙིང་བ་ལས་གཞི་ཁྱོན་ཆེ་ཞིང་གྲྭ་བའང་སྔར་ལས་མང་། གྲྭ་རྒྱུད་ཡོད་པའི་སྡེ་བ་སྔར་ནས་ད་བར་དུ་ལྷ་ཤོད། གྲོང་སར། ཐིང་ཁ། འབྲུག་ཉལ། ཁུག་རོང་། ལམ་གོད། ཟུར་ཟ་མདོ། ཆུ་མིག་སྟེང་། དགོན་ཆུང་སོགས་ཚོ་པ་ལ་དུད་ཆེ་ཆུང་སུམ་བརྒྱ་ཙམ་ཡོད་རུང་རྗེས་སོར་གཞན་པའི་མཆོད་སྡེ་ལ་འགྱུར་བའང་མང་ངོ་། དགོན་དུ་རྒྱུན་སྡོད་ཀྱི་བླ་གྲྭ་བརྒྱ་ལྷག་ཙམ་བཞུགས།

གསར་དུ་བཞེངས་པའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་གྱི་སྐོར་ལ། སྐུ་རྟེན་དུ་གཙུག་ལག་ཁང་གི་དཀྱིལ་ན་གཙོ་སྐུ་སྨན་འདམ་ལས་གྲུབ་པའི་ཐུབ་སྐུ་ཁང་བརྩེགས་གཅིག་ཙམ། དེའི་གཡས་གྲལ་ནས་རིམ་བཞིན་[page 180] མར་མེ་མཛད། གུ་རུ་གཙོ་འཁོར་གསུམ། ཀྱེ་རྡོར། མཁའ་སྤྱོད་སོགས་དང་། གཙོ་སྐུའི་གཡོན་གྲལ་ནས་རིམ་བཞིན་རྗེ་བཙུན་བྱམས་པ། ཉེ་བའི་སྲས་ཆེན་བརྒྱད། སྤྱན་རས་གཟིགས། འོད་དཔག་མེད། སྒྲོལ་མའི་སྐུ་སོགས་སྐུ་ཚད་མི་ལུས་ཚད་ལྡན་ཙམ་ཡོད་པ་ཚང་མ་འདམ་ལས་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། གཞན་ཡང་ཐང་སྐུ་ཁ་ཤས་བཞུགས། གསུང་གི་རྟེན་ལ། འདུ་ཁང་གི་འགྲམ་གཉིས་སུ་བཀའ་འགྱུར་དང་བསྟན་འགྱུར་བཞུགས་ཁྲི་དང་བཅས་པ་སྤུས་ལྡན་བཞུགས། རབ་གསལ་ཁང་དུ། སྨན་འདམ་ལས་གྲུབ་པའི་ས་སྐྱ་གོང་མ་རྣམ་ལྔ་དང་། ཐང་སྟོང་རྒྱལ་པོ། སྒ་ཨ་མྱེ་དམ་པ། ས་ངོ་ཚར་གསུམ་གྱི་བླ་མ་བླུགས་སྐུ་གསར་རྙིང་བཅུ་བདུན་སོགས་ཤིན་ཏུ་མང་།

འཆམ་གྱི་སྐོར་ལ། སྔར་འཆམ་སྣ་བདུན་བཅུ་ཙམ་ཡོད། དེང་སང་སླར་གསོ་མཛད་ནས་འཆམ་བཞིན་པ་ལ་མགོན་པོ་ལྷ་བརྒྱད། མགོན་པོའི་འཁོར་དུ་རུ་འདྲེན་སྡེ་བཞི་སྟེ་བསྔགས་པ་བཞི། དགེ་ལུགས་གཉིས། བུད་མེད་བཞི། དུད་བདག་གཉིས་སོགས་སོ། གཞན་ཡང་དམ་ཅན། མགར་ནག་ཀྱང་ཟེར། དམག་ཟོར་མ། དཔལ་མགོན་ཆོས་སྐྱོང་། བྱ་རྒྱལ་ཁྱུང་ཆེན། ཨ་ཙ་ར། མི་ཚེ་རིང་། གངས་སེང་སོགས་སོ།

བཅིངས་གྲོལ་མ་བྱས་གོང་དགོན་པ་འདིར་ཞིང་མུའུ་སུམ་བརྒྱ་ཙམ། མ་དངུལ་འབུམ་གཅིག་ཙམ། རྡོ་ཚད་ཆིག་སྟོང་ལྷག་ཡོད་པར་མ་ཟད། འབྱོར་ཕྱུག་དང་ལྡན་པའི་སྦྱིན་བདག་དུད་ཆེན་ཁ་ཤས་ཡོད། དེང་གཙོ་བོ་རང་ཁ་རང་གསོ་བྱེད་པ་དང་། མི་སེར་གྱི་ཁུར་པོ་ཡང་ཐབས་སུ་ཞིང་ལས་འབྲོག་ལས་བཅས་སྒྲུབ་བཞིན་ཡོད། ཕྱུགས་ཟོག་སུམ་ཅུ། ཚོང་ཁང་འབྲིང་ཙམ། སེར་མོ་བ་རེར་ཞིང་མུའུ་གསུམ་ཙམ། གཞན་གྲོང་ཆོག་གི་འབུལ་བ་བཅས་ལ་བརྟེན་ནས་འཚོ་བ་རོལ་བཞིན་ཡོད་པས་ཡོང་སྒོ་ཤིན་ཏུ་དམན་ནོ།

དེང་གི་ཆར་དགོན་པའི་འགོ་ཁྲིད་ཚན་ཆུང་གི་གཙོ་བོ་ཨ་ཁུ་ཉི་མ་རྒྱལ་མཚན་དང་གཞོན་པ་བཀྲ་ཤིན་རྒྱལ་མཚན། ཨུ་ཡོན་དབྱངས་བཟང་པོ། འོད་ཟེར་སོགས་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་འོག་བླ་གྲྭ་ཚང་མས་འདུལ་བ་གཞི་གསུམ་ཕྱག་བཞེས་ལྟར་དགེ་ཚུལ་སློང་མ་ཡིན་པ་མེད་ཅིང་དགོན་པར་རྒྱུན་བཞུགས་དགོས། གཞན་ཡང་ཞག་བདུན་རེའི་མཚམས་སུ་བག་ཡང་ཉིན་རེ་ཡོད་པས་གྲོང་དུ་འགྲོ་དགོས་ཚེ་དགོངས་ཞུ་གནང་ནས་འགྲོ་དགོས། དེ་མིན་སྐུ་གསུམ་ཐུགས་རྟེན། བྲིས་སྐུ། ཚོགས་སྒྲུབ། འཆམ་གྱི་གར་སྟབས། གཟན་ཆས། ཕྱག་ཞབས་འགྲོས་སོགས་གོང་ཞུས་ལྟར་དང་ངོར་ལུགས་བསྐང་སྲོལ་རྒྱུན་ཚུགས་བཅས་ཡོད་དོ། ད་ལྟ་སྒ་ཨ་མྱེ་དམ་པའི་སྒྲུབ་ཕུག་དང་དུར་ཁྲོད། ལྕང་ར་བཅས་བཟོ་སྐྲུན་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པས་སྔོན་སྤྲུལ་སྐུ་དང་རྒན་རྣམ་པའི་ཞལ་བཞེས་བཞིན་ལུང་རྟོགས་ཀྱི་བསྟན་པ་འཛིན་སྐྱོང་སྤེལ་གསུམ་ལ་གཞོལ་རྒྱུའི་འཕྲིན་ལས་རྒྱ་མཚོ་རྒྱས་པ་བཞིན་མཆིས་སོ། །ཞེས་ཡུས་ཧྲུའུ་སྒ་ཁོག་པ་ལབ་[page 181] ཕན་འདུམ་བློ་བཟང་བློ་གྲོས་ནས་བོད་རབ་བྱུང་བཅུ་བདུན་པའི་ཤིང་ཕག་སྤྱི་ལོ་༡༩95ལོའི་ཟླ་བ་ལྔ་པའི་ནང་པེ་ཅིན་ནས་བྲིས་པ་དགེ་ལེགས་འཕེལ།

དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ།

《དཀར་མཛེས་རྫོང་རིག་གནས་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་རིགས་འདེམས་སྒྲིག 》 དེབ་དང་པོ།

《དཀར་མཛེས་རྫོང་གི་ས་ཆའི་མིང་།》

ཁ་ནོན་དགོན་པའི་གྲྭ་བཙུན་ཚེ་དབང་མཐར་ཕྱིན་ནས་མཛད་པའི་《འཁོན་ས་སྐྱའི་མོས་བརྒྱུད་འཛིན་པ་ཧོར་ཁ་ནོན་དགོན་པའི་ལོ་རྒྱུས་རགས་བསྡུས་》བྲིས་མ་ཡིན།

གཞན་ཡང་མཁན་པོ་ཉི་མ་རྒྱལ་མཚན་ལ་ངག་ཐོག་ནས་དྲིས་པ་བཅས་སོ། །

ཁང་དམར་དགོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས།
དང་པོ། དགོན་པའི་ཆགས་ཡུལ་དང་ལོ་རྒྱུས།

ཁང་དམར་དགོན་ནམ་མདོ་སྨད་ཁང་དམར་དགེ་འཕེལ་བསམ་འགྲུབ་གླིང་ནི་ཁམས་དབུས་གཞུང་ལམ་ཆེན་པོའི་ཚོང་དང་འགྲིམ་འགྲུལ་གྱི་ས་ཚིགས་གཙོ་བོ་དཀར་མཛེས་གྲོང་གི་རྒྱབ་རི་ཁྱུང་ཆེན་ས་ལ་བབས་འདྲའི་རི་བོ་བརྗིད་ཆགས་ཉམས་དགའ་བ་ཞིག་གི་སྐེད་དུ་ཆགས་ཤིང་། འཆད་ཚུལ་དུ་སྔོན་སྐལ་བ་དུ་མའི་སྔ་རོལ་དུ་བྱ་རྒྱལ་ཁྱུང་ཆེན་ཞིག་གིས་འཛམ་བུའི་གླིང་ལ་སྐོར་བ་བརྒྱབ་སྟེ་མཛེས་སྡུག་ཁ་བ་ཅན་གྱི་ཞིང་ཁམས་འདིར་ངལ་གསོ་ཅུང་བྱས་པ་ལས་གྲུབ་པར་གྲགས་ཤིང་། ཕྱིས་སུ་དགོན་པ་འདེབས་དུས་ས་དཔྱད་ལྟར་དགོན་གཞི་ཁྱུང་གི་བྲང་དུ་ཆགས་ལ། རི་དབུ་རྩེ་ཁྱུང་གི་མགོ་ཞེས་པའི་གནས་རི་དེར་ལྷ་ཁང་བཞེངས་ཏེ་དགོན་པའི་རྒྱབ་རི་སྲུང་མའི་ཕོ་བྲང་དུ་གྱུར། དགོན་པའི་གཡས་ཀྱི་ལུང་པའི་སུམ་མདོའི་རི་ཆུང་ཁོང་དུ་ལམ་བྲག་ཨ་ནེ་དགོན་དང་ཕར་ཁའི་རི་ངོགས་སུ་དཀར་མཛེས་དགོན་པ་ཆགས་ཡོད། དགོན་པ་འདི་འདེབས་མཁན་ནི་ཧོར་ཆོས་རྗེ་ངག་དབང་ཕུན་ཚོགས་ཡིན་པ་དང་བཏབ་དུས་བོད་རབ་བྱུང་བཅུ་གཅིག་པའི་ཆུ་རྟ་སྤྱི་ལོ་༡༦༦༢ལོ་ཡིན་ཞེས་འབྲེལ་ཡོད་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆའི་ནང་བཀོད་ཡོད་ཀྱང་དོན་དངོས་ཐོད་དགོན་པའི་ལོ་རྒྱུས་ནི་དེ་ལས་ཧ་ཅང་རིང་བ་སྟེ། ཐོག་མར་འདེབས་མཁན་སུ་ཡིན་པ་མི་གསལ་ཡང་གྲུབ་མཐའ་བཀའ་བརྒྱུད་པ་ཡིན། ངག་རྒྱུན་དུ་མདོ་ཁམས་བཀའ་བརྒྱུད་པའི་ལྟེ་བ་ཡིན་ཞིང་། དགོན་པའི་གཞི་རྒྱ་ཡང་ཧ་ཅང་ཆེ་སྟེ་གླིང་བཞི་ནས་དུས་མཉམ་གཅིག་ཏུ་དུང་དང་མཁར་རྔས་བརྡ་མ་བརྒྱབ་ན་ཚོགས་བརྡ་དགོན་ཡོངས་ནས་གོ་ཐབས་མེད་པའི་སེར་མོ་བའི་གྲངས་སུམ་ཁྲི་ལྷག་ཐོན་པའི་ཆོས་སྡེ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་པར་འཆད་པའང་ཡོད། དེ་ལྟ་ནའང་སྔོན་དུ་བཀའ་བརྒྱུད་པའི་གྲུབ་མཐར་གཏོགས་ཤིང་། བཏབ་པའི་ལོ་རྒྱུས་རིང་པོ་ཡོད་པ་ཁས་མ་བླངས་པ་མ་ཡིན་པར་ད་ལྟའང་དགོན་ཤུལ་ས་འོག་དང་སྔོན་གྱི་མཆོད་རྟེན་གྱི་རྨང་སོགས་ལས་ཐོན་པའི་བཀའ་བརྒྱུད་གྲུབ་མཐའི་ཁྱད་ཆོས་མངོན་པར་གསལ་བའི་གནའ་རྫས་དང་དགོན་བདག་སྤྲུལ་སྐུ་རིམ་བྱོན་གྱི་ཐང་ག དགོན་པའི་རྟེན་རྙིང་པ་ཁ་ཤས་བཅས་དང་། ལྷག་པར་བསྒྲུབ་རྒྱུད་ཀརྨ་ཀཾ་ཚང་བརྒྱུད་པ་རིན་པོ་ཆེའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་རབ་འབྱམས་ནོར་བུ་ཟླ་བ་ཆུ་ཤེལ་གྱི་ཕྲེང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལས། ཞྭ་དམར་ཅོད་པཎ་འཛིན་པ་བཞི་པ་སྤྱི་ལོ་༡༤༥༢བོད་རབ་ལོ་བརྒྱད་པ་ཆུ་སྤྲེལ་ལོར་དཔལ་མཁའ་སྤྱོད་དབང་པོས་ཤར་ནས་ཤར་གྱི་ཕྱོགས་སུ་སྐྱེ་བ་འཛིན་པས་འགྲོ་བའི་དོན་བྱེད་པར་ལུང་བསྟན་པ་ལྟར་སྔ་མའི་[page 199] འཁྲུངས་ས་ལས་ཤར་ཕྱོགས་མདོ་སྨད་ཏྲེ་ཤོད་ཁང་དམར་དུ་ཡབ་སྡོང་དགོན་པ་སྐྱབས་དང་ཡུམ་དཔྲ་བཟའ་བསོད་ནམས་སྒྲོལ་མའི་ལྷུམས་སུ་ཞུགས། ཞེས་དང་། ཁང་དམར་དགོན་པར་གདན་དྲངས་ཚེ་འཇའ་འོད་ཀྱི་དྲྭ་བ་བྲེས་པ་དང་ཚོགས་དབུས་སུ་ཉམས་ང་བ་མེད་པར་སྐྱིལ་ཀྲུང་དུ་བཞུགས་པ་དང་ཀརྨ་བའི་གསུང་འབུམ་དང་ཨ་ཁྲིད་ཀྱི་ཚིག་མཚམས་ཕྱེ་བསྟན། ཞེས་སོགས་ཀྱིས་དགོན་དེ་སྔོན་བཀའ་བརྒྱུད་པའི་གྲུབ་མཐའ་ཡིན་པར་བདེན་དཔང་བྱས་པས་ང་ཚོས་དེ་ཚང་མ་དང་དཀར་མཛེས་ས་ཁུལ་དུ་བཀའ་བརྒྱུད་པ་དར་བའི་ལོ་རྒྱུས་གཉིས་བསྡུར་ནས་དེ་འདྲའི་ལྟ་བ་ཞིག་བྱུང་སྟེ། བོད་ཀྱི་གྲུབ་མཐའ་ཆེན་པོ་དྲུག་གི་ཡ་གྱལ་ཐུབ་བསྟན་ལྔ་བརྒྱ་ཐ་མ་ལ་གངས་ཅན་གྱི་ཁྲོད་དུ་ཐེག་ཆེན་གསང་སྔགས་ཀྱི་སྒྲུབ་པ་འཛིན་སྐྱོང་སྤེལ་བའི་བཀའ་བརྒྱུད་པ་ནི་བོད་ཀྱི་རབ་བྱུང་གཉིས་པའི་འགོ་ཙམ་ནས་སྔོན་ལ་ཏྲེ་ཤོད་དང་ཀྲེ་ཤོད། ཏྲེ་ཧོར་བཅས་སུ་འབོད་པའི་དཀར་མཛེས་ས་ཁུལ་དུ་དར་ཞིང་། བཀའ་བརྒྱུད་གྲུབ་མཐའི་སྲོལ་འབྱེད་ཀྱི་གྲས་སུ་གཏོགས་པའི་ཀརྨ་དུས་གསུམ་མཁྱེན་པའི་འཁྲུངས་ཡུལ་དཀར་མཛེས་ར་སྟག་ཡིན་པ་དང་། ཁོང་སྐུ་ཕྲེང་དང་པོ་ནས་གསུམ་པའི་བར་དཀར་མཛེས་སུ་དགོན་སྡེ་མང་པོ་ཕྱག་བཏབ་གནང་སྟེ་བསྟན་པ་རྒྱ་ཆེར་སྤེལ་བས་ཡུལ་ཁམས་དེའི་ཆོས་ཀྱི་བདག་པོར་གྱུར་བའི་ཐོག་ནས་དགོན་པའི་གྲུབ་མཐའ་མཚུར་ཕུའམ་ཀརྨ་བཀའ་བརྒྱུད་ཡིན་ལ་ཕྱག་འདེབས་མཁན་ནི་དགོན་བདག་སྤྲུལ་སྐུའི་ཕྲེང་རིམ་ཐང་གའི་ནང་། མཚན་བཀོད་ཡོད་པའི་ཀརྨ་པ་ཡིན་པ་དང་བཏབ་པའི་དུས་ནི་ཕལ་ཆེར་བོད་རབ་བྱུང་གསུམ་པའི་ནང་ཡིན་པར་འདོད།

དགོན་པ་འདིའི་མིང་ཐོགས་ཚུལ་ལ་ངག་རྒྱུན་འདྲ་མིན་ཡོད་དེ་སྔོན་བཀའ་བརྒྱུད་པའི་དུས་སུ་རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་མདོ་སྨད་ནས་དབུས་སུ་ཕེབས་ཁར་དགོན་པ་འདིར་ཁོག་ལྡོར་ཞིག་ལུས་པའི་ཐོག་ནས་ཁོག་དགོན་པར་འབོད་ཀྱང་ཕྱིས་སུ་བཀའ་བརྒྱུད་པའི་འདུ་ཁང་གི་ཁ་དོག་དམར་པོ་ཡིན་པར་བལྟས་ནས་ཁོག་དེ་ཁང་པར་གོ་བ་བླངས་ནས་ཁང་དམར་དགོན་ཞེས་འབོད། གྲུབ་མཐའ་དགེ་ལུགས་པར་བསྒྱུར་དུས་ཁང་དམར་དགེ་ལྡན་བསམ་འགྲུབ་གླིང་ཞེས་མཚན་གསོལ་ཟེར་བ་སོགས་མང་ངོ་།།

དགོན་པའི་རྒྱབ་རིའི་ཁང་དམར་དབུ་རྩེ་ལྷ་ཁང་དེ་དགོན་པ་རང་ལས་ལོ་རྒྱུས་ཅུང་རིང་པར་འཆད་དེ། ངག་རྒྱུན་ཅིག་ཏུ་ས་སྐྱ་འགྲོ་མགོན་འཕགས་པ་ཏྲེ་ཧོར་ཡུལ་དུ་ཕེབས་དུས་མདོ་ཁམས་སྨད་དུ་སྡེ་མགོན་པོ་དང་ཀ་བྲག་ཇོ་བོ། བརྒྱ་རྩ་མཆོད་རྟེན། མི་ཉག་ལྷ་ཁང་། ཁང་དམར་དབུ་རྩེ་ལྷ་ཁང་བཅས་དུས་མཉམ་གཅིག་དུ་བཞེངས་ཟེར་བ་དང་། ལམ་བྲག་སྐལ་བཟང་རྣམ་རྒྱལ་གྱིས་མཛད་པའི་ཧོར་དཔོན་པོའི་གདུང་བརྒྱུད་དགོན་སྡེ་བཅུ་གསུམ་ཆགས་ཚུལ་ཀུན་གསལ་མེ་ལོང་དུ་སྤྲུལ་པའི་ཨཱ་ཙཱ་ར་གཉིས་ཀྱི་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཟེར་བ་དང་། གྲྭ་གྲ་བདག་ཉིད་ཆེན་པོས་ཕྱག་བཏབ་ཟེར་བ། མཁས་གྲུབ་དགེ་ལེགས་དཔལ་བཟང་གི་སློབ་མ་བྱང་སེམས་ཐར་བ་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་བཞེངས་ཟེར་བ་མང་པོ་[page 200] ཡོད་པ་ལས་ཨཱ་ཙ་རས་བཏབ་པ་ནི་ཚད་མར་འཛིན་འོས་ཞེས་གསུངས་པ་ལ་གཞིགས་ན། ཕལ་ཆེར་ལྷ་ཁང་དང་པོར་བཞེངས་མཁན་ནི་འགྲོ་མགོན་འཕགས་པའི་དུས་ཀྱི་ས་སྐྱ་པ་ཡིན་ནའང་ཉམས་གསོ་བདག་གཉེར་བྱེད་མཁན་ནི་བཀའ་བརྒྱུད་པ་ཡིན་པ་དགོན་པའི་རྟེན་གྱི་གཙོ་བོ་ཐུབ་པ་ནོར་འཛིན་མའི་རྟེན་བཤད་དུ་གསལ་བ་དང་བྱང་སེམས་ཐར་པ་རྒྱལ་མཚན་ནི་ལྷ་ཁང་ནང་གི་འབུར་སྐུ་དང་ལྡེབས་བྲིས། དཀྱིལ་འཁོར་སོགས་གསར་བཞེངས་མཛད་མཁན་ཡིན་ལ་ཕྱིས་སུ་འཁྲུག་པས་གཏོར་རྐྱེན་ཐེབས་པ་སླར་གསོ་བྱས་པ་དེ་ཤིང་སྤྲུལ་ལོར་རྩ་ནས་མེད་པར་བཏང་བའོ།

ཁང་དམར་དགོན་པ་བཀའ་བརྒྱུད་པ་ཡིན་དུས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་གོང་གསལ་གྱི་བཀའ་བརྒྱུད་རྣམ་ཐར་དུ་འཁོད་པ་ལས་གདན་རབས་དཀར་ཆག་སོགས་ཡོད་པ་མཐོས་པས་ཞིབ་མོར་འབྲི་ཐབས་བྲལ་ཀྱང་བོད་རབ་བྱུང་བཅུ་གཅིག་པ་སྟེ་དུས་རབས་བཅུ་བདུན་པའི་ནང་དུ་སོག་པོ་དང་མདོ་སྨད་དཔའ་རིས་དམག་གིས་བེ་རི་རྒྱལ་པོའི་གཙོ་བའི་དགའ་ལྡན་རིང་ལུགས་པ་དགྲ་སར་འཛིན་མཁན་གྱི་སྟོབས་ཤུགས་ཆམ་ལ་ཕབ་སྟེ་བོན་དང་བཀའ་བརྒྱུད་པའི་གྲུབ་མཐར་དྲག་གནོན་བྱས་ནས་དགོན་སྡེ་མང་པོ་དགེ་ལུགས་པར་བསྒྱུར་དུས་ཁང་དམར་དགོན་པ་ཡང་དེ་ལས་ཐར་མ་ཐུབ་པར་ཧོར་ཆོས་རྗེ་ངག་དབང་ཕུན་ཚོགས་ཀྱིས་དགེ་ལུགས་པར་བསྒྱུར་ཏེ་ཧོར་དགོན་སྡེ་བཅུ་གསུམ་ནང་བཅུག་ཀྱང་ཧོར་དགོན་སྡེ་བཅུ་གསུམ་པོ་སྤྱི་ལོ་༡༦༦༢ལོར་མཉམ་གཅིག་ཏུ་བཏབ་པ་དོན་དངོས་དང་མཐུན་དཀའ་བར་བརྟེན་ཁང་དམར་དགོན་པ་དགེ་ལུགས་པར་བསྒྱུར་དུས་རབ་བྱུང་བཅུ་གཅིག་ཙམ་ལས་ལོ་འདི་ཞེས་ཚིག་ཐག་གཅོད་དཀའ་བར་བསམ། ཧོར་ཆོས་རྗེས་ནས་དགོན་པར་དགེ་ལུགས་པའི་འདུལ་ཁྲིམས་དང་སྒྲིག་གཞི། སེར་མོ་བའི་ཡོང་ཁུངས། ལྷ་སྡེ་མང་ཉུང་བཅད་གཏན་ལ་ཕབ་རྗེས་སྐུ་ཚེ་རིང་བོར་མ་བརྟན་པར་མྱ་ངན་ལས་འདས་མོད་ཁོང་གི་ཡང་སྲིད་རྫ་ཆོས་རྗེ་ནས་དགོན་པ་འདི་ཉིད་འཚོ་སྐྱོང་དང་། གཙུག་ལག་ཁང་རྟེན་དང་བརྟེན་པར་བཅས་པ་བཞེངས་ཏེ་བསྟན་པའི་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་སྤེལ་བ་ལ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བློ་བཟང་ཕུན་ཚོགས་དང་རྫི་འདའ་བླ་མ་བློ་བཟང་ཤེས་རབ་སོགས་ཆོས་འཆད་ཉན་མཛད་པའི་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའང་འགའ་བྱོན་ནས་དགོན་པ་དར་རྒྱས་སུ་བཏང་། སྐབས་དེའི་ལོ་རྒྱུས་གསལ་བོར་ཤེས་དཀའ་ཡང་གེགས་དང་བར་ཆད་མི་ཉུང་བ་ཞིག་བྱུང་མྱོང་བར་འཆད་དེ་གཙོ་བོ་ནི་ཧོར་ཁག་གཉིས་འཁྲུག་པའི་ནང་དགོན་པ་གཏོར་སྐྱོན་ཆེན་པོ་ཕོག་ཏེ་གཙུག་ལག་ཁང་དང་རྟེན་མང་པོ་བརླག དམག་འཁྲུག་གི་མེ་ལྕེ་ཞི་བ་དང་བསྟུན་སླར་གསོ་བྱས་ཏེ་སྔོན་གྱི་ཚད་དུ་སླེབས་པར་མ་ཟད། ཨ་ཕྱིས་ཆོས་སྒྲོན་གྱི་སྐུ་གསར་དུ་བཞེངས་པ་སོགས་རྟེན་བཞེངས་རྒྱ་ཆེ་བ་བྱས་ཀྱང་གསེར་བྲིས་ཀྱི་བཀའ་འགྱུར་ཚར་གཅིག་སོགས་རིན་པོ་ཆེའི་རྟེན་རྙིང་པ་མང་པོ་གཞན་གྱིས་འཕྲོག་པའམ་མེད་པར་བརླག་པས་དགོན་པའི་གྱོང་གོད་ནི་འཆད་མ་དགོས་པའོ།།

[page 201] བོད་རབ་བྱུང་བཅུ་དྲུག་པའི་ས་ཁྱི་ལོའི་རྗེས་སུ་དགོན་པ་གཏོར་སྐྱོན་བྱུང་ཞིང་། འདུ་ཁང་ཆེ་བ་ལྷག་ཡོད།

གཉིས་པ། གདན་རབས་དང་སྒྲིག་གཞི།

ཁང་དམར་དགོན་འདི་དགེ་ལུགས་པར་བསྒྱུར་བའི་རྗེས་སུ་གཙོ་བོ་ཧོར་ཆོས་རྗེ་ཡབ་སྲས་ནས་བདག་གཉེར་བྱས་པ་ཡིན་ཀྱང་བཀའ་བརྒྱུད་པའི་དུས་ནས་དགོན་རང་ལ་བླ་མའམ་དགོན་བདག་སྤྲུལ་སྐུ་ཡོད་ཅིང་དེའི་སྒྲིག་གཞི་མ་ཐོར་བར་བསམ་སྟེ་དགོན་བདག་སྤྲུལ་སྐུ་གཉིས་ཀྱི་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་བྱོན་ནི་ཧོར་དགོན་སྡེ་གཞན་ལས་རིང་ཞིང་སྐུ་གོང་མ་ནི་བཀའ་བརྒྱུད་པ་ཡིན་པ་རང་རང་གི་གསོལ་འདེབས་དང་ཕྲེང་རིམ་ཐང་གའི་ནང་གསལ་བའོ།། དེ་ལྟ་ན་དགོན་པ་འདིར་བླ་བྲང་སྟེང་འོག་ཅེས་སྤྲུལ་སྐུ་གཉིས་སྟེ་ཁང་དམར་དང་གཞི་གླིང་ངོ་།།

གཞི་གླིང་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་དང་པོ་ནི་བཀའ་གདམས་ཤིང་རྟའི་སྲོལ་འབྱེད་དགེ་བཤེས་ཤཱ་ར་པ། གཉིས་པ་རྡོ་རྗེ་རྒྱལ་མཚན། གསུམ་པ་བརྩོན་འགྲུས། བཞི་པ་བློ་བཟང་མགོན་པོ། ལྔ་པ་བློ་བཟང་བསྟན་པའི་ཉི་མ། དྲུག་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉི་མ། བདུན་པ་ཨོ་རྒྱན་ཡེ་ཤེས། བརྒྱད་པ་བློ་བཟང་དར་རྒྱས། དགུ་པ་བློ་བཟང་དཔལ་ལྡན། བཅུ་པ་བློ་བཟང་འོད་ཟེར། བཅུ་གཅིག་པ་བློ་བཟང་གངས་ཤར་ཉི་མའམ་ཐུབ་བསྟན་སྐལ་བཟང་དགེ་འདུན། བཅུ་གཉིས་པ་ད་ལྟའི་དགོན་བདག་སྤྲུལ་སྐུ་སྟེ་བློ་བཟང་བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཚན་﹙སྐྱ་མིང་ལ་བཀྲ་ཤིས་མགོན་པོ་ཟེར་﹚བཅས་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གཉིས་བྱོན་ཅིང་ཁང་དམར་སྤྲུལ་སྐུ་ལ་སྐུ་ཕྲེང་བཅུག་དྲུག་ཙམ་ཡོད་པར་འཆད་ཀྱང་ཁུངས་དག་ཡིག་ཆ་མ་རྙེད། དགོན་པའི་སྤྱིར་བཏང་གི་བྱ་བའི་དོ་དམ་འགན་ཁུར་ནི་མཁན་པོའམ་ཁྲི་པ་གཅིག་དང་དགེ་བསྐོས་གཉིས། དབུ་མཛད་གཅིག ཕྱག་མཛོད། གཉེར་པ་བཅས་སྟེ་སྔར་སྲོལ་ལྟར་ན་ཆེས་མཐོའི་དབང་ཆ་འཛིན་པའི་གོ་རིམ་ནི་སྤྲུལ་སྐུ་གཉིས། དེ་ནས་ཕྱག་མཛོད། དེ་ནས་མཁན་པོ། དེ་ནས་དགེ་བསྐོས་བཅས་ཡིན་ལ་མཁན་པོ་ནི་ལོ་བདུན་ནང་ཐེངས་གཅིག་བརྗེས་པ་སྟེ་མཁན་རབས་ཀྱི་ཡིག་ཆ་མེད་པས་འདིར་ཤེས་པ་ཙམ་བསྒྲིགས་ན། བློ་བཟང་རྡོ་རྗེ། བློ་བཟང་ཆོས་འབྱུང་། ཚེ་དབང་དཔལ་འབྱོར། ཡ་མ་དར་རྒྱས། ད་ལྟའི་མཁན་པོ་བློ་བཟང་རྡོ་རྗེའོ། །དགེ་བསྐོས་ལོ་གསུམ་ནང་ཐེངས་གཅིག་བརྗེས་པ་དགོན་སྡེ་གཞན་དང་མཚུངས། སྔོན་ཆད་སྤྲུལ་སྐུ་དང་ཕྱག་མཛོད། མཁན་པོ། དགེ་བསྐོས་སོགས་འདུས་པའི་ཚོགས་འདུ་འཚོགས་སྲོལ་ཡོད་ལ། ད་ལྟ་ཕྱག་མཚོད་མེད་པས་གོང་གི་ཁ་བསྣོན་དུ་བདག་གཉེར་འགོ་ཁྲིད་ཚོ་ཆུང་གི་མི་སྣ་ལྔ་པོ་ཞུགས་ཏེ་དགོན་པའི་ལས་དོན་ཡོངས་ཐག་གིས་གཅོད་པའོ།

གསུམ་པ། སྒྲུབ་མཆོད་དང་སྤྱི་རྫས།

[page 202] དགོན་པ་གཞུང་གི་སྒྲུབ་མཆོད་དེ་བཅའ་ཡིག་ནང་བཞིན་བཀོད་ན། ཧོར་ཟླ་བཞི་པའི་ཚེས་

བཅོ་ལྔ་མང་ཇ་ཉིན་གཅིག། དེའི་ཉེར་བདུན་ནས་ཉེར་དགུ་ལ་མང་ཇ། ཧོར་ཟླ་གཉིས་པའི་ཚེས་

གཅིག་ནས་བཞིའི་བར་གསང་འདུས། ཧོང་ཟླ་གཉིས་པའི་ཚེས་གཅིག་ནས་བཞིའི་བར་གསང་འདུས། ཧོར་ཟླ་བཞི་པའི་ཚེས་གཉིས་ནས་འཇིགས་བྱེད་བདག་འཇུག། དེའི་བཅུ་དྲུག་ནས་ཀུན་རིགས་བདག་འཇུག། དབྱར་གནས་སྐབས་གསང་འདུས་ཉིན་གསུམ། བླ་ཁག་གཉིས་ཀྱི་དགོངས་རྫོགས། རྒྱལ་བ་ཡབ་སྲས་དགོངས་རྗོགས། མཆོད་སྒྲུབ་སྐབས་སུ་བླ་མ་ལས་སྣེ། ཁྲི་གདན་ཟུར་གཙོ་བོ་བྱས་གདོང་གྲལ་པ་གྲྭ་མང་རྣམས་ནས་བྱ་སྤུ་མནན་བཞིན་སྒྲུབ་མཆོད་ལ་དོན་གཉེར་གཙོ་བོ་བྱེད་པ་ལས་གྲོང་ཆོག་ཁང་འགྲིགས་སོགས་ལ་དོན་གཉེར་བྱེད་མི་ཆོག། གསོ་སྦྱོང་གྲོལ་ན་མ་གཏོགས་ཁང་འགྲིགས་སོགས་བརྒྱབ་མི་ཆོག། བླ་ཁག་གཉིས་ཀྱང་དགོངས་ཞུ་མེད་པར་འགྲོ་མི་ཆོག། ཚོགས་ལ་འདུ་བའི་སྐབས་སུ་དུང་སོགས་ཀྱི་ཚོགས་བརྡ་བྱུང་པ་དང་བསྟུན་འདུ་འོས་པ་ཐམས་ཅད་དབང་བོའི་སྒོ་བསྡོམས་པའི་སྤྱོད་ལམ་ཞི་དལ་གྱི་སྒོ་ནས་བྱོན། ཚོགས་མགོར་བླ་མ་དང་དེ་ནས་མདོ་སྔགས་ཀྱི་བཀའ་རམ་མཁས་གྲལ་དང་དགེ་ཚུལ་སློང་གོ་རིམ་སོགས་བསླབ་གྲལ་བཞིན་དུ་འཁོད་ཅིང་། གྲལ་དུ་བཞུགས་ཚུལ་མི་མཛེས་པ་དང་། དོན་མེད་ལུང་གཏམ་རྩེད་མོ། གཉིད། དགོད་པ། སྣ་ཐ། ཐ་མ་ཁ་འཐེན་པ་སོགས་སྤྱོད་ལམ་བག་མེད་ཀྱི་རིགས་བྱེད་མི་ཆོག

དགོན་པའི་སྤྱི་རྫས་ལ་ཚོགས་ཆེན་འདུ་ཁང་གཅིག། བླ་བྲང་གཉིས། བྱམས་ཁང་། མགོན་ཁང་། ཇ་ཁང་གཅིག། གཉེར་ཁང་གཅིག་བཅས་ལས་གྲྭ་པ་བཞི་བརྒྱ་བཞུགས་སའི་གྲྭ་ཤག་ཉིས་བརྒྱ་ལྷག་ཡོད་ཅིང་ཞིང་ས་མུའུ་སྟོང་ལྷག་དང་ཕྱུགས་ཟོག་ཉུང་ཤས། ཐེབས་རྩེའི་དངུལ་རྡོ་ཚད་〔 རྡོ་ཚད་གཅིག་ཞོ་གསུམ་ཅན་གྱི་དངུལ་སྒོར་༡༦༠ཡིན་〕 ཉིས་བརྒྱ་ལྷག་ཡོད། དགོན་པའི་དཔལ་འབྱོར་གྱི་ཡོང་ཁུངས་གཙོ་བོ་ཞིང་ཕྱུགས་དང་ཐེབས་རྩའི་དངུལ་འབྲུ་རིགས་ འབུལ་པ་སོགས་ཡིན་ཞིང་དེ་ཚང་མ་གཉེར་པ་ནས་བདག་གཉེར་བྱེད་དགོས་སྤྱི་རྫས་བདག་སྤྲོད་སྐྱེད་ཐོག་ནས་གཏོང་སྒོ་བྱེད་མི་གཉེར་པ་དྲུག་བསྐོ་བཞག་བྱེད་དེ་ལོ་དང་པོར་རྩིས་སྤྲོད་ལོ་གཉིས་པ་ནས་གཏོང་སྒོ་གཏོང་སྟེ་ལོ་གསུམ་ལ་མཇུག་ཕུད་ཐུབ་པ་དགོས་གལ་ཏེ་མཇུག་ཕུད་མ་ཐུབ་ན་ལོ་གཅིག་ལས་སྡོད་མི་ཆོག་མ་རྩའི་རྩིས་སྤྲོད་སྐྱེད་ཀྱི་གཏོང་སྒོ་མ་ཐུབ་ཚེ་སོ་སོའི་རང་རྒྱུ་ངོ་མའི་ཐོག་འཇལ་དགོས་ དོན་འདི་རིགས་བྱུང་དུས་བླ་ཁག་གཉིས་ནས་གཟིགས་རྟོགས་ཞིབ་འཇུག་གིས་རྩད་གཅོད་དྲག་པོ་བྱེད་དགོས་དེ་ལས་གཞན་བཅའ་ཡིག་ནང་ད་དུང་གསལ་བ་ནི་རྒྱུན་ཇ་ཉིན་རེ་བཞིན་ཚོགས་ཐེངས་གསུམ་རེར་ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་གི་སྒོ་ནས་གཏོང་དགོས་ཟུར་བ་བྱུང་ཚེ་རྒྱུན་ཇ་ཕྱིར་འཐེན་བྱས་ཆོག་དགེ་བསྐོས་གསར་[page 203] ཪྙིང་སྐབས་སུ་བཞེས་ཐུགས་སོགས་སྔར་སྲོལ་ལྟར་གཏོང་རྗེས། རྒྱུ་རྗས་ཡོད་ཚད་མང་ཇ་ཚོགས་ཐེངས་ལྔ་རེ་ཡོད་པ་ཉིན་འཁྱོངས་གཅིག་འཇོག་དགོས་ད་དུང་ལྷག་མ་ཡོད་ཚེ་དགོན་པ་གཞུང་ལ་འབུལ་དགོས་ཞེས་པ་ནི་སྔོན་གྱི་གནས་ཚུལ་ཡིན།

བཞི་པ། སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན།

དགོན་པ་འདི་ཐོགས་མར་བཏབ་པ་ནས་ད་ལྟའི་བར་གྱི་ལོ་ཟླ་རིང་བའི